Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
← Archiwum «Slovo Prosvity»

Слово Просвіти, №15 за 2025 рік

16 s. · 32 wpisów · PDF w Wikimedia Commons ↗ · CC BY 4.0

Tłumaczenie maszynowe z ukraińskiego. Cytaty, nazwiska i liczby sprawdzaj ze stroną oryginału. 1 z 32 wpisów jest wyświetlanych po ukraińsku, dopóki tłumaczenie jest aktualizowane.

Tekst wyodrębniono z PDF i automatycznie podzielono na materiały. Granice części materiałów nie zostały sprawdzone redakcyjnie: jeden wpis może zawierać kilka materiałów, tylko część jednego lub blok serwisowy (np. ogłoszenie o prenumeracie). Źródłem pierwotnym jest strona gazety w PDF.

Strona · s. 1strona oryginału ↗

Zwierzchnik poświęcił wielkanocne pasze dla obrońców Ukrainy

Blahenniejszy Metropolita Kijowski i całej Ukrainy Epifaniusz 14 kwietnia poświęcił wielkanocne pasze na dziedzińcu Soboru Świętego Michała Złotokopułowego. Poświęcone pasze zostaną dostarczone przez kapelanów i przekazane wojskowym, którzy obecnie bronią Ukrainy na kierunku pokrowskim. W modlitwie razem z Zwierzchnikiem autokefalicznego Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego wzięli udział kapelani, wojskowi, w tym szef służby kapelanii wojskowej Wojsk Lądowych pułkownik Larysa Poliańska, a także mecenasi, którzy przyłączyli się do inicjatywy charytatywnej. Zwracając się do ukraińskich żołnierzy, Metropolita Epifaniusz zaznaczył: „Wspólnie czynimy dobre sprawy, przybliżając nasze wspólne Zwycięstwo. Przekazujemy szczere pozdrowienia wszystkim obrońcom Ukrainy. Bo kiedy duch jest silny, ciało zdolne jest pokonać wszelkie próby. A gdy duch upada, słabnie także siła cielesna. Dlatego siła ducha jest ważna. Dziękuję każdemu, kto stoi na straży niepodległości naszej Ojczyzny. Razem zbudujemy godną przyszłość w jednej, soborowej i niepodległej Państwie Ukraińskim”. Oprócz wielkanocnych pasz obrońcom przekazano także generator, powerbanki, latarki, termokubki oraz specjalne suche racje żywnościowe. Biuro prasowe Kijowskiej Metropolii Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego (PCU)

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 1strona oryginału ↗

„Sumy – to każdy z nas!”

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski oświadczył, że tylko „wyrodna hołota” może robić coś takiego, komentując uderzenie rosyjskiej armii okupacyjnej na Sumy w Niedzielę Palmową, 13 kwietnia, w wyniku którego zginęło 35 osób. Głowa państwa przypomniała, że 11 kwietnia minął miesiąc od chwili, gdy Moskwa odrzuciła propozycję Stanów Zjednoczonych dotyczącą pełnego i bezwarunkowego zawieszenia broni. Przywódcy różnych krajów, instytucji i organizacji zareagowali na rosyjski atak balistyczny na Sumy rano w Niedzielę Palmową, 13 kwietnia. Wśród nich znaleźli się prezydenci Francji, Mołdawii i Litwy Emmanuel Macron, Maja Sandu i Gitanas Nausėda, a także ambasador UE w Ukrainie Katarina Maternova, szefowa europejskiej dyplomacji Kaja Kallas oraz sekretarz stanu USA Marco Rubio. O tym światowi liderzy informują na swoich stronach w mediach społecznościowych. „Stany Zjednoczone wyrażają najgłębsze kondolencje dla zabitych i poszkodowanych w wyniku rosyjskiego ataku rakietowego na Sumy”, – napisał Rubio w serwisie X. Jednocześnie nazwał to „tragicznym przypomnieniem” o tym, dlaczego amerykański prezydent Donald Trump i jego administracja „poświęcają tyle czasu i wysiłku, by zakończyć tę wojnę i osiągnąć trwały pokój”. Prezydent Francji Emmanuel Macron oświadczył: „Wszyscy wiedzą: ta wojna została rozpoczęta wyłącznie przez Rosję. A dziś jest oczywiste, że tylko Rosja zdecydowała się ją kontynuować – z rażącym lekceważeniem dla ludzkiego życia, prawa międzynarodowego i dyplomatycznych wysiłków prezydenta Trumpa”. Podkreślił konieczność zdecydowanych działań, by zmusić Federację Rosyjską do zaprzestania ognia. Jak powiedział, Francja niestrudzenie pracuje nad osiągnięciem tego celu razem ze swoimi partnerami. „Ofiarom, rannym i całej Ukrainie, która nadal stawia opór, – nasza solidarność, nasz szacunek, nasze niezachwiane oddanie”, – podsumował Macron. Kanclerz Niemiec Olaf Scholz oświadczył, że Berlin potępia rosyjski atak na Sumy. Jak powiedział, takie ataki Moskwy pokazują, jak bardzo jest ona rzekomo gotowa do pokoju. Dajcie Ukrainie ochronę! Na apel zareagowało także ukraińskie społeczeństwo. Oto oświadczenie WGF „Ukraińska Alternatywa” (organizacja pozarządowa „Sobór Zwycięstwa”) skierowane do Prezydenta i MSZ Ukrainy z 13 kwietnia: W odpowiedzi na masowy atak na Sumy, dokonany przez faszystowską rf, w wyniku którego zginęło 35 osób, a ponad 100 zostało rannych, reakcja Ukrainy musi być natychmiastowa, wielopoziomowa i silna – nie tylko wewnątrz kraju, ale także na arenie globalnej. Oto co jest celowe i strategiczne do zrobienia już teraz: 1. Nadzwyczajny apel do Rady Bezpieczeństwa ONZ - Zwołać pilne posiedzenie Rady Bezpieczeństwa ONZ. - Postawić kwestię zbrodni przeciwko ludzkości oraz terroru rf wobec ludności cywilnej. - Podkreślić: jeśli Rada Bezpieczeństwa nie działa, jej autorytet przestaje istnieć. Wypełnić wymogi art. 5 i 27 Statutu ONZ wobec rf. - Wysunąć żądanie: globalne sankcje za każde uderzenie w pokojowych mieszkańców, blokada rf we wszystkich formatach. 2. Oświadczenie Prezydenta i MSZ - Bezpośrednie oświadczenie dla świata z miejsca tragedii lub po jej wyjaśnieniu: „Jeśli świat nie zatrzyma rosyjskiego terroru, dotrze on do każdego domu. Żądamy odpowiedzi, a nie współczucia”. - Apel do Trumpa, UE i G7: „Macie wszystkie instrumenty. Pozostało tylko jedno – wola działania”. 3. Publiczne postawienie kwestii zamknięcia nieba przez siły kontyngentu pokojowego ONZ / obronę przeciwlotniczą - Publiczna presja na sojuszników: „35 istnień to cena każdego dnia zwlekania z obroną przeciwlotniczą, i to jest kwestia humanitarna, to nie żądanie, to konieczność – przetrwać. Dajcie Ukrainie ochronę – a my sami zatrzymamy terror”. - Apel do NATO i USA o przekazanie systemów Patriot, NASAMS, IRIS-T. 4. Osobna kampania: #SumyMassacre - Uruchomić globalny hashtag oraz kampanię informacyjną w mediach i mediach społecznościowych. - Wideo z miejsca tragedii, historie zabitych – po angielsku, z napisami. - Żądanie reakcji – nie współczucia, lecz działania. 5. Narodowa mobilizacja ducha - Dzień żałoby, modlitwa we wszystkich cerkwiach, jednoczesna minuta ciszy. - Dowództwo wojskowe – z silną odpowiedzią na froncie. - Akcja jedności „Sumy – to każdy z nas!” Chwała Ukrainie!

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 1strona oryginału ↗

Do członków „Proświty” na Ukrainie

Drodzy przyjaciele! Serdecznie witamy Was z okazji Świąt Wielkanocnych i życzymy wszystkiego najlepszego, a przede wszystkim szybkiego zwycięstwa nad okrutnym wrogiem. Wierzymy, że z Bożą pomocą Ukraina pokona dzikiego wroga i będzie żyć jako swoje demokratyczne, europejskie państwo. Członkowie naszej wspólnoty na emigracji nieustannie pomagają Ukrainie, zarówno finansowo, jak i wpływając na nasz rząd. Dokładamy wszelkich starań, aby pomoc dla Sił Zbrojnych Ukrainy była kontynuowana. Wierzymy w rychłe zwycięstwo nad odwiecznym wrogiem. Chrystus Zmartwychwstał! Ukraina zmartwychwstanie! Za Zarząd TUM – Wira Bodnaruk, przewodnicząca, m. Chicago, USA PRENUMERATA 2025. Tygodnik „Słowo Proświty” (indeks 30617) można zamówić w oddziałach „Ukrpoczty” za pomocą „Katalogu wydawnictw Ukrainy” na 2025 rok. Cena wynosi: 1 mies. — 65 hrn. 3 mies. — 195 hrn. 6 mies. — 390 hrn. 8 mies. — 520 hrn. Bądźmy, przyjaciele, razem!

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 2strona oryginału ↗

Przegląd mediów i sieci społecznościowych

Ogólnoukraińskie Forum „Ukraińska Alternatywa” Współprzewodniczący: Pawło Mowczan Heorhij Filipczuk Mykoła Hołomsza Jewhen Szewczenko Państwo Ukraina Wielce Szanowny Panie Sekretarzu Generalny! Na ekrany ukraińskich kin weszła komedia „rasza gudbaj” od studia „Kwartał 95” o kobiecie z okupowanej Gorłówki. Film oskarża się o stronnicze podejście do mieszkańców okupowanego terytorium oraz podsycanie wrogości między Ukraińcami. Według fabuły prezenterka telewizji regionalnej od 10 lat mieszka w okupowanej przez Rosjan Gorłówce i całkowicie wierzy w rosyjską propagandę. Sama pracuje jako propagandystka w lokalnej telewizji i przekonuje innych o „zbrodniach banderowców”. Jednak gdy jej miasto zostaje wyzwolone przez bojowników, kobieta wraz z synem przypadkowo trafia do Użhorodu. „Zmiana stosunku USA do Rosji, „ocieplenie stosunków” między Donaldem Trumpem a Wołodymyrem Putinem są sprzeczne z prawem międzynarodowym, porządkiem światowym i wartościami demokracji” – zaznaczył na swojej stronie na Facebooku polityk, zasłużony prawnik Ukrainy Mykoła Hołomsza i opublikował oświadczenie, które przytaczamy: Oświadczenie OGF „Ukraińska Alternatywa” w sprawie zagrożeń dla globalnego porządku w przypadku politycznego rewanżu prorosyjskich sił Świat stoi przed wyborem. I ten wybór – to nie między „pokojem” a „wojną”, nie między „silną Ameryką” a „wielką Rosją”. Ten wybór – to między prawem a bezprawiem. Między godnością a upokorzeniem. Między demokracją a dyktaturą. My, przedstawiciele Ogólnoukraińskiego Forum Społecznego „Ukraińska Alternatywa”, zwracamy się do społeczności międzynarodowej, do obywateli USA, do tych, którzy wierzą w wolność jako fundament cywilizowanego świata. W ostatnich miesiącach słyszymy oświadczenia, które mogą świadczyć o zamiarze przyszłych amerykańskich liderów „znormalizowania” stosunków z Kremlem. Z tym samym Kremlem, którego reżim: – rozpętał największą wojnę w Europie od czasów II wojny światowej; – dokonuje zbrodni wojennych i masowych egzekucji ludności cywilnej; – prowadzi politykę ludobójstwa wobec narodu ukraińskiego; – jest ścigany przez Międzynarodowy Trybunał Karny – a Putin jest oficjalnie oskarżony o uprowadzenie dzieci. Pokój przez przyjaźń z Putinem – to kapitulacja przed terrorem. Szanujemy prawo każdego narodu do wyboru własnego kursu politycznego. Ale wzywamy obywateli USA: Nie pozwólcie handlować wolnością w zamian za iluzje stabilności. Bo Putin nie jest partnerem w pokoju – on jest twarzą wojny. Podkreślamy: 1. Ocieplenie stosunków z Kremlem – to zdrada wszystkich zasad, na których stoi wolny świat. 2. Ustępstwa wobec Rosji – to sygnał dla wszystkich reżimów dyktatorskich: zbrodnie przeciwko ludzkości mogą zostać wybaczone. 3. Ukraina nie prosi o łaskę. Ona żąda solidarności – takiej, która uratowała Europę w 1945 roku. Dzisiaj – Ukraina. Jutro – Tajwan, Mołdawia, Polska, kraje bałtyckie. Świat nie wytrzyma jeszcze jednego „Monachium”. Wzywamy wszystkich sojuszników wolności: Chrońcie prawo międzynarodowe. Chrońcie godność ludzkości. Chrońcie pamięć o milionach, które już ucierpiały z rąk imperium zła. Putin musi być izolowany, a nie obejmowany. Historia patrzy na nas. I ona nie wybaczy obojętności. Sława Ukrainie – i sława narodom, które nie zdradzają wolności! Kostiantyn Maszoweć na swojej stronie na Facebooku napisał: „Szeroko zakrojona operacja kontrwywiadu SBU (zarówno ogólnego, jak i wojskowego) w sprawie likwidacji sieci zwerbowanych przez Rosjan zdalnie „naprowadzających”, naocznie świadczy, że głupków wśród naszej ludności jeszcze całkiem wystarcza... Trzeba być niezłym przygłupem, żeby „werbować się na szpiega” przez „Telegram”? Takim idiotom, chyba warto od razu zamieszczać w otwartych sieciach społecznościowych ogłoszenia w stylu „Zdradzę Ojczyznę! Niedrogo...” z podanym „telefonem służbowym” i adresem”. Ukraińska redakcja „Radia Swoboda” zmuszona jest ograniczyć nadawanie z powodu trudności finansowych. Poinformowano o tym na stronie redakcji. 11 kwietnia na antenę trafiło finałowe wydanie codziennego streamu „Swoboda. Ranok”. Projekt ukazywał się ponad dwa lata na kanale YouTube „Radia Swoboda” i był transmitowany na kanale telewizyjnym „Espreso”. Według informacji kanału, program znajdował się na liście najchętniej oglądanych w ramówce. Od 14 kwietnia część pracowników kijowskiej i lwowskiej redakcji tymczasowo przechodzi w tryb przestoju. „To – wymuszony krok w czasie, gdy „Radio Swoboda” walczy o prawo do otrzymania finansowania Kongresu USA w amerykańskich sądach. Wcześniej od 1 kwietnia na częściowo płatny urlop przeszła część pracowników w Pradze z różnych serwisów językowych” – zaznaczyła dyrektorka ukraińskiego serwisu Marjana Dracz. Ukraińców oburzył nowy projekt ustawy nr 13120, który Rada Najwyższa już zarejestrowała. I chociaż przedstawia się go jako próbę udoskonalenia systemu tworzenia sieci liceów, w rzeczywistości dla wielu brzmi to jak wyrok, zwłaszcza dla małych szkół we wsiach i wspólnotach z niewielką liczbą dzieci – donosi wydanie „Ekspert”. „Szkoły wiejskie są skazane na zagładę” – pod takim nagłówkiem gazeta „Silśki wisti” (nr 12, 27.03.2025) informuje, że od 1 września, zgodnie z decyzją Ministerstwa Oświaty i Nauki, zamykane będą szkoły, w których uczy się mniej niż 45 uczniów. „Takie zmiany – to nic innego, jak sposób na zmniejszenie wydatków na oświatę poprzez ograniczenie sieci szkół wiejskich, są przekonani ludzie” – pisze gazeta. Były premier Ukrainy Arsenij Jaceniuk wygrał w sądzie z prezenterką kanału „1+1” Natalią Mosejczuk i blogerem Romanem Skrypinem. Darnicki Sąd Rejonowy w Kijowie uznał za kłamstwo ich słowa o rzekomym wyjeździe Jaceniuka za granicę podczas pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę. Takie oświadczenia ze strony prezenterki i blogera padły we wrześniu 2023 roku w programie „Prawo na władzę” na kanale YouTube Natalii Mosejczuk. Sąd zobowiązał Mosejczuk w ciągu 10 dni do sprostowania swoich słów i potwierdzenia, że Arsenij Jaceniuk mieszkał i pozostaje na Ukrainie. Skrypina zaś sąd zobowiązał do zapłacenia ponad 90 tys. hrywien kosztów sądowych. Adwokaci Jaceniuka mówią, że przeznaczą środki na wsparcie sił obrony Ukrainy. Stała autorka „SP”, deputowana ludowa Ukrainy kilku kadencji Ołena Bondarenko napisała o swoim koledze z Rady Najwyższej: „Apelowanie o pomoc naszemu wojsku – to oczywiście dobrze. Ale skuteczniejszy – własny przykład. Mój towarzysz broni Mychajło Kosiw, świętując 90-lecie, prosił: zamiast prezentów – wesprzeć ZSU. I ponad 90 tysięcy własnych hrywien przekazał na zakup dronów – małych ptaszków, które sprawiają niemałe problemy moskalom. Bądźmy jak Mychajło Kosiw – wspierajmy naszych obrońców”. Przygotował Ihor ZOC rówieśników, bo „ty czekałeś”, a „ty nie czekałeś”. Oni będą dzielić kraj tak, jak próbuje to zrobić wróg” – wyjaśnił polityk. Przesiedleńcy, którzy wyjechali z Gorłówki w 2014 roku, też oburzyli się z powodu filmu. „Jako gorłówczanka chcę życzyć autorom tego szlamu, żeby jakoś stracili wszystko, a potem poszli na komedię, żeby zobaczyć, jak to jest śmieszne” – powiedziała Kateryna Peszko. Włas. inf. Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych p. António Guterresowi Nowy Jork, siedziba ONZ Kopia: Stałym przedstawicielom państw członkowskich Rady Bezpieczeństwa i Zgromadzenia Ogólnego ONZ APEL w sprawie zastosowania Artykułu 5 i Artykułu 27 Karty Narodów Zjednoczonych w odniesieniu do Federacji Rosyjskiej My, współprzewodniczący Ogólnoukraińskiego forum „UKRAIŃSKA ALTERNATYWA”, zwracamy się do Państwa z apelem w sprawie niezwłocznego rozpatrzenia i uruchomienia procedur przewidzianych w Artykule 5 oraz Artykule 27 Karty Narodów Zjednoczonych w związku z trwającymi działaniami Federacji Rosyjskiej, które stanowią bezpośrednie zagrożenie dla międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa. 1. Zastosowanie Artykułu 5 Karty NZ Artykuł 5 Karty przewiduje, że członek ONZ może zostać pozbawiony praw w przypadku dokonania działań, przeciwko którym podjęto środki przymusu. Federacja Rosyjska: - prowadzi szeroko zakrojoną wojnę agresywną przeciwko Ukrainie od 2014 roku, a od 2022 roku — pełnoskalową inwazję; - dopuszcza się masowych naruszeń międzynarodowego prawa humanitarnego, włącznie z ludobójstwem, deportacjami, zbrodniami wojennymi; - nadużywa prawa weta, blokując decyzje Rady Bezpieczeństwa dotyczące powstrzymania agresji. Te działania rażąco naruszają zasady Karty NZ i dają podstawy do pozbawienia Federacji Rosyjskiej praw członka Organizacji do momentu zaprzestania przez nią agresji. 2. Zastosowanie Artykułu 27 Karty NZ Zgodnie z punktem 3 Artykułu 27 Karty: „Strona w sporze powstrzymuje się od głosowania przy podejmowaniu decyzji przez Radę Bezpieczeństwa w sprawie tego sporu.” Federacja Rosyjska, jako strona konfliktu zbrojnego, nie ma prawa brać udziału w głosowaniach Rady Bezpieczeństwa ONZ w sprawach dotyczących jej własnej agresji. Ten wymóg Karty jest imperatywny i musi zostać wykonany natychmiast. Apel Wzywamy Państwa do: 1. Zainicjowania procedur zawieszenia praw członkowskich Federacji Rosyjskiej zgodnie z Artykułem 5 Karty NZ; 2. Zapewnienia przestrzegania Artykułu 27 poprzez wykluczenie Federacji Rosyjskiej z głosowania przy rozpatrywaniu spraw, w których jest ona stroną sporu; 3. Dokonania oficjalnej interpretacji i przekazania tych postanowień państwom członkowskim Rady Bezpieczeństwa oraz Zgromadzenia Ogólnego. Organizacja Narodów Zjednoczonych nie może zachować legitymacji, jeśli pozwala państwu-agresorowi blokować jej działalność i jednocześnie pozostawać jej pełnoprawnym członkiem. Z głębokim szacunkiem, Współprzewodniczący Ogólnoukraińskiego forum „UKRAIŃSKA ALTERNATYWA”: Pawło Mowczan, działacz państwowy i społeczny, poeta, deputowany ludowy Ukrainy wielu kadencji Heorhij Filipczuk, doktor nauk, działacz społeczny, były minister ochrony środowiska Mykoła Hołomsza, działacz państwowy, prawnik, były pierwszy zastępca Prokuratora Generalnego Ukrainy Jewhen Szewczenko, polityk, przedsiębiorca, aktywista społeczeństwa obywatelskiego, przewodniczący związków twórczych

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 2strona oryginału ↗

Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału

Co jest nie tak z „rasza gudbaj”

zamiast Moskwy. Tam zderza się z rzeczywistością, która różni się od jej wyobrażeń o Ukrainie. Zobaczywszy prawdziwe ostrzały Rosjan, przewartościowuje swoje poglądy na wojnę rosyjsko-ukraińską. Reżyserem filmu został Ołeksij Kyriuszczenko, znany z seriali „Moja piękna niania” oraz „Sługa narodu”, a główne role zagrali Kateryna Warczenko („W niedzielę rano zioła kopała”, „Eurodyrektor”), Andrij Isajenko („Ja i Feliks”, „Dom „Słowo”: Niedokończona powieść”), Anna Butkewycz („Zimna krew”, „Dziedzictwo kłamstw”) oraz Ołeksij Nahrudnyj („Spotkanie z klasą”, „Infoholik”). W mediach społecznościowych film oburzył Ukraińców, którzy są niezadowoleni z tego, jak przedstawieni są ludzie z okupacji. Tak więc deputowany Rady Miejskiej Mariupola i sportowiec Ołeksandr Laszyn oświadczył, że ten serial „sieje niezgodę między Ukraińcami”, dodając: „Hańba tym, którzy kręcą takie rzeczy”. „Jutro po takich taśmach dzieci w szkołach będą nękać od-

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 3strona oryginału ↗

Rozkaz kurenia UPA „Bystrego” z okazji Zmartwychwstania Pańskiego

Niedawno udało się odnaleźć cenny dokument UPA, poświęcony pozdrowieniom dla ukraińskich żołnierzy i narodu ukraińskiego z okazji Zmartwychwstania Pańskiego, wystosowanym przez dowódcę kurenia UPA „Siri wowky” (Szare Wilki) Petra Chamczuka „Bystrego”. Dokument ten jest aktualny, ponieważ wróg się nie zmienił, podobnie jak wiara narodu ukraińskiego w zwycięstwo. Nestor MYZAK, doktor nauk historycznych, profesor CzNU im. Ju. Fedkowycza. Petro Chamczuk „Bystryj” urodził się w 1918 r. we wsi Czornokinci Wełyki w powiecie czortkowskim na Tarnopolszczyźnie. Przez sztab UPA charakteryzowany był jako zdolny dowódca, który potrafił strzelców wychować, wyszkolić, zjednoczyć w jednostkę bojową i poprowadzić do walki. W 1940 r. służył jako sierżant Armii Czerwonej. W 1943 r. przeszedł w szeregi UPA, dowodził bojówką okręgową, potem czotą. Jesienią 1943 r. zorganizował sotnię UPA „Siri wowky”, którą rozgromił duży oddział niemiecki (300 żołnierzy frontowych) pod Zaturynem na Podhajczyźnie. W 1944 r. dowodził dwiema sotniami UPA podczas rajdu przez Północną Bukowinę. Zimą 1944–1945 r. – dowódca kurenia, od jesieni 1946 – odcinka UPA „Piwdeń” (Południe) Okręgu Wojskowego, za co otrzymał stopień porucznika, jesienią 1946 r. – stopień sotnika UPA. 12 stycznia 1948 r. bolszewicy otoczyli miejsce postoju powstańców koło wsi Zalissia w rejonie koropieckim obwodu tarnopolskiego, gdzie sotnik „Bystryj” stoczył nierówną walkę z okupantami i zginął… Przedstawiamy pozdrowienia „Bystrego” z 1946 r. z zachowaniem języka i stylu oryginału: „Dzisiaj dzień Zmartwychwstania Chrystusowego! Naród ukraiński wita tegoroczne Jasne Zmartwychwstanie w warunkach ciężkiego terroru, ucisku i przemocy. Milczą wielkanocne dzwony, pustką świecą obrabowane lub zrujnowane cerkwie, nie słychać gwaru wiosny – wesołych hahiłek, tylko na cmentarzach, na mogiłach, nad ciałami niepogrzebanych bohaterów, głuche łkanie i słowa przysięgi. Do naszych uszu niosą się krzyki katowanych, szczęk stali, armatni ryk ciężkich wybuchów, huk i dudnienie motorów, świst nahajek i przekleństwa dzikich rzeźników. Cała bezkresna Ukraina pokryta jest koszmarną czerwoną mgłą, czuć zapach prochu, zgliszcz i świeżej krwi. Jasne słońce zasłonięte jest czerwoną stalową zasłoną, na ziemię sypie się ognisty, ołowiany grad. Na całej Ukrainie hiena ognista, zamiast raju, szaleje i wścieka się zły szatan, milionami swoich demonów zasiał Ukrainę i krwią milionów, ceną śmierci najlepszych synów Ukrainy, moskiewski krwiożerczy wampir umacnia swoją piekielną władzę. Panują poganie, męczy się zniewolony naród ukraiński. I zdawałoby się – bezlitosny olbrzym zdepcze i rozniesie w proch zakrwawionego ukraińskiego rycerza. W zaciętej walce z »północnym niedźwiedziem«, w żelazne objęcia wpadłszy w nierównym pojedynku, zmagając się na życie i śmierć, naród ukraiński wolność zdobywa. Ukraiński żołnierz pod ciężkimi ciosami pada, podnosi się, znowu pada i zrywa się, i z nowymi siłami, z jeszcze większym zapałem naciera i zadaje molochowi śmiertelne ciosy. Powstańcy-rewolucjoniści, prowadzicie z wrogiem zaciętą, nieporównywalną walkę w najgorszych warunkach, nieznanych dotąd w odwiecznej historii ludzkości, przeciwko milionom militarno-policyjnych band stalinowskich oprawców. Nie pochyliliście Naszego Zwycięskiego Sztandaru, dumnie patrzycie w oczy śmierci. I choćby cały świat stanął przeciwko Wam, to wy z większą siłą nacieracie, by żelazem i krwią zdobyć USSD. Zima 1946 r., którą bolszewicy chcieli wykorzystać do ostatecznego rozgromienia oddziałów UPA, aby tym zdusić zbrojną, wyzwoleńczo-rewolucyjną walkę narodu ukraińskiego, nie dała im pożądanych rezultatów. Chociaż okres gwałtownego natarcia podczas zimowej blokady uszczuplił nasze rewolucyjne kadry, to nie udało się czerwonym okupantom zgasić ognia rewolucji. Ukraińscy powstańcy-rewolucjoniści z niebywałą zręcznością zdołali uchylić się przed zgubnym działaniem militarno-policyjnych band. W każdej wsi, na chutorze, na drodze, ścieżce, cmentarzu, w lesie, krzakach, stepie, na każdym kroku zasadzali czerwoni przywódcy swoich popleczników, którzy całymi watahami polowali na bojowników o wolność Ukrainy. Okrutna rzeczywistość dowiodła, że tylko prawdziwy rewolucjonista-idealista, który przestrzega wszystkich zasad i wymogów partyzancko-podziemnego życia, zdołał utrzymać się na powierzchni życia i prowadzić pracę bojową. Wspomniana wyżej zima – to kolejna twarda próba siły i hartu ducha UPA, to wielka szkoła, która wzmocniła oraz zahartowała i zmusiła powstańców do nowego partyzancko-podziemnego stylu życia i walki. W zaciętych walkach, na licznych faktach heroicznych czynów oddziałów powstańczych oraz pojedynczych bohaterów, którzy dokonywali wprost cudów, ceną życia i krwi tych, którzy padli na Polu Sławy, na błędach i pomyłkach, dokonanych tragicznych faktach, które wejdą do historii jako czarne dni porażki, krachu i niepowodzeń, a nawet hańby i pogardy, uczymy się walczyć, zdobywać coraz to nową taktykę, sposoby i metody walki. Każdy dzień i każda walka hartuje, staluje i rodzi nowych niezwyciężonych żołnierzy, którzy zmagają się przeciwko najbardziej okrutnemu i silnemu, z podwójno-policyjnym systemem wrogowi. Jesteśmy godni nazwy rewolucyjnej awangardy zniewolonych narodów Europy i sławy najlepszych partyzantów świata. Poza nami trupy, krew, ruiny i pożary, nieśmiertelne cienie poległych bohaterów wzywają nas do pomsty i odpłaty. Zakuta Ukraina oraz gnębiony i katowany naród ukraiński czekają pomocy, ratunku, woli i wolności. Do nas uśmiecha się przyszłość, w oddali grzmią gromy, zbliża się dzień naszego ostatecznego zwycięstwa. Pod gradem kul, armatniego ryku, w piekielny wir, odnowionymi siłami naprzód na wroga! Przyjaciołom Powstańcom-Rewolucjonistom w Dniu Jasnego Zmartwychwstania Chrystusowego życzę: siły ducha i ciała, wojennego szczęścia, wytrwałości w zaciętej walce, aby wspólnie świętować nadchodzące Zmartwychwstanie w wyzwolonym Kijowie. Chrystus Zmartwychwstał! Sława Ukrainie!”.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 3strona oryginału ↗

Trujące lizusostwo na drodze do utwierdzenia narodowej tożsamości

Wasyl LYZANCZUK, doktor nauk filologicznych, profesor zasłużony Lwowskiego Narodowego Uniwersytetu im. Iwana Franki Obecna pełnowymiarowa rosyjsko-ukraińska wojna to wojna narodowo-wyzwoleńcza narodu ukraińskiego, walka o rozwój, zachowanie tożsamości ukraińskiej, utwierdzenie naturalnej, genetycznej istoty narodu z uwzględnieniem procesów globalizacyjnych. Dlatego i dziś niezwykle ważne jest wezwanie Iwana Franki, by „we wszystkich częściach i okolicach naszej ziemi budować poczucie jedności narodowej, podnosić ogólnoukraińskie narodowe samopoznanie”, bo także w 34. roku odnowionej niepodległości Ukrainy wielu jej obywateli nie identyfikuje się z narodem ukraińskim. Kształtowanie i moralno-psychologiczne utwierdzenie tożsamości narodowej wymagają ukierunkowanej polityki państwowej, historycznie uzasadnionej dziennikarskiej propagandy oświatowej, zrozumienia, że Ukraina jest krajem monoetnicznym. Zgodnie bowiem z uchwałą Zgromadzenia Ogólnego ONZ z 1960 r. za monoetniczny uznaje się kraj, w którym naród tytularny stanowi 60%. W Ukrainie – prawie 80% Ukraińców. Zatem Ukraina nie jest bardziej wielonarodowa niż Hiszpania, Niemcy czy Francja. W światowej przestrzeni informacyjno-humanitarnej trwa dyskusja o tożsamości. „Tożsamość – nie tylko indywidualna, lecz także zbiorowa, a więc narodowa – nie jest statystyką – podkreśla Ola Hnatiuk. – Ona się zmienia, a te zmiany powstają w wyniku przemyślenia, do którego skłaniają dyskusje”. Zatem „tożsamość narodowa to zbiorowe poczucie, oparte na wierze w przynależność do jednego narodu i we wspólnotę większości atrybutów, które czynią go odmiennym od innych narodów”, – podkreślała Montserrat Gibernau. Zaznaczała, że determinującymi kryteriami tożsamości narodowej są ciągłość w czasie i odróżnienie od innych. Ciągłość kształtowania się tożsamości ukraińskiej opiera się na wyobrażeniu o narodzie jako historycznie zakorzenionej istocie, której rozwój jest skierowany w przyszłość. Jednostki odbierają tę ciągłość dzięki szeregowi doznań, które przenikają się w czasie i są połączone wspólnymi znaczeniami, zdolnymi zrozumieć tylko „swoi”. Odróżnienie jest następstwem uświadomienia sobie kształtowania się odrębnej wspólnoty, która ma wspólną mo wu, kulturę, przeszłość, symbole i tradycje związane z pewnym ograniczonym terytorium. Nieprzerwana ciągłość i odróżnianie się od innych stanowią podstawy różnicy między członkami wspólnoty (tymi, którzy do niej należą) a „obcymi”, „resztą”, „innymi”, a czasem także „wrogami”. Jaskrawym świadectwem wrogości jest odwieczna imperialno-agresywna antyukraińska ideologia i polityka Moskiewii=Rosji. W kontekście rozwiązywania dzisiejszych problemów umacniania ukraińskiej tożsamości narodowej kwestia historycznego dziedzictwa dawnego państwa ukraińskiego, Rusi, jest kluczowa, ponieważ realizacja pseudoteorii o dawnym narodzie ruskim przeczy bezpośredniemu genetycznemu związkowi Ukraińców z południowymi Rusinami z IX–XIII wieku, legitymizuje imperialną moskiewską wizję procesów historycznych, a nawet uzasadnia obecną pełnoskalową rosyjską wojnę przeciwko Ukrainie. Przypomnijmy, że uczeni Olha Szczodra i Ihor Bojko, opierając się na dokumentach archiwalnych, uzasadnili, że dawne ukraińskie państwo Ruś istniało już w 838 roku w pełni jako wśród państw europejskich, jako państwo wysoko rozwinięte jak na owe czasy. Tymczasem Moskiewia jako ułus Złotej Ordy powstała dopiero w 1277 roku – 439 lat później niż Ruś. Imperialni ideolodzy nigdy nie przestawali tworzyć mitu o wyjątkowości Rosji i jej mesjanizmie. Podboje cudzych ziem (jeszcze od czasów istnienia Księstwa Moskiewskiego) nazywano w Rosji „dobrowolnym przyłączeniem” czy nawet „zjednoczeniem”, aby w ten sposób „uzakonić” zbójeckie akcje. Wielkoruski szowinizm, który dziś nabrał najbardziej złowieszczych cech putinowskiego raszyzmu, jest stale skierowany przeciwko obcym narodowościom, ale przede wszystkim przeciwko „jednokrwistym słowiańskim braciom” – Ukraińcom. Zagorzały monarchista, redaktor reakcyjnej rosyjskiej gazety „Kijewlianin”, Witalij Szulgin, która ukazywała się od lipca 1864 roku, propagował niepodzielną Rosję i zaprzeczał jakiejkolwiek narodowej odrębności narodu ukraińskiego. Twierdził, że „Ukraina – to kraj rosyjski, rosyjski, rosyjski”. Przeciwko narodowemu przebudzeniu Ukraińców i uświadamianiu sobie przez nich własnej tożsamości występowali różni urzędnicy, działacze kulturalni i oświatowi, wychowani w tradycjach „prawosławia, samodzierżawia i narodowości”, bez wątpienia narodowości moskiewskiej, z rosyjskim językiem, wykształceniem, kulturą. Uważnie śledzili tych, którzy mieli jakiekolwiek sympatie do Ukraińców, radzili moskiewskiemu reżimowi, jak pewniej zakuć Ukraińców w kajdany narodowego beznamiętnego zapominania, narzucić im rosyjską mentalność, upodobnić Ukraińców do Rosjan. Podobną, ale nieco bardziej wyrafinowaną politykę narzucali „opezeżyści” na czele z posłem Jurijem Bojkiem, duża liczba „sług” Zełenskiego oraz inni rozpustnicy i rozpustnice. W zbudowanym mieczem i batogiem imperium Rosjanie uważali, i nawet dziś narzucają europejskiej i światowej wspólnocie przekonanie, że Ukraina jest częścią organicznie jednej moskiewskiej=rosyjskiej державы. A teraz, jak twierdzą, odbijają swoje ziemie od nowoczesnych mazepiniaków, petlurowców, nazistów, faszystów, banderowców. Oprócz ludobójczej, terrorystycznej, niszczycielskiej wojny rosyjscy barbarzyńcy wzięli na uzbrojenie ideologię „najbardziej wykształconych i tolerancyjnych” Rosjan, którzy już za czasów carskich propagowali „ideał tej wynarodowiającej symbiozy narodowej, która w rezultacie dawała nie Moskali, nie Ukraińców, a jakichś narodowych kastratów” – podkreślał O. Łotocki. Ta idea wyraźnie przebija się w artykule rosyjskiego publicysty D. Murjetowa „Eros, naród i polityka”, zamieszczonym w „Russkiej Myśli” w 1916 roku i nie bez ideologicznego celu przedrukowanym przez „Nowoje Wriemia” w grudniu 1991 roku. Uporczywie twierdził, że wielki rosyjski nacjonalizm (czytaj „szowinizm”. – W. L.) musi żyć, umacniać się, a ukraińskich dążeń narodowych „wcale nie powinno być”. Kryterium ukraińskiej tożsamości narodowej, według D. Murjetowa, miało być wyrzeczenie się rodzimej historii, języka, kultury, obyczajów, tradycji. Zamiast tego mieli oni przyjąć jako swoją rodzimą mentalność moskwicinów=Rosjan. Wbijał do świadomości Ukraińców i Rosjan, że są jednym narodem. Zatem wypracowanie zintegrowanej humanitarno-informacyjnej polityki we współczesnych warunkach, ukierunkowanej na kształtowanie ogólnoukraińskiej tożsamości narodowej, powinno syntetyzować absolutne narodowe, obywatelskie, rodzinne i osobiste wartości socjokulturowe na zasadach nacjonalistycznego ukraino-centryzmu.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 4strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

szczęściem. Nie będziemy rozczarowywać. Powszechnie znana historia o wygnaniu z raju to opis przełączenia mózgu z Bożego na ziemski, a tym samym odcięcia Światła, Sygnału Boga. Istota zamyślona nad jednym ziemskim automatycznie wyłącza dostęp Boga. Sama wygania się z Edenu Mądrości, uległszy wężowi niskiej wibracji. I odtąd widzi i odczuwa szczęście na niskiej częstotliwości, jedynej dla niej dostępnej, w rozkoszowaniu się ziemskim. Jej energia wyżej się nie podnosi, podobnie jak wyobrażenie o szczęściu. Jeśli wyższa warstwa podąża za tymi samymi skłonnościami i wartościami co lud, jeśli nie podnosi swojej Energii, a trwoni ją na gadulstwo i zdobywanie ziemskiego, razem depasywują siebie i swoje terytorium. Nadchodzi energetyczna zima. Zatrzymanie historii i wybrakowanie ich samych. Tych, którzy nie usprawiedliwili nadziei i pokładów Boga. W zepsutych odbiornikach nie ma już potrzeby. Oni nie przyjmują Energii i nie poruszają Lokomotywą, oni nawet wolta do sieci nie podają. A odbierają zbyt wiele. To, co im wydaje się normą – jeść, pić, spółkować, pasożytować na zasobach, które widzą jako czysto swoje – nie wywołuje zachwytów u Boga. I On jest zmuszony przyjść i zapytać, jak i na co wydali ich i Jego Miłość. Jak żyli Jego dzieci w tym czasie? Ci, którzy żyli nieziemskim. Kto by nie chciał uniknąć, kto by nie chciał uciec, Bóg działa jako jeden System Energetyczny, o mocy biliony, biliony, biliony razy większej niż we wszystkim stworzonym przez Niego. Ten system działa na wybrakowanie wszystkiego, co obniża, a nie zwiększa Energię na planecie, bez której ginie ona i wszystko na niej. To, co wydaje się gniewem planety, to jej męki i jęk. Egoistyczna istota, która uroiła sobie, że jest jej królem, ani trochę nie żałuje. Jej wolno wszystko, od niej – nic. Energia gwałtownie spada do zera i konwulsje narastają. Zarówno planetarnych, jak i wszystkich światowych systemów, które tak samo zależą od Jedynego Źródła Energii. Ponieważ z Nim przerwany jest Związek, podtrzymania nie ma, tak jak nie ma innego Boga. Wszystko, co liczyło się jako bogowie, wszystko, co było ubóstwiane przez lud i było sensem życia, gwałtownie traci powab i władzę nad umysłami. W stanie obniżenia Energii budzi się wszystko pierwotne i następuje okrutna walka o zasoby i przetrwanie. cierpieć Zło, tym bardziej grandiozne będzie jego miarkowanie. To będzie żywy Sąd Ostateczny w tak lubianej on-line’owości. Ukraina jest centrum sceny, epicentrum Przyjścia, pokazowym widowiskiem, które będzie się wkrótce działo wszędzie. Podobnie jak pierwowzór galaktyki, stąd uruchomione nieuniknione i całoplanetarne widowisko: przejawienie Zła i jego miarkowanie. Grzech i odpłata. Czysta technologia. Macie wy wyobrażenie o Bogu, nie macie, Prawo znajdzie wszystkich. Wydarzeniem, które wejdzie do historii jako podważenie światowego bezpieczeństwa i doprowadzi do wojny atomowej, stało się oddanie przez niezdary, które uważały się za władzę, trzeciego co do siły arsenału broni jądrowej. Z której strony by na to nie patrzeć, tego nie mogło być. Tego nie dopuściliby szaleńcy i wodzowie pierwotnego plemienia. Bóg im dał takie coś, a oni, z dobroci, posłuchali i oddali. Jacy dobrzy! Jak wtedy chwalili! Jak wtedy się rozczulali. Nie trzeba rozumu pchły, żeby rozumieć, czym to się skończy. Nie będę męczył, kto i jak występował wtedy przeciwko temu. Ale ci, którzy byli za, nie rozumieli pół pchły rozumem, czym to się skończy. Zastraszona przez światowe media i tanio kupiona władza zrobiła to jednym pociągnięciem pióra. Według świadectwa jej samej, tylko podrakietowe szyby kosztowały 176 mld $, w tamtych pieniądzach. Teraz 1,8 bln $. Wzbogacony uran, którego teraz nie wzbogacić przez setki lat, rakiety, zarówno strategiczne, jak i manewrujące, 140 bombowców strategicznych – jeszcze z 1 bln $. W obecnych pieniądzach 10 bln $. W sumie 11,8 bln $. Dla większej zrozumiałości, to 11 800 mld $. Ale w rzeczywistości ta cena jest o wiele większa – to cena wszystkiego tego, co spłonie, być może, w atomowym ogniu. Niektórzy z dobroczyńców już odpowiadają przed Bogiem, a niektórzy są w kolejce i cicho proszą o pomoc dla Ukrainy. I cud: nas jakoś nie słyszą. MY przecież tacy dobrzy, MY wszystko oddaliśmy, a wy? Poproście innych, niech oddadzą. Na was nawet nie spojrzą, jak na przygłupów. Ale i ci, którzy są w wygranej, niedaleko uciekną: historia przytuli jednakowo – i tych, którzy wyłudzili, i tych, którzy oddali. Historia to najlepszy nauczyciel. I nas jeszcze robią takimi niewdzięcznymi, takimi złymi. MY przecież wam, 12 000 mld – cena budapeszteńskiego papierka i mądrości Ukraińców. TO cena zalanych krwią okopów, cena zbombardowanych miast, cena syren i wilczego wycia w duszach, cena śmierci i niewiary w Boga, cena wiary w tych, którzy grzali wam uszy, że wszystko będzie dobrze, wierzcie nam. Cena wiary w polityków, cena wiary w człowieka, cena wiary Lucyferowi, a nie Bogu. Bóg mówił przez tych, którzy byli przeciw. Nie trudno sprawdzić, kto wtedy za czym występował. To cena wiary w tych, którzy nie mieli strachu przed Bogiem i niczego świętego; żadnej przenikliwości; którzy żyli jednym dniem, i żeby jemu i jego szajce było dobrze. To cena braku Strachu przed Bogiem, żeby potem strach niepewności przyszedł na wszystkich. Zbrodnia oddania broni jądrowej wywróci historię. Za nią zapłacą wszyscy – kraje, narody, elity, siły, które stały za nią. Oni mogą zetrzeć te litery, nie zetrą nigdy Boga. To On im mówi, ręka zapisuje. Zbrodnia oddania broni jądrowej uruchomiła wojnę światową. To był jedyny czynnik powstrzymujący. Jedyna gwarancja tego, że ludzkość przejdzie procesy przemiany i transformacji, wywołane Przyjściem, bez wojny atomowej. Szans na to teraz prawie zero. Hipokryci, przyzwyczajeni do kłamstwa, jak głębinowa ryba do innego typu oddychania, mogą, oczywiście, pleść swoje, ale Prawda jest taka, jak powiedziano tutaj. Dla przyszłej ludzkości to lekcja, jak ze wszystkiego zrobić Nic. To lekcja to-

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 4strona oryginału ↗

Oryginał po ukraińsku · tłumaczenie jest aktualizowane

Художник і Бог

Євген ПАШКОВСЬКИЙ Продовження. Початок у ч. 13, 14 за 2025 р. Панівний клас, який раптом добився статків, викликає шалену заздрість і жадобу у менш імущих, вся ментальна Енергія спалюється на те, як здобути багатство. Брак Енергії видає брак багатства. Енергія є еквівалентом вищих знань (Істин) або статків. Ось чому у 118 Псаломі говориться: прихили серце моє до одкровень, а не користі26. Серце більшості клониться не в бік Бога. В якості Істин. Серце більшості клониться в бік грошей і влади для побільшення їх. Істота на слабкій енергії завжди вибере їх. Їй не властива і не відома радість ментального рівня: від Одкровень, Знань, Істин, Чистого Бога в якості Мудрості. Художник Люцифер, незгірше Воланда, розуміється на слабкій природі земних людей. Істот на слабкій або дуже слабкій, уривчасто й зовні, вловленій Енергії. На їхньому земному нахилі й уявленні про щастя. Чим і користується для своєї історії всупереч Божої. Він, як і належить сильному, не думає про пішаків, мільйонами і мільярдами яких прийдеться пожертвувати. Вони добровільно вибрали його план і виступили на прю проти Бога. Вони всупротивились Йому, піддавшись картинам, намальованим в їхній уяві серйозним художником. Він знає їх думки, їх мрії, їх марення і, тиснучи на його нестачу і відсутність, робить рабом його. Енергія одиниць, мільярдів, людства зводиться на низьку частоту, якою він і живе. Той, хто описаний Змієм і Книзі Буття27. Змій – прообраз низького коливання, життя в земному. В прахові. Ось чому змії створені як ті, хто живуть у прахові. Ось чому в Писанні Сказано: змій харчуватиметься прахом28. Уділ земних – одне земне. Їх радість, задоволення, любов – у тому, що приносить їм земне і плотське. Духовне і небесне – відворотнє, а разом з ним і Бога. Не знаючи про те, вони ненавидять Бога. Земна істота живе низькою вібрацією, і ця вібрація є диявол в ній. На її досягнення спрямовані тисячі технологій, мільярди ментальних і фізичних зусиль, і всі вони вважаються атри- Навіть якщо їх достатньо, істота, колектив діють на упередження. Це ввімкнулось первісне в первісному (земному) мозку. Він просто не може діяти інакше. Культура, норми, духовні цінності – це не про нього. Він просто не може діяти інакше, як діяв його мозок на дещо вищій Любові. Коли не так були пробуджені кармічні, злочинні нахили. Гірша карма пробуджується на низькій частоті. Гірші риси – людини, населення, людства, – є наслідком погіршення рівня і якості трансформації Енергії. Кращі – наслідком покращення прийняття Енергії і її трансформації. Гірша карма є пробудженням частоти диявола. Краща пробуджується на високій, яка і Любов’ю. Таким чином, все, що понижує її, підлягає знищенню. Один і той самий народ на різній енергії діятиме по-різному, так само, як і людина. Чесно, справедливо, відкрито, добродіяльно, доброзичливо на одній частоті, і безчесно, несправедливо, закрито, паразитарно, злочинно на іншій частоті. Рівень Любові або її відсутності в приймачеві й егрегорові визначає поведінку і нахили. Це одна сторона медалі, інша: якість протікання Енергії. Через дух, в якому вписані злочинні навички й беззаконня, вона протікатиме у вигляді злочинів і беззаконь. Дай такому більше Енергії, він наробить більше Зла, брехні, беззаконня. Через дух, в якому вписані благі навички і Закон, вона протікатиме у вигляді добрих справ і Користі Богу. Дай такому більше Любові, він наробить більше Добра і Користі Богу. Все залежить від якості приймача і сили Енергії. Одна і та ж Любов, Життя, Енергія, протікаючи через чисту і нечисту форму, творить чисті і нечисті діла. Бог, знаючи схильності кожного, обмежує Зло вадами форм, поменшанням їхньої здатності робити зло і, в такий спосіб, відучує від нього. Духовна якість приймача, – вписане в ньому, як кармічний і реальний досвід, – плюс Енергія визначають його поведінку. Статичне уявлення про людину й народ – глупство. Є стан, а не статика; зміна стану, як зміна пір року, змінює внутрішні риси, поведінку й нахили. Коротко: Любов робить великодушними, благородними, справедливими, жертовними, обдарованими, щасливими, добро-діяльними, відкритими, чесними, правдивими, милосердними, прозірливими; її майже відсутність – рівно навпаки: малодушними, жадібними, бездарними, нещасними, злочинними, закритими, паразитарними, хитрими, безчесними, підлими, здібними на подонство і всяку шкоду, мстивими, немилосердними, сліпими щодо майбутнього і в духовних питаннях. Чесноти і нечестя є продовженням стану Енергії в індивиді й спільноті, в народі і його егрегорі. Все, що єна планеті, є стан Енергії. І ця Енергія є Чистий Бог. Коли знижується майже до нуля, настає те, що нині: муки і смерть всього. Те, що в Матвія 24, Марка 13, Луки 21 описано як Кінець, як Прикмети Пришестя – деталізує ознаки процесу, а не сам Кінець. Процес вперше описаний тут. Великим інструментарієм – допущенням війн, морів, голодів, катаклізмів – Бог реагує на приземлення Його Енергії в мережі людства. Йде автоматичне вибракування того, що понижує її. В Біблії цей процес описано опустошенням, а ті, хто його здійсняли – опустошителями. Вони проходять під царем Асирійським і т. п. Їх доля – піти невдовзі за спустошеними. Для розуміння могуті й всевідання Бога необхідно пам’ятати Масштаб: Земля і все на ній менше атома в Його Творінні. Бог відчуває все, від найменшого коливання бажання, думки, до рівня енергії. Він відчуває це Енергетично, в об’ємі всіх діянь і процесів. І, тим більше, знає всі діла. Простолюдне уявлення, “якби Бог був, то таке б не допустив”, є уявленням курки про безмежжя Всесвіту. Але курка завжди собі бачиться більшою і все-могутнішою нього. Такий парадокс її земного мозку. Вимкненого телефону, що не ловить Бога. Але, при цьому, все знає про Нього, як і все інше. Курми в духовному світі бачаться земні. За їхню схильність порпатися в земному Бог визначив їх так. За їхній суд все бачити із праху висоти. Бог не втручається в богодану людині свободу. Вона владна поступати як заманеться, але нести відповідальність за всі діяння. Духовна й політична верста несе повноту відповідальності за населення на території. Керуючись Законами Бога, вона не повинна допускати того, що понижує Енергію і накликає Гнів. Під який уже підпадають Всі. Коли ліс горить, лісник уже не лічить мурах і не бігає з відром, як би спасти мурашники. Завдання Лісника (духовно-політичної верстви) не довести до пожежі. Дурний Лісник завжди зробить винним когось, щось, тільки не себе. Пожар же змітає всіх, не питаючи про причини в дурнів. З метою остудження лісників Бог у Писанні дав багато притч і пересторог, що вина на них більша, як на населенні, та це ні скільки не помогло. З причин недостатніх уявлень про можливості Бога. Насамкінець Він нагадає так, що затямлять на віки вічні. Те, що здавалось безкарним упродовж років, століть, все, що займало в Бога менше мілісекунди, завжди знаходить одну, але прекрасну справедливість. Влада є кроною дерева народу, а не щось інше, окреме від нього, як прийнято вважати. Але це уявлення розходиться з Істиною. У владі є все те, що є в народі29.Це так само очевидно, як і те, що клітини одного дерева є у всьому його стовбурі, гілляках, листі і плодах. Народ в Очах Бога є одною людиною. Людство в очах Бога є одною людиною. Дивно, що такі прості Істини, над якими я руки списав, досі не дійшли до відповідальних за народ. І ви, близькозорі, хочете щось зрозуміти, щось далі міняти. Кожен, в чиєму рівнянні немає Бога, ніколи не зрозуміє нічого. Він бачить поверхню, а не внутрішній світ, і, таку ж, регуляцію Бога. Він бачить все – і Ніщо. Бог впомірнює злочини, караючи системи, понижуючи всіх. Злом є все, невідповідне Йому, а не очевидне й банальне насильство, хабарі, злодійство. Не розуміти цього, значить не розуміти нічого. Робити з себе самосвята, а Бога дурним. У Бога немає кар без причин. Чим більше Зла випиратиме під розривною Силою Його Енергії, чим більше ядро планети, ядра атомів, ядра клітин розноситиме Силою Пришестя, чим більше усе живе і всі процеси ця незрима Сила роздуватиме, як гумову кульку, чим більше в світ посту-
Strona · s. 5strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

...jak postradzieccy ateiści, zupełni bezbożnicy, absolutni ignoranci w kwestiach Boga i światowej polityki, za kawałek zielonej kiełbasy sprzedali przyszłość. Wszyscy oni, jacy byli, tacy pozostali aż do śmierci materialistami, obżartuchami, czyli nienasyconymi pasożytami. I, aby to wszystko ukryć, takimi samymi pozbawionymi zasad kłamcami. Wszyscy oni, gdy tylko było to możliwe, uczynili się patriotami, pili koniak i whisky za Ukrainę i jej wolność, podczas gdy naród broczył krwią w okopach. Wszyscy oni żyli w cieple, w dostatku, z kucharkami i ochroną, mieli wille na Lazurowych Wybrzeżach i przeważnie tam wypoczywali, a naród, który bezgranicznie kochali i wszędzie reprezentowali, wgryzał się swoim ciałem w zmarzniętą ziemię i próbował wygryźć lód w zmrożonej butelce. Ta butelka przetoczyła się ze stołów... tych, którzy ich tak osłaniali. *** Dzięki staraniom komutantów Ukraina tak i nie zdobyła prawdziwej Niepodległości. Niepodległości duchowej, dla której ona przede wszystkim jest dana: niezależności od zła, grzechu, szkodliwych nawyków, ideologii i systemów. Wszystko, co prowadzi do sentymentalnych wzruszeń, do ulegania swemu chcę, prowadzi do skrócenia życia, także do piekła, do śmierci narodu jako populacji i jednolitego organizmu. Im bardziej przyziemny naród, im niższa jego częstotliwość, a im bardziej wyostrzona zmysłowość, tym łatwiej go zwieść na manowce i doprowadzić do zagłady. Chce on zmysłowych przyjemności, chce materialnego, obiecuje mu się, podtrzymuje nadzieję, on chce jeszcze więcej i nigdy nie ma dość. Pożądanego się nie daje, aby skierować gniew i złość w korzystną stronę. Ale nawet jeśli czasem coś ma, jego ziemskie nie przynosi mu pociechy, nie daje radości. Z powodu braku jej w materii, w pieniądzach. Należy wiedzieć, że bogactwo jest ściśle kontrolowane ze świata duchowego. Daj więcej tym, którzy skłonni są do zarozumiałości, zależni od ziemskiego, a oni uczynią z siebie bogów. Ich wielkość przyniesie im jeszcze większą biedę. Głupi jest ten, kto mierzy szczęście PKB, a jeszcze głupszy – ten, kto obiecuje narodowi dostatek, dobrobyt. Bez przemiany w duchowym nigdy nie pozwolą mu tego zrobić, a go przeklną. Wszystkie takie obietnice rozmijają się z normą Boga: aby mieć pieniądze, trzeba być od nich niezależnym, to znaczy duchowym. Ziemskie bogactwo rozpala jeszcze większą żądzę, pychę, zależności. Nadmiar fizycznego obniża Energię i rozpala zmysłowość z większym Chcę. Oślepiony zmysłowością, wcale nie myśli racjonalnie, konsekwentnie, strategicznie, tak samo jak zwierzę w okresie rui. Rozpala się w nim emocje, wpływa się na sferę emocjonalną, a on, jak głupiec, wierzy w nie. Pragnienie czysto ziemskiego – bez Bożego – przesłania Miłość i prowadzi do zniszczenia. W Słowie opisano to tak: odmowa Manny, pragnienie egipskiego mięsa (zachcianek) prowadzi do zarazy31. I ta metafora jest tym, co działo się na oczach przez ostatnie 40 lat. To właśnie był ostatni Exodus. Gratuluję wszystkim, którzy go nie rozpoznali. Im bardziej przyziemny naród, im niższa w nim Energia, tym słabsze w nim myślenie racjonalne, a myślenia strategicznego w ogóle brak. On przyjmuje emocje, a nie fakty. Wierzy temu, co zgadza się z jego emocjami, a nie wierzy faktom. Wierzy temu, co mu wpojono i co krzyczą w nim emocje, a nie prawdom i faktom. Im bardziej przyziemny naród, tym łatwiej go wprowadzić w zagładę. Im bardziej zmysłowo-emocjonalny naród, tym mniej w nim Boga i odpowiedniej Ochrony. Choć Bóg może być u niego stale na języku. To jest miłość Judasza: zmysłowa, nisko energetyczna Miłość, pocałunkiem której zdradza się i wydaje na śmierć Boga32. Jakże wielka Miłość. Zarówno pierwsza, jak i druga, wielka i mała Miłość, związane z przebywaniem na określonym terytorium, zależą od jego wibracji, ale w większym stopniu od karmicznego przygotowania (ogólnej liczby poprzednich wcieleń) i od życia zgodnie z Prawami Boga lub ich lekceważenia. Wielka Miłość jako Energia nigdy nie jest dawana bezprawnym. Wysokoczęstotliwościowe i niskoczęstotliwościowe wcielają się na różnych, bardziej dla nich odpowiednich terytoriach. Ziemskie, niskoczęstotliwościowe – na niskowibracyjnych. Duchowe – na wyżej wibrujących. W ten sposób kształtuje się typ psychiczny narodu, to, co zwykło się uważać za naród. Wibracja i długotrwałe przebywanie w niej kształtuje ducha, wnętrze człowieka, a nie długotrwałe używanie słowa naród i przynależność do tego czy innego plemienia oraz jego patriotyzm. W ten sam sposób dobiera się pary. Według energetycznej tożsamości. Im większe pokrewieństwo, im większa zgodność, tym silniejsza i trwalsza między nimi rodzi się Miłość. Każdy, każda z zasady ma jedną połowę, stąd świętość małżeństwa, Przykazanie: nie cudzołóż33. Daremnie szukać innej pary – jej po prostu nie ma. W naturze, w określonym czasie, każdy ma tylko jedną parę. Jego energetyczna tożsamość to jedyna dla niego przyjmowalna i ogrzewająca Miłość. Nieprzyjęta będzie męczyć i zabijać. Rany duszy – to rany takiej siły, że wszystko inne przy nich jest niczym. Tak działa zabita Miłość. Kobieta, która nie ma Miłości, zawsze jest nieszczęśliwa, mężczyzna – okrutny i zły, z pociągiem do samozniszczenia. I to potwierdza, że Miłość jest Życiem. Oliwa Miłości – to lekarstwo takiej siły, że wobec niej wszystkie męki są niczym. Dlatego w przypowieści o bliźnim Bóg wskazał za przykład to, że jego rany namaszczono Oliwą – Substancją Miłości, uzdrowiono duszę i ducha34. Dlatego na czas Przyjścia Bóg przykazał trzymać w lampach mózgu Oliwę35. Dlatego przez Mojżesza dane jest Prawo: oko za oko, ząb za ząb36. Już góry zębów wykruszono, a oni tego nie pojęli. Bóg nie uczy zemsty. Oko oznacza zrozumienie: kto zaciemnia zrozumienie kłamstwem i oszustwem, wszystkim nieprawdziwym, ten sam je straci. Kto obniża Miłość, sam zostanie obniżony w jej odbiorze. Bóg reguluje świat i każdego w nim Energią. To właśnie tym Rządzi. Laska Jego, która była przedobrazem Laski Mojżesza na górze Bitwy37. Kto obniża energię umysłu, temu obcina się Światło dla mózgu. Kto wybija z innych ząb Energii, temu sam Bóg wybije. Nieskruszona Kość Boga również oznaczała nieskruszoną, niezłomną, wieczną Energię38. Im bardziej duchowy naród i im wyższa jego częstotliwość, Energia, tym silniejsze w nim myślenie racjonalne i duchowe, i pojawia się strategomyślność. Podporządkowanie siebie w całości celowi historycznemu, budowaniu nowego, wielkiego, a nie chatek-kurników i wygrzewaniu jajek w gnieździe. Im niższa Energia, tym wyższa konsumpcja. Im wyższa Energia, tym mniejsza chciwość, konsumpcja i wyższy zwrot. Choćby przez wieki walczyli z korupcją, nigdy nie zmyjecie lepkiej ręki w narodzie o niskiej Energii. Zamknięty duch zawsze będzie ciągnął do siebie. Otwarty duch, na wysokiej Energii, zawsze będzie dawał. Działać dla oddania. Pracować dla wszystkich, a nie dla siebie. Tworzyć tak, jak Bóg tworzy – nie dla Siebie. Żyć, Kochać, Poświęcać się dla Wielkiego Dobra wielkiego Bliźniego: Boga, narodu, Cerkwi. Niski, zamknięty duch nigdy o tym nie pomyśli. Słabej Energii nie jest właściwe Wielkie. Słabej energii wystarcza tylko na istnienie. Podtrzymuje ona pierwotne strefy mózgu, odpowiedzialne za rozmnażanie i przetrwanie, i nic więcej. Myślenie strategiczne i pasjonarność narodu są wynikiem znacznej Energii. Ziemskie myślenie i bierność są wynikiem bardzo małej Energii, jako konsekwencji tego, że swoją niebiańską Miłość, swoją Mannę, Energię, on beztrosko roztrwonił i przehulał na zachcianki. Teraz ma dobrobyt, ma dostatek, ma czym zaspokajać żądzę i rozkoszować się uczuciami – nie ma Miłości. Ona coraz bardziej od niego odchodzi. Energia Czystego Życia. Teraz ma wszystko, ale zaprzestał w sobie rozwoju duchowego, użyteczności dla Boga i wypełniania Jego celu. Wszystko, co nie przynosi Pożytku Bogu, nie czyni historycznego Dobra, wszystko, co się nie rozwija lub przeszkadza rozwojowi innych, zgodnie z Prawami Wszechświata, zgodnie z Prawem Boga, wszystko, co obcięło sobie Życie, bezlitośnie zostaje odrzucone. Faktycznie jest to planetarne energetyczne samobójstwo – blackout Światła Boga – nie bez pomocy Jasnych sił, jak same siebie nazywają. To także jedna z przyczyn śmiertelnych chorób, mórz, kataklizmów, planetarnych wstrząsów, które coraz poważniej trzęsą planetą, przypominając, że Bóg przyszedł po swoje. Podporządkowanie wszystkiego sobie samemu celowi i wygrzewanie jajek w gnieździe zmusza do przyjścia i wstrząśnięcia duszami. A wy, co zrobilibyście na Jego miejscu? Wy, którzy zapomnieliście o Bogu? On nie przyjdzie samotnie, przyjdzie do Wszystkich. Jego nie ma, jest tylko „potrzebujemy”. Który dobry Ojciec nie chciałby przypomnieć o sobie? I On wraca, jak Odyseusz do Penelopy. Nie zrozumieliście tej metafory, to wszystko jest kino – oglądajcie online. Żywe Kino, jak Bóg z wiernymi zmniejszy liczbę zalotników planety. Amantów, którzy zamienili Jego dom w stajnię i tawernę. Ten, którego nazywano Mahdim, Mesjaszem, Buddą miłosierdzia, jednak wraca, choć nie tak, jak się chciało. To powrót nie będzie nagły, jak i nie będzie cielesny: Bóg nie musi przybierać żadnej postaci. Dość już, próbowałem. Ten Powrót jest Energoinformacyjny, a wszystko, co nie jest Jego, niestety zginie. Planeta zostanie oczyszczona, od jądra po stratosferę, od wirusa po człowieka, i wszystko, co nie jest Jego, albo się zmieni, albo przejdzie w wymiar duchowy. Ziemski niskoczęstotliwościowy typ i odpowiadające mu niskie, ograniczone, emocjonalne myślenie zmieni się lub zmniejszy się, jak i jego nosiciele. To właśnie jest tak rozpowszechnione i mało zrozumiałe poszerzenie świadomości. Bóg rozszerza Sobą Wszystko. Jest to skutkiem Energoinformacyjnego Przyjścia i oświecenia mózgu. U przygotowanych i nastrojonych na przyjęcie Boga, na żywienie się Jego Mannę, darami Ducha Świętego, będzie nowa świadomość, poczucie świata i szczęście z niczego. U nieprzygotowanych, rozstrojonych i dla których On jest nikim, Jego nie ma, nic nie wejdzie, jak do wyłączonego telefonu. Czy będą Boga łajać, czy pluć na Niego, Boga, tym razem tym nie przebijesz. Czy będą sądzić, czy będą uznawać, Boga tym razem tym nie ukrzyżujesz. Będą mówić o Bogu, nie mając Go jako Energii i samego Życia. Będą filozofować, mądrze domyślać się, będzie tak, będzie inaczej, ciągłe wróżenie będzie ich największą rozrywką. Na każdą kolejną błogą nowinę szatana rzucać się będą miliony. Jeśli zechcecie żyć, jak żyliście, powiedzą wam, że wojny nie będzie, będzie pokój. Jeśli zechcecie wojny, powiedzą o jednej wojnie. Jeśli zechcecie pokoju, powiedzą o pokoju i od razu pojawią się zaprowadzający pokój. W każdym z tych przypadków gwarantowane są miliony, setki milionów! wyświetleń. Czegokolwiek by nie chciał ziemski lud, od razu niski świat duchowy odpowie stosownie, i tu, jak dla małp, będzie się to retransmitować. Głos Boga nie będzie im słyszalny… Zgasną umysłowo i fizycznie; aktywność umysłowa, biznesowa, polityczna spadnie do zera, w wyniku odłączenia odpowiednich stref mózgu od prądu. Dla nich zostanie wyłączona dotychczasowa częstotliwość. I wszystko, czym żyli, stanie się nieciekawe. Życie stanie się mdłe i martwe, gwałtownie skurczy się krąg przyjaciół. Wielka Miłość działa jak magnetyzm na wielki krąg, mała, słaba – rozprasza. Ledwo wystarcza na fizyczne przetrwanie i odżywianie ciała. Duch na słabej energii to dom na słabym autonomicznym zasilaniu. Nastąpi hiperaktywność ziemskiego mózgu i w rezultacie: wybuch chorób psychicznych, opętań, załamań nerwowych, napadów gniewu i nieprzemyślanych czynów. Wielki wpływ duchów (istot) na ducha człowieka. Takie znaczenie mają Słowa: kto ma, będzie mieć więcej; kto nie ma, straci i to, co miał39. Ten, kto ma: obdarzony Przyjęciem. Ten, kto nie ma – dla kogo Sygnał jest niedostępny. Oni sami go wymienili. To planetarny proces Przejścia dla czysto ziemskich i pierwotnie duchowych wspólnot. Żadną kalitiką, czyli polityką, tego nie naprawić. Tylko Środkami Boga, zmianą narodu i jego dążeń. Dopóki Mięso ważniejsze jest od Boga, nie ma u kogo Mu przyjść. Na etapie słabej Energii świat jest maksymalnie podłączony do piekła, stąd jego negatywna aktywność i niewrażliwość na Boga. Stąd rozkwit wszystkich negatywnych zjawisk, uzależnień, mórz, wojen, kłamstwa, nienawiści, wszelkich możliwych zboczeń, i wszystko to uzasadnia siebie jako normę. Prawa Boga, bojaźni Bożej, wyższych godności Boga w tym okresie nie ma. Niskiej Częstotliwości nie przystoi Wielkie. Jak wszystko, co żywe, przechodzi przez pory roku, tak istnieją planetarne cykle Wschodu i Zachodu Energii Boga, która napływa od centralnego Słońca, widzialnego w świecie duchowym. Czasem jako Czarne Słońce, czasem jako zwykłe. Jasność centralnego Ciała Niebieskiego, jak i widzialnego obiektu, zależy od kąta odbioru, tylko tam oznacza nastrojenie na nie. Jasność oznacza maksymalne nastrojenie, ciemność – rozstrojenie. Większości jest ono niedostępne z powodu słabości neuronów i rozstrojenia anteny mózgu. Stąd legendy o jego śmiertelnym niebezpieczeństwie. Opowieści głupców, że nie wolno czytać Biblii: „po co?”, „kto przeczyta całą Biblię, ten oszaleje”, takich mędrców o takich wyobrażeniach teraz jest mrok. Prawda jest taka, że bez studiowania Biblii w człowieku nie ma rozwoju duchowego; nie kontaktuje się on z Bogiem przez Jego Słowo, Słowo nie wpisuje się w jego ducha, nie otrzymuje przez nie Energii, jego mózg – to obuch kamiennego topora. Naród, który nie uczy się z Księgi Boga, zostanie pouczony na własnej skórze przez gorszą historię. Prawda także jest taka, że właśnie przez nieczytanie i nieuczenie się Biblii (co jest istotą Czwartego Przykazania: pamiętaj o dniu sobotnim40) istota popada w resztki rozumu: ostatnie żywe komórki mózgu gasną. Mózg to narzędzie, które wymaga codziennej pracy. I im bardziej napiętej, tym lepiej. Z Pismami Świętymi – szczyt piękna. Wszystko, co się nie trenuje, degraduje się i ginie. To, że pracę umysłu zastąpiono sportem, przyniosło swoje piękne owoce. Cieszcie się. I dalej mówcie, że Biblia prowadzi do szaleństwa, że Słowo Boga to zbiór przekazów i obca księga. Na Spotkaniu On pokaże, czyja to Księga. Dla tych, którzy są nastawieni głębiej, nie zaszkodzi wiedzieć: w Piśmie na zawsze obecna jest Energia jego Autora. Boga. Ja byłem jednym z tych, którzy to wtedy zapisywali41, jak i niektóre inne religie42. Stąd moja znajomość rzeczy. W tym, jak powstawały Księgi Święte. Ci, którzy uznają to za dziwne, niedaleko odeszli od tych, którzy boją się Biblii jako przyczyny obłędu. Już w niedalekiej przyszłości według portfolio Karmy będzie się przyjmować do pracy, na znaczne stanowiska, każdego zgodnie z poprzednimi służbami, a nie według dyplomów i niemocy złożenia dwóch słów, przerobienia książki. To zniesie problemy z wyborami, walkę o władzę, wojny i poróżnienia, walkę o terytoria i zasoby, będzie cisza i błogosławieństwo, wszystko, jak należy u Boga. Przyjdą władcy, którzy zaprowadzą porządek43. Jest to uwarunkowane duchowym rozwojem ludzkości, jej przebudzeniem, to planetarny proces, którego nikt nie odwróci. Ludzkość przygotowuje się do jednej kosmicznej rasy, a Karma – to tylko jedna z wiedz, która uczyni ją jednością. Bóg właśnie dlatego otworzył ją wielu. To, co dziś jest wszystkim, jutro będzie niczym – ludzi będzie się dobierać i oceniać według energetyki mózgu. Ludzkość dojrzała do takiego stanu rozwoju, w którym najlepsi będą rządzić najlepszymi. W okresie nie najlepszych, na niskiej energii, nie najlepsi nim rządzili. Władza jest lustrem stanu narodu. Im mniejsza Energia, tym więcej Chcę, im mniej Energii, tym więcej obżarstwa. Odpowiednio, przewaga wielkości, żądzy władzy, tyranii, wojny i zniszczenia jest ich naturalną kontynuacją. Im większa Energia, tym mniej Chcę, tym większe wyrzeczenie i duch działania. Człowiek, naród znajdują szczęście w realizacji dobrych zamierzeń, celów historycznych, a nie w spełnianiu Nad i Chcę. Żądzy władzy i chciwości. W Słowie Boga są one opisane jako Og Baszański i Sychon Cheszboński44 – dwa pierwsze Zła, które człowiek i naród, idący drogą Exodusu, musi zniszczyć w sobie. Swojej duchowej przemiany. Żądza władzy dla panowania i chciwość bogactwa dla posiadania nim – oto dwa główne Zła, które nad nim panują. Bez zniszczenia ich niemożliwy jest jakikolwiek postęp. Wyjście do ziemi obiecanej wyższej Energii. Im wyższa Energia, tym wyższy potencjał twórczy, jakość i nowość tego, co stworzone. Chodzi o wszystkie odmiany działalności twórczej, naukowej, praktycznej. Nie trzeba stawać się asketą ani twórcą: stanie się nim sama Energia. Siła twórczości, którą tworzy Sam Bóg. _________ 26 Psalm 118, 36. 27 Rodzaju 3, 1-14. 28 Rodzaju 3, 14. 29 Nowa Biblia. 30 Kraweczuka. 31 Wyjścia 16, 2-26; Liczb 1, 33, 34. 32 Łukasza 22, 48. 33 Wyjścia 20, 14. 34 Łukasza 10, 34. 35 Mateusza 25, 2.10. 36 Kapłańska 24, 20. 37 Wyjścia 17, 9. 38 Jana 19, 36. 39 Mateusza 25, 29; Łukasza 19, 26. 40 Wyjścia 20, 8-11. 41 Przez proroka Izajasza. 42 Wedy, Bon. 43 Oni już są: Czyngiz-chan, inni. Czekajcie. 44 Powtórzonego Prawa 2, 1-7; 2, 31-36; 3, 1-11; Liczb 21, 21-35. Ciąg dalszy nastąpi.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 6strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

sij Czerniachiwski), a także zespoły chóralne z Czernihowa, Lwowa, Odessy, Żółkwi, Sum i innych. I wszystko to udało się zrealizować dzięki dobremu i szczeremu wsparciu naszych przyjaciół, za co jesteśmy im bardzo wdzięczni – naczelnikowi Mariupolskiego Państwowego Portu Handlowego Ołeksandrowi Olijnykowi, metropolicie donieckiemu i mariupolskiemu Sergiuszowi, generałowi policji Mykole Semenyszynowi, przewodniczącemu Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki Pawłowi Mowczanowi, narodowej artystce Ukrainy Oksanie Biłozir, deputowanemu ludowemu Serhijowi Tarucie i innym. Z roku na rok, począwszy od 2015-go, w listopadzie w pałacu estetycznego wychowania młodzieży odbywało się ogólnomiejskie święto z okazji Dnia słowiańskiego piśmiennictwa i języka „Ukraina zaczyna się od ciebie”. W tym dniu staraliśmy się włączyć do wspólnego dzieła edukatorów, naukowców, pracowników kultury, dziennikarzy, artystów. W składzie naszej organizacji działał klub literacko-muzyczny „Switocz”, dzięki któremu udało nam się zjednoczyć mariupolskich poetów. Wspólną dumą i prawdziwym świętem stało się wydanie zbioru poetyckiego „Ty w sercu moim – jedyna!”. A nasi poeci byli również stałymi autorami w ukraińskojęzycznej rubryce „Dżereło” lokalnej gazety „Priazowskij raboczij” – są to Nadija Bojko, Anatolij Butenko, Bohdan Kowal, Ołeksandr Kosowśkyj, Antonina Priadka, Wiaczesław Udowyczenko, Nadija Umrysz, Wiktor Fedorow i inni. Pojawienie się tej publikacji zawdzięczamy redaktorowi naczelnemu gazety „Priazowskij raboczij” Mykole Tokarskiemu (niestety, nie ma go już wśród nas), który wspierał naszą organizację. Nasz udział w popularyzacji projektów kulturalno-oświatowych nie ograniczał się do artykułów w lokalnej gazecie, staraliśmy się dotrzeć z informacją do mieszkańców Doniecczyzny, a w tym pomagała nam gazeta obwodowa „Donecczyna”, w szczególności jej redaktor naczelny Ihor Zoc, za co składamy mu wielkie podziękowania. Nie był obojętny na nasze sprawy mariupolski portal 0629 i jego redaktorka naczelna Anna Romanenko. Dzięki niej mieszkańcy miasta w porę dowiadywali się o każdej naszej kolejnej inicjatywie, na przykład o rekonstrukcji bulwaru imienia Mychajła Hruszewśkiego i postawieniu mu pomnika. Nie możemy nie wspomnieć o wkładzie w to niezwykle ważne dzieło kierownika katedry historii Ukrainy MDU profesora W. M. Romancowa i jego zespołu, a także radnej Kateryny Suchomłynowej. Konsultacje społeczne przebiegły sprawnie, decyzję podjęto jednogłośnie: pomnikowi Mychajła Hruszewśkiego w Mariupolu – być! Niemal od początku istnienia naszej organizacji wielokrotnie, za pośrednictwem środków masowego przekazu, dowodziliśmy opinii publicznej miasta zasadność założenia w Mariupolu ośrodka kulturalno-oświatowego „Ukraiński Dom „Jedność”, którego głównym celem miało stać się odrodzenie ukraińskiej idei narodowej. Jednak nasza koncepcja pozostała bez uwagi, chociaż później Pałac Kultury Metalurgów z podporządkowania branżowego MMK im. Illicza, decyzją radnych Rady Miejskiej Mariupola z 16.01.2018 roku, został przekazany na własność komunalną pod nową nazwą KM PK „Ukraiński Dom”. Można by się cieszyć, ale główny zamysł – by stać się centrum oświatowym – niestety nie został zrealizowany. Kolejnym ogniwem naszej wytrwałej pracy była perspektywa stworzenia ukraińskiego teatru ludowego, ukraińskojęzycznego radia i kanału telewizyjnego, lokalnej gazety, studia fotograficznego i filmowego. Do wiadomości władz miasta NGO „CTI „Jedność” stale dowodziła, że w swojej działalności w pierwszej kolejności powołuje się na Konstytucję Ukrainy oraz inne akty ustawodawcze i normatywne, ale pełnego zrozumienia z jakiegoś powodu nie zawsze znajdowała. 24 lutego 2022 roku Rosja rozpoczęła pełnowymiarową wojnę przeciwko Ukrainie. Dzisiaj Mariupol jest okupowany przez raszystowskie wojska. Skutki obrony miasta są przerażające: dziesiątki tysięcy zabitych, dziesiątki tysięcy opuściło swoje domy w poszukiwaniu lepszego losu. Część ludności pozostała w mieście z różnych powodów: ktoś musiał opiekować się bliską osobą, a ktoś nie miał środków na to, by wydostać się z okrążenia. Według różnych szacunków w mieście pozostała jedna trzecia ogólnej liczby – około 150 tysięcy osób. Przykro, ale jesteśmy zmuszeni przyznać, że wśród tych, którzy pozostali w okupowanym Mariupolu, są i tacy, którzy nie postrzegają swojej sytuacji jako okupacji. Niektórych z nich dobrze znamy. Kim oni są – zdrajcami czy ludźmi małodusznymi, konformistami? Na to odpowie czas… Zwycięstwo zaczyna się od świadomego stosunku do tego, co robisz dla niego: działasz jako wolontariusz, pleciesz siatki, zbierasz środki na zakup dronów i leków dla rannych, wychowujesz patriotów, przyszłych budowniczych niepodległej Ukrainy i wszystkimi swoimi działaniami przekonujesz o tym innych. Szczerze wierzymy, że Zwycięstwo będzie nasze! Sława Ukrainie! Bohaterom sława!

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 6strona oryginału ↗

Zjednoczeni w wierze w Ukrainę

Anatolij BUTENKO, przewodniczący organizacji społecznej „Centrum inicjatyw twórczych »Jedność«” Poświęcone tym, którzy bronili i nadal bronią ukraińskiej idei narodowej – wolnej Ukrainy Codziennie ludzie stykają się z osobistymi problemami, które tak czy inaczej są rozwiązywane. Jednak sprawy, które mają zmienić coś na korzyść społeczeństwa, napotykają na swojej drodze skomplikowane przeszkody. Dlaczego? Aby odpowiedzieć na to pytanie, spójrzmy krytycznie na okoliczności, w których się pojawiały. Ile by czasu nie upłynęło, wydarzenia lat 2013–2014 zawsze będą decydujące nie tylko w historii Ukrainy, ale i w historii postępowej ludzkości. Wtedy Ukraińcy powstali w obronie interesów narodu. Ceną własnego życia obronili swoje pragnienie bycia wolnymi. Tak dokonała się Rewolucja Godności. A dokładnie 10 lat temu w Urzędzie Sprawiedliwości miasta Mariupola odbyła się rejestracja organizacji społecznej „Centrum inicjatyw twórczych „Jedność”. W jej skład weszli ci, którzy nie byli obojętni na stan kultury narodowej i oświaty w Mariupolu – wykładowcy uczelni wyższych, wychowawcy przedszkoli, nauczyciele szkół średnich, psycholodzy, lekarze, pracownicy bibliotek, artyści, muzycy, poeci, dziennikarze – czyli ci, którzy z zawodu i powołania przez długi czas samodzielnie próbowali zwrócić uwagę na artystyczno-oświatowy dorobek ukraińskiej kultury narodowej i na swojej drodze dość często doświadczali pewnych przeszkód i nacisków ze strony tych, którzy, delikatnie mówiąc, traktowali kulturę i oświatę z należytą uwagą, a niekiedy ze słabo skrywaną lekceważeniem. Oto imiona najbardziej aktywnych członków organizacji: Hałyna Arefjewa, Jewhen Bal (później zamęczony przez raszystów), Hałyna Bułanczuk, Tetiana Buli, Julija Wasyłenko, Tetiana Wojczeszek, Ludmyła Hołbaj, Ołeksandr Kosowśkyj, Wiktorija Lisohor, Nadija Umrysz, Tamara Fedorenko, Olha Fesenko, Ołeksandr i Marija Sładkowowie i inni. Kwestią zasadniczą dla organizacji społecznej było zjednoczenie się i wspólne wspieranie popularyzacji ukraińskiej kultury. A Ustawa Ukrainy o „Stowarzyszeniach społecznych na Ukrainie” dawała do tego prawo i pewne nadzieje. Celowość stworzenia właśnie takiej wspólnoty była wywołana szczególnymi okolicznościami: wtedy żyliśmy w przyfrontowym Mariupolu. Mamy nadzieję, że mariupolczycy pamiętają, iż w 2014 roku, 30 km od miasta, przebiegał front, więc codziennie od strony wschodniej słychać było dźwięki wystrzałów artyleryjskich (to już po tym, jak bojownicy pułku „Azow” 13 czerwca 2014 r. wyzwolili miasto od bandy „Czecena” i kryminalnych elementów z Nowoazowska i Rostowa nad Donem, które blokowały życie miasta). Pod ostrzałem artyleryjskim systemu „Grad” znalazły się mikrorejon „Wschodni” i osada Sartana. Miasto poniosło znaczne ofiary w ludziach i zniszczenia. Dla tych, którzy myśleli krytycznie, nie było to zaskoczeniem, ponieważ wróg już okupował Krym i część Donbasu, i wszyscy rozumieli, że w kolejce jest Mariupol. Tak trzystuletnia konfrontacja między Ukrainą a Rosją przerodziła się w wojnę, ponieważ Ukraina podczas Rewolucji Godności zdecydowanie ogłosiła, że ma twarde pragnienie ostatecznego wyrwania się z mocnych i duszących objęć „starszego brata”. Ale, jak widzimy, nie wchodziło to w wielkoszowinistyczne i imperialne plany przywódcy Kremla. Jego celem jest zniszczenie Ukrainy jako państwa, a Ukraińców – jako narodu. Naród ukraiński twardo oświadczył, że buduje niepodległe, suwerenne Państwo Ukraina, i w tym jest dziejowa sprawiedliwość. Ale cóż za bezczelna podstępność: putler wymyśla, że tak powiem, „pretekst” do agresji przeciwko sąsiedniemu krajowi i niemal w każdym wystąpieniu czy wywiadzie oświadcza, że walczy z ukraińskim nacjonalizmem w imię ochrony rosyjskojęzycznej ludności, która rzekomo cierpi od ucisku „nazistów”, i ma to szczególny przejaw na wschodzie Ukrainy, w Donbasie, w szczególności w Mariupolu. Rachuba Putina była obliczona na rosyjskojęzyczną „piątą kolumnę”, która nawet nie ukrywała swojej nadziei na powrót do „cichej przystani”. Uważał, że razem z sympatykami Rosji uda mu się zburzyć wiekową ukraińską twierdzę – wiarę w tożsamość narodową i państwową niepodległość. Ale dla większości Ukraińców i przedstawicieli obozu demokratycznego było jasne, że problem polegał na tym, co on ma w głowie, jak ocenia współczesne wydarzenia. Przykro, ale trzeba przyznać, że nieco putlerowi się udało… Miała miejsce wewnętrzna konfrontacja: nawet we wschodnich regionach Ukrainy niespodziewanie pojawiły się takie zjawiska jak separatyzm, a z czasem i kolaboracjonizm. Jedną z przyczyn tego stało się to, że w ukraińskim społeczeństwie przez długi czas nie było właściwego podejścia do wychowania patriotyzmu w Donbasie, w szczególności w nadmorskim Mariupolu. Przez lata niepodległości Ukrainy jej historia, język i kultura nie stały się kręgosłupem narodu. I znów pojawia się pytanie – dlaczego? Analiza budżetu państwowego kraju z minionych dziesięcioleci świadczy, że stałe niedofinansowanie kultury sprzyjało temu, że luki, które powstały w rodzimej przestrzeni oświatowo-kulturalnej, wypełniły się tanimi rosyjskojęzycznymi produktami niskiego poziomu (ale konkretnego propagandowego ładunku!), które celowo wyrządzały szkodę odrodzeniu idei narodowej. Dlatego w tamtym czasie idea narodowa w świadomości pewnej warstwy społeczeństwa znajdowała się w stanie amorficznym i wielu nawet nie rozumiało jej treści. Na wschodzie Ukrainy w 80% używano języka rosyjskiego. Nie można zgodzić się z tym, że władzy stale brakowało środków na wsparcie rodzimych programów artystycznych – tworzenie filmów, wydawnictwo gazet i książek w języku ukraińskim itp. Takiego stanu rzeczy nie mogło być a priori, bo od 1991 roku rząd kraju, zdobywszy prawo do niezależnej polityki, powinien był obrać kurs na stworzenie państwa narodowego! Ale to się nie wydarzyło… Stanem na 2015 rok sytuacja była skomplikowana, więc członkowie nowo utworzonej OS „CIT „Jedność” zdecydowali, że ich głównym celem jest ochrona praw obywateli w zaspokajaniu potrzeb kulturalnych, oświatowych i innych, propagowanie twórczości literacko-artystycznej, folkloru itp. Jak na to zareagowało lokalne kierownictwo, w którego podporządkowaniu znajdowały się departamenty kultury i oświaty? Tradycyjnie niemal drugiego dnia po wyborach władza zaczynała zachowywać się tak, jakby była od Boga. My natomiast uważaliśmy, że sytuacja w mieście wymaga naszej interwencji. Zdawaliśmy sobie sprawę, że do realizacji mnóstwa twórczych projektów trzeba było znaleźć inicjatywnych, nieobojętnych specjalistów. A także – pomieszczenie i wydatki na jego utrzymanie, a także środki na przeprowadzenie imprez kulturalno-oświatowych. Z pierwszą częścią nie mieliśmy mniej więcej problemów, ponieważ wykonawcami działań byli przeważnie członkowie naszej organizacji – odpowiedni specjaliści, a jeśli chodzi o niezbędne zasoby do organizacji działań, z lokalnym kierownictwem musieliśmy „kruszyć kopie”… 10 lat dzieli nas od tamtych wydarzeń i u wielu już zapewne pojawiło się pytanie: co więc stało się zgodnie z planami naszej organizacji społecznej, a co przeszkodziło im w realizacji? Nie wstydząc się, możemy powiedzieć: lista dobrych uczynków jest dość długa. Mamy nadzieję, że mariupolczycy pamiętają, jak z naszej inicjatywy corocznie przeprowadzano imprezy kulturalno-artystyczne, w szczególności barwne festiwale chórów i zespołów wokalnych „Ukraińska pieśń jednoczy nas”. W ciągu pięciu lat festiwal przeszedł drogę od poziomu lokalnego do ogólnoukraińskiego. Dla przykładu, w 2019 roku nadmorskie miasto przyjmowało najlepsze zespoły chóralne z dziesięciu obwodów Ukrainy. Przez trzy dni na placach, w parkach i skwerach, w uniwersyteckich salach koncertowych, w Pałacu Kultury „Ukraiński dom” rozbrzmiewały ukraińskie pieśni ludowe. Swoimi wspaniałymi głosami i kompozycjami muzycznymi zachwycali mieszkańców zasłużony chór ludowy „Oksamyt” (kier. Łarysa Kupczynśka, Zaporoże), chór ludowy „Horłycia” (kier. Natalija Medwediewa, Kropywnycki), zasłużony chór ludowy „Ltawa” (kier. Natalja Iwanowa, Połtawa), Kijowski chór „Proświta” (Ołek-

