Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 5strona oryginału ↗

JAK WALCZYĆ Z UBÓSTWEM?

Слово Просвіти, №16 за 2007 рік

Żanna BEZP’JATCZUK Na ulicach miast Europy Zachodniej nie spotkacie żebraków i tych, których u nas przyjęło się nazywać bezdomnymi. Na ulicach unijnej Europy Wschodniej również nie majaczą smutne oblicza ubóstwa i beznadziei. Na ulicach ukraińskiej stolicy, nie mówiąc już o innych miastach i miasteczkach naszej przestronnej ziemi, te oblicza zwrócone są ku nam niemal przy każdym wejściu do metra, przy przejściach podziemnych i supermarketach, w podmiejskich pociągach i na dworcach. Umiemy dawać jałmużnę i współczuć, ale walczyć z przyczynami źródłowymi tego zjawiska — nie. Dlatego warto zwrócić szczególną uwagę na rozporządzenie Gabinetu Ministrów Ukrainy z dnia 31 stycznia 2007 roku nr 25-r „O środkach dotyczących realizacji w 2007 roku Strategii przezwyciężania ubóstwa na Ukrainie”. Sama Strategia została opracowana jeszcze w czasach Leonida Kuczmy i oto już szósty rok realizowane są środki dotyczące jej wdrożenia. Na lata 2005—2009 przypada już trzeci etap zakrojonej na szeroką skalę walki z ubóstwem, na którym ma zmniejszyć się głębia ubóstwa wśród najbardziej wrażliwych warstw ludności. Następstwem tego ma być stworzenie przesłanek do przejścia od Strategii przezwyciężania ubóstwa do Strategii zapobiegania ubóstwu. Według danych Ministerstwa Polityki Społecznej i Pracy, monitoring wskaźników ubóstwa według kryterium określonego przez ONZ dla krajów Europy Środkowej i Wschodniej — 4,3 dolara USA według parytetu siły nabywczej — daje pocieszające wyniki: poziom ubóstwa na Ukrainie w 2005 roku wynosił 1,3 % wobec 11 % w 2001 roku. Od 2001 do 2005 roku krajowa granica ubóstwa zwiększyła się dwukrotnie: od 175 hrywien do 365 hrywien, a poziom ubóstwa w tym czasie zmniejszył się z 27,2 % do 27,1 %, czyli w naszym kraju obserwuje się napawającą nadzieją pozytywną dynamikę: dochody obywateli rosną, a liczba biednych — nie. Wspomniane rozporządzenie rządu zawiera wykaz konkretnych środków, zgrupowanych według kilku kierunków. Pierwszy z nich — podniesienie poziomu zatrudnienia ludności i rozwój rynku pracy na Ukrainie. Tak więc w 2007 roku Gabinet Ministrów planuje zatrudnić za pomocą państwowej służby zatrudnienia nie mniej niż 1081 tys. osób spośród ludności niezatrudnionej i bezrobotnych oraz zaangażować do płatnych prac społecznych nie mniej niż 410,8 tys. osób. Warto zaznaczyć, że angażowanie bezrobotnych do prac społecznych w Unii Europejskiej od dawna uważane jest za archaizm polityki zatrudnienia, który zazwyczaj nie uzasadnia kosztów poniesionych na jego wprowadzenie i wyraźnie nie poprawia wskaźników zatrudnienia. Dlatego w Europejskiej strategii zatrudnienia UE takie środki walki z bezrobociem nie uzyskały szczególnego poparcia. Natomiast przewidziane wśród środków walki z ubóstwem zwiększenie liczby bezrobotnych, którzy będą przechodzić szkolenia zawodowe, w szczególności według NOWA DUCHOWOŚĆ Zdjęcie O. Łytwynenki indywidualnych planów, prowadzenie pracy z zakresu orientacji zawodowej wśród młodzieży i wypłata jednorazowego zasiłku dla bezrobotnych w celu organizacji działalności gospodarczej to inicjatywy całkowicie zgodne z europejskimi standardami efektywnej polityki zatrudnienia. Bardzo ważne jest również to, że w planie działań wspomniano także o pracy nad zawieraniem umów międzynarodowych w sferze pracy, zatrudnienia, migracji zarobkowej i zabezpieczenia społecznego. W 2007 roku Ministerstwo Pracy kontynuować będzie pracę nad zawieraniem umów międzynarodowych dotyczących zatrudnienia z Gruzją, Grecją, Portugalią, Włochami, Hiszpanią, Polską oraz w sferze zabezpieczenia społecznego z Węgrami, Izraelem, Niemcami, Portugalią, Rumunią, Rosją i Estonią. Ważne, że w tym wykazie są takie kraje jak, powiedzmy, Portugalia, gdzie położenie migrantów zarobkowych z Ukrainy jest otwarcie bezprawne, a nawet upodlone. Kolejny podstawowy kierunek przezwyciężania ubóstwa na Ukrainie — zwiększenie dochodów z działalności zawodowej obywateli. Planuje się kontynuować pracę nad uporządkowaniem warunków wynagradzania „pracowników instytucji, zakładów i organizacji poszczególnych gałęzi budżetowej sfery” według Jednolitej taryfy płac. Przewidziano również uporządkowanie warunków wynagradzania pracowników organów władzy państwowej i samorządu lokalnego. Ubezpieczenia społeczne jako sposób ochrony jednostki przed utratą dochodu — kolejny podstawowy kierunek walki z ubóstwem, polega on na stopniowym zbliżaniu minimalnej wysokości zasiłku dla bezrobotnych do ustalonego poziomu minimum socjalnego. Jest to sprawa potrzebna, ale ciekawe, że w Europejskiej strategii zatrudnienia UE podobne środki nie zostały uznane za priorytetowe. Priorytetowe powinny być aktywne środki, takie jak wspieranie inicjatyw w sferze małego i średniego biznesu, a nie pasywne środki polegające na zwiększaniu różnych wypłat. A ukraiński rząd, jak wiadomo, takiej dynamiki rozwoju swoimi działaniami wcale nie stymuluje. Niezwykle ważne jest utrzymanie balansu między społecznie akceptowalną wysokością wypłat z tytułu bezrobocia a wspieraniem motywacji do pracy, ponieważ kiedy płacą dobrze za bezrobocie, to bodziec do pójścia do pracy dryfuje z płaszczyzny materialnej na płaszczyznę moralno-etyczną. Także w planie działań walki z ubóstwem wspomina się o pod- „Łapówkarze powinni drżeć, jeśli nakradli tylko tyle, ile potrzeba dla nich samych. Kiedy zaś zagrabili wystarczająco dużo, by podzielić się z innymi, to nie mają się już czego bać”. Cyceron I. Problem korupcji i łapówkarstwa — jeden z najbardziej aktualnych, o którym dziś mówią wszyscy. Jest on zagrażający nie tylko dla społeczeństwa, ale i dla spokojnego funkcjonowania pieniędzy. Jak wiadomo, pieniądze lubią ciszę i spokój. Z początkiem utrwalania się „porządku monetarnego” (gospodarki rynkowej) od razu odpada potrzeba odwiecznie istniejącego „udobruchiwania” tych, którzy „stoją wyżej” — bogów, duchów, władzy, kościoła, urzędników itp. W istocie, ofiarowanie bogom, które szczegółowo opisuje się w zabytkach kultury światowej — mitach, eposach, literaturze itp., było pierwszą formą łapówki. Odmowa złożenia ofiary była surowo karana. Kiedy kreteński król Minos, wbrew swojej obietnicy, odmówił złożenia w ofierze Posejdonowi wielkiego, pięknego byka, ten zesłał na żonę Minosa — Pazyfaę nienaturalny pociąg do zwierząt. W rezultacie tego związku narodził się Minotaur — potwór z głową byka, umieszczony przez Minosa w labiryncie. Zatem odmowa złożenia daru ma nieprzyjemne, a nawet ciężkie konsekwencje. Mity ostrzegają przed podstępnością tych, którzy przynoszą dary, na które nie zasługuje ten, komu są one darowane (wrogowie, obcy, osoby postronne itp.). Jednak możliwość łatwego łupu — jedna z najbardziej atrakcyjnych rzeczy, do której zawsze uciekają się chętni szybko się wzbogacić. Ale domaganie się przywileju poprzez łapówkę czy podarunek nie ma żadnych podstaw moralnych ani prawnych, a w konsekwencji — obie strony cierpią. Sposób rozwiązywania problemów poprzez ofiarowanie, poprzez okup i przekupstwo głęboko zakorzenił się w ludzkim życiu. Moralność, wbrew oczekiwaniom, nie zdołała skutecznie przeciwdziałać pokusie uzyskania łatwego zysku — złota, ozdób, pieniędzy, majątków, ziemi, władzy, kobiet, w ogóle własności. Ludzka natura w przeważającej większości nie mogła oprzeć się podobnym pokusom. Ale wraz z powstaniem gospodarki kapitalistycznej pojawia się paląca potrzeba sprawozdawczości, co tworzy przeszkodę dla dokonywania różnych nielegalnych transakcji. Gospodarka rynkowa nie może w pełni funkcjonować, rozwijać się, jeśli zaangażowane są w niej nierozliczalne wartości — pieniądze, podarunek, łapówka. Na ich-

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn