Strona · s. 15strona oryginału ↗
Słowo, które niósł, było balsamem dla zbolałej duszy. Brzmiała w nim cała ludowa krzywda i ludowy ból. Przemawiali skrzywdzeni przodkowie do swoich potomków… Tego słowa pragnęli, jak grzesznik pragnie spowiedzi. Słuchano go ze łzą w oczach i zaciśniętymi pięściami.
Слово Просвіти, №16 за 2005 рік
Symonenki. Śmiał się śmiechem Rudanśkiego i Wołodymyra Samijłenki. Siał mądrość Skoworody i pasję Liny Kostenko. Od czasu do czasu zapraszano go do wystąpienia na wielkich koncertach jubileuszowych, ale on zawsze nie spełniał pokładanych w nim nadziei. W naszych dniach przekształcił kameralną scenę rodzinnego teatru Marii Zańkoweckiej we Lwowie w forpoczt obrony ojczystego słowa, a zorganizowane i prowadzone przez niego słynne „Wieczory Zańkowczan” – w propagandę ukraińskiej kultury i jej twórców. Teatrowi Zańkoweckiej oddał ponad czterdzieści lat swojego życia. Do tego teatru Światosław Maksymczuk przyjechał po ukończeniu wydziału aktorskiego w Charkowskim Instytucie Sztuki. Jechał świadomie do Lwowa, gdzie mieli zrozumieć i wesprzeć jego dążenia. Uznanie przyszło od razu. Słowo, które niósł, było balsamem dla zbolałej duszy. Brzmiała w nim cała ludowa krzywda i ludowy ból. Przemawiali skrzywdzeni przodkowie do swoich potomków… Tego słowa pragnęli, jak grzesznik pragnie spowiedzi. Słuchano go ze łzą w oczach i zaciśniętymi pięściami. Nic dziwnego, że na pierwszych legendarnych (i już teraz historycznych) wiecach, które rozpoczęły się we Lwowie i zostały poparte przez całą Ukrainę oraz doprowadziły do naszej niepodległości, ludzie do wszystkich swoich żądań dołączali również żądanie, aby władza przyznała mu, Światosławowi Maksymczukowi, tytuł ludowego artysty Ukrainy, który lud już dawno mu nadał – chodziło właściwie o to, by potwierdzić ten tytuł oficjalnie. Lud nie mógł zapomnieć jego pracy i poświęcenia. Władza zaś, ze zrozumiałych przyczyn, kategorycznie nie chciała tego zrobić. Ludowym artystą został całkiem niedawno… Jedna sprawa – wystąpić w telewizji i efektownie nagrać ten występ, a potem od czasu do czasu pokazać go na ekranie. Jego zaś praca była niczym praca ludowego nauczyciela w szkole, który codziennie opowiadał dzieciom, że powinny być dumne ze swojej literatury, ze swojej kultury, które otrzymaliśmy w spadku i które musimy pielęgnować oraz rozwijać. Tą mrówczą pracą, od której tak pospiesznie uciekają przyzwyczajeni do łatwego sukcesu i tytułów artyści, rozbudzał dzieci, czyniąc je odpornymi na totalne wysiłki poniżenia ukraińskiego słowa. W ostatnim czasie przeciwko Światosławowi Maksymczukowi świadomie została sprowokowana kampania, aby skompromitować artystę. Starania wybitnych działaczy ukraińskiej kultury I. Franki, F. Sreznewskiego, profesora W. Moraczewskiego, który osobiście zwrócił się do prezydenta cesarskiej Akademii Nauk wielkiego księcia K. K. Romanowa o pomoc, car Mikołaj II pozwolił drukować Ewangelie w języku ukraińskim. Stało się to w 1906 roku. Sto lat po urodzeniu P. Moraczewskiego walkę o ukraińskie słowo Światosław Maksymczuk kontynuował wydaniem całej serii nagrań na nośnikach magnetofonowych ukraińskiej klasyki oraz współczesnych młodych poetów, a następnie, zostając docentem na wydziale teatralnym Lwowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Iwana Franki, gdzie uczy tej magii już młodsze pokolenie wykonawców. Po raz pierwszy godnie doniósł do nas słowo i ducha twórczości ukraińskiego strzelców siczowych, wielu pisarzy zakazanych przez system komunistyczny. Wykonując dany utwór, często opowiada historię jego napisania. Czytane przez artystę utwory są zawsze niezwykle aktualne, jakby specjalnie napisane do konkretnego momentu historycznego. Magia jego słowa dodawała sił niejednemu pokoleniu, by wytrwać przeciwko totalnej rusyfikacji. O poziomie artystycznym i wykonawczym Światosława Maksymczuka mówić tak samo zbędne, jak próbować wysunąć na pierwszy plan technikę malowania wielkiego artysty, zapominając, jaki ogromny wpływ na widza wywiera dzieło sztuki. To już nasz obowiązek – za wszystko zrobione dla naszej duchowości, za ten wysoki poziom artystyczny i wykonawczy, na który wzniósł nasze ukraińskie słowo Światosław Maksymczuk, oddać mu należną cześć, pokłonić się mu. Roman HORAK. Słownik języka małoruskiego według narzecza połtawskiego”. W 1859 roku za pracę pedagogiczną został nagrodzony orderem Stanisława II stopnia, posiadał odznaczenie za nienaganną służbę przez 25 lat, a także tytuł radcy kolegialnego. Postanowieniem Rady Najwyższej Ukrainy rok 2004 został ogłoszony rokiem ukraińskiej Biblii. W nim proponowano uczcić to wydarzenie.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