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 7strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

profilowej edukacji średniej (Jarosława Kisilewycz, Natalija Wawrowska), jak kształtować na lekcjach języka inteligencję wieloraką uczniów (Diana Szemczuk, Antonina Panas), na czym polega przyczyna różnej interpretacji pojęć lingwodydaktycznych w literaturze naukowej (Darja Blinowa), jakie techniki szkoły Montessori są skuteczne w nauczaniu gramatyki uczniów (Kateryna Beczko, Ołeksandra Kułyk). Jedna z sekcji filologii angielskiej została poświęcona uczczeniu pamięci doktor nauk filologicznych, profesor Ołeny Starykowej – „Nowe tendencje we współczesnej komunikacji”. Ołena Mykołajiwna była przedstawicielką szkoły anglistyki na Uniwersytecie Szewczenki. Badaczka stała u początków katedry filologii angielskiej, która powstała w 1965 roku w ramach wydziału filologii romańsko-germańskiej. Obecnie idee Ołeny Starykowej rozwija katedra filologii angielskiej na czele z profesor Ałłą Biełową. W jaki sposób analiza formantowa mowy pomaga przeprowadzić ekspertyzę sądową? Na czym polega prowokacyjność tekstów kreolizowanych w marketingu? Jakie są normy ortograficzne i gramatyczne ukraińskiej redakcji języka cerkiewnosłowiańskiego XVII w.? Te i inne pytania badali uczestnicy sekcji „Język ukraiński przez pryzmat współczesnej lingwistyki”, którą moderował docent katedry języka ukraińskiego i lingwistyki stosowanej Ołeksandr Bohomoleć-Barasz. Tematyka wystąpień była różnorodna, jednak ogólnie zarysowały się trzy wektory badań: studia z zakresu lingwistyki stosowanej (rozpoznawanie mowy ustnej i pisemnej), analiza (środków językowych) współczesnej komunikacji, badania z historii języka i dialektologii. Dyskusje intelektualne odbyły się na wszystkich bez wyjątku sekcjach i okrągłych stołach katedr. Katedra ta zakupiła wybrane utwory Łesi Ukrainki, które wyszły w 100-tysięcznym nakładzie w wydawnictwie literatury pięknej „Dnipro”. Wszystko próbowałem zestawić osobę szkockiego bohatera z naszymi hetmanami i innymi przywódcami, którzy również walczyli o niepodległość ojczystego kraju. Byli, byli i u nas bohaterowie, ale państwu lepiej żyło się pod ręką cara prawosławnego. Więc pomagali kolonizatorom tłumić powstania, niszczyć miłośników wolności. W 1991 r. na zgliszczach „imperium zła” powstała niepodległa Ukraina. Lecz „bracia” już 34. rok nie dają jej możliwości wstać z kolan, prowadzą przeciwko niej wojny gospodarcze i ideologiczne, a od 2014 r. – rozpoczęli zbrojną agresję, okupowali Krym, kilka rejonów Donbasu, w tym Donieck i Ługańsk. A pomagają agresorom przedstawiciele piątej kolumny Kremla, którzy zasiedli w organach władzy naszego kraju. Czasami staje się strasznie, że możemy powtórzyć historię Szkocji. Po zwycięstwie Roberta Bruce’a przeżyła ona niemało krwawych wydarzeń. Katedra językoznawstwa ogólnego, filologii klasycznej i neohellenistyki zorganizowała okrągły stół „Filologia klasyczna we współczesnej przestrzeni lingwokulturowej” oraz sekcję „Filologia klasyczna i neohellenistyka: paradygmaty konceptualne i innowacyjne podejścia”. Aktualne problemy filologii germańskiej uczestnicy omówili w ramach sekcji „Funkcjonalne aspekty tłumaczenia branżowego i artystycznego od teorii do praktyki” oraz „Współczesne tendencje rozwoju języków niemieckiego i szwedzkiego”. Problemy i wyzwania filologii romańskiej oraz tłumaczenia zostały naświetlone na sekcjach „Badania języków romańskich w kontekstach międzykulturowych i przekładoznawczych”, „Współczesne badania naukowe w dziedzinie filologii romańskiej”, „Współczesne studia włoskojęzyczne: problemy i perspektywy”, „Współczesne studia hiszpańskojęzyczne: problemy i perspektywy”. Orientaliści zjednoczyli się wokół sekcji „Badania języków i literatur krajów Bliskiego i Środkowego Wschodu w kontekście współczesnych wyzwań” oraz „Studia turkologiczne”. Prezentacje badań języka ukraińskiego jako obcego odbyły się na sekcji katedry filologii ukraińskiej dla obywateli zagranicznych. Katedra stylistyki i komunikacji językowej w ramach konferencji zgromadziła medialingwistów, organizując okrągły stół „Stylistyczne i lingwokulturowe markery nowoczesnej komunikacji społecznej”. Natchnione wystąpienia i żywe dyskusje skumulowały inspirującą atmosferę konferencji i bez wątpienia staną się bodźcem dla młodzieży do progresu w studiach naukowych. Przygotowały Ołeksandra KASIANOWA i Anna MUKAN, zdjęcia Serhija TERESZCZENKI, dział łączności ze społeczeństwem im. Wołodymyra Mukana NNI Filologii KNU im. T. Szewczenki. 1651–1652 r. ponownie siłą przyłączona do Anglii, a obecnie na prawach autonomii wchodzi w skład Królestwa Wielkiej Brytanii. Próba sprzed kilku lat poprzez referendum stania się niepodległym krajem nie uwieńczyła się sukcesem. Jednak tam nie ma wojny, a Wielka Brytania udziela znacznej pomocy Ukrainie w wojnie przeciwko Rosjanom. A nas, Ukraińców, jednoczy wiara w zwycięstwo nad zaprzysięgłym sąsiadem. W przyfrontowym Słowiańsku, który co dobę jest pod ostrzałem wroga, szczególnie ostro odczuwasz powiew wojny i doświadczenie oraz twórczość poprzednich pokoleń przyjmujesz blisko serca. Przypomnijcie wiersz Łesi „Słowo, czemuś nie twarda stal”. To zwrócenie się do nas, potomków sławnej córki narodu ukraińskiego, by stanąć w obronie ojczystej ziemi. Słowo, moja ty jedyna broni, Nie powinniśmy zginąć oboje! Może w rękach nieznanych braci Staniesz się lepszym mieczem na katów. Ukraińcy, jednoczmy się! Popiół poległych puka w nasze serca.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 7strona oryginału ↗

Współczesna filologia – młoda

W dniach 10-11 kwietnia 2025 roku IX Ogólnoukraińskie Czytania Naukowe z udziałem młodych naukowców „Filologia XXI wieku: nowe badania i perspektywy” zgromadziły badaczy z całej Ukrainy oraz z zagranicy. W czytaniach wzięli udział zarówno znani lingwiści i językoznawcy, doktoranci, studenci, jak i młodsze pokolenie – licealiści stołecznych placówek oświatowych. Praca odbywała się w ramach 14 sesji sekcyjnych, 4 okrągłych stołów, seminariów naukowych oraz projektu naukowego. Uczestnicy mieli możliwość zarówno osobiście uczestniczyć w dyskusjach, jak i dołączyć zdalnie. Około 300 uczestników zaprezentowało wyniki swoich badań. Dla uczczenia pamięci Olesia Honczara, w dniu jego urodzin oraz z okazji 7. rocznicy otwarcia imiennego Muzeum-pokoju w Instytucie Filologii, odbył się okrągły stół „Czytania Honczarowskie”. Owocna i dynamiczna była praca uczestników okrągłego stołu „Twórczość Maksyma Rylskiego w kontekście teraźniejszości”, który moderowała kierowniczka katedry historii literatury ukraińskiej, teorii literatury i twórczości literackiej, profesor Oksana Slipuszko. W jednej z jego sekcji pod kierunkiem profesor Nadiji Hajewskiej wzięli udział uczniowie Ukraińskiego Liceum Humanistycznego Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu imienia Tarasa Szewczenki, Ukraińskiego Liceum Medycznego Narodowego Uniwersytetu Medycznego imienia O. O. Bohomolca, a także studenci Narodowego Uniwersytetu Technologii Spożywczych. Licealiści zdobywali doświadczenie w prezentowaniu osiągnięć naukowych i prowadzeniu dyskusji studentów, a koledzy z uczelni niefilologicznych poszerzali sferę komunikacji i głębiej zanurzali się w sferę humanistyki. Dzięki Nadiji Hajewskiej goście w ramach konferencji odwiedzili laboratorium twórczości ludowej „Switłycia”, gdzie dyrektor Centrum Folkloru i Etnografii Wołodymyr Szczybria przeprowadził dla nich krótką wycieczkę, a kierowniczka katedry folklorystyki Olesia Naumowska zaprezentowała znanych folklorystów, których głosy są obecnie powszechnie znane. Uczniowie mieli również okazję posłuchać historyka, profesora Wołodymyra Serhijczuka. Ciekawy format omawiania problemów naukowych zaproponowali magistranci programu „Analityka literacko-artystyczna i język zachodnioeuropejski”: panel dyskusyjny „Sztuka jako przestrzeń interpretacji: recepcje, narracje, obrazy”. Młodzi naukowcy pod kierunkiem profesor katedry historii literatury ukraińskiej, teorii literatury i twórczości literackiej Oleny Romanenko oraz docent Halyny Usatenko zainicjowali trzy tematyczne platformy dyskusyjne, które objęły zainteresowania naukowe i tematykę ich prac magisterskich. Do dyskusji naukowych zostali zaproszeni specjaliści z różnych dziedzin sfery kultury: literaturoznawczyni Natalija Biłyk, tłumaczka Oksana Pryjmak, dziennikarze Serhij Kołesnikow, redaktor naczelny magazynu Inker, współzałożyciel mediów Szo-Tam, oraz Diana Łanoweć, badaczka sztuki, starszy wykładowca Narodowej Akademii Sztuk Pięknych i Architektury Wałerija Pitenina, profesorowie, literaturoznawcy Kijowskiego Uniwersytetu Stołecznego imienia Borysa Hrinczenki Olena Browko i Sniżana Żyhun. Taki dialog młodych badaczy, naukowców i praktyków w sferze kultury pozwolił na aprobowanie zainteresowań naukowych i ukształtowanie kontekstu dalszych badań naukowych. Format seminarium naukowego w tym roku połączył doktorantów różnych specjalizacji – językoznawców, literaturoznawców, folklorystów, translatoryków. Pod moderacją profesora katedry polonistyki Ihora Korolowa młodzi badacze dzielili się swoimi przemyśleniami na aktualne tematy filologiczne, a także prezentowali wąskotematyczne osiągnięcia w ramach przygotowania prac doktorskich w celu uzyskania stopnia doktora filozofii. Skrajnie aktualne i analityczne były referaty wygłoszone w ramach okrągłego stołu „Wojna informacyjna w paradygmatach lingwistyki wpływu”, któremu przewodniczył docent katedry filologii wschodniosłowiańskiej i studiów informacyjno-stosowanych Ołeksandr Bondarenko. Główne problemy omawiane podczas wydarzenia: możliwości komunikacji strategicznej w pokonywaniu globalnych wyzwań, narracje rosyjskiej propagandy w Europie i na Ukrainie, rosyjska wojna informacyjna w wymiarze globalnym, rozpad imperium jako składnik ukraińskiego Zwycięstwa, które składniki komunikacji strategicznej są najskuteczniejsze w warunkach wojny. Wśród zaproszonych do dyskusji gości byli Nadzwyczajny i Pełnomocny Ambasador Ukrainy Wołodymyr Jacenkiwski, autorka i prowadząca projektu „Czas: Online” 5 kanału Marija Skibińska, porucznik Sił Zbrojnych Ukrainy Illa Pałamarczuk i inni. Sekcja „Lingwodydaktyka współczesności w badaniach i dyskusjach” została pomyślana jako platforma dla praktyki dyskursu naukowego studentów i magistrantów, którzy prowadzili swoje badania pod kierunkiem profesor katedry metodyki nauczania języka ukraińskiego i języków obcych oraz literatur Olesi Lubaszenko i przedstawili je w polemice, którą zorganizowała kierowniczka sekcji docent Marjana Naciuk. Eksperymentalne poszukiwania naukowe młodych badaczek dotyczyły kwestii, które właśnie teraz wywołują żywe spory wśród edukatorów: jak stworzyć lekcję języka angielskiego STEM (Julija Kałeniuk, Wiktorija Onyszczenko), czy nauczyciele-filolodzy są w stanie kształtować kreatywność uczniów zgodnie z wymogami PISA (Anastasija Zacharija, Darja Perłowśka), na czym polegają zalety i wady nowo zatwierdzonego Państwowego standardu pro-

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 7strona oryginału ↗

„Broń moja, posłuż wojakom!”

Wiktor SKRYPNYK, honorowy krajoznawca Ukrainy, m. Słowiańsk „Wstawaj, kto żywy, w kim myśl powstała!” – te wersy z wiersza Łesi Ukrainki „Świtowe ognie” zapamiętałem jeszcze ze szkoły. W pewnej mierze współbrzmią one z testamentem Wielkiego Kobziarza: Pochowajcie i wstawajcie, Kajdany porwijcie I wrogą złą krwią Wolność skropcie. Wróg i u Tarasa Szewczenki (1814–1861), i u Łesi Ukrainki (1871–1913), i u całego narodu ukraińskiego był jeden – imperium rosyjskie, jego samozwańcy, ustrój monarchiczny, skierowany na ucisk społeczny i narodowy poddanych. Oto i walczyli patrioci wszystkimi możliwymi środkami… Temat walki z uciskiem narodowym prześledzić można w kilku znanych utworach Łesi Ukrainki, w szczególności w poemacie „Robert Bruce, król szkocki”. Przypomnę, chodzi o to, jak angielski król Edward poszedł na wojnę, „by szkocki wolny lud / Zabrać w poddaństwo”. Szkoci zgodnie wystąpili w obronie swojego kraju. Trzy dni trwała zacięta siecza. Zatrzymał ją Edward, którego wojsko zwyciężało. Wezwał, by „dojść do zgody bez wojny po bratersku”, obiecał rywalom-rycerzom, którzy przejdą w jego poddaństwo, że ten będzie władał majątkami i ludźmi w spokoju. Lud prosty ma nam płacić podatki i dziesięciny, a rycerz będzie wolnym panem swojej ojczyzny. Cała grupa szkockich panów naraz krzyknęła: „Zgoda! Niech żyje Edward, król szkocki!” I tylko „pozostał przy broni rycerz młody – Robertem Bruce’em się zwał”. „Edwardowi spojrzał w twarz, / Jakby rzucił błyskawicę, / Podniósł i rzucił wrogom / Żelazną rękawicę”. Kilka razy Robert podnosił lud do powstania przeciwko Anglikom, ale okupanci okazywali się silniejsi. Rozczarowany Robert postanawia wyruszyć z krzyżowcami do Palestyny. Czekając na statek w rybackiej chatce, obserwuje pająka, który próbuje przyczepić nitkę-pajęczynę do sufitu. Sześć razy spadał, podnosił się i kontynuował rozpoczętą pracę. Za siódmym razem mu się udało. Natchniony przykładem małego Bożego stworzenia, Robert Bruce znów podnosi lud i zwycięża! Powstańcy ogłaszają go królem Szkocji i ostrzegają: Lecz gdy zapomnisz o sprawie Honoru i wolności ludu swego, Zechcesz inne, bogatsze ziemie Przyłączyć do państwa swego, My nie pójdziemy wtedy za tobą, By cudzego dobra zdobywać, Nam nie ciasno w rodzinnej krainie, Nam nie trzeba w cudzą wędrować! „Roberta Bruce’a” czytałem nie jeden raz. To od czasu, gdy w 1974 ro-

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 8strona oryginału ↗

„Najważniejsze – nie spóźnić się do literatury!” Czytania Honczarowskie w Instytucie Filologii

Od lewej do prawej: Nadija Jankowa, Darija Biłokobyłśka. Darija BIŁOKOBYŁŚKA, Dział ds. kontaktów społecznych im. Wołodymyra Mukana NNIF KNU im. T. Szewczenki. „Olesia Honczara: wizje sub specie contemporaneitatis na 80. rocznicę zakończenia II wojny światowej”, podobnie jak świadectwa Olesia Honczara, który przeszedł wojnę w składzie 72. dywizji jako moździerzzysta, dowodzą, że II wojna światowa została wygrana dzięki Ukraińcom! W powieści czytamy, mówi Serhij Myrosławowycz: „Do przełamania wprowadzono wojska uderzeniowe 2. Frontu Ukraińskiego i one, gromiąc wroga, niszcząc jego rezerwy, które napotykały na drodze, wkrótce dotarły do miasta Vaslui i, opanowawszy je, szybko posuwały się na południe. Padały jedno po drugim miasta Roman, Bacău, Bârlad, Huși. Wychodząc w rejonie Łopuszna – Leușeni nad rzekę Prut, wojska 2. Frontu Ukraińskiego spotkały się z wojskami 3. Frontu, które nacierały przez wszystkie te dni z przyczółka pod Benderami, na zachód wzdłuż słynnego Wału Trajana, obchodząc w ten sposób od południa i południowego zachodu kiszyniowskie zgrupowanie wojsk niemiecko-faszystowskich… Rozgrywała się jedna z najświetniejszych bitew Wielkiej Wojny Ojczyźnianej”. Złu i moralnej ruinie ulegają ci, „którzy nie mają soborów w duszy”. 10 kwietnia 2025 roku w ramach IX Ogólnoukraińskich Czytań Naukowych z udziałem młodych naukowców „Filologia XXI wieku: nowe badania i perspektywy” oraz z okazji uczczenia 107. rocznicy urodzin ukraińskiego pisarza, działacza społecznego i politycznego Olesia Terentijowycza Honczara, w Naukowo-Badawczym Instytucie Filologii (NNIF) Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu imienia Tarasa Szewczenki odbył się okrągły stół „Czytania Honczarowskie”. Wydarzenie moderowały zastępczyni dyrektora Nadija Jankowa oraz kierowniczka Muzeum-Pokoju Olesia Honczara Darija Biłokobyłśka. Na zorganizowane posiedzenie przybyła również wnuczka pisarza Lesia Honczar. W dyskusji wzięli udział studenci i naukowcy. Wybór tematów wahał się od historycznych świadectw wydarzeń w powieściach autora po osobliwości przekładów jego utworów. Okrągły stół rozpoczęła Nadija Jankowa. Powitała ona zwycięzców tegorocznych Narodowej oraz Niemiecko-Ukraińskiej Nagrody imienia Olesia Honczara i przypomniała, że „wiek pisarza – to jego utwory!”. O czym, zdaniem Nadiji Iwaniwny, świadczy bogata i różnorodna twórczość Olesia Honczara; z jednej strony jest to trwałe zainteresowanie tematyką wojenną, a z drugiej – dowodzi, że w latach powojennych z wielką siłą artystyczną sławił on pokojową pracę, wywyższał natchnienie, potencjał twórczy i talent zwykłego człowieka. Nadija Iwaniwna wymieniła najwybitniejsze utwory Olesia Terentijowycza: „Sztandarowi”, „Sobór”, „Tronka”, „Twoja zorza”, a także jego szkice podróżnicze, nowele i opowiadania. „Trzeba powiedzieć, że Olesiowi Honczarowi władza przestała sprzyjać również dlatego – podkreśliła pani Nadija – że próbował wstawiać się za szestdziesiatnykami jeszcze podczas pierwszych, w 1965 roku, represji przeciwko nim. Mądry i wrażliwy, rozumiał: wokół dzieje się coś dalekiego od idealnego socjalizmu. Pewnego razu zapisał w „Dzienniku”, że nie ma pretensji do systemu, bo „nie on jest winny, że mamy wielu kretynów. I kto jest pewien, że przy innym systemie byłoby ich mniej?”. Przyjacielskie wezwanie do uczczenia artysty podchwycił profesor katedry językoznawstwa ogólnego, filologii klasycznej i neohellenistyki Serhij Łuczkanyn. Jego referat „Rumuńskie realia historyczno-geograficzne w powieści „Alpy” w małej prozie Olesia Honczara”. Rozważyła ona specyfikę artystycznego wyrażenia pamięci o wojnie w małych formach epickich Olesia Honczara. „Traumatyczne doświadczenie wojny w opowiadaniach Olesia Honczara najczęściej ujawnia się poprzez problematykę moralno-etyczną – mówi Iryna – w szczególności zachowanie i wybór człowieka w sytuacji granicznej. W przeżywaniu i nazywaniu wojennej przeszłości w przestrzeni tekstu artystycznego ujawnia się indywidualna i zbiorowa pamięć o wojnie, realizowana jest próba przezwyciężenia traumy przeszłości”. Czytania odwiedził i powitał obecnych przewodniczący jury Międzynarodowej Niemiecko-Ukraińskiej Nagrody imienia Olesia Honczara, laureat Narodowej Nagrody imienia Olesia Honczara z 2010 roku Dmytro Czystiak. Studentka NNIF Sofija Pietkowa poruszyła temat „Wojna i kobieta” w twórczości Olesia Honczara (na materiale opowiadań „Modry Kamień”, „Pod dalekimi sosnami”, „Bondariwna”). „Olesi Honczar wykorzystuje kobiece obrazy, aby pokazać, że wojna nie ogranicza się tylko do pól bitew i strategii wojskowych, gdzie przeważają mężczyźni. Kobiety również prowadzą swoją walkę – na własnym froncie, zajmując niezłomną i znaczącą pozycję” – mówi. Kandydatka nauk filologicznych Natalja Biłous poruszyła temat „Utwory Olesia Honczara o tematyce wojennej w kontekście ukraińskiej sztuki radzieckiej”. Dotknęła kwestii autorstwa rycin i obrazów, które zdobiły wydania utworów Olesia Honczara. W szczególności symboliki prac artystów I. Seliwanowa, Z. Tołkaczowa, W. Puzyrkowa, W. Kutkina oraz W. Kosteckiego. Studentka NNIF Elina Werheles porównała osobliwości konstrukcji słownych niemieckich przekładów utworów Olesia Honczara z ukraińskiego. Zauważyła, że język ukraiński, w przeciwieństwie do niemieckiego, jest bardziej jednoznaczny. Na przykład, aby wyjaśnić jedną ukraińską frazę, po niemiecku potrzeba całego akapitu! Badała ona wydania utworów Olesia Honczara w języku niemieckim z kolekcji Muzeum-Pokoju Olesia Honczara. W szczególności tłumaczka rozważyła neoromantyczny „Modry Kamień”, przekład I. Sojki (1949 r.) oraz Sonnenblumen, przekład I. Huzar (1950 r.). Olesi Honczar akcentował na Tawryjską, pomógł mieszkańcom Stanisława w umocnieniu brzegu, wspierał budowę szkoły w sowchozie „Pierwsze Maja” w rejonie hołoprystańskim oraz szpitala w Wysokopillu. Znalazł środki na zakup autobusu dla szpitala wiejskiego w Kackariwce, na budowę drogi między Berysławiem a Wielką Aleksandrówką, na zakup wózków dla inwalidów i książek dla bibliotek wiejskich. Dzięki jego wsparciu w Chersoniu została zbudowana obwodowa uniwersalna biblioteka naukowa, która obecnie nosi jego imię. Dobrym słowem wspominają go za wspieranie otwarcia w Chersoniu muzeów – literackiego imienia Borysa Ławrenowa oraz artystycznego imienia Ołeksija Szowkunenki, a także utworzenie chersońskiego oddziału Związku Pisarzy Ukrainy. Student Wiktor Swiatnyj wystąpił z tematem: „Powieść Ołesia Honczara „Sztandaronoścy” w świetle postkolonialnego światopoglądu”. „Przede wszystkim chodzi o podteksty – jest przekonany Wiktor. – U podstaw tekstu leży historia ludzi i wojny, która powinna współbrzmieć z naszymi realiami. Temat okupacji, braterstwa na wojnie, powojennej odbudowy – na poziomie magistralnym porusza tematy ogólnohumanistyczne. Ale zwróćmy uwagę na następne aspekty. Zacznijmy od kategorii „innego”, bez której nie myśli się o literaturze wojennej. Z reguły w tekstach o wojnie bohaterowie są oddzieleni granicą inności od wroga, ale w „Sztandaronoścach”, oprócz przeciwstawnej pary „my i okupanci (czytajmy, Niemcy)”, spotykamy „my i Europa” oraz „my i sojusznicy”. Przyjaciółka muzeum, badaczka twórczości Honczara, starsza pracownica naukowa Instytutu Literatury imienia T. H. Szewczenki NAN Ukrainy Iryna Pryłypko opowiedziała o „Artystycznym wyrażeniu traumy wojny w... Od prawej do lewej: Sofija Makohin, Jarosława Fesenko, Stefanija Łojko, Wiktor Swiatnyj. Stoisko z niektórymi wydaniami utworów i przekładów Ołesia Honczara z Muzeum-pokoju... osobliwościach wschodnich i południowych krain, jak napełniają go energią, oraz o różnorodności regionu: „W stepie. Tutaj jest coś uzdrawiającego. W przyrodzie, w ludziach… Gdyby tak pożyli wśród ludu, pooddychali tym powietrzem, zobaczyli, jaką bezmiernie ważną misję realizują ich rówieśnicy i rówieśniczki, którzy już tutaj pracują jako nauczyciele, dyrektorzy szkół, lekarze, zootechnicy, agronomi... Zobaczyliby, że to wcale nie jest szara i inercyjna masa, to ludzie z ognia i krwi, i mają w sobie godność oraz samoświadomość, to właśnie jest nasza współczesna narodowa inteligencja”. Właśnie dlatego Wiktorija Łychaćka przedstawiła badanie: „Obraz Melitopolszczyzny w „Dziennikach” Ołesia Honczara”. Przecież tak szczere, emocjonalnie zabarwione słowa i wzmianki w utworach świadczą nie tylko o głębokim osobistym zachwycie pisarza tym krajem, ale także o jego miłości do Ukrainy, wierze w jej ludzi, w inteligentne, myślące, pracowite społeczeństwo, które tworzy naród również w tym regionie. Dotyczy to większości miejscowości w obwodzie zaporoskim, w tym miasta Melitopol. Znany jest szczególny stosunek pisarza do babci Prisi, która zastąpiła Ołesiowi i matkę, i ojca. Sofija Makohin podkreśliła to wystąpieniem „Rodzina i wartości rodzinne w zapisach dziennikowych Ołesia Honczara”, zaznaczając, że babcine bajki i prawdziwe historie budziły dziecięcą fantazję. „Ona wszystko robiła po to, aby chłopiec stał się wykształconym człowiekiem” – mówi Sofija. A Ołeś Honczar dzielił się później wspomnieniami: „Bez niej, zapewne, nie zostałbym pisarzem… jej wpływ na mój rozwój był ogromny, i potem, w najtrudniejszych chwilach życia, wspominałem ją”. Zakończyli Honczarowskie czytania herbatką i wycieczką do Muzeum-forum Ołesia Honczara, które od 7 lat z rzędu działa w Instytucie. Historyczna przestrzeń jest przeznaczona nie tylko dla czytelników, koneserów i znawców twórczości Ołesia Honczara, ale także dla tych, którzy pragną dowiedzieć się o wybitnej postaci w historii literatury ukraińskiej, państwa ukraińskiego i kultury światowej.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 9strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

walczy od początku pełnoskalowej inwazji… – Dzisiaj zebraliśmy się w tak pięknej przestrzeni, aby zaprezentować prace naszych dzieci – podkreśliła zastępczyni dyrektora Zawodowego Kolegium Sztuki i Projektowania Natalia Upirowa. – Myślę, że gdyby nie tragiczne wydarzenia, które zaczęły się w lutym 2022 roku, to i tak byśmy się tutaj zebrali. Ale wtedy na wystawie byłyby zaprezentowane martwe natury i pejzaże. A dzisiaj obrazy są zupełnie inne. Musimy wykonywać tę pracę, wspierać się nawzajem. Co roku w naszym kolegium przeprowadzany jest konkurs plakatów na Dzień Obrońców i Obrończyń Ukrainy. Po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji te plakaty stały się inne, bardziej głębokie, przejmujące, mają swój podtekst. Powstał pomysł, skoro nasze dzieci tak dobrze rysują plakaty, to dlaczego by nie przeprowadzić takiej wystawy. Zaproponowaliśmy zorganizowanie tej pracy naszemu wykładowcy Dmytrowi Kowalowi, dzieci zabrały się do pracy. Dzisiaj widzimy rezultat. Uważam, że to też praca wolontariacka. Administracja kolegium wyraża podziękowanie za aktywną działalność wolontariacką, aktywny udział w przygotowaniu wystawy „Heroiczny kronikarz” studentkom i absolwentkom kolegium: Ołeksandrze Jarmołenko, Sofii Szkirze, Witalinie Kornijenko, Darii Pustowit, Dianie Mowczan, Darii Zahładzie, Ołeksandrze Ostrouckiej, Jelizawiecie Ripi, Darii Ołeksijenko, Ołeksandrze Sadownikowej, Darii Pradywej, Darii Kniaziewej, Katerynie Afanasiewej, Marii Bratczykowej, Julii Padałce oraz Anastasii Paniczewej. – Chcę podziękować wam wszystkim, że zebraliśmy się tutaj, aby oddać hołd naszym wojownikom, ludziom światła, którzy obecnie bronią nas, nasze państwo i chronią nasze życie – zaznaczył na zakończenie Dmytro Kowal. – Dziękuję studentom kolegium, a także klastrowi kulturalnemu „Kraków”, który nas ciepło przyjął. W planach organizatorów jest kontynuowanie ekspozycji tej wystawy już w murach Rady Miejskiej Kijowa. Pogratulować Leonidowi Łohwynence otwarcia wystawy przyszli przyjaciele, koledzy z gazety „Silśki wisti”, koledzy z klasy, towarzysze broni, z którymi razem jeździ na linię frontu. Wszyscy dzielili się ciepłymi wspomnieniami z autorem, a także refleksjami na temat wystawy fotograficznej, która trafia prosto w serce i zmusza do przeżywania wielkiego spektrum emocji – od bólu i żalu po nadzieję i wiarę! Do tej informacji, zamieszczonej na oficjalnej stronie na Facebooku NMLU, dodajmy, że w swoim wystąpieniu redaktor naczelny tygodnika „Proświty” Ihor Zoc, oprócz słów powitania, powiedział, że drogi Leonida Łohwynenki i bohaterów jego zdjęć przecinają się. Tak było ze zdjęciem „Ostatnie tango”, którego bohater, oficer Jurij Łewczenko, kilka dni po zrobieniu zdjęcia zginął w ATO, wykonując zadanie bojowe. Z czasem Leonid poznał mamę bohatera – profesor Uniwersytetu Skoworody w Charkowie Natalię Łewczenko, a o niej z kolei opowiadał tygodnik „Słowo Proświty”. Ciasne koło, bo zdjęcia z wojny Leonida Łohwynenki są drukowane także w naszej gazecie. Własna inf.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 9strona oryginału ↗

Kronika w portretach

W klastrze kulturalnym „Kraków” (Kijów) otwarto wystawę prac studentów i absolwentów Zawodowego Kolegium Sztuki i Designu KNUWDiT „Heroiczna kronika”. Eduard OWCHARENKO Zdjęcie z mediów społecznościowych W najciemniejszych czasach rodzą się najjaśniejsze pochodnie – ukraińscy wojownicy, stojący na pierwszej linii walki o wolność, stają się nie tylko obrońcami rodzinnej ziemi, ale także żywymi legendami, uosobieniem siły, odwagi i niezłomnej wiary. Ich twarze to historia współczesnej Ukrainy, jej bólu i triumfu, jej nieustraszonego spojrzenia w przyszłość. Wystawa „Heroiczna kronika” to nie tylko seria dzieł, to wizualny zapis najnowszych bohaterów, stworzony rękami młodych artystów Zawodowego Kolegium Sztuki i Designu KNUWDiT. W każdym pociągnięciu pędzla – szacunek, w każdej linii – wdzięczność, w każdym odcieniu – próba przekazania tego, co niewysłowione: mocy ducha, wytrwałości, miłości do rodzinnej ziemi. Studenci tworzyli swoje płótna przy dźwiękach syren, w zimnych pracowniach, przy świetle świec, często z drżeniem serca, myśląc o bliskich, którzy znajdują się na froncie. Ale ich praca to nie tylko artystyczna ekspresja, to także akt oporu, sposób na zachowanie pamięci o tych, którzy każdego dnia wywalczają nasze jutro. Każdy portret to coś więcej niż wizerunek. To spojrzenie w oczy tym, którzy bez wahania stanęli w obronie Ojczyzny. To próba utrwalenia nie tylko rysów twarzy, ale całego świata, który nosi w sobie ukraiński wojownik: ból po stracie, zmęczenie bitwami, moc oddania i światło nadziei. Sztuka to pamięć. Sztuka to głos. I ta wystawa jest świadectwem tego, że Bohaterowie żyją nie tylko w komunikatach wojskowych, ale także w sercach, w farbach, na płótnach, które staną się częścią historii naszej walki. Dzisiaj nasi tytani trzymają broń, aby jutro młodzi artyści trzymali pędzle. Ich twarze to twarze Ukrainy. Twarze naszego zwycięstwa! – Udało nam się zebrać tutaj piękną, subtelną i pełną uczuć ekspozycję – podkreślił pomysłodawca wystawy, artysta i pedagog Dmytro Kowal. – To ekspozycja o miłości do naszej ziemi, na którą spadło straszliwe zagrożenie ze strony północnych niesąsiadów orków. W obronie naszego kraju stanęli ci tytani – najlepsi synowie i córki Ukrainy, którym dzisiaj oddajemy hołd. Autorami pomysłu projektu była szanowna administracja naszej placówki edukacyjnej i osobiście pani Natalia Upirowa. Dzięki tej idei mogliśmy stworzyć tak pełną uczuć ekspozycję i oddać hołd naszym obrońcom. Chciałbym podziękować naszej nieobojętnej młodzieży, która ciepło i aktywnie wsparła tę inicjatywę. Każde dzieło to wielka historia, unikalny obraz, a wszystkie razem tworzą obraz patriotyzmu. Chciałbym życzyć szczęśliwego losu naszemu krajowi. Jestem pewien, że wytrwamy. Choć to zwycięstwo nie będzie tak szybkie, jak wielu by chciało, ale ono na pewno nadejdzie. Musimy każdy na swoim miejscu pracy robić maksimum tego, co możemy zrobić. Wspierać naszą armię. Wspierać siebie nawzajem. – Każdy z nas ma dzisiaj żółto-niebieskie serce – jest przekonany gość wydarzenia, autor i wykonawca Serhij Fajfura. – Chcę dzisiaj podarować dwie kompozycje. Jedną poważną rzecz, która dotyczy wszystkich tych, którzy się tutaj zebrali. Ona nas łączy. Szacunek dla naszych wojowników i niski ukłon dla młodych artystów, którzy odtwarzają naszą historię. To piosenka „Los”. A druga piosenka „Wargy” przyniesie wszystkim trochę pozytywu. Kto nie wie, wargy to kobiece usta. – Chcę wyrazić wam słowa podziękowania od swoich towarzyszy broni, od naszego batalionu, który dzisiaj broni kraju – zaznaczył żołnierz batalionu „Swoboda” Ilja Dunajew. – Wierzymy w nich, oni trzymają się dla nas wszystkich. Znałem wielu ludzi, którzy są przedstawieni na tych obrazach. Te dzieła sztuki zmusiły mnie do zastanowienia się nad tym, jak cenna jest pamięć, jak miło wiedzieć, że o twojej pracy będą pamiętać ludzie. I to nie tylko w swoich myślach, ale także w sztuce. Naprawdę bardzo to inspiruje. Bo nawet najtrudniejsza sprawa staje się lżejsza, gdy wiesz, że ludzie cenią cię i czekają. Na znak wielkiej wdzięczności chcę podarować flagę i bojowy szewron naszego batalionu. Po wystąpieniu pana Ilji rozbrzmiewały ukraińskie piosenki, które przez cały wieczór prezentowali studenci Narodowego Uniwersytetu Biotechnologii i Zarządzania Zasobami Przyrodniczymi Ukrainy Anastasija Kułakowycz i Jarosław Riabokoń. Swoistą wycieczkę po ekspozycji przeprowadziła prowadząca i współorganizatorka akcji artystycznej Polina Krawczenko. A artyści opowiedzieli o swoich obrazach. Jedna z młodych artystek w swojej pracy „Strażnik wolności” próbowała przekazać całe piękno błękitnego i żółtego koloru. Inna miała zaszczyt namalować portret wykładowcy kolegium Ołeksija Kowalewskiego, który wyzdrowiał po zranieniu i teraz znów naucza studentów. Pan Ołeksij był na wydarzeniu i przyznał, że bronił kraju dla sztuki i naszych dzieci. Na innym obrazie przedstawiono legendarnego Dmytra Kociubajłę (pseudonim Da Vinci), który niestety zginął w wojnie rosyjsko-ukraińskiej. Na następnym portrecie kuzyn Dmytra Kowala Ołeksandr, który był uczestnikiem Rewolucji Godności, później walczył w batalionie „Azow” i zginął w 2016 roku. Ołeksandr miał tylko 18 lat. Jedna z ulic w mieście Chocim, gdzie się urodził, obecnie nosi jego imię. Jedna młoda artystka zaprezentowała na wystawie dwie prace. Na jednej przedstawiony jest żołnierz, który w wieku 21 lat walczył pod Mariupolem, został ranny, obecnie przechodzi rehabilitację. Na drugiej namalowała kolegę swojej mamy. Ten człowiek początkowo był w obronie terytorialnej, potem zmobilizowany, trafił do niewoli, gdzie niestety przebywa do dziś. Na wystawie zaprezentowano również portret Romana Ratusznego – działacza społecznego, dziennikarza, uczestnika Euromajdanu, ochotnika, który zginął 8 czerwca 2022 roku. Jeszcze jeden przedstawiony żołnierz otrzymał bardzo ciężkie rany, w wyniku których stracił obie nogi i rękę, obecnie przechodzi rehabilitację. Na obrazie „Towarzysze broni” namalowani są wojownicy, którzy razem stanęli w obronie kraju i teraz kontynuują obronę Ukrainy. A jedna z dziewcząt przedstawiła swojego ojca, który roku. W zbiorze – połączenie fotografii artystycznej i reportażowej oraz poezji. Jak zaznaczył autor, „ważne jest, aby przekazać nie tylko informację o wydarzeniu, ale także emocję, dlatego emocja zdjęć jest zawarta w metaforach moich poezji, a razem tworzy to wielką burzę odczuć”.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 9strona oryginału ↗

Zdjęcie i słowo z wojny

W Narodowym Muzeum Literatury Ukrainy odbyło się otwarcie wystawy fotograficznej „Cień wojny” oraz prezentacja książki „Zew srebrnego wilka” autorstwa dziennikarza, poety, publicysty i wojskowego fotoreportera Leonida Łohwynenki. „Cień wojny” to trzecia wystawa artysty fotografa, składająca się z ponad 80 prac. Jest to projekt dokumentalny, opowiadający o realiach dzisiejszej wojny. Zdjęcia zostały wykonane przez Leonida Łohwynenkę podczas wyjazdów do stref działań wojennych w obwodach donieckim, ługańskim, zaporoskim i charkowskim. Każde zdjęcie zaprezentowane na wystawie to historie ludzi. Wystawa przypomina nam, że okopy, żołnierze w mundurach w piksele, spalony sprzęt, dzieci ukrywające się w schronach – to smutne realia naszych czasów. Trudno oglądać tę część ekspozycji, na której przedstawiono ewakuację rannych, śmierć oraz pożegnania z poległymi bohaterami, którzy ustawiają się w niebiański szyk… Mimo to, kiedy patrzy się na zdjęcie ukraińskiego pola obsianego pszenicą lub zdjęcie, na którym z odłamka rakiety wyrasta słonecznik, wie się na pewno – zwycięstwo będzie nasze! Podczas prezentacji autor opowiadał o fotogramach i historiach ich powstania, a w oczach obecnych szkliły się łzy. Czytał także własne wiersze ze zbioru „Zew srebrnego wilka” – są to utwory o wojnie i Bohaterach, które zaczął pisać jeszcze od 2014 roku.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 10strona oryginału ↗

Memuarystyczno-epistolarna galaktyka Hanny Barwinok

W Narodowej Bibliotece Ukrainy imienia Jarosława Mądrego odbyła się prezentacja drugiego tomu „Zbioru utworów” Hanny Barwinok. Książka ukazała się nakładem wydawnictwa „Prostir” w 2023 roku. Opracowanie wydania – Wasyl Szenderowski oraz Wasyl Jaremenko. Obecni mieli unikalną możliwość zagłębienia się w świat literackiego dziedzictwa Hanny Barwinok – utalentowanej autorki, która odzwierciedlała w swoich utworach głębię życia ludowego, psychologizm międzyludzkich relacji oraz walkę o ukraińską tożsamość. Wasyl Szenderowski, współtwórca książki, szczegółowo opowiedział o pracy badawczej, przedstawił unikalne materiały archiwalne, które stały się jej podstawą. Jego referat rzucił światło na mało znane fakty z życia Hanny Barwinok, jej wpływ na kształtowanie ukraińskiej przestrzeni literackiej oraz rolę w środowisku kulturalnym XIX wieku. Szczególną uwagę poświęcono związkom Hanny Barwinok z wybitnymi postaciami tamtych czasów, takimi jak Iwan Puluj, Pantełejmon Kulisz i Taras Szewczenko. Oni, każdy w swojej dziedzinie, przyczynili się do rozwoju języka ukraińskiego, nauki i literatury, pozostawiając po sobie bezcenne dziedzictwo. Atmosfera wydarzenia była pełna inspiracji, głębokiego szacunku dla ukraińskiego dziedzictwa kulturowego oraz jego znaczenia we współczesnym kontekście. Uczestnicy mieli okazję nie tylko dowiedzieć się więcej o twórczości Hanny Barwinok, ale także podyskutować o roli kobiet w literaturze XIX wieku, ich wyzwaniach oraz wkładzie w rozwój ukraińskiej myśli. Moderowała Ołena Nużna, dyrektorka wydawnictwa „Prostir”. Proponujemy Państwa uwadze wstęp do drugiego tomu – „Memuarystyczno-epistolarna galaktyka Hanny Barwinok”. Mamy nadzieję, że nie tylko odkryje ona przed naszymi czytelnikami tę niezwykłą postać, ale także zachęci kogoś do zakupu książki, która ukazała się kosztem autorów opracowania. Tetiana OŁESZCZENKO, Wasyl JAREMENKO W epistolarnym dziedzictwie Hanny Barwinok jest doprawdy tyle listów, ile gwiazd w Drodze Mlecznej, a każdy przesyła nam światło z odległości prawie 195 lat. Wtedy na czernihowskim niebie nad Borzną, a dokładniej nad chutorze Motroniówka, 23 kwietnia 1828 roku wzeszła nowa gwiazda – Ołeksandra Biłozerska, a w jej galaktyce pojawiły się aż trzy słońca – Pantełejmon Kulisz, Taras Szewczenko i Mykoła Kostomarow. Niestety, jeszcze żaden literaturoznawczy teleskop nie zajrzał w tę, obrazowo mówiąc, galaktykę z naukową fundamentalnością. Początek już jest. Pisarz Iwan Korsak napisał powieść historyczną „Pierścień Hanny Barwinok” (2015), co prawda wykorzystał tylko lwowskie źródła i przeważnie te, które dotyczą jej męża, czy, jak ona nazywała, – żony – Pantełejmona Kulisza. Niedawno Iryna Własenko podarowała czytelnikom książkę „Sasza” (2022) – tak nazywano w młodości przyszłą pisarkę. W tym samym roku Hryhorij Samojłenko wydał monografię „Pantełejmon Kulisz i Hanna Barwinok: los, Ukraina, miłość (motroniowski okres życia i twórczości)” (2022), w której na bogatym materiale faktycznym ukazano wieloaspektowe i specyficzne cechy życia oraz twórczości tych wybitnych ludzi. Jeśli chodzi o spuściznę epistolarną i memuarystyczną, również są początki... Profesor Wasyl Szenderowski, pisząc książkę o sławnym ukraińskim uczonym-fizyku Iwanie Puluju, nie mógł pominąć jego korespondencji z Hanną Barwinok. Książka „Hanna Barwinok” (2001) ujrzała światło dzienne na 170-lecie urodzin pisarki (pod redakcją Wołodymyra Jaciuka). W 16-tomowym zbiorze spuścizny naukowej i epistolarnej Borysa Hrinczenki opublikowano jego korespondencję z Hanną Barwinok („Spuścizna epistolarna”, ks. I, s. 46-168): łącznie 96 listów. Ale wszystkich listów Hanny Barwinok do Borysa Hrinczenki jest 175. W „Spuściźnie epistolarnej” podano tylko te listy, na które Borys Hrinczenko odpowiedział. W tym wydaniu podajemy wszystkie 175 listów do Borysa Hrinczenki. Grupa naukowców Muzeum Czernihowskiego im. W. Tarnowskiego pod kierownictwem dyrektora muzeum S. Łajewskiego przygotowała gruntowny tom korespondencji pisarki z czernihowskim adwokatem Illą Szrahem. Każdy list posiada cenne w znaczeniu naukowym przypisy i komentarze. Pani Switłana Koronenko w kilku numerach czasopisma „Kyjiw” publikowała pracę czernihowskich naukowców, ale dowiedziawszy się, że muzeum ma wydać tę korespondencję osobnym tomem, niestety przerwała publikację w „Kyjiwie”. Publikacja czasopiśmiennicza nie zaszkodziłaby. Kiedy 2. tom spuścizny twórczej był już przygotowany do druku, udało się odkryć w moskiewskim „Rosyjskim Państwowym Archiwum Literatury i Sztuki” (RGALI) dwa fundusze Kuliszów – 235 i 238. Fundusz 235 posiada 574 jednostki przechowywania materiałów Hanny Barwinok. Biorąc pod uwagę, że poszczególne jednostki przechowywania, jak na przykład „Listy do nieznanych adresatów”, liczą 114 stron, zapisy Hanny Barwinok ukraińskich pieśni – 74 strony, przechowywane są tu także niepublikowane jeszcze opowiadania, powieść, wodewil, operetka, zapiski do napisania wspomnień, dwie fotografie, wiersze – to wszystko może złożyć się na dwa spore tomy po 600 stron każdy. Przez wszystkie lata władzy radzieckiej do funduszy Hanny Barwinok nie zaglądał nie tylko literaturoznawczy teleskop, ale nawet zwykłe oko naukowca. A tam są listy Hanny Barwinok do N. Kobrynskiej, M. Łobodowskiego, M. Hruszewskiego, listy ze zwracaniem się do adresatów po imieniu i imieniu ojca, ale bez wskazania nazwisk, których moskiewscy archiwiści ustalić, rzecz jasna, nie mogli. Te fundusze to ukraińskie bogactwo narodowe, które do tej pory nie zainteresowało żadnej z instytucji naukowych czy choćby jakiegokolwiek uniwersytetu narodowego, których dziś na Ukrainie jest pół setki. Wszystko to wywołuje smutne refleksje. Aby odzyskać dziś to bogactwo choćby w kopiach, potrzebne są nie tylko znaczne wysiłki naukowców, ale wymaga to odpowiedniego programu rządowego. W latach 60. ja (W. J.) poznałem profesora H. Koladę, który uratował się przed represjami, wyjeżdżając do Duszanbe (kiedyś Stalina-bad), gdzie pracował na uniwersytecie. Skończyła się „chruszczowowska odwilż” i on znów pojechał do Duszanbe, zostawiając w Kijowie zachowaną bibliotekę, a ze sobą zabrał wielką kolekcję wydań za życia autora. P. Kulisza z dedykacjami dla Hanny Barwinok. W 1973 roku byłem (W. J.) na wydziale doskonalenia zawodowego Uniwersytetu Moskiewskiego. Przebywała tam również była aspirantka H. Kolady na uniwersytecie w Duszanbe. Jak się okazało, przeglądała ona tę kolekcję u profesora i była zachwycona książkowymi rarytasami. Myślę, że książki Kulisza po śmierci H. Kolady trafiły do niej, a być może przeszły do jakichś funduszy naukowych. Poszukiwania tej kolekcji również powinny być wspierane na szczeblu państwowym. Zatem naukowe badanie spuścizny Hanny Barwinok jest jeszcze przed nami. Niech nasze wydanie będzie jego dobrym początkiem. Centralnym punktem w komunikacji Hanny Barwinok jest jej korespondencja z Borysem Hrynczenką. Częściowo na niej się zatrzymamy, pozostawiając czytelnikom możliwość samodzielnego wczytania się i wsłuchania w te problemy, które były aktualne w epoce Kulisza, Hanny Barwinok, Borysa Hrynczenki, Iwana Neczuja-Łewyckiego i innych jej adresatów. Po śmierci Hanny Barwinok pozostała nie tylko literacka, ale i niemała spuścizna epistolarna (listy do osób oficjalnych – carycy, wielkiego księcia, do redakcji czasopism i gazet, do bliskich – sióstr, braci, siostrzenic). Większa część jej archiwum wciąż wymaga szczegółowego badania. Około dwóch i pół tysiąca listów Hanny Barwinok może stanowić całą bibliotekę. Układając tom epistolografii Hanny Barwinok, zmuszeni byliśmy podawać nie wybrane listy, a wybranych adresatów – pisarzy i uczonych: Mychajła Hruszewskiego, Serhija Jefremowa, Iwana Puluja, Wasyla Tarnowskiego, Iwana Neczuja-Łewyckiego, Mykoły Szachowskiego, naczelnika Głównego Zarządu do spraw Druku, zarządzającego III Oddziałem własnej Jego Cesarskiej Mości kancelarii i szefa sztabu Oddzielnego Korpusu Żandarmów, generała-lejtnanta Leontija Dubelta, szefa żandarmów, naczelnika III Oddziału kancelarii cesarskiej Aleksieja Orłowa i innych. Korespondencję Hanny Barwinok umownie można podzielić na dwa okresy: pierwszy okres (trwał do śmierci P. Kulisza) i drugi okres (po jego śmierci). W pierwszym okresie Ołeksandra Kulisz korespondowała głównie ze swoimi krewnymi. Była to korespondencja rodzinna. Z adresatów, z którymi pisarka nie była spokrewniona – cesarz Mikołaj I, L. Dubelt, A. Orłow, do których pisała, wstawiając się za swoim mężem, zesłanym do Tuły, pragnąc złagodzić jego los i sprowadzić z zesłania. Ważna z punktu widzenia źródłowego jest korespondencja z Iwanem Pulujem, z którym aktywnie korespondował Pantełejmon Kulisz. Hanna Barwinok szanowała Puluja, stawiała go na równi ze swoim mężem. Była to bardzo wysoka ocena. W listach Pantełejmona Kulisza do Puluja często znajdują się jej dopiski. Po śmierci Pantełejmona Kulisza korespondencja nie tylko nie ustała, ale wręcz ożywiła się. Iwan Puluj wspierał pisarkę, pomagał jej. Dzięki jego wysiłkom ujrzało światło dzienne tłumaczenie Biblii na język ukraiński, wykonane przez Kulisza, Neczuja-Łewyckiego i Puluja. Puluj nazwał Ołeksandrę Kulisz „ukraińską Beatrycze”, porównując ją z ukochaną włoskiego poety Dantego Alighieri, symbolem idealnej miłości (list z 19 lipca 1882 roku). Drugi okres korespondencji zaczął się po śmierci męża. Nieco otrząsnąwszy się z żalu, Hanna Barwinok zajęła się sprawą swojego życia – wydaniem wszystkich dzieł Pantełejmona Kulisza. Odczuwając brak doświadczenia i wykształcenia, niedostatek środków i sił fizycznych, pisarka rozpoczęła aktywną korespondencję z różnymi działaczami kulturalnymi, licząc na pomoc w wydaniu spuścizny Pantełejmona Kulisza. Jednym z najaktywniejszych adresatów (i nadawców) Hanny Barwinok był wybitny ukraiński pisarz, działacz społeczno-polityczny, uczony Borys Hrynczenko. Aktywna korespondencja między nimi zaczęła się w czerwcu 1897 roku, wkrótce po śmierci Pantełejmona Kulisza. W każdym liście Hanny Barwinok widać smutek po zmarłym mężu, wspomnienie o jego niestrudzonej pracy i ich wspólnym życiu, a co najważniejsze – o jego zasługach dla Ukrainy. W liście do Borysa Hrynczenki z 18 kwietnia 1898 roku Hanna Barwinok informowała: „Wiele za przepaścią (za granicą. – T. O., W. J.) leży dobra, wydrukowanego przez mojego męża! „Towitowi słowesa”, „Dzwin”, „Chutorna fiłosofija”, „Szekspiriwi twory”, „Pozyczena kobza”, „Mahomet i Chadyza”. „Marusia Bohusławka” – ja nawet nie wiem, czy jest wydrukowana. A ile leży niewydrukowanego!”. Pis-

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 11strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

pisarka podjęła się ciężkiej pracy: “I tak chcę wszystkie autografy mojej żony zachować, więc przepisuję jego rękopisy. A jest ich niemało – i życia swego nie skończę” (list z 14 października 1898 roku). Wydawanie utworów Pantelejmona Kulisza to jeden z głównych tematów listów Hanny Barwinok. W każdym z nich rozstrzygane są różne kwestie wydawnicze. Hanna Barwinok chciała, aby Hrinczenko przygotował do druku pełne wydanie utworów Pantelejmona Kulisza. Z powodu braku wolnego czasu Borys Hrinczenko nie mógł podjąć się tak żmudnej pracy, gdyż w tym czasie pracował nad układaniem słownika języka ukraińskiego. Hanna Barwinok stała się jednym ze źródeł uzupełniania słownika. Często w listach spotyka się materiał dla Hrinczenki z komentarzami, doprecyzowaniami, w której guberni jak mówią. I w słowniku wiele słów podano z odwołaniem do Hanny Barwinok. Znaczne miejsce w epistolarnych dialogach o ukraińskich problemach zajmuje korespondencja Hanny Barwinok z Borysem Hrinczenką. Chodzi o przygotowanie do druku “Opowiadań z ludowych ust” Hanny Barwinok, historyczno-literaturoznawczego szkicu o niej “Poeta kobiecego żalu” oraz popularyzację jej etnograficzno-folklorystycznych opowiadań wśród ukraińskiej społeczności, organizację wydarzeń dla uczczenia jubileuszu twórczości literackiej klasyka etnograficznego realizmu – Hanny Barwinok. Listy przynoszą wiadomości o stosunkach z carską cenzurą, o otrzymywaniu zezwoleń na wydanie literackich almanachów “Liście dębowe” (ku czci P. O. Kulisza), “Na wieczną pamięć Kotlarewskiemu”, “Fala za falą”, poszczególnych utworów Pantelejmona Kulisza, Hanny Barwinok, Borysa Hrinczenki. W listach mamy niemało świadectw o porządkowaniu i wydawaniu wielotomowej spuścizny P. Kulisza. Już po kilku miesiącach od śmierci P. Kulisza Hrinczenko prosi Hannę Barwinok o dostarczenie mu materiałów do szkicu biograficznego o pisarzu: “Potrzeba nam dobrej biografii Pantelejmona Aleksandrowicza, bo jego biografia – to cząstka historii naszego ruchu narodowego”. Dla Hrinczenki w biografii Kulisza nie ma drobnostek. Jego ciekawość nie omija nawet imion wołów (Łebid, Połowyj, Łobas i Taran, imiona wybrał im P. Kulisz), które wiozły trumnę wielkiego pracownika. Niezwykle ważnym dla Hrinczenki jest przekład Biblii: “Przekład Biblii, – przekonuje Borys Hrinczenko Hannę Barwinok, – to wielka sprawa i musimy wszyscy dbać, aby go doprowadzić do końca” (list z 3.VII. 1897 r.). Epistolarne świadectwa Hanny Barwinok są wielce cenne. Serce, rozum i wzrok utalentowanej kobiety rejestrują detale, których czasem nawet najbardziej doświadczonemu literaturoznawcy nie udaje się wyodrębnić i nadać im naukowego oświetlenia. “Dziwisz się, – pisze żona Kulisza do B. Hrinczenki, – że tyle napracował się współpracownik ukraińskiego słowa, toż na papierach i ja nie wszystko jeszcze Panu spisałam. A w obejściu, tylko byście spojrzeli, jakie aleje, jakie gaje, jakie meble robił pod drzewo różane, obrazy rysował, albumy satyryczne dla rodziny, galwanoplastyką się zajmował. Rysował akwarelami, farbami olejnymi, sepią”. Dzięki obserwacjom Hanny Barwinok obraz P. Kulisza od razu nabiera pełni, całości. Oczywiście, w takich ustępach jest nie tylko kobiecy zachwyt swoim mężem, ale i czujne oko etnografa, klasyka etnograficznego realizmu! Przekazuje ona słowa samego Kulisza: “Nigdy biografii pisać, w moich listach ona wyraźnie się wyłania”. Stworzenie naukowej biografii P. Kulisza bez przestudiowania obszernego epistolarium Hanny Barwinok jest po prostu niemożliwe. Z listów Hanny Barwinok otrzymujemy cenną wiedzę o literackim życiu Kulisza, Szewczenki, Kostomarowa. 28 czerwca 1897 r. opowiada ona Hrinczence: “Gdybym nie widziała, jak on pracował nad wszystkim, to może byłoby mi lżej widzieć ślad jego pióra! I znam wiele krzywd przeciwko niemu i wszystkiego gorzkiego”. Hanna Barwinok pragnie, choćby w listach, naprawić nieścisłości, błędne twierdzenia tych, którzy próbowali pisać o P. Kuliszu. Oto, na przykład, tylko jeden wyciąg z listu do B. Hrinczenki, który kładzie akcent na potrzebie biograficznej dokładności: “Czałyj mówi, że on (P. Kulisz. – W. J.) matkę stracił w 10 roku życia. Nie, już będąc żonatym, i matkę ubóstwiał, i Biblię (czyli swój przekład Biblii. – W. J.) jej poświęcił, a on mówi, że i matczynej łaski nie znał itd. Ojciec go nie kochał. A matka żyła dla nich...”. Takie listy, oprócz wszystkiego innego, dają nam nową wiedzę i nowe oceny. W 1902 roku Borys Hrinczenko zrealizował pierwsze wydanie utworów Hanny Barwinok. Wyjściu książki towarzyszyła ciężka i żmudna praca, która znalazła odzwierciedlenie w listach Hanny Barwinok i Borysa Hrinczenki. Korespondencja Hanny Barwinok staje się składową całego procesu literackiego. Hanna Barwinok podkreśliła znaczenie korespondencji w ogóle i dla niej osobiście: “Ja niedawno czytałam ponownie Pana listy i bardzo je cenię, gdzie Pan radzi mi, abym zbytnio nie odbiegała w bok w swoich opowiadaniach, abym dobrze pilnowała całości. Bardzo Panu dziękuję za dobrą i szczerą radę. Każdy człowiek ma swoje wady i powinien dziękować (za głęboką ingerencję w interesy spraw) swoim bliskim czy to duchowo, czy przez relacje światowe, bo sam człowiek za sobą nie zdoła dopilnować, a bywają i swoje sympatie, i koniki, i wady. Ja tylko trochę chcę się usprawiedliwić przed Panem. H. Barwinok opowiada od imienia ludu – babci jakiejś albo dziewczyny. A przysłuchajcie się dobrze, szczególnie babciom i młodym mężatkom. U nich ile końców bywa? I początków? Ona bardzo wymowna i wszystko chce od razu opowiadać”. I mimo wszystko Ołeksandra Kulisz jest głęboko wdzięczna pisarzowi za troskę, za czas, który on poświęcił dla niej: “Wielkie Panu dzięki za uwagę do mojego pisania. (A może by wrzucić do pieca?). Pan nie pożałował czasu, żeby je zebrać. To taki urywek w życiu się zdarzył – ja go i zanotowałam. Przyjrzawszy się dobrze, że w “Literacko-Naukowym Wiestniku” nie gardzą i drobnostkami, i wysłałam do Pana. A Pan coś chce poważnego z niego zrobić. Nie wiem, czy umiem nadać te kolory, o których Pan mówi, ale byłabym bardzo wdzięczna za radę. Z boku wszystko lepiej widzą – człowiek sobie nie daje wiary ani w dobrym, ani w złym”. Hannę Barwinok najbardziej niepokoił brak pomocy ze strony działaczy literackich i kulturalnych. Nazywała swojego męża najwybitniejszym pisarzem w literaturze ukraińskiej, a zatem oczekiwała uznania przez społeczeństwo jego zasług. Pisarkę obrażała inercja inteligencji, która z jednej strony twierdziła, że Kulisz to wybitny działacz, pisarz, a z drugiej – nic nie robiła, aby uczcić jego pamięć. I ta uraza jest odczuwalna w listach Hanny Barwinok. Może się wydawać, że pisarka zbyt surowo ocenia swoich współczesnych, że jest zbyt wymagająca i niesprawiedliwa, ale w jej słowach jest wiele prawdy. Listy są cennym źródłem informacji także odnośnie rodziny pisarki, jej stosunków z braćmi, siostrami i innymi krewnymi. Głównym tematem korespondencji z Ołeksandrem Kistiakiwskim (1833–1885), uczonym kryminalistą i historykiem prawa, są kwestie związane z podziałem spadku. Rozstrzygając kwestie prawne, Ołeksandra Kulisz daje ocenę sytuacji: “Mykoła to taki brat, że w niczym nas nie oszczędzi. I nas strasznie zrujnował. Już piąty rok nie otrzymujemy żadnych dochodów. On otrzymuje dochód ze swojej części i z naszych domów; my przez te 4 lata wydaliśmy i ostatnie okruchy, jakie były; część długów spłaciliśmy i żyliśmy; nie żyliśmy, a męczyliśmy się; prawie zawsze osobno i bez środków. To życie, co najmniej, 10 lat odjęło z naszego istnienia”. Osobno stoją listy Hanny Barwinok do swojego męża Pantelejmona Kulisza. Ołeksandra Kulisz pisała do męża z Petersburga, dokąd pojechała wstawiać się za nim, podczas gdy Kulisz przebywał na zesłaniu w Tule i nie miał prawa wyjechać stamtąd. W istocie te listy to szczegółowe raporty z podróży, ze spotkań z krewnymi i przyjaciółmi Kulisza, którzy na wszelkie sposoby wspierali młodą kobietę. Są w tych listach i swoiste raporty finansowe (ile pieniędzy wydała w drodze i na co). Troszczyła się o jego zdrowie, dawała gospodarskie rady, pytała o zachowanie służącej. Kiedy u Kulisza pojawiły się problemy z gospodarzami, u których wynajmował mieszkanie, żona radziła mu poczekać na jej przyjazd, a wtedy ona rozwiąże tę kwestię. Nie na darmo Kulisz nazywał Ołeksandrę “zdolnościami gospodarczymi”. Trzeba zaznaczyć, że pisarka w listach zawsze podpisywała się Ołeksandra Kulisz. Jeśli zaś mowa schodziła na jej utwory lub ich wydanie, to Ołeksandra nigdy nie pisała “moje opowiadania”, a jedynie “opowiadania Hanny Barwinok”. O sobie jako pisarce mówiła w trzeciej osobie. Jedy- Moderowała Iryna Bojko, aktorka i reżyserka. Część uroczysta rozpoczęła się przy pomniku Tarasa Szewczenki, gdzie wystąpili: Ałła Łobacz – przewodnicząca Towarzystwa Wspierania i Rozwoju Dziedzictwa Kulturowego „Trembita”, Łesia Korolyk-Bojko, Wołodymyr Laszenko – tymczasowy chargé d’affaires Ukrainy w Grecji, a także księża UKGK i UCP – ojciec Ihor Posolenyk i Wasyl Łyło. Po tym odbył się koncert, podczas którego w wykonaniu miejscowych zespołów twórczych, uczniów i nauczycieli ukraińskiej szkoły sobotniej i katechetycznej brzmiały utwory Tarasa Szewczenki. Do koncertu dołączono wykonaniem pieśni do słów Jurija Piżuka, muzyka i aranżacja Rostysława Hałahana. Na terenie Ambasady Ukrainy w Grecji, gdzie już stoi pomnik Tarasa Szewczenki, teraz będzie rosła także wierzba Tarasowa, która stanie się symbolicznym miejscem dla przyszłych pokoleń i będzie przypominać wszystkim o wielkim Ukraińcu oraz sprzyjać pod- Uczestnicy uroczystości z okazji odsłonięcia pomnika I. Kotlarewskiego w Połtawie. 1903 r.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 11strona oryginału ↗

Wierzba Tarasa w Atenach

Niedawno w stolicy Grecji, Atenach, na terenie Ambasady Ukrainy w Republice Greckiej, przeprowadzono akcję „Wierzba Tarasa”, zorganizowaną przez Towarzystwo Wspierania i Rozwoju Dziedzictwa Kulturowego „Trembita” przy wsparciu Ambasady Ukrainy w Grecji oraz przy współudziale Zjednoczonej Ukraińskiej Diaspory w Grecji. Inicjatorką akcji jest Zoja Rużyn, przewodnicząca organizacji społecznej „Wszechukraińskie Zjednoczenie »Postęp kobiet-niosących mir«”, kierownikiem – Łesia Korolyk-Bojko, przewodnicząca Międzynarodowej Organizacji „Postęp kobiet-niosących mir w diasporze”. Celem wydarzenia było uczczenie pamięci wielkiego Kobziarza, a także posadzenie gałązki wierzby Tarasa jako symbolu Ukrainy. Przedstawiciele Ambasady, organizacji społecznych, duchowni UKGK i UKP, nauczyciele i uczniowie sobotniej szkoły ukraińskiej i katechetycznej, a także liczna społeczność ukraińska zebrali się na tym wydarzeniu. Jeden ze współredaktorów książki, profesor Wasyl Szenderowski, jedyny wyjątek – listy do córki Borysa Hrinczenki, Anastasiji. Listy do niej Ołeksandra Kulisz podpisywała Hanna Barwinok. Istnieje jeden problem poruszony w korespondencji Hanny Barwinok z Borysem Hrinczenką – to chutor Motroniówka – Hanna Pustelnia – Kuliszówka. Ten problem nie zniknął w naszych czasach, przeciwnie, trzeba go rozwiązać w niepodległej Ukrainie jako problem zachowania pamięci historycznej, duchowości narodowej, rozwoju nauki filologicznej i historycznej. Kiedy omawiano listownie sprzedaż chutoru, Hrinczenko wyraził kilka nieprzemijających myśli: „Czyżby nieuchronnie musieli go Państwo sprzedać?”. Dalej zwrócenie się Borysa Hrinczenki raczej do nas, Ukraińców współczesnych i przyszłych, którzy zrealizują pragnienie Wielkiego Ukraińca: „Czy nie można by uczynić go (chutoru. – T. O., W. J.) fundacją jakiejś ukraińskiej instytucji imienia P. O. Kulisza?.. Gdyby Pan zaczął, to i towarzystwo by się zawiązało, i pieniądze jeszcze by się znalazły... A wtedy imię Kulisza zawsze jaśniałoby nad tą instytucją i chutor ten, gdzie żyli Pantełejmon Kulisz i Hanna Barwinok, nie byłby w cudzych rękach, a stałby się narodowym nabytkiem, dokąd jeżdżono by jak na pielgrzymkę... Mówię szczerze...”. Zrozumiałe, że musi to być program państwowy przy najaktywniejszym udziale przywódców i biznesmenów ziemi czernihowskiej. Warto więc kontynuować realizację programu stworzenia narodowego centrum kulturalnego, zapoczątkowanego przez działacza społecznego i państwowego Iwana Pluszcza. Zauważę, jako jeden z wydawców dziedzictwa wybitnych poetów narodowych i uczonych Ukrainy pochodzących z ziemi czernihowskiej od Łazarza Baranowicza do Pantełejmona Kulisza i Hanny Barwinok, a od nich do Hryćka Czuprynki, Pawła Tyczyny, Hryćka Kyryczenki i Mykoły Chołodnego, którzy, jak nieżyńskie ogóreczki, mogli powstać tylko na ziemi czernihowskiej. Tutaj, w Borznie, musi być centrum badań nad Kuliszem, Hrinczenką, Tyczyną, a także Kyryczenką. Stąd muszą płynąć filozoficzno-estetyczne wiatry na młodzież całej Ukrainy. Tutaj należałoby stworzyć bibliotekę ukraińskiego epistolografii, bibliotekę ukraińskiej etnografii i bibliotekę niepowtarzalnych poetów ukraińskich, którzy wyrośli na ziemi czernihowskiej... utrzymaniu więzi duchowej między Ukraińcami, którzy przebywają daleko od swojej rodzinnej ziemi. A przeprowadzenie akcji jeszcze raz potwierdziło ważność zachowania tradycji narodowych, kultury i historii oraz podkreśla ogromną rolę Tarasa Szewczenki w kształtowaniu nowoczesnego narodu ukraińskiego. Dzięki wysiłkom organizatorów, a także wsparciu społeczności ukraińskiej i placówek dyplomatycznych, „Wierzba Tarasa” stała się potężnym symbolem jedności dla Ukraińców za granicą, co w obecnych warunkach jest ważnym aspektem w walce o Niepodległość i Wolność Ukrainy. Jestem szczerze wdzięczna wszystkim zaangażowanym za wspaniałą organizację wydarzenia na greckiej ziemi, dziennikarce Sofii Mysakoweć za zaproszenie do „Naszego radia w Grecji” i serdeczną rozmowę, a Jurijowi Piżukowi i Rostysławowi Hałahanowi – za owocną współpracę twórczą. Łesia KOROLYK-BOJKO, przewodnicząca Międzynarodowej Organizacji „Postęp kobiet-niosących mir w diasporze”

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 12strona oryginału ↗

Jak Taras Szewczenko wyróżnił Wasyla Timma

W tym roku ujrzała światło dzienne moja książka „Osinieni Szewczenkiem”, w której znajduje się rozdział „Taras Szewczenko w twórczym losie pisarzy i artystów”, wyrosły z projektu zrealizowanego w tygodniku „Słowo Proświty”. Opowiada on o ponad dwudziestu twórcach, począwszy od przyjaciela poety Wasyla Szternberga, jego współczesnych Iwana Kramskiego, Ilji Riepina, aż po ilustratora szewczenkowskiego „Kobziarza” w latach 20. XX wieku, ukraińskiego artystę Petra Noska oraz wielkich poetów narodowych Wasyla Symonenkę i Borysa Olijnyka. Kontynuuję tę niezwykle ciekawą i ważną pracę badaniem historii znajomości i mało znanych twórczych powiązań uczniów zewnętrznych Akademii Sztuk Pięknych, artystów Tarasa Szewczenki i Wasyla Timma (1820–1895). Wołodymyr MELNYCZENKO, doktor nauk historycznych, laureat Narodowej Nagrody Ukrainy imienia Tarasa Szewczenki. Przedmowa. Wyznaję historyczną konieczność posiadania w społeczeństwie maksimum informacji, w tym na poziomie encyklopedycznym, o każdej postaci choć raz wspomnianej przez Szewczenkę oraz o ludziach mu mało znanych. Często Taras Hryhorowycz otwiera nam na nich oczy albo oni wydobywają na światło dzienne nieoczekiwane rysy charakteru i życia poety. Wśród tych osób z pewnością znajdą się postacie, które obecnie znajdują się w krytycznym polu przewartościowania, nieakceptacji czy odrzucenia, jednak w żaden sposób nie oznacza to, że mamy zrezygnować z obiektywnego naświetlenia stosunków ukraińskiego Kobziarza z nimi, raczej przeciwnie, głębiej i uważniej wsłuchajmy się w oceny Szewczenki. Taras Szewczenko: „On jest uczniem Sauerweida, niezwykle piękny młodzieniec”. Szewczenko studiował w Akademii Sztuk Pięknych w latach 1838–1845, a Timm – w latach 1834–1839, gdzie się poznali i utrzymywali kontakty. Nauczycielem Timma był artysta, profesor Aleksander Sauerweid (1783–1844), który od 1841 roku kierował klasą malarstwa batalistycznego i wykładał także u Szewczenki. Na początku stycznia 1841 roku Sauerweid brał udział w zebraniu rady Akademii Sztuk Pięknych, na którym wolnych słuchaczy rozdzielano do klas – Szewczenko został przyjęty do klasy natury, a w klasie artystycznej przydzielono go do Karla Briułłowa. Tarasa Szewczenkę i Wasyla Timma zaliczano do najlepszych uczniów w gatunku rodzajowym jako kierunku malarstwa batalistycznego. Według precyzyjnego określenia autorki artykułu o Wasylu Timmie w „Encyklopedii Szewczenkowskiej”, znawczyni twórczości Szewczenki i muzealniczki Nadiji Pokormiako, artysta pracował w gatunku portretu, rysował sceny batalistyczne i rodzajowe, ilustrował książki, tworzył ryciny w technice drzeworytu i litografii. W naszym kontekście warto zaznaczyć, że na początku lat 40. XIX wieku obaj – Szewczenko i Timm – z powodzeniem wzięli udział w ilustrowaniu almanachów literacko-artystycznych. Ale to jeszcze nie wszystko. Wasyl Timm był rodzonym bratem Emilii Timm (1821–1877) – żony Karla Briułłowa, u którego Szewczenko w tamtym czasie, można powiedzieć, dnie i noce spędzał: „Mieszkałem u niego w mieszkaniu, albo, lepiej powiedzieć, w jego pracowni”. Według datowania samego Tarasa Hryhorowycza, było to „przed jego (Briułłowa. – W. M.) niestosownym ożenkiem i po stosownym rozwodzie…”. Więc nie dziwcie się, że młody poeta i artysta wziął udział w ślubie Karla Briułłowa z Emilią Timm pod koniec stycznia 1839 roku. Co ciekawe, wybitny kronikarz trudów i dni Kobziarza Petro Żuru w swojej skrupulatnej pracy odnotował ten epizod, ale, niestety, ani razu nie wspomniał o Wasylu Timmie. W powieści „Artysta” (1856) Szewczenko pisał: „Przygotowuje się niezwykłe wydarzenie. Karl Pawłowycz się żeni… Narzeczona jego – córka ryskiego honorowego obywatela Timma. Nie widziałem jej, ale mówią, że to cudowna piękność. Jej brata spotykam czasami w klasie: on jest uczniem Sauerweida, niezwykle piękny młodzieniec”. Zawsze dziwię się i cieszę szczerością wyrazów zachwytu Szewczenki nad ludzkim pięknem, w tym zewnętrznym. Dotyczyło to nie tylko Wasyla Timma, ale oczywiście także jego siostry. O dniu ślubu Szewczenko opowiedział we wspomnianej powieści: – Cerkiew była już oświetlona, a Karl Pawłowycz z Sauerweidem i bratem narzeczonej był w cerkwi. Zobaczywszy nas (Szewczenko przyjechał z Wasylem Szternbergiem. – W. M.), podszedł, podał nam rękę i powiedział: „Żenię się”. W tej samej chwili weszła do cerkwi narzeczona, a on poszedł jej naprzeciw. Ja w życiu moim nie widziałem i nie zobaczę takiej piękności. Podczas obrzędu Karl Pawłowycz stał, głęboko zamyślony. Ani razu nie spojrzał na swoją piękną narzeczoną… Taras Hryhorowycz opisał w powieści „Artysta” kolejne spotkania z „olśniewającą pięknością”, „czarującą gospodynią” Emilią Timm, już w kręgu rodzinnym z Karlem Briułłowem, w szczególności zachwycał się jej grą na fortepianie i śpiewem, podkreślając, że spędzał u nich wszystkie dni, oprócz soboty i niedzieli. Zauważę, że żona Briułłowa była utalentowaną pianistką, później brała lekcje u Fryderyka Chopina, występowała w koncertach z Ferencem Lisztem. Ale to już było po szybkim rozwodzie z Briułłowem, o czym opowiedział Szewczenko: – Rano z klasy zachodzę do Karla Pawłowycza, wchodzę do pracowni, a on wita mnie wesoło słowami: „Pogratulujcie mi, jestem wolnym człowiekiem!”. Początkowo go nie zrozumiałem, ale powtórzył mi jeszcze raz. Wciąż nie wierzyłem, a on dodał zupełnie niewesoło: „Żona moja wczoraj po obiedzie poszła do Sauerweidów i nie wróciła”. Zresztą z powieści wynika: Szewczenko nie wątpił, że autorem „plotek najbardziej niedorzecznych i oburzających” o Briułłowie był Sauerweid… W każdym razie nie mamy potrzeby zagłębiania się w ten temat. Właściwie wymieniłem wszystkie przypadki, kiedy Szewczenko wspominał w powieści „Artysta” Wasyla Timma, nie podając jego imienia, jedynie jako brata Emilii Timm. W tym kontekście uważam, że zasługuje ona na notkę w „Encyklopedii Szewczenkowskiej” obok brata. Jeśli chodzi o Wasyla Timma, to on, najwyraźniej, w tamtym czasie był w polu widzenia Tarasa Szewczenki, jednak jako istotna postać duchowa jego uwagi nie przyciągał. Jeśli wspomnieć o postrzeganiu przez Szewczenkę dzieł bliskiego przyjaciela Wasyla Szternberga (1818–1845), to wyglądało to tak: „Jaka siła rysunków i jakie wszystkie piękne!.. Cudowny, niezrównany Szternberg! Nie darmo pocałował go Karl Pawłowycz…”. A o dziełach Timma – ani wzmianki! Szewczenko pozostawił także pełne zachwytu i wdzięczności podejście do przyjaźni ze Szternbergiem: „Co to za dobry, co za szczery człowiek był ów Szternberg! Boże mój, jak wspomnę, jak to pięknie, jak wesoło było przyjaźnić się z nim!”. A Wasyl Timm w ogóle nie figurował w bliskim kręgu Tarasa Szewczenki. Jego nazwisko ani razu nie jest wspominane w korespondencji poety oraz w Dzienniku, we wspomnieniach o poecie. I mimo wszystko, mimo wszystko… Będąc w latach 1844–1845 w Paryżu i Algierze, gdzie pod kierunkiem szanowanego przez Szewczenkę francuskiego malarza Horace’a Verneta wykonywał poprawki z natury, biorąc w latach 1849–1850 udział w napiętnowanej przez Szewczenkę zaborczej wojnie Rosji przeciwko Kaukazczykom, redagując w Petersburgu od 1851 roku czasopismo „Russkij chudożestwiennyj listok”, akademik malarstwa batalistycznego (1855) Wasyl Timm po powrocie Szewczenki z zesłania pozostawił oczywiste dokumentalno-artystyczne świadectwa swojego życzliwego stosunku do Tarasa Hryhorowycza. Najpierw przypomnę, że pod koniec 1860 roku Timm opublikował w redagowanym przez siebie czasopiśmie taką informację: „Znany małorosyjski poeta T. H. Szewczenko wystawił pięć bardzo udanych rycin a l’eau forte i swój własny portret, namalowany farbami olejnymi. Słyszeliśmy, że artysta wykonał ten portret na loterię, z której dochód przeznaczył na wydanie taniego ludowego małorosyjskiego elementarza. Z duszy życzymy, aby ta plotka okazała się prawdziwa i aby zamysł T. H. Szewczenki spotkał się z pełnym sukcesem”. Jakoś nie zwracano uwagi na to, jak dokładnie Timm wskazał na sposób grawerowania Szewczenki. Urzędnik Akademii Sztuk Pięknych Ołeksandr Błahowiszczenski (1846–1894) pisał o wyborze Szewczenki: „Ze wszystkich rodzajów grawerowania najbardziej przypadło mu do gustu grawerowanie na miedzi mocną wódką (a l’eau forte). Prawie wszystkie jego ryciny z lat 1858–1861 wykonane są tym sposobem”. Nawiasem mówiąc, już na początku września 1860 roku rada Akademii Sztuk Pięknych nadała Szewczence tytuł akademika w dziedzinie grawerowania. W publikacji Timma mowa była o akwafortach Szewczenki, które eksponowano we wrześniu 1860 roku na wystawie w Akademii Sztuk Pięknych: „Wirsawia” (1860), „Autoportret ze świecą” (1860), „Pejzaż mangyszłacki” (1859), „Dąb” (1860) według dzieła Arsenija Meszczerskiego oraz „Wieczór w Albano pod Rzymem (Las)” (1859) według obrazu o tym samym tytule autorstwa Mychajła Lebiediewa. Ta informacja nie była nowa, można ją było zdobyć z prasy zaraz po otwarciu wspomnianej wystawy, jednak nikt tak współczująco nie pisał o pomyśle Szewczenki wydania „Bukwaru jużnorusskogo” – podręcznika do nauki czytania i pisania w niedzielnych ukraińskojęzycznych szkołach, opracowanego przez poetę orientacyjnie we wrześniu-październiku 1860 roku i wydanego oficjalnie na początku 1861 roku w nakładzie 10 tysięcy egzemplarzy. Taras Hryhorowycz osobiście troszczył się o rozpowszechnianie „Bukwaru”, powiedzmy, pisał do Mychajła Czałego 12 stycznia 1861 roku: „Wysłałem dzisiaj do was swojego dobra 1000 sztuk… Dobrze byłoby, gdyby można było puścić go na wieś, tam szybciej by się przyjął”. Kiedy pod koniec stycznia Mykoła Leskow odwiedził ciężko chorego poetę, na stole, przy którym ten siedział, pisarz zobaczył dwa stosiki opracowanego „Bukwaru”. Jeden egzemplarz autor podał gościowi: „Przejrzyjcie go i powiedzcie mi, co o nim myślicie”… Wasyl Timm trafił w najczulszy nerw ówczesnych duchowych trosk ukraińskiego Kobziarza, szczerze życząc mu pełnego sukcesu. Charakterystyczne, że nie pretendował do tego, iż dowiedział się o nowinie z ust samego Szewczenki, być może chodziło o „plotkę” od znajomych Szewczenki, a z poetą Timm spotykał się chyba tylko przelotnie, przynajmniej nie ma żadnych dokumentalnych świadectw o ich spotkaniu. Jeśli chodzi o „własny portret”, to przyjaciel poety Wasyl Łazarewski pozostawił jasne świadectwo: „Ten portret Szewczenki namalowany był przez niego samego i przeznaczony na loterię. Dochód przeznaczono na pożyteczne wydanie. Wielka księżna kupiła go na wystawie za 200 rubli. Zamiast niego Szewczenko namalował inny…”. Literaturoznawca Jeremija Ajzensztok (1900–1980) uważał, że księżna kupiła portret za radą Fiodora Tołstoja, którego rodzinie od razu go podarowała (o powszechnie znanej przyjacielskiej pomocy Fiodora i Anastasiji Tołstojów dla zesłańca Szewczenki wielokrotnie wspominano w „Słowie Proświty”). Według dokładnych słów znanego ukraińskiego historyka sztuki Wołodymyra Jaciuka, „dla już ogłoszonej loterii Szewczenko wykonał swój ostatni Autoportret (1861 rok. – W. M.), naznaczony rembrandtowskim traktowaniem światła i cienia, powściągliwym kolorytem… Na oświetlonej części twarzy odczytuje się ciężką zadumę i zmęczenie, które wzmacniają psychologiczną charakterystykę pełnego tragizmu obrazu”. Wołodymyr Jaciuk: „Akwaforta wykonana została na podstawie fotografii zrobionej latem 1860 roku…” Spotykałem się z lekkomyślnym twierdzeniem, że „kiedy Szewczenko wrócił z zesłania do Petersburga, ponownie spotkał się z Timmem, a ten namalował portret Szewczenki…”. W rzeczywistości Wasyl Timm najwidoczniej nie malował Tarasa Szewczenki z natury. Chodzi o portret stworzony na podstawie fotografii poety w jasnym kostiumie, którą, jak świadczy 1. tom „Encyklopedii Szewczenkowskiej”, wydanej w 2012 roku, „wykonał I. Hudowski w Kijowie w 1859 roku”. Jednak w 11. tomie Pełnego zbioru dzieł Tarasa Szewczenki (2014), poświęconym jego malarstwu i grafice z lat 1857–1861, przekonująco zaznaczono, z powołaniem na Wołodymyra Jaciuka, że „akwaforta wykonana została na podstawie fotografii zrobionej latem 1860 r., być może przez petersburskiego fotografa Ludwiga Barclaya”. Taka pozycja odzwierciedlona jest także w 6. tomie „Encyklopedii Szewczenkowskiej” (2015). Portret Szewczenki autorstwa Timma został zamieszczony w dodatku do redagowanego przez niego czasopisma „Russkij chudożestwiennyj listok” wkrótce po śmierci poety 10 marca 1861 roku. Nie zapomnijmy też o litografiach Wasyla Timma, w których utrwalono kijowskie zabytki: „Poświęcenie mostu łańcuchowego jesienią 1853 r.”; „Złote Wrota w Kijowie”; „Pomnik ks. Włodzimierza”; „Mogiła Askolda”; „Sobór Uspieński” i inne. Charakterystyczne, że w artykule o Wasylu Timmie w „Encyklopedii Szewczenkowskiej” właśnie jemu przypisuje się nekrolog „T. H. Szewczenko” w kolejnym numerze wspomnianego czasopisma z 20 marca. Jednak w 2. tomie wydania „Taras Szewczenko w krytyce” (2016), którego komentarze przygotowali znani szewczenkolodzy Ołeksandr Boroń, Mychajło Nazarenko, Ołeś Fedoruk, autorstwo nekrologu przypisano poecie i publicyście Ołeksandrowi Rotczewowi (1806–1873). Litografia Wasyla Timma, wykonana w historycznym czasie śmierci Kobziarza, robi wrażenie. Przed nami – genialny Ukrainiec, Europejczyk, intelektualista w swobodnej, niewymuszonej, postawnej pozie… Wysokoczoły poeta patrzy na nas spod brwi, mówiąc po szewczenkowsku „orlimi oczami”, albo można powiedzieć słowami niezapomnianego Borysa Olijnyka: „ostro spogląda spod heretyckiego czoła”… Takie portrety Tarasa Szewczenki zapadają w pamięć i od czasu do czasu warto z nimi zostać sam na sam i „spojrzeć w oczy…”

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 13strona oryginału ↗

Powołanie i cel jako próba w walce Mykoła Dmytrenko. Strychułeć. Powieść. – Kijów: Wydawnictwo “Stal”, 2023. – 292 s.

Ołeksij WERTIJ, doktor nauk filologicznych, m. Sumy. Formowanie i kształtowanie rdzennie narodowej świadomości obecnych i przyszłych pokoleń Ukraińców zależy przede wszystkim od ich troski o swój los i los swoich potomków, o los narodu ukraińskiego i naszego państwa w ogóle. Niestety, stulecia panowania różnego rodzaju okupantów na naszych ziemiach u przeważającej większości naszych rodaków przytłumiły uwagę do tych problemów. Następstwem takiej polityki stał się niski poziom intelektu oraz rdzennie narodowego myślenia państwowotwórczego, społeczna i polityczna bierność szerokich warstw i grup społeczeństwa ukraińskiego, a w konsekwencji obojętność na te problemy, zwątpienie w swoje siły i siły narodu: a co ja zrobię, kiedy oni (władze, oligarchowie itp.), co chcą, to czynią; w czasie wyścigów przedwyborczych wszyscy obdarowują słodkimi obietnicami, ale nie realizują ich. Od populistycznych deklaracji staje się boleśnie, wszak naszą Niepodległość zdobywano stuleciami w walce o nią, stuleciami za nią kładli swoje głowy nasi dalecy i bliżsi przodkowie – wojownicy książąt Atylli i Światosława, Ukraińskie Kozactwo, Strzelcy Siczowi, Bohaterowie Chołodnego Jaru i Krut, wojownicy OUN i UPA, Bohaterowie Ukraińskich Majdanów, Donbasu i Południowej Ukrainy, walce o nią poświęcili swoje życia T. Szewczenko, I. Franko, S. Petlura, S. Bandera, W. Stus, W. Czornowił, Ł. Łukjanenko, inni ideolodzy i przywódcy narodu ukraińskiego oraz szeregowi narodowo świadomi Ukraińcy. Jednak ich życiowe zasady i ideały, ich doświadczenie w tej walce daleko i bardzo daleko dla większości Ukraińców nie stały się źródłem formowania postawy społecznej i obywatelskiej, rdzennie narodowego światopoglądu, a w konsekwencji życiowych zasad i ideałów, społecznej, obywatelskiej postawy społeczno-politycznej. Jakby nie było u nas “Księgi Welesa” z ideą Wiecu i Rodu, które są zakorzenione w takich jej wskazaniach. Pierwsza z nich – “Nie cudza krew jest święta, a nasza”, ufaj swoim książętom, a nie cudzym głosom (“I wybierać mamy książąt od swoich starców, od rodu, do rodu, i tak rządzić” (tabliczka 4B)); druga – trzymaj się ojczystego języka (“A dlatego twórzmy i mówmy z Bogami wspólnie” (tabliczka 1)); trzecia – pamiętaj dzielne dawne czasy, trzymaj się prawdy naszej, bo one tworzą Boską siłę (“Stare czasy – to nasze dobro. Dostaniemy od nich twardości i krzepkości, aby wrogom odpowiadać jak należy” (tabliczka 6D)); czwarta – chwal i wysławiaj rodzimych Bogów (“Bądźcie synami swoich Bogów, i siła ich przetrwa z wami do końca!” (tabliczka 17W)); piąta – trzymaj w pogotowiu broń (“Godzi się bić za życie nam mieczami, które dają siłę i władzę na ziemię naszą” (tabliczka 29)); szósta – chronić ojczystą ziemię, kochać świat zielony, szanować przyjaciół swoich i być pokojowymi między rodami (“Kochajcie świat zielony i zwierzęcy! Kochajcie przyjaciół swoich i bądźcie pokojowi między rodami!” (tabliczka 25)); “Uszanujmy i wspomnijmy tych, którzy sobą ziemię ruską użyźnili, i wszystkich naszych starców, którzy oddali siły Rusi na tych pobojowiskach” (tabliczka 4W)); siódma – być gotowym poświęcić życie dla swojego kraju (“Lepiej mamy zniknąć, ale nigdy nie być w niewoli i poświęcać bogom cudzym” (tabliczka 6G), “Sami mamy umierać, a Ruś wyzwalać!” (tabliczka 32)); ósma – utrzymywać wojsko swoje i mieć niezawodnych przyjaciół (“Ruszajcie, bracia nasi, plemię za plemieniem, ród za rodem i bijcie się za siebie na ziemi naszej, która należy do nas i nigdy do innych” (tabliczka 37B) (Dokładniej o tym: Piddubnyj Serhij. Ideologia państwowości i zwycięstw // Ilar Choruhyn. Księga Welesa. Przekład, komentarze i uporządkowanie Serhija Piddubnego stworzono komisje, które śledziły i śledzą ruch tej pomocy od granic Ukrainy do miejsca przeznaczenia. Członkowie tych komisji prosili Ukraińców o informowanie o takich zjawiskach na miejscach. Czy jednak wielu z nas odpowiedziało na ten apel? Dlaczego szeregowi amerykańscy wyborcy są zaniepokojeni takimi rażącymi faktami, martwią się i bronią nas, a na Ukrainie odpowiadają na to obojętnością? Co więcej, zawzięcie krytykowali Bidena za to, że mało pomaga Ukrainie, w ogóle nie zastanawiając się, że emerytury, inne świadczenia socjalne budżetowcy otrzymują dzięki tej pomocy, nie zastanawiają się, co robiliby i jak by żyli, nie otrzymując ich, jakie zagrożenie zawisło nad nami z przyjściem Trumpa do władzy. Te niepokojące myśli pojawiły się także podczas czytania powieści “Strychułeć” Mykoły Dmytrenki. Ze stron utworu system sowiecki w Sowieckiej Ukrainie wyłania się jako strychułeć, czyli patyczek do wyrównywania mąki, ziarna itp., a tutaj – światopoglądów, idei naukowych, pozycji uczonych. W powieści mowa o losie młodego uczonego-etnografa Mykoły Dorożuka w akademickim instytucie naukowo-badawczym, dokładnie opisano atmosferę wygładzania jego dążeń, życiowych zasad i ideałów pod “jedną sowiecką miarę”, czyli pod komuno-sowiecki strychułeć. Uosobieniem tego ideologicznego i administracyjnego instrumentu w powieści występują podopieczna Medwedczuka i Tabacznyka dyrektorka Instytutu Albina Sopilniak, jej pomocnicy, tacy sami podopieczni systemu, zastępczyni tejże Sopilniak Kateryna Stryhunec, były dyrektor Instytutu, a potem konsultant jednego z jego działów Rusłan Chomowycz, tak zwani pracownicy naukowi Walerija Hużwenko, Serhij Krysanycz i inni. Aby wyraźniej ograniczyć przeciwległe bieguny systemu, autor ucieka się do zestawienia i przeciwstawienia wydarzeń, zjawisk, charakterów, do silnie naładowanych psychologicznymi dążeniami, przeżyciami tego, co przyszło przeżywać i przeżyć, publicystycznych pasaży, co nasyca narrację artystyczną dramatycznym napięciem, silnym emocjonalnym uniesieniem jako sposobami wyrażenia ideowo-tematycznej treści utworu. Dzięki temu kształtowanie się Mykoły Dorożuka jako uczonego, Mykoły Dmytrenki “Drzewo”, a syn Ołeś z żoną Ołhą wykonali pieśń “Nie smuć się, nie rozpaczaj” (słowa Mykoły Dmytrenki, muzyka Ołeksija Kerekeszi). Według informacji NMLU zdjęcie Wołodymyra Koskina pisarza i obywatela generalnie przedstawiane jest w ruchu, w ciągłym przeciwstawieniu i oporze wobec różnego rodzaju sopilniaków, stryhuńców, krysaniczów, hużwenków i im podobnych, dla których nie istnieje prawdziwa nauka. Zamiast tego utonęli w szumowinach instytutowych intryg, walce o stanowiska, o cichą i sytą egzystencję. Aby nikt nie niepokoił ich w tych błotnistych szumowinach, wygładzają stryhulcem, którym sami się stali, tych, którzy choćby o jotę wznoszą się ponad nich. Rozprawę doktorską Mykoła Dorożuk postanowił bronić nie w swoim macierzystym Instytucie, gdzie była ona realizowana, gdyż przewidywał, że dyrektor Albina Sopilniak zorganizuje swoją armię w celu zerwania obrony, lecz w Kijowskim Narodowym Uniwersytecie im. T. Szewczenki, gdzie studiował jako student. Ale zazdrosna Albina Sopilniak, bojąc się jego obrony, a co za tym idzie zdrowej, naturalnej konkurencji, mimo wszystko zwróciła się do Rady Naukowej Instytutu Filologii ds. obrony rozpraw z niedorzecznym żądaniem „uwalić” obronę. Niedorzecznym dlatego, że nie rozumiała, iż tym samym na przeciwległym biegunie sama zorganizowała przeciwdziałanie samej sobie i skonsolidowała silny zespół w poparciu dla doktoranta. Dzięki temu obrona odbyła się pomyślnie i za nadaniem Mykole Dorożukowi stopnia doktora członkowie rady zagłosowali jednogłośnie. „Czegoż wścieka się Sopilniaczka? Czego jej brakuje? Caryca na tronie... Komu potrzebne to kierownicze krzesło? Zamiast dbać o rozwój Instytutu, podnoszenie kwalifikacji kadr, wzmacnianie pozycji, opierać się nie na przyklaskujących, a na tych, którzy pracują i mają wyniki, dyrektor kompromituje samą siebie, robi złą sławę Instytutowi i Akademii, hamuje rozwój nauki... Działa metodami ubeckimi, pewnie była »kapusiem«... Autorytaryzm, podporządkowanie wszystkich swoim decyzjom (nawet jeśli głupim), demagogiczne rozważania o sytuacji politycznej w kraju, wyzwania globalizacyjne... Słowa, słowa... I ktoś przecież tym słowom wierzy... Lecz kiedy człowiek szkaluje innego, a dyrektor – nie po prostu swojego pracownika, a kierownika działu, to w oczach innych odbierane jest to nie na jej korzyść. Ale czy mało szkodników przy różnych gabinetach władzy?.. ” (s. 282), – rozważa wspierany przez członków uniwersyteckiej Rady w przededniu obrony Mykoła Dorożuk. A przecież nie jest to odosobniony przykład w życiu bohatera powieści „Stryhulec”. Tak było i wtedy, gdy studiował w aspiranturze, i wtedy, gdy książka za książką wydawał zbiory twórczości ludowopoetyckiej, monografie z historii ukraińskiej folklorystyki, czego nie miały Sopilniak, zajmując stanowisko dyrektora, oraz jej poplecznicy, gdy zainicjował wydanie na własny koszt, mimo wszystko zerwanego 5-tomowego wydania „Ukraińskie dumy ludowe”, dwutomowej „Ukraińskiej encyklopedii folklorystycznej”. Lecz mimo tego wszystkiego bohater powieści dobrym słowem wspomina czynne wsparcie jego poczynań przez uczonych akademickich i uniwersyteckich. Na czym zatem polega wartość powieści „Stryhulec” Mykoły Dmytrenki? Tutaj warto mieć na uwadze nie tylko jej informacyjność, ostrość publicystycznego ukierunkowania, w czym autor wykazał nie lada kunszt. Wartość ta tkwi również w pouczającym znaczeniu jej treści, jej przeznaczeniu w kształtowaniu swoiście narodowej świadomości i swoiście narodowej postawy obywatelskiej ukraińskiego uczonego i obywatela, naszego współczesnego w ogóle. Informacyjnym bogactwem o przeżytym i doświadczonym autor pokazał i udowodnił swojemu czytelnikowi, że powołanie człowieka, cel jego życia – to te czynniki, które organizują wyrazistą ukraińską osobowość do walki ze złem, z systemem, ze wszystkimi przeszkodami, które czynił jej komuno-sowiecki system, czyni dyktatura w ogóle, owe jej kółeczka i trybiki medwedczuki, tabaczniki, sopilniaki, stryhuńce, krysanicze i im podobni, do osiągnięcia swojego celu i nieuchronnego zwycięstwa nad nimi.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 13strona oryginału ↗

Kwiaty dobra

W Narodowym Muzeum Literatury Ukrainy odbyła się prezentacja zbioru poetyckiego pisarza, członka NSPU i doktora nauk filologicznych Mykoły Dmytrenki „Kwiaty dobra”. Nowy zbiór zawiera utwory liryki obywatelskiej, pejzażowej, filozoficznej i intymnej. Przenikają je głębokie, szczere, patriotyczne uczucia, hart ducha kozackiego lirycznego bohatera, który łączy się z ciepłymi relacjami rodzinnymi, harmonizuje z pięknem przyrody, urokiem miłości, filozoficznymi medytacjami i ironicznymi nutami. Zbiór ukazał się nakładem wydawnictwa „Ruta” w 2025 roku. Podczas spotkania pan Mykoła czytał utwory z nowego zbioru: patriotyczne wiersze o tematyce wojennej, liryki o rodzinnym kraju, filozoficzno-ironiczne wiersze, i dzielił się tym, co poprzedzało powstanie tego czy innego utworu. Wspomnieniami się podzielić i autora z wydaniem zbioru „Kwiaty dobra” pogratulować przybyli pisarze: Stanisław Szewczenko, Borys Ponomarenko, Wołodymyr Koskin, Marusia Szczerbyna, doktor filologii, profesor Wołodymyr Kuzmenko, przewodniczący KO Narodowego Związku Krajoznawców Ukrainy Ołeksandr Honczarow, redaktor naczelny ogólnoukraińskiego tygodnika „Słowo Proświty” Ihor Zots oraz inni. Mówcy podkreślili oryginalność poetyckiego talentu Mykoły Dmytrenki, tematyczną różnorodność, harmonijność i obrazowość jego twórczości. Dziecięcy teatralno-artystyczny zespół „Dziwaki” zaprezentował inscenizację do wiersza go. – Kamieniec Podolski, 2024. – S. 204-207). Tak jakby nie było w nas „Historii Rusów” z jej „lepiej nam być w nieustannych wojnach o wolność, niż nakładać na siebie nowe łańcuchy niewoli i niewolnictwa”, Szewczenkowego „Walczcie – a zwyciężycie!”, Frankowego „Walczyć – to znaczy żyć!”. Dlaczego amerykańscy wyborcy, tacy sami robotnicy, nauczyciele, lekarze, inżynierowie, urzędnicy państwowi, gdy dowiedzieli się, że na Ukrainie kradzione są pomoce, które oni nam niosą w wojnie rosyjsko-ukraińskiej, od razu uznali to za rabunek ich pieniędzy, które płacą jako podatki, i zwrócili się do swojej deputowanej w Kongresie USA Victorii Spartz z żądaniem zbadania tej sprawy. Victoria Spartz pojechała na Ukrainę i ustaliła, że takie fakty mają miejsce. Wtedy zwróciła się do prezydenta Bidena z odpowiednim listem. W odpowiedzi na niego Biden wysłał na Ukrainę odpowiednie komisje specjalistów, które potwierdziły to, co powiedziała Victoria Spartz. Po tym w USA było

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 14strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

ski skład. To prawdziwe gwiazdy naszych ekranów telewizyjnych, kina i teatru. Anastasija Pustowit, Ołeksandr Piskunow, Artur Łohaj, Maksym Samczyk, Anastasija Karpenko, Andrij Isajenko, Dmytro Olijnyk, Kostiantyn Korecki – i to daleko nie wszyscy. Niewiarygodnie unikalne, utalentowane osobowości. Miałem nie lada przyjemność, często zdumienie, gdy obserwowałem próby każdego z nich. Szczególnym wyzwaniem i niełatwym zadaniem było spleść wszystkich w jedną grę zespołową. Aby każdy z nas pracował nie tyle na siebie czy swoją postać, co na wspólną ideę. Materiał musiał nas wszystkich skoncentrować na wspólnych zasadach gry. To wyczerpująca praca. Ale inaczej, jak dla mnie, Szekspira wziąć się nie uda. Szekspir nie może być grany z zimnym nosem. On to zawsze potężna energia i przerzucanie z zimnego w gorące, ze śmiesznego w tragiczne. On tak pisał. Początkowo szekspirowski teatr był aktorski. Teraz możemy widzieć różne wcielenia, wypowiedzi, różne podejścia: czasem to świat oczami jednego człowieka, właściwie reżysera, czasem to świat aktorski, czasem świat, w którym łączy się jedno i drugie, gdzieś dominuje forma, gdzieś gra, a gdzieś one rywalizują ze sobą. Wszystko to jest możliwe i wszystko to widzimy w szekspirowskich inscenizacjach ukraińskich teatrów. Taka różnorodność cieszy. Dopiero w ostatnich przedpremierowych dniach udało nam się jakoś skleić spektakl. Proces przemyślenia trwa. Jeszcze musi przyjść uświadomienie całości. O udziale w nowych inscenizacjach na razie nie myślę. Daj Boże utrzymać to, co mam. A mam potężnych autorów i ich sztuki w osobistym repertuarze. Trzeba go trzymać, grać i kontynuować badanie, odkrywać dla siebie. Muszę dbać o jakość. Maksym Riahin, wykonawca roli Albany’ego: – W naszym teatrze trwa sezon klasyki Szekspira i jest to bardzo pożyteczne z aktorskiego punktu widzenia. Przecież na tak skomplikowanym i ciekawym materiale można się wiele nauczyć, wiele zrozumieć. Do tego projekt tworzyła wspaniała ekipa. Byłem rad do niej trafić. Jeśli z poprzednią swoją postacią, Nicolasem w spektaklu „Syn”, mam wiele wspólnego, to Albany wcale nie jest do mnie podobny. Ale to dość ciekawa rola. Tutaj wyraźnie widać drogę od punktu A do punktu B. W punkcie A mój bohater nie ma własnego głosu, robi wszystko, co powie jego żona, a w punkcie B to już człowiek, który bierze odpowiedzialność za państwo. To jak pas startowy, w życiu Albany’ego zachodzi wiele zmian. Reżyser Dmytro Zachożenko proponuje teatr performatywny. To jest super, taki teatr ma swojego widza. Przyznam: nie było mi łatwo, bo wcześniej nie pracowałem w takich inscenizacjach, w takim formacie. Ale jednocześnie było bardzo ciekawie. Każdy w naszym zespole to profesjonaliści w swojej dziedzinie, począwszy od reżyserów dźwięku, a skończywszy na aktorach. Każdy z wykonawców to prawdziwy diament, wszyscy potężnie wykonali pracę i włożyli w spektakl cząstkę siebie. W innym składzie rolę księcia Albany’ego wykonuje Anton Wachliowśkyj. Mamy z nim przyjacielskie relacje. Wymienialiśmy się przemyśleniami dotyczącymi pracy nad wizerunkiem. Myślę, że to pomogło uczynić go bardziej obszernym. Ale mimo wszystko Albany u niego jest inny, bo Anton ma inną naturę. A wewnętrzne rzeczy aktor bierze od siebie. Uczę się nieustannie. I za każdym razem, gdy wychodzę na scenę, znajduję coś ciekawego i nowego. To Szekspir, tutaj można szukać i szukać…

