Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 1strona oryginału ↗

O JAKOŚCI ŚPIEWU I JAKOŚCI ŻYCIA

Слово Просвіти, №16 за 2008 рік

Paweł MURAWSKI, profesor Narodowej Akademii Muzycznej im. P. I. Czajkowskiego, Artysta Ludowy Ukrainy, laureat Narodowej Nagrody im. Tarasa Szewczenki Czystość intonacji powinna stać się dążeniem do czystości w życiu. Wszyscy musimy do niej dążyć. Najlepszy śpiew to czysty śpiew, który można porównać do czystej wody czy powietrza. Różnica polega na tym, że brudną wodę i nieczyste powietrze łatwo wykryć, a śpiew – trudno. Można śpiewać nieczysto, między dźwiękami, nawet fałszywie, i uważać, że to prawdziwa sztuka. Aby do tego nie dopuścić, zawsze trzeba mieć przed sobą jakiś wzorzec wykonawczy. Może to być solista lub zespół, na przykład wokaliści B. Hmyria, I. Kozłowski, M. Łytwynenko-Wolhemut, Z. Hajdaj, F. Szalapin, A. Niezdanowa, L. Pavarotti, M. Caballé; skrzypkowie D. Ojstrach i M. Kogan; orkiestry symfoniczne Londynu, Paryża, Berlina, Wiednia, opera włoska i inne. Z własnego doświadczenia wiem, że czystym śpiewem akademickim można nawet leczyć chorych. Miałem okazję słuchać wystąpień lekarzy na forum medycznym, którzy jako przykład podali chór Konserwatorium Kijowskiego, którym wówczas dyrygowałem. Jak więc osiągnąć czystość śpiewu? Przede wszystkim trzeba pokochać utwór. Aby pokochać utwór chóralny, trzeba znaleźć piękno w każdym osobno zaśpiewanym dźwięku. Trzeba nastroić się na czystość wewnętrznie. Technika zaś to już drugorzędna, zewnętrzna strona. Opanowanie techniki dyrygowania nie pozwala uważać się za doskonałego mistrza specjalności chóralnej. Technika dyrygowania to tylko środek do opanowania szczytów tego fachu. Zdarzały się przypadki, gdy muzycy bez wykształcenia stawali się dyrygentami światowego poziomu. Kto chce zostać dyrygentem, specjalistą wysokiej klasy, musi uparcie i systematycznie pracować nad doskonaleniem tego fachu, nie mniej niż pracują skrzypkowie i pianiści. Wyjaśniać śpiewakom trzeba nie słowami, lecz profesjonalnie zaśpiewanym dźwiękiem lub frazą. Profesjonalnym chórem mogą kierować dyrygenci różnego poziomu zawodowego, bo chór zawsze będzie brzmiał profesjonalnie. A źle przygotowany chór profesjonalnie nie zaśpiewa nawet wtedy, gdy będzie nim dyrygował doświadczony, utalentowany dyrygent. O jakości w rolnictwie i przemyśle można przeczytać w prasie, usłyszeć w radiu i telewizji, lecz w wykonawczej sztuce muzycznej nic takiego się nie dzieje. Pamiętam sztukę muzyczną lat trzydziestych i czterdziestych. Wówczas, jak i dziś, istniały różne gatunki muzyczne. Ale muzyka wychowawcza – operowa, symfoniczna, chóralna – zawsze była na czele, wychowywała i wzbogacała ludzkie dusze. Muzyka estradowa podążała za nią i bawiła wykształconych ludzi (K. Szulżenko, L. Utiosow). A dziś jest odwrotnie: muzyka estradowa wysunęła się na „pierwszą linię”, a wychowawcza została na „tyłach”. Dzięki mikrofonom na scenę koncertową weszli bezgłosi. Tę estradę towarzyszą takie (czasem nieprzyzwoite) ruchy, że odbiera się ją już nie uchem, lecz oczami – jak taniec. W latach pięćdziesiątych w rejonowym miasteczku Bibrka w obwodzie lwowskim istniała orkiestra symfoniczna, złożona z muzyków z rejonu, a na próby przyjeżdżał dyrygent ze Lwowa. Ta orkiestra wykonywała utwory o takim stopniu trudności, jak orkiestra państwowa. Działacze sportowi zdołali wpłynąć na kierownictwo kraju i obecnie w szkołach wprowadzono lekcje piłki nożnej. Nie ma sprzeciwu, to dobra sprawa. Ale dla Ukrainy byłoby znacznie więcej pożytku, gdyby w szkołach wprowadzono naukę czytania nut. Po czterech latach dzieci czytałyby nuty jak książkę, a w naszym kraju pojawiłyby się profesjonalne duety, tria, kwartety, zespoły, chóry i orkiestry. Mielibyśmy możliwość już we wczesnym wieku wykrywać uzdolnione dzieci i tworzyć dla ich rozwoju twórczego odpowiednie warunki. W Ukrainie jest wiele rzadkich, pięknych głosów, ale brakuje kierowników muzycznych. Często ich poziom zawodowy jest tak niski, że nie są w stanie ocenić solisty ani zespołu. Dlatego utalentowani ludzie, nie doczekawszy się odpowiedniej pracy, wyjeżdżają poza granice Ukrainy. Tam śpiewają, grają, dyrygują nie dla Ukrainy, lecz dla innych krajów. Obecnie profesjonalna sztuka wykonawcza zrównała się z amatorską. Różnica polega na tym, że zawodowi śpiewacy śpiewają za pieniądze, a amatorzy – z chęci. Na Ukrainie jest wielu wykwalifikowanych historyków i teoretyków sztuki muzycznej; powinni oni objąć swoją kontrolą ekspercką sztukę wykonawczą. Wtedy pojawiłyby się prawdziwe oceny i nie byłoby pochwał na wyrost. Musimy rozwiązać jeszcze jeden ważny problem sztuki muzycznej. Ludzie, którzy chcą nauczyć się piosenki, prawie zawsze korzystają z fortepianu (pianina, fortepianu koncertowego). Tych instrumentów w miastach i wsiach Ukrainy są tysiące, lecz prawie wszystkie są rozstrojone, a to bardzo szkodzi rozwojowi słuchu muzycznego. Tę sytuację można poprawić, jeśli na wydziałach dyrygencko-chóralnych Narodowej Akademii Muzycznej oraz innych wyższych uczelni muzycznych wprowadzi się specjalny kurs strojenia fortepianu. Absolwenci sami stroiliby instrumenty i w swojej pracy twórczej korzystali z ich czystego brzmienia. To Zakończenie na s. 14 JEJ GŁOS USŁYSZELI MILIARDY SŁUCHACZY Dobrowolne ofiary „Na Cerkiew Kobzarza”: MFB „Ukraińska Rodzina” R/r nr 26045200145101 w Podolskim oddziale AKB „Kijów”, MFO 320401 ZKPO 21709106

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn