Strona · s. 13strona oryginału ↗
OBJAWIENIE O KIJOWIE
Слово Просвіти, №16 за 2008 рік
Ołeksandr BAŁABKO. Zarówno łatwo, jak i trudno jednocześnie pisać o nowej książce Ludmyły Taran „Kijowskie ripidy” (wydawnictwo „Feniks”, 2007 r.), ponieważ byłem redaktorem naczelnym kijowskiej „Weczirki”, gdzie w latach 2002—2006 zamieszczono większość zebranych w książce publikacji, a niedawno przyszło mi prowadzić jeszcze wieczór-prezentację „Ripidów” w Narodowym Związku Pisarzy Ukrainy. Wydawało się, że dobrze znam bohaterów pisarki, jednak okazało się, że w książce, a nie w gazecie, tym bardziej — na żywo, w sali konferencyjnej Związku, widzisz ich zupełnie inaczej, bardziej reliefowo i wypukle. Na przykład, dołączywszy podczas prezentacji do rozmowy o przeszłości, teraźniejszości i przyszłości Kijowa, generał-lejtnant, jeden z fundatorów ukraińskiego wojska i pisarz Wołodymyr Paśko dodał do opisanej w książce historii swojego powrotu na Ukrainę wizję drogi, którą obecnie nierzadko idą do Kijowa. Idą nie do, a na Kijów, aby, jak najeźdźcy, wziąć go na włócznię. I tym nowobogackim jest wszystko jedno wobec kulturowych, duchowych tradycji, a „zieleń” banknotów przeważa u nich nad zielenią kijowskich parków i skwerów, które interesują ich jedynie jako jeszcze nie zabudowane działki. Natomiast „Kijowskie ripidy” Ludmyły Taran cierpią z powodu dwulicowości Kijowa i Ukrainy. Rezultatem tego duchowego rozdwojenia jest to, że na Ukrainie spośród wszystkich europejskich krajów jest najwięcej ludzi, którzy się jąkają (o tym przeczytacie w szkicu o liderze grupy „KOMU WNYZ” Andriju Seredzie). Właśnie w takim nurcie przebiegała ponad dwugodzinna rozmowa o Kijowie i Ukrainie, o ukraińskości i małorosyjskości, zainspirowana zbiorem opowieści o ludziach, których rzeczywiście można nazwać ripidami, czyli złotymi ozdobami-słońcami na barokowym obliczu stolicy. Niestety, na spotkanie z autorką i kijowianami nie wszyscy bohaterowie książki zdołali przyjść. Ale mimo to sala konferencyjna Związku dawno nie widziała takiej konstelacji sławnych imion: poeta i wydawca Iwan Małkowycz, genetyk-akademik Hanna Jeśka, duet wokalno-muzyczny Żanna Bodnaruk i Anatolij Karpenko, członek korespondent NAN Ukrainy, literaturoznawca Tamara Hundorowa, poeta i religioznawca Hryhorij Fałkowycz, założycielka klubu „Parnas na Wydubyczach” Marharyta Dowhań, dziennikarka i muzykolog Guzel Sabitowa, niepowtarzalna artystka Ludmyła Brujewycz. A jeszcze poza kadrem pozostali historyk Natalija Jakowenko, kompozytor Jewhen Stankowycz, politolog Ołeh Medwedew, wirtuoz-saksofonista Jurij Wasyłewycz, prezenterzy telewizyjni Ałła Mazur, Danyło Janewśkyj i inni. O tym, co ich łączy, Ludmyła Taran napisała w jednym ze szkiców w 2004 roku: „Zawsze interesowały mnie osobowości, które nie płynęły z prądem, a na pewnym etapie życia dokonały własnego wyboru. Zebrać by kiedyś książkę ze świadectw współczesnych, jak czynili siebie »świadomymi Ukraińcami«”. I oto to marzenie spełniło się pod koniec 2007 roku dzięki Kijowskiej organizacji NSPU i Kijowskiej miejskiej administracji państwowej. Co więcej, wśród świadomych Ukraińców są nie tylko Ukraińcy, ale i Japończyk Yoshinari Harada, Żyd Hryhorij Fałkowycz, Tatarka lub Bułgarka Guzel Sabitowa. Ozdobą wieczoru stały się wiersze samej Ludmyły Taran o Kijowie, zamieszczone w książce w osobnym rozdziale (a jeszcze tutaj przeczytacie jej literaturoznawcze badanie „Kijów w liryce neoklasyków”) oraz poetyckie słowo przyjaciół Ludmyły — Natalki Kłymenko, Natalki Biłocerkoweć, Tarasa Unhuriana. Ciekawym było także wystąpienie o własnej drodze do zrozumienia Kijowa młodej naukowczyni Hanny Krywenko oraz jej męża, Amerykanina Jima, z którym Ludmyła Taran poznała się na dziennikarskich ścieżkach. A ogólnie jej książka doprecyzowuje możliwości literata w dziennikarstwie oraz wpływ dziennikarstwa na twórczość literacką. Dorobek Ludmyły Taran to wspaniały przykład wzajemnego przenikania się i wzbogacania tych dwóch podobnych jedynie zewnętrznie sfer działalności. Codzienne spotkania z ludźmi, konferencje prasowe i inne atrybuty dziennikarstwa poetka przetapiała w niestandardowe publikacje, z których żadna nie ma cech czystego gatunku — wywiadu, szkicu czy eseju. Są one u niej syntetyczne. Tutaj wszystkie gatunki wysokiego dziennikarstwa, rozjaśnione pisarskim światopoglądem, dobrze czują się pod jednym dachem. Lecz najważniejsze, że obok nakreślenia charakterów, losów i usposobień swoich bohaterów pani Ludmyła nieodzownie wyraża własną opinię, co według obecnych kanonów dziennikarstwa jest niemal zbrodnią: dziennikarz, jakoby, ma jedynie informować. Sądzę, że to spotkanie z bohaterami książki i jej czytelnikami nakreśliło niejedną serię tematów dla Ludmyły Taran, która obecnie jest w znakomitej formie twórczej (pod koniec 2007 roku wyszedł zbiór jej prozy). Życzmy więc nieustającej inspiracji do nowych książek!
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
