Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 16strona oryginału ↗

„Tylko barwy na płótnie zamarły, a życie tam trwa...”

Слово Просвіти, №16 за 2007 рік

Na wyszywanych ręcznikach akuszerki przyjmowały niemowlęta. A opuszczając rodzinny dom, wyruszając w daleką drogę, matka błogosławiła dziecko na nieznane szlaki, wkładając w wyszywany ręcznik grudkę ziemi z rodzinnego podwórka. Ręcznik zawsze był symbolem gościnności, bo na nim drogim gościom podawano chleb i sól. Wyprawiając chłopaka do wojska, dziewczyna lub matka chrzestna darowały żołnierzowi wyszywany ręcznik, aby ten nie zapomniał rodzinnego domu, a także aby ręcznik uchronił obrońcę przed nieszczęściem i smutkiem. Na wyszywanych (czarnymi nićmi) ręcznikach odprowadzano człowieka w ostatnią drogę. Były te ręczniki wąskie i długie, i smutne, bardzo smutne, bo nawet kwiaty były na nich czarne. Takich ręczników nie pozwalały wyszywać dziewczętom i młodym mężatkom (aby nie przywołać czarnego nieszczęścia). Te ręczniki haftowały babcie, które myślały już o Wieczności. Na krzyżach na cmentarzu również wiązano wyszywane ręczniki. To symboliczne darowanie ręczników na krzyżach oznaczało wieczną żałobę i przypominało o tym, że niechybnie ktoś przyjdzie wspomnieć zmarłego, zapłacze nad grobem, podejdzie do ręcznika, by łzę otrzeć… Już los wiosny prawnukom kuje, A chmiel z kaliną na płótnie nie więdnie, Jak dobrze, że mój naród ma: Ręcznik weselny i ręcznik pożegnalny. Błogosławiona bądź na wszystkie wieki Najpierwsza kobieto, co naszyła kwiaty, Dusza mojego narodu — ręczniki, Barwinkami i malwami ogrzana. Tak pisałam w swoich młodych latach, tak mi się zdawało, tak myślało prawie całe moje pokolenie. Myślało, a robiło inaczej, bo właśnie pokolenie lat 50., moi rówieśnicy, którzy budowali „rozwinięty socjalizm”, zniszczyli, rozerwali nici, którymi były zszyte w jednolity ornament tradycje i zwyczaje rodzinnego narodu. Może dlatego i nasze małżeństwa stały się (i dotąd są) tak nietrwałe i nie związane na wieki, bo żadna z moich rówieśniczek tak i nie wyszyła weselnego ręcznikowego posagu, a nawet owego jedynego weselnego ręcznika, który ścielą druhny w Urzędzie Stanu Cywilnego pod nogi młodym. Ten tradycyjny weselny ręcznik albo kupowano na targu u obcej kobiety, która, wyszywając, wkładała w weselny wzór nie wiadomo jakie myśli, albo kupowano w sklepie, gdzie sprzedawano (i obecnie sprzedaje się) weselną atrybutykę, gdzie na etykiecie stemplowanego farbami weselnego ręcznika widnieje artykuł „Fabryka im. Klary Zetkin”… I zapewne dzieci nasze nie wyrastałyby z tak zanieczyszczonymi duszami, gdybyśmy, nie zapominając ani na chwilę o owych swoich tradycjach, odprowadzając je w świat, darowali wyszywany ręcznik, na którym „ożyje wszystko znajome do bólu — i dzieciństwo, i rozłąka, i twoja matczyna miłość”. I ile jeszcze trzeba przeżyć lat, dziesięcioleci czy stuleci, aby przywrócić owo pradawne i odwieczne, nasze rodzinne prasłowiańskie? Bo czyż jest na świecie większy cud niż wyszywany niezgłębionymi kwiatami, niepowtarzalnym ornamentem, cudownymi ażurami i zielonym liściem ukraiński ręcznik? …Ja wezmę ten ręcznik, rozścielę, niczym los… Redaktor dyżurny Petro ANTONENKO Księgowość 279-41-46 Adres redakcji: ul. Chreszczatyk, 10H, m. Kijów, 01001 E-mail: slovo_prosvity@ukr.net http://slovoprosvity.com.ua Wydrukowano z gotowych form fotograficznych w kombinacie „Presa Ukrajiny” w środę. Zam. nr 3301216 Nakład ogólny — 34000 Korespondencja z czytelnikami — tylko na łamach gazety. Odpowiedzialność za wiarygodność informacji ponoszą autorzy. Zdjęcie Ołeksandra Łytwynenki Redakcja zastrzega sobie prawo do redagowania i skracania tekstów. Przy wykorzystywaniu naszych publikacji powołanie się na „Słowo Proświty” jest obowiązkowe. Indeks gazety „Słowo Proświty” — 30617 Cena prenumeraty, uwzględniając usługi pocztowe: na miesiąc — 3,38 hrywny, na 3 miesiące — 9,89 hrywny, na 6 miesięcy — 19,18 hrywny. 0 7 0 1 6 4 820095 780016 TRADYCYJNA KULTURA

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn