Strona · s. 11strona oryginału ↗
Wszechświat dramaturgii belgijskiej
Слово Просвіти, №16 за 2018 рік
Radosława CZEKMY SZEWA, Międzynarodowa Fundacja „Odrodzenie” Specjalne belgijskie wydanie „Wszechświata” — antologia współczesnej dramaturgii belgijskiej, która stała się rezultatem owocnej współpracy ukraińskich i belgijskich literatów. Redaktorem wydania został znany ukraiński tłumacz i laureat nagrody „Ars Translationis” Dmytro Czystiak. D. Czystiak w swoim słowie tak wyjaśnił aktualność literatury belgijskiej dla Ukrainy: „Dramaturgia już ze względu na swoją specyfikę gatunkową jawi się jako przestrzeń dialogu »ja« i »innego«. I właśnie Belgia, leżąca na przecięciu dwóch potężnych areałów kulturowych, »germanizmu« i »latynizmu« w pełnokrwistym mieszaniu tradycji walońskiej i flamandzkiej, jawi się jako swoisty emblemat tych dramaturgicznych (a niekiedy i dramatycznych) przesunięć, które zachodzą w samym środku najnowszych nurtów europejskiej wspólnoty”. To wydarzenie stało się świętem dramaturgii, gdyż teatr „Suzirja” specjalnie na prezentację przygotował inscenizacje fragmentów sztuk Jacques’a De Deckera „Objawienie-80” oraz Thierry’ego Debrou „Książko-wąchacz”, a także czytanie poezji laureatów Międzynarodowego konkursu poezji „Miłość do wolności”, który został zorganizowany przez Europejską Akademię Nauk, Sztuk i Literatury. Z powitalnym słowem do uczestników wydarzenia zwrócił się Nadzwyczajny i Pełnomocny Ambasador Królestwa Belgii na Ukrainie Luc Jacobs. Ambasador odnotował konsekwencję pracy czasopisma „Wszechświat” w prezentowaniu na Ukrainie kultury europejskiej, w tym także przekładów najbardziej znaczących autorów naszych czasów. Wszak zaprezentowane specjalne belgijskie wydanie „Wszechświata” jest już drugim, w 2005 roku światło dzienne ujrzało wydanie poświęcone współczesnej prozie i poezji belgijskiej. Luc Jacobs ma nadzieję, że pałeczkę od redakcji przejmą także inne ukraińskie teatry, poza „Suzirja”, i tchną w teksty życie sceniczne. Prawdziwą niespodzianką dla uczestników prezentacji stało się to, że na Ukrainę po raz pierwszy z wizytą przybył Jacques De Decker, dożywotni członek Belgijskiej Królewskiej Akademii Języka i Literatury Francuskiej, znany na cały świat dramaturg, aktor, krytyk i pisarz. Sztuka De Deckera „Objawienie-80”, po raz pierwszy przetłumaczona na język ukraiński, ukazała się drukiem we „Wszechświecie”. Także w specjalnym belgijskim wydaniu czasopisma przedstawiono przekłady takich znanych dramaturgów, jak Jean Louvet i jego sztuka-monolog „Jakub w samotności”, która jest swoistą remityzacją naszych czasów przez pryzmat etyki chrześcijańskiej; Paul Emond ze sztuką „Tam, na jeziorze, aniołki tańczą”, w której odbywa się egzystencjalne poszukiwanie własnego »ja« w rozstrojonym otoczeniu w celu znalezienia harmonijnego współistnienia z Innym; Thierry Debrou ze sztuką „Książko-wąchacz”, w której przejawia się charakterystyczna cecha jego dramaturgii — szerokie podłoże kulturologiczne itd. Iwan Riabczij, tłumacz, laureat nagrody Gabinetu Ministrów Ukrainy imienia Maksyma Rylskiego, zaznaczył w swoim słowie: „Belgia — to kraj niewiarygodnych, mało znanych na Ukrainie skarbów kulturowych. Kraj, którego historia zachwyca. Kraj, który obecnie jest wzorem tolerancji i liberalizmu. Dla mnie Belgia — to druga ojczyzna. Należy zaznaczyć, że dramaturgia belgijska od czasów Maeterlincka i Ghelderode znała niemało sławnych imion i cieszę się, że w pierwszym rzędzie są to autorzy, którzy zostali przedstawieni w tym projekcie”. Czasopismo „Wszechświat” — to jedyne czasopismo na Ukrainie, które jest specjalnie poświęcone literaturze zagranicznej, kulturze, sztuce oraz akcentom społeczno-politycznym krajów zagranicznych. „Wszechświat” — to najstarsze ukraińskie czasopismo literackie, które wydawane jest od stycznia 1925 roku. Obecny zespół „Wszechświata” godnie kontynuuje sławną tradycję wydawnictwa, a specjalne belgijskie wydanie czasopisma jest tego potwierdzeniem. Dmytro Drozdowski, redaktor naczelny „Wszechświata”, zaznaczył: „Belgia — to nie tylko polityczne serce Europy, ale i kulturowe. I potwierdza to już drugi projekt, który zrealizowaliśmy w czasopiśmie »Wszechświat« razem z belgijskimi partnerami. Ten tydzień w Kijowie odbył się pod hasłem naszego czasopisma, które utwierdza ważność czytania jako fenomenu socjokulturowego, zdolnego wpływać na jakość życia. W poniedziałek mówiliśmy o wektorze wschodnim i przeprowadziliśmy czytanie noblisty z literatury, chińskiego pisarza Mo Yana. Jego słowa o wsparciu Ukrainy podczas wojny z rosyjskim agresorem ważą wiele. A w piątek czytaliśmy utwory dramaturgii belgijskiej, która odkrywa złożone problemy społeczne i tożsamościowe, ale także pokazuje zakorzenienie dramaturgii belgijskiej w tradycjach teatru światowego. Dramaturgia belgijska — to przestrzeń jednoczenia fizyki i metafizyki, rzeczywistości i marzenia, zmysłowego i nadzmysłowego”. Maksym LEWCZENKO, zastępca przewodniczącego NT ds. zabezpieczenia informacyjnego. Kijowianin Serhij Syngajiwski, człowiek o już solidnym stażu życiowym, jest znanym ukraińskim tłumaczem z języka angielskiego i na język angielski, w szczególności prozy artystycznej (dzięki niemu świat przeczytał po angielsku znanych „Jeźdźców” J. Janowskiego oraz „Posła Urus-Szejtana” W. Małyka) oraz monografii o sztuce ukraińskiej. Dziś zaś prezentuje w naszym mieście swoją pierwszą powieść „Droga do Asmary”. Powieść ta już dawno zyskała sympatię wojskowych, którzy przechodzą rehabilitację w Cybliwskim szpitalu wojskowym, i często zapraszają oni pana Serhija do siebie w gości. Tam, właściwie, doszło do znajomości Serhija Syngajiwskiego z Rymmą Iwaniwną Towkajło, którą sam autor nazywa swoją „najuważniejszą czytelniczką” i przyznaje, że dzięki niej Perejasław stał się dla niego niezwykle bliskim miastem (nawiasem mówiąc, właśnie zainspirowawszy się powieścią „Droga do Asmary”, Rymma Iwaniwna napisała swoją książkę „Przestrzeń ukrytego”). Prezentację autor rozpoczął od wspomnień, że gdzieś 30 lat temu, właśnie na początku kwietnia, w porze nocnej zrobił pierwsze notatki. Samą zaś powieść pisał około siedmiu-ośmiu lat i zakończył w 2013 roku, niedługo przed smutnymi wydarzeniami Rewolucji Godności. Serhij Syngajiwski opowiedział, że celowo zakończył wątek fabularny książki na 2012 roku, aby nie przerzucać mostka do tych smutnych wydarzeń. A już w 2016 roku „Droga do Asmary” wyszła w wydawnictwie „Klio” i szybko opanowała dużą sieć ukraińskich księgarni, w szczególności księgarni „Je”. W Kijowskich warsztatach akademickich sztuki teatralnej „Suzirja” odbyła się prezentacja specjalnego belgijskiego wydania czasopisma „Wszechświat”. Wydarzenie odbyło się we współpracy z Ambasadą Belgii na Ukrainie oraz Ministerstwem Kultury Ukrainy.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