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 14strona oryginału ↗

Zagadki króla Leara

Eduard Owczarenko Zdjęcie ze strony teatru Władza zaślepia, pewność siebie przytępia czujność, a wielki spadek sieje jeszcze większy rozłam. Czy miłość i oddanie zdołają naprawić to, co zgotowało ludzkie szaleństwo? Zaślepiony własnym ego król Lear postanawia podzielić królestwo między trzy córki. W tym celu urządza konkurs: im bardziej kwieciście każda z córek wyrazi swoją miłość, tym lepszą część posiadłości otrzyma od ojca. Ale to nie jest opowieść o dziedzicznej monarchii, nie pamiętniki rodziny królewskiej, a tym bardziej nie bajka o kwitnącym królestwie. To historia o okrutnej rzeczywistości, która przychodzi w miejsce słodkich iluzji. Przecież parada pochlebstw i hipokryzji obraca się w katastrofę dla całego kraju. Nieświadomy wybór staje się punktem bez powrotu dla każdego z bohaterów utworu Szekspira. W nowoczesnej inscenizacji historia nabiera nowych, aktualnych sensów. Szczególnego kolorytu nadaje sztuce mistrzowski przekład Jurija Andruchowycza. „Król Lear” w Teatrze na Lewym Brzegu to szczery, żywy i bliski współczesnemu widzowi spektakl. – Można w wielu kwestiach wyjść od specyfiki tego, kim jest Szekspir – zaznaczył Dmytro Zachożenko. – Te teksty, moim zdaniem i zdaniem szekspirologów, nie są czysto autorskie, to wynik wielkiej pracy autorskiej zespołu. To zapisane improwizacje, struktury spektaklu. Dlatego szekspirowskie teksty to nie tylko historia. To wielka warstwa gry i warstwa czysto teatralnej pracy, która zawiera ogromną liczbę odkryć, przez które śladem Szekspira ty też możesz przechodzić. I robienie tych składowych – właściwie historia i fantastyczna gra, zawarta w samej strukturze tekstu, daje ten popyt, zainteresowanie. Pracowałem już nad szekspirowską kroniką „Ryszard II”, wypuściłem spektakl „Ricz-ricz” na scenie 6 w „Dzikim teatrze”. Nad tekstem „Snu nocy letniej” pracowałem ze Lwowskim Teatrem imienia Łesi Ukrainki. Co prawda, od Szekspira została tam jedna scena. A jeszcze ze studentami pracowaliśmy nad tekstem komedii „Jak wam się podoba”. Obecnie to czwarte zwrócenie się do twórczości Szekspira. Wystawić ten spektakl zaproponowała mi główna reżyserka Teatru Dramatu i Komedii na Lewym Brzegu Dniepru Tamara Trunowa. Wcześniej napisałem jej szereg swoich propozycji, na co ona: „A jak ci się podoba »Król Lear«?”. Po tym przez tydzień przeglądałem cykl wykładów harwardzkich o Szekspirze, w szczególności o „Królu Learze”. Czytałem badania, czytałem ponownie tekst. I pod koniec tygodnia on mnie już mocno trzymał. Tamara pyta: „Może pomyślimy o jakimś innym tekście?”. Mówię – nie. Ten tekst już pracuje, wiem, jak można go zrobić. Zaskoczył mnie kontrast między tym, jak widziałem ten tekst wcześniej, a jak widzę go teraz. Szczerze: ta sztuka mi się nie podobała, wydawała się najsłabsza, najbardziej wydumana ze złotego okresu twórczości Szekspira. I jak inaczej odkrywa się teraz. Myślę, że to sztuka polityczna i nie jest ona o egzystencjalnym wyborze, a o składowej politycznej. To daje możliwość rozwarstwienia historii, wyjścia z poziomu osobistego na społeczno-polityczny. Przez ten pryzmat spojrzałem na tekst. Jak dokładna jest tam analiza społeczeństwa i jego degradacji oraz jak można ten dramat przeżyć. Nie przypadkiem wybrałem przekład „Króla Leara” autorstwa Jurija Andruchowycza. Starsze przekłady nierzadko podlegały cenzurze. Andruchowycz, moim zdaniem, czyni język żywym, bardziej żwawym. Zostawia rzeczy, które „uciekały” z radzieckich przekładów. A u Szekspira jest naprawdę wiele sprośnych żartów, humoru „dla galerii”, które nie wiążą się z radzieckim obrazem muzealnego, spiżowego pomnika, którym Szekspir nie był. W Teatrze Dramatu i Komedii jest fantastyczny zespół. To potężna aktorska drużyna, naprawdę świetna trupa. To, co zrobili Anastasija Pustowit (Kordelia/Błazen), Andrij Isajenko oraz Dmytro Sołowjow (w różnych składach wykonują rolę Kenta) – to fantastyka. Kiedy przyszedłem do tego teatru, znałem tylko Oleha Stefana. Ale zaskoczyło mnie, na ile wszyscy otworzyli się w tej historii, znaleźli swoje miejsce i brzmią jak zespół. Od dawna chciałem popracować z Olehem Stefanem. Więc kiedy Tamara Trunowa zaproponowała do wystawienia „Króla Leara”, powiedziałem, że ten aktor jest mi potrzebny w głównej roli. Za scenografię odpowiadał Ołeksij Choroszko. To mój kolega ze Lwowa – pracuje jako główny artysta Teatru Łesi Ukrainki. Wystawiliśmy razem już wiele spektakli. Wychodziliśmy od architektury pałacowej, która była wykorzystywana przy budowie stacji metra i jak te stacje były reinterpretowane podczas pełnoskalowej inwazji, kiedy były przekształcane w schrony. Jak ta przestrzeń może się zmieniać? Ta idea nas zachwyciła. A za kostiumy odpowiadała Daryna Tatarowa. W spektaklu są tańce, w pracy nad nimi pomagał Anton Wachliowśkyj, który gra Albany’ego. Jestem bardzo wdzięczny, że się do tego przyłączył. Jako reżyser chcę, żeby aktorzy więcej improwizowali. Zawsze liczę na osobowości, a nie na statystów. Aktor to przede wszystkim twórczy zawód, wiele od nich oczekiwałem. I oni naprawdę się włączyli, znaleźli niemało dla siebie. Ja tylko wyznaczam punkt A i punkt B, między którymi muszą przejść. Niektóre linie postaci wymyślałem jako prostsze, nie tak wyraziste. Oczywiście, chce się pracować nad spektaklem długo, nigdzie się nie spieszyć. Ten spektakl zrobiliśmy w dwa miesiące, gdybyśmy mieli trzy, to byłoby prościej i bardziej wyważenie w niektórych momentach. Ale trzeba nadążać nawet na poziomie prostej refleksji. Nie wierzę w idealną sztukę, kiedy spektakl trzymają w repertuarze 50 lat. Teatr to sztuka immanentna, zawsze tu i teraz. Krótki termin produkcji – tak, to trudne, bo stawia wymagania samej technice, metodom i środkom, których używasz. Po premierze zostaje mi wiele pytań do siebie. Ale oglądając się wstecz, widzę, jak wielką pracę wykonaliśmy w krótkim czasie. Zrobiliśmy dwa składy do tak obszernego spektaklu. Uważam, że wszyscy są świetni. A oto co opowiedzieli o spektaklu aktorzy. Oleh Stefan, zasłużony artysta Ukrainy, wykonawca roli króla Leara: – Przyznam, że nie myślałem o tym materiale, dopóki nie dowiedziałem się, że w naszym teatrze będą wystawiać „Króla Leara”. Rozumiałem, że wystawić taki materiał w dwa miesiące jest praktycznie nierealne, i kiedy dowiedziałem się, że będę brał udział w tym projekcie, to trzymałem sztukę stale przy sobie, bo musiałem przede wszystkim odpowiedzieć sobie na kilka pytań. Czytałem ją już nie jeden raz, kryła dla mnie kilka zagadek. I gdybym nie dał odpowiedzi na niektóre pytania dotyczące tego materiału, to być może bym się nie podjął. W szczególności interesowało mnie, dlaczego człowiek, który zbudował udany kraj, okazał się tak głuchy na hipokryzję i aż tak nie wiedział, kto jest kim w jego własnej rodzinie. Starcza rozumu na wielkie rzeczy, a brakuje na małe, dalekowzroczność i krótkowzroczność jednocześnie. Paradoks. Nie idiotę przecież grać? Ten, kto jest w stanie stworzyć, posiadać, zarządzać wielkim, bogatym, potężnym krajem, jest oczywiście skutecznym politykiem i musi znać się na zachowaniu ludzi, musi umieć przeliczać i modelować relacje między nimi, być psychologiem, słyszeć, z kim ma do czynienia. To oczywiste. I tutaj nagle taka pomyłka. Dlaczego? Odpowiedzi oczekiwały na mnie w zupełnie innej płaszczyźnie i stało się łatwiej budować grę, kiedy do nich dotarłem. Zgadzam się z tym, że aktor musi być adwokatem swojej postaci. Każdy niesie swoją prawdę. Przecież nawet ten, kto dopuszcza się haniebnych czynów, musi mieć powody i podstawy, by postępować tak, a nie inaczej. Być może brzmi to okrutnie w naszych czasach, ale właśnie tak jest. Ponieważ jestem aktorem, muszę znaleźć to, na czym moja postać stoi, co pozwala jej być przekonującą, kimkolwiek by nie była. Z Dmytrem Zachożenkiem pracowałem po raz pierwszy. Ale już długi czas obserwowałem jego twórczość. Widziałem niejedną pracę reżyserską Dmytra w Lwowskim Teatrze imienia Łesi Ukrainki. To, co zobaczyłem, imponowało mi. Czułem, że możemy się zbliżyć w jakiejś pracy. Ale nie myślałem, że będzie to klasyka. Zapewne było to wyzwanie zarówno dla reżysera, jak i dla aktorów. Jak mówi sam Dmytro, jest on reżyserem bardziej teatru performatywnego. Dlatego, kiedy bierze klasyczny tekst Szekspira, próbuje połączyć teatr dramatyczny z performatywnym. I jest to dość ryzykowne połączenie. Niektórzy z aktorów w ogóle nie byli zaznajomieni z takim rodzajem teatru. Proces prób był zbyt krótki i jednocześnie gwałtowny. Osobiście te dwa miesiące nazywałem intensywem nad tekstami „Króla Leara”. Codzienna gorąca praca. I materiał trzeba było podać tak, aby był współbrzmiący z teraźniejszością. Dmytro jest bardzo uważny wobec każdego aktora, ma nie lada cierpliwość. Szanuje pracę aktorską i nie boi się okazywać jakichś swoich zachwytów. Jest dobrym analitykiem, dobrze pracuje z tekstami, czuje je. A poza tym Dmytro nie boi się ryzykować i dawać aktorom wolną rękę w rozstrzyganiu niektórych scen, polegając na ich wyczuciu i doświadczeniu. W czasie swojego doświadczenia teatralnego miałem do czynienia z różnymi typami teatru. Podobało mi się badanie różnych form istnienia i środków teatralnych. I z performatywnością również się spotykałem. W takim teatrze szczególnie pociąga mnie przytomność, wyraźna obecność i brak ucieczki w postać, w iluzję. Ta praca była prawdziwie kolektywną twórczością. Były propozycje nie tylko do własnego wizerunku, ale i do rozwiązania pewnych ruchów w spektaklu. Oczywiście reżyser zatwierdzał, co zostawić, a co odrzucić, co odpowiada jego konceptowi, a co należy do innego teatru. Myślę, że Dmytro jest jednym z tych reżyserów, którzy prowokują aktorów do wspólnego rozwiązywania. I w ten sposób angażuje w tworzenie spektaklu wszystkich. W spektaklu zaangażowany jest potężny aktor- Repertuar Kijowskiego Akademickiego Teatru Dramatu i Komedii na Lewym Brzegu Dniepru wzbogacił się o spektakl „Król Lear” według tragedii Williama Szekspira. Swoją wizję twórczości wielkiego pisarza wraz z aktorami wcielił na scenie reżyser Dmytro Zachożenko.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 15strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

...tić, w czerwone trzewiczki ubierze się”. Zielony kolor – jednoznacznie leśno-jeziornej „braci”, pogrążonej w zielonym świecie przyrody. Misternie przemyślane i niewyszukane, ale niezwykle koncepcyjne dekoracje i rekwizyty sceniczne. Stopniowany postument z brzozowym tronem w centrum symbolizuje świat i dominującą siłę przyrody, która wznosi się ponad drobnostkowym i merkantylnym ludzkim światem. Wreszcie, w finale spektaklu, na tym tronie pojawia się Mawka w koronie, która kojarzy się z jednej strony z delikatnymi pędami młodych drzewek (symbolizującymi wieczną młodość i odrodzenie przyrody), a z drugiej – przypomina cierniowy wieniec (symbol cierpienia i ofiarności w imię ludzkiego uczucia miłości i kochania). Między tymi dwoma światami znajduje się Łukasz (tancerz baletowy Jarosław Czewelniuk), który ma dość specyficzny strój jak na chłopa z początku XX wieku: koszulka, akademicka kamizelka od garnituru trzyczęściowego i klasyczne spodnie, podczas gdy wszystkie inne postacie świata ludzkiego – w ubraniach zwykłych ukraińskich chłopów. Najwyraźniej zamysłem reżyserki jest pokazanie odmienności, inności i wyjątkowości Łukasza – człowieka-artysty. Merkantylny ludzki świat uosobiony jest w obrazach chciwych i cynicznych matki Łukasza i Kiliny. Jaskrawo komediowa, stworzona i zagrana z wielką mistrzowską, jest postać matki Łukasza: wyolbrzymiona zmysłowość (prowokacyjnie półnagie piersi w głębokim dekolcie), chciwość, cynizm, rozpusta – zarówno w wyglądzie zewnętrznym, jak i w zachowaniu bohaterki granej przez Oksanę Ostrowską. Rekwizyty sceniczne – małe zabawkowe domki – wiejskie chatki pełnią różne funkcje (walizy Kiliny, domowy dobytek matki Łukasza itd.). Reżyserka celowo uczyniła te chatki-rekwizyty małymi: przecież tak małym, drobnym i ubogim jest świat ludzki. Gra z tymi chatkami w spektaklu to kolejne ciekawe znalezisko reżyserskie. Oprawa muzyczna i efekty dźwiękowe (Olga Turutia, Stanisław Łozowski) unowocześniają tekst Lesi Ukrainki, czyniąc go interesującym dla młodzieży. W spektakl wplecione są dwie współczesne piosenki o miłości: „Snihopady Dozhi Snihopady” Chrystyny Chalimonowej oraz „Mij opium” K.E.D.R.O.V.A (Żenia Kedrowa), co unowocześnia i zbliża spektakl do widza. Sceniczne ucieleśnienie w trzecim tysiącleciu legendarnej „Leśnej pieśni” Lesi Ukrainki potwierdza niezniszczalność i wzorcowość ukraińskiej kultury, literatury, sztuki, która jest kodem mentalnym i duchowym narodu ukraińskiego!

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 15strona oryginału ↗

„Leśna pieśń” w stylu nowoczesnym

Oksana PRYKHODKO, docentka Państwowego Uniwersytetu „Kijowski Instytut Lotniczy”, członkini Proświty Zdjęcie: Anatolij MIZERNYJ Uwspółcześnianie klasycznych dzieł literackich za pomocą różnych rodzajów sztuki stało się trendem trzeciego tysiąclecia. Kinematograf i teatr to dwie najpopularniejsze masowe platformy artystyczne dzisiejszości dla eksperymentów intermedialnych. Właśnie te dwa rodzaje sztuki w różnych stylistycznych interpretacjach zyskały szaloną popularność niezależnie od wieku odbiorców (wspomnijmy, na przykład, Narodowy Akademicki Teatr Dramatyczny im. Iwana Franki, na przedstawienia którego bilety „znikają” w ciągu godziny). Swój styl i charakter rękopisu od kilkudziesięciu lat, począwszy od czasu proklamowania Niepodległości Ukrainy 24 sierpnia 1991 roku, ma Rówieński Akademicki Ukraiński Teatr Muzyczno-Dramatyczny (dyrektor Wołodymyr Petriw), który aktywnie reaktualizuje na swojej scenie klasyków literatury ukraińskiej i zagranicznej, nadając ich dziełom nowe życie i odczytanie w kontekście współczesności. „Eneida” i „Natałka Połtawka” I. Kotlarewskiego, „Swatanie na Hончarówce” H. Kwitki-Osnowjanenki, „Na pierwsze gule” S. Wasylczenki, „Martyn Borula” I. Karpenki-Karego, „Po rewizji” M. Kropywnyćkiego, „Nie było im pisane” M. Staryćkiego, „Lis Mykyta” I. Franki, „Na polu krwi” i „Opętana. Orgia” Łesi Ukrainki, „Ziemia” O. Kobylańskiej, „Cienie zapomnianych przodków” M. Kociubynskiego, „Kłamstwo” W. Wynniczenki, „Maria” U. Samczuka, „Marusia Czuraj” i „Berestecko” L. Kostenko, „Hamlet” i „Sen nocy letniej” Szekspira – utwory, które zyskały wcielenie sceniczne w ciągu prawie ostatnich trzech (skrajnych) dziesięcioleci. Początek 2025 roku obfitował w premiery właśnie ukraińskiej klasyki – „Leśna pieśń” Łesi Ukrainki, „Za dwoma zającami” M. Staryćkiego, „Skradzione szczęście” I. Franki, a w przygotowaniu – „Życiowe morze” I. Karpenki-Karego – zimowo-wiosenne prezenty dla rówieńskich widzów. 25–26 lutego 2025 roku w kontekście rocznicy urodzin Łesi Ukrainki dla spragnionego teatralnych przedstawień rówieńskiego widza odbyła się premiera dramatu-feerii „Leśna pieśń” (1911) Łesi Ukrainki, który jest chyba najbardziej znamiennym utworem w dorobku autorki i jej łabędzim śpiewem, a który wielokrotnie i przez wiele lat od czasu jego napisania poddawany był eksperymentom scenicznym w różnych teatrach Ukrainy. Rówieński Akademicki Ukraiński Teatr Muzyczno-Dramatyczny już wcześniej sięgał po wystawienie „Leśnej pieśni” w 1992 roku (reżyser Oleh Mosijczuk), które było maksymalnie zgodne z претekstem. Sam utwór ma określenie gatunkowe od swojej autorki – dramat-feeria (bajka), który łączy elementy dramatu i poematu (Łesia Ukrainka – twórczyni gatunku „poematu dramatycznego” w literaturze ukraińskiej) i dlatego jest wyjątkowo sprzyjający realizacjom scenicznym. Przedstawienie wykonano w stylu nowoczesnym i w pełni dostosowano do współczesnego widza (dramat mistyczny – autorskie określenie gatunkowe reżyserki-realizatorki Olhy Turuti). Elementy horroru, zapożyczone z kinematografu, sprawiają, że produkt sceniczny jest interesujący dla współczesnej młodzieży. Atmosferę grozy tworzy artystyczny balet, który w przedstawieniu uobecnia/imituje mityczne istoty i nieczystą siłę, wprowadzone w utworze przez Łesię Ukrainkę. Właśnie tańce baletu są doskonałym reżyserskim znaleziskiem charkowskiej reżyserki Olhy Turuti. Właśnie balet najlepiej nadaje się do wcielenia zamysłu Łesi Ukrainki – przedstawienia dynamiki, samowoli, zmienności, figlarności sił przyrody, uosobionych w mitycznych postaciach Mawki, Rusałek, Leśnika, Wodnika, Przelesnika, Tego, co groble rwie, Potierczat. Można całkiem śmiało stwierdzić, że balet z postaci mitycznych tworzy zbiorowy artystyczny obraz wielostronności i niezależności sił przyrody, które wchodzą w opozycję do świata ludzi. Atmosferę horroru wzmacnia także dynamiczna muzyka (perkusja), efekty dźwiękowe, specyficzne ruchy aktorów baletu, które przypominają upiory i inne postaci ze współczesnych filmów grozy. Jednym z ciekawych reżyserskich odczytań scenicznych tekstu jest wyraźnie zaznaczony aspekt genderowy, z dążeniem do feministycznych interpretacji postaci (nie zapominajmy, że teksty Łesi Ukrainki mają wyraźnie zaznaczone tendencje/idee feministyczne i poruszają problemy emancypacji kobiet). Tak więc postaci Leśnika i Wodnika w przedstawieniu zlały się w jeden kobiecy wizerunek – Matki Lasu (Halina Cjomyk). A Marysze (Ten, który w skale siedzi) to w ogóle najstraszniejsza postać przedstawienia – w postaci kobiety (wdzięcznie-gracjalna Natalia Bojarska) w czarnej sukni do ziemi, z długim tren i rękami-ostrzami w stylu Freddy’ego Kruegera, głównego bohatera już klasycznego filmu grozy „Koszmar z ulicy Wiązów”. Aktorka-Marysze mistrzowsko porusza się po scenie, tworząc efekt przemieszczania się-„ślizgania”. W pierwszym akcie przedstawienia ruchy Mawki (Julia Hanuszczak), w szczególności specyficzne poruszanie głową, zanurzają widza w atmosferę grozy, wytwarzanej kinematograficznymi chwytami w przedstawianiu zaświatowych istot. A kiedy Mawka na scenie zaczyna mówić przerażającym, nieludzkim głosem Tego, który w skale siedzi, stworzonym za pomocą efektów dźwiękowych, co uobecnia popularny chwyt kinematograficzny – przeniesienie w ciało postaci siły zła – widza mimowolnie ogarnia groza. Kolejnym kinematograficznym chwytem-znaleziskiem w przedstawieniu jest wyświetlanie na tylnej ścianie sceny (dekoracji tła) ekranu, na którym w formacie klipowo-kolażowym kolejno zmieniają się twarze Mawki: od dziecięcej – do podeszłego wieku, co symbolizuje zmienność, ulotność, przemianę, a jednocześnie niezniszczalność i wieczne odradzanie się świata przyrody. Mimowolnie pojawiają się aluzje do numeru współczesnej ukraińskiej wokalistki Anastasiji Prychodko na Eurowizji w 2009 roku. Tematyka ekologiczna, poruszona przez Łesię Ukrainkę w dramacie-feerii, znalazła ciekawe reżyserskie rozwiązanie poprzez wątek z dębem i wujkiem Lwem (Petro Lisniczuk, Serhij Bondaruk). Na szczególną uwagę zasługuje kolorystyka kostiumów: dominują biel, czerń, czerwień i zieleń, z których każdy ma swoją symbolikę, uwarunkowaną reżyserskim zamysłem. Tak – w białych sukniach jest mała dziewczynka – Mawka na początku swojego wiosennego przebudzenia oraz dorosła Mawka – w czasie narodzin i rozkwitu miłości, a także Matka Lasu (w претekście Leśnik+Wodnik), która opiekuje się Mawką i jest archetypowym obrazem Wielkiej Matki, martwiącej się, chroniącej i niewypowiedzianie kochającej swoje dziecko. Biel to symbol czystości, dobra, cnotliwości, duchowej nietkniętości. Ciekawym symbolicznym szczegółem w ubiorze wszystkich trzech są jaskrawoczerwone pończochy-trzewiczki. Kojarzą się z czerwonymi łapkami ptaszków, o czym jest wzmianka w tekście utworu: „Już wiosenne słońce przypieka, już sonna trawa przekwitać zaczęła. Lada chwila kukułka masełko zbi-

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 16strona oryginału ↗

Tydzień czytelnictwa dziecięcego na Bukowinie

Tetiana DUDCZAK, kierowniczka działu pracy naukowo-metodycznej oraz informacyjno-bibliograficznej komunalnej instytucji „Czerniowiecka Obwodowa Biblioteka dla Dzieci”. Czytelnictwo dziecięce stało się przedmiotem refleksji i uwagi pisarzy, pedagogów, naukowców oraz bibliotekoznawców od czasu aktywnego rozwoju literatury dziecięcej. O istotnym wpływie czytania i książek na kształtowanie osobowości dziecka pisali klasycy literatury ukraińskiej: Ołena Pczilka, Borys Hrynczenko, Iwan Franko i inni. Obecnie zachęcanie dzieci do czytania jest nie mniej ważnym aspektem zarówno wychowania, jak i rozwoju twórczego oraz duchowego. Dziś książka najlepiej pomaga oderwać się od niepokojących wiadomości i przeżyć, poprawić zdrowie psychiczne oraz wzbogacić świat wewnętrzny. Co roku odbywa się Ogólnoukraiński Tydzień Czytelnictwa Dziecięcego pod egidą Narodowej Biblioteki Ukrainy (NBU) dla Dzieci oraz uroczystości w jednej z obwodowych bibliotek dla dzieci na Ukrainie. W tym roku zaszczyt ten przypadł największej dziecięcej książnicy w obwodzie – komunalnej instytucji „Czerniowiecka Obwodowa Biblioteka dla Dzieci”. Ceremonia otwarcia tygodnia pod hasłem „Pielęgnujmy w pokoju i miłości książkę dziecięcą na ziemi” odbyła się w Czerniowieckiej Filharmonii Obwodowej im. D. Hnatiuka. Ulubione święto czytelników, bibliotekarzy, twórców literatury dziecięcej i wydawców rozpoczęło się pod hasłem „Czytaj bez ograniczeń!”. Biorąc pod uwagę to, w jak trudnych warunkach dorastają obecnie mali Ukraińcy, hasło to wzywa do uświadomienia sobie znaczenia książki i czytania. Ze słowami wsparcia i inspiracji do miłośników książek zwrócili się przedstawiciele władz oraz wydawcy. Cóż to za święto bez prezentów i wyróżnień, zwłaszcza dla najlepszych, najbardziej aktywnych czytelników Bukowiny oraz tych, którzy zachęcają dzieci do kochania książek! Nagrodzono najlepszych czytelników obwodu czerniowieckiego (Anastasija Lenca, osiedle Berehomet; Sofija Wynarczuk, miasto Wyżnica; Olesia Karpenko, osiedle Hłyboka; Natalija Chaczman, miasto Waszkiwci; Makar Mastypaka, Jarosław Hałkin oraz Kostiantyn Charena, miasto Czerniowce; Ołeksandra Pidlisna, miasto Nowosielica; Miłana Turkuleć, miasto Herca; Iwanna Dołynśka, miasto Chocim; Mychajło Łuhowyj, miasto Storożyniec; Ołeksandr Kaczur, miasto Kicmań) oraz bibliotekarzy, którzy zostali zwycięzcami II obwodowego konkursu krajoznawczego wirtualnych wystaw książkowych „Bukowina – kołysko moja” (Diana Żmuryk, kierowniczka biblioteki-filii w Seiatynie komunalnego zakładu „Centrum Kultury i Wypoczynku” Sielatyńskiej rady wiejskiej; Marija Kluczynśka, kierowniczka sektora obsługi dzieci komunalnego zakładu „Kicmańska Biblioteka Publiczna” Kicmańskiej rady miejskiej; Majja Horodećka, zastępczyni dyrektora ds. obsługi dzieci komunalnej instytucji „Kielmieniecka Biblioteka Publiczna” Kielmienieckiej rady osiedlowej; Roza Rotar, bibliotekarka biblioteki-filii w Kotelowie komunalnej instytucji „Nowosielicka Biblioteka Publiczna” Nowosielickiej rady miejskiej). Wysokie odznaczenie „Zasłużony Pracownik Kultury Ukrainy” za wieloletnią sumienną pracę wręczono zastępczyni dyrektora ds. pracy naukowej Czerniowieckiej Obwodowej Biblioteki dla Dzieci Prochirze Mychajliwnie Rudoj. Generalna dyrektorka NBU dla Dzieci nagrodziła dyplomami za ścisłą współpracę i popularyzację czytelnictwa dziecięcego partnerów Czerniowieckiej Obwodowej Biblioteki dla Dzieci: Ołenę Bodnar, naczelniczkę Wydziału Kultury Czerniowieckiej Obwodowej Administracji Wojskowej; Mariję Łastiwkę, przewodniczącą organizacji społecznej „Stowarzyszenie Artystów Bukowiny”; Antoninę Hoszowśką, przewodniczącą zarządu organizacji społecznej „Szkoła Kanisterapii”; Iwana Derdę, p.o. przewodniczącego Czerniowieckiego Obwodowego Oddziału Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. H. Szewczenki; Ihora Pastucha, naczelnika wydziału ds. kontaktów z opinią publiczną Wydziału Policji Patrolowej w obwodzie czerniowieckim; Jurija Hawrylaka, p.o. dyrektora Czerniowieckiej Filharmonii Obwodowej im. D. Hnatiuka; Darynę Maksymeć, generalną dyrektorkę wydawnictwa „Bukrek”; Ludmyłę Hatrycz, dyrektorkę komunalnego zakładu „Czerniowieckie Obwodowe Centrum Wychowania Estetycznego „Młodość Bukowiny””; Wasyla Iłnićkoho, dyrektora spółki z o.o. „”. Gości wydarzenia zabawiano numerami muzycznymi, poetyckimi i tanecznymi: uczniami szkoły muzycznej nr 1 Czerniowieckiej rady miejskiej (dyrektorka Olha Maksymenko); uczniami klasy 3-B Czerniowieckiego Liceum nr 16 (kierowniczka Tetiana Russu); uczniem klasy 9 Czerniowieckiego Liceum nr 14 Andrijem Beżenaru; czarującymi prowadzącymi w kostiumach „bukowego orzeszka” i „bukowinianki” – Kyryłem Kałyniukiem i Waleriją Dutową – wychowankami kółka „Parostok” (kierowniczka – Wita Wołodkina) Czerniowieckiego Obwodowego Centrum Wychowania Estetycznego „Młodość Bukowiny”. Niezapomniana atmosfera święta rozgrzewała serca obecnych, a słowa Wielkiego Kobziarza, Tarasa Szewczenki, które brzmiały ze sceny, inspirowały małych miłośników książek. Podczas Tygodnia Czytelnictwa Dziecięcego użytkowników Czerniowieckiej Obwodowej Biblioteki dla Dzieci ucieszyły spotkania z ulubionymi autorami Stepanem Panczukiem i Ołeną Łohinową, prezentacje nowych wydań, bajkowe historie, quizy, zajęcia z kanisterapii w ramach „Warsztatu dobra „Czytamy z czworonogami”” i inne. Poeta, prozaik, pedagog, działacz społeczny, członek Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy Stepan Panczuk zaprezentował dzieciom nowy zbiór utworów poetyckich i prozatorskich „Cuda srebrnej nadziei”. Podczas wydarzenia ustami dzieci brzmiały wiersze z tego zbioru oraz pieśni do słów autora w wykonaniu przyjaciół-kolegów: „A maki kwitną przy drodze” (poświęcone poległym bohaterom) oraz „Wkrótce wrócę, mamo”. Spotkanie literackie poetki, dobrej przyjaciółki i partnerki biblioteki dziecięcej Ołeny Łohinowej ze studentami wydziału pedagogicznego Czerniowieckiego Uniwersytetu Narodowego im. Jurija Fedkowycza pozostawiło ciepłe wspomnienia i zachwyt nad słowem poetyckim. Tydzień Czytelnictwa Dziecięcego pozostawił po sobie miłe wspomnienia, a działania mające na celu zachęcenie dzieci do czytania, do książki, nadal trwają. Czytajmy i zwyciężajmy!

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 16strona oryginału ↗

Apel do naszych czytelników, prenumeratorów, prośwician

Przyjaciele! Tygodnik „Słowo Proświty” – jedna z niewielu istniejących obecnie wysp niezależnego ukraińskiego słowa w morzu informacyjnym – przy pewnym „wsparciu” naszej władzy znalazł się na granicy zakończenia swojego istnienia. I tylko my sami, którzy kochamy, szanujemy i cenimy ukraińskie prawdziwe i obiektywne słowo, możemy pomóc „Słowu Proświty”. Każde wsparcie finansowe wydawnictwa to znaczący wkład w sprawę ukraińską. Podajemy zatem Państwu nasze dane bankowe: AT KB „PRYWATBANK” (EDRPOU banku 14360570, kod banku 305299) otwarto rachunek: nr UA263052990000026004036804116; odbiorca: GO „Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” im. Tarasa Szewczenki; kod EDRPOU: 00031756. Tytuł płatności wypełnia płatnik tak, aby podać pełną informację o płatności. Na naszą prośbę o pomoc dla gazety „Słowo Proświty” odpowiedzieli: 1. Chałećka Lubow Serhijiwna — 1000 hrywien. 2. Artiuchowycz Tetiana Dmytriwna — 1000 hrywien. 3. Hurska Jana Wołodymyriwna — 1000 hrywien. 4. Łuń Jarosław Iwanowycz — 1000 hrywien. Sekretarz odpowiedzialna Iryna SZEWCZUK Redaktorka literacka Hałyna DACIUK Korektorka Ołena HŁUSZKO Skład komputerowy Iryna SZEWCZUK Księgowość 279-41-46 Adres redakcji: ul. Chreszczatyk, 10-B, m. Kijów, 01001 E-mail: slovo_prosvity@ukr.net Korespondencja z czytelnikami — tylko na łamach gazety. Odpowiedzialność za wiarygodność informacji ponoszą autorzy. Redakcja zastrzega sobie prawo do redagowania i skracania tekstów. Redakcja nie zawsze podziela poglądy swoich autorów. Przy wykorzystywaniu naszych publikacji powołanie się na „Słowo Proświty” jest obowiązkowe. Indeks gazety „Słowo Proświty” — 30617 Wydrukowano w TOV „Mega-Polihraf”, 04073 m. Kijów, ul. Marka Wowczka, 3.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 16strona oryginału ↗

TYGODNIK OGÓLNOUKRAIŃSKIEGO TOWARZYSTWA «PROŚWITA» imienia TARASA SZEWCZENKI ZAPOWIEDŹ

Założyciel: Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» imienia Tarasa Szewczenki Świadectwo rejestracji KV nr 4066 z dnia 02.03.2000 r. Szef-redaktor Pawło MOWCZAN Redaktor naczelny Ihor ZOC Kolegium redakcyjne Lubow HOŁOTA (przewodnicząca) Pawło MOWCZAN Mykoła TYMOSZYK Heorhij FILIPCZUK Mykoła HOŁOMSZA Jurij HANDZIUK Hałyna DACIUK Jewhen BUKET

Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn