Strona · s. 12strona oryginału ↗
CO SIĘ KRYJE W GŁOWIE POD ZIELONĄ CZAPKĄ?
Слово Просвіти, №16 за 2005 рік
Zaledwie my — prof. P. Czuczka i ja podeszliśmy do budynku Rady Najwyższej, młody oficer w zielonej czapce pogardliwie mruknął: “Przepustki nie wasze” i zwrócił nam przepustki. — “Jak to — nie wasze! Oto nasze paszporty!” — oburzamy się obaj. Porucznik długo obracał w rękach nasze przepustki, porównując je z paszportami, a potem znowu: “Przepustki nie wasze! Do widzenia”. Niepostrzeżenie zza drzwi wyjrzał starszy stopniem oficer, zdaje się major, też w zielonej czapce, i prosto do nas: — W czym dieło? W czym dieło, gaspada? — Tak więc — oburza się profesor Czuczka, — my obaj mamy przepustki na posiedzenie Rady Najwyższej, mamy paszporty, a pan porucznik nas nie wpuszcza, mówi, że rzekomo przepustki nie są nasze. Major bierze do rąk nasze przepustki i paszporty, kręci, obraca, a potem, tak jak porucznik, ale nieco ciszej: — Wot pasmatritie, w pasportie napisano Czuczka Pawło, a na propuskie — pan Czuczka. Soglasities, eto raznyje wieszczi. Wtedy profesor Czuczka mówi: — Panie majorze, słowo pan nie jest częścią składową naszych nazwisk. W ogólnoprzystępnym języku pan oznacza gaspadin. Czyżby pan o tym nie wiedział? Nie mogę uwierzyć. Major jeszcze trochę się pomiętosił, poobracał w rękach nasze dokumenty i oddając je, wygłosił: — A-a-a, razwie czto, razwie czto. Togda prachaditie. Tolko skażitie waszim, cztob tak i pisali. A to... “A to…” Dokąd my trafiliśmy, mój Boże! Czyżby to był parlament niepodległej Ukrainy? Trudno uwierzyć… I przypomniała mi się opowieść utalentowanego ukraińskiego humorysty Ołeksandra Kowinki o 1937 roku. Po powrocie z Dalekiej Północy, w czasie breżniewowskiej stagnacji, opowiadał mi w Domu Literatów w Irpieniu taką autentyczną historię. Zebrali w tym pamiętnym roku w Kijowie satyryków i humorystów z ówczesnej Radzieckiej Ukrainy. Tak, około pięciuset osób. W budynku Rady Najwyższej, który, tak jak obecnie, ochraniali oficerowie w zielonych czapkach. Ukraińscy mistrzowie wesołego cechu przez dwa dni bawili się — czytali swoje utwory, śmiali się. A trzeciego dnia podczas pracy “narady humorystów” w prezydium pojawił się czekista wysokiej rangi i władczym głosem zakomenderował: “Wsiem wstat i naprawitsia k wychodu! Niemiedlenno! Tolko biez paniki!” Wychodzimy do foyer, kontynuował Kowinko, a tam — masa zielonoczapkowców. Dzielą tłum i kierują do różnych wejść. Wychodzimy z wejścia i trafiamy w nowe otoczenie zielonoczapkowców, którzy z dwóch stron łagodnie kierują wesołków: “Prosto, prosto”. I… do “czarnego worona”, i do “czarnego worona”. A “czarnymi woronami” — do Charkowa, a z Charkowa — kogo dokąd, a mnie na Magadan. Na dwadzieścia pięć lat — “węgielek wydobywać” dla “budów komunizmu”. A to, “widzicie li”, nacjonaliści bawić się zachciało… — Ten budynek i naszą Radę Najwyższą ochraniają, być może wnuki zielonoczapkowców z 1937 roku. Inaczej nie szydziliby z języka ukraińskiego, a co za tym idzie, i z Konstytucji, — powiedziałem profesorowi Czuczce, kiedy wchodziliśmy szerokimi schodami na drugie piętro. Profesor Czuczka nie zaczął zaprzeczać.
Przy wigilijnym stole u pani Hanny Mindruł
z
z
Jurij BALEHA, m. Użhorod
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
