Strona · s. 5strona oryginału ↗
NASZ DZIEŃ POWSZEDNI
Слово Просвіти, №17 за 2005 рік
KOMÓRKI I STOWARZYSZENIA W organizacji i prowadzeniu działalności oświatowej jednym z ważnych czynników jest praca organizacyjna, czyli systemowa współpraca wszystkich ogniw „Proświty”, przede wszystkim komórek podstawowych, rejonowych i miejskich, obwodowych stowarzyszeń oraz organów centralnych „Proświty”. Jego Świątobliwość Filaret pobłogosławił zjazd i wygłosił przemówienie. Szczególna rola przypada stałej, rzeczowej, konstruktywnej więzi wszystkich ogniw „Proświty” od dołu aż po samą górę. Kiedy taki system działa zgodnie, to skutecznie rozwiązywane są zadania określone Statutem „Proświty”. W procesie przygotowań do VII zjazdu odbyły się zebrania sprawozdawczo-wyborcze oraz konferencje we wszystkich komórkach i stowarzyszeniach „Proświty”. To w pewnej mierze zmobilizowało i skonsolidowało działaczy oświatowych, wyznaczyło orientacyjne punkty dalszej pracy, wyraźnie nakreśliło strukturę organizacji. Struktura wygląda następująco: stowarzyszeń miejskich — 16; rejonowych — 237; miejsko-rejonowych — 122; komórek podstawowych — 5182; członków zbiorowych — 125. W ten sposób siecią komórek oświatowych objęta jest cała Ukraina. Od 2001 roku do chwili obecnej struktura Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki przeszła następujące zmiany: utworzono nowych komórek podstawowych — 297; stowarzyszeń rejonowych — 12; miejskich — 2; Mykoła Tomenko, jak zawsze, występował za aktywnymi zmianami. Rozpadły się 52 komórki, z nich rejonowych 6 (w tym 5 w Kijowie), miejskich — 1, 45 — podstawowych. W podziale na obwody obraz wygląda następująco: Iwano-Frankiwsk — utworzono 78 komórek podstawowych (przeważnie wiejskie); Równe — utworzono 62 k/p; Mikołajów — utworzono 32 k/p; Ługańsk — utworzono 31 k/p, rozpadły się 3 k/p, 4 s/r; Sumy — utworzono 17 k/p, rozpadło się 8 k/p, 3 s/r; Chersoń — utworzono 23 k/p, rozpadło się 1 s/m, 6 k/p; Czerniowce — utworzono 32 k/p, rozpadło się 35 k/p, 1 s/r; Najliczniejsze stowarzyszenia obwodowe: Lwowskie — około 15 tys. czł.; Iwano-Frankiwskie — około 15 tys. czł.; Tarnopolskie — 11,3 tys. czł.; Mikołajowskie — 5,7 tys. czł.; Ługańskie — 3,5 tys. czł.; Rówieńskie — 9 tys. czł. Nawiasem mówiąc, w tych stowarzyszeniach przeszło przerejestrowanie od 30 do 40% członków „Proświty”. Bliskie tym danym są stowarzyszenia obwodowe dniepropetrowskie i donieckie, ogółem zaś na Ukrainie przeszło przerejestrowanie ponad 21% członków „Proświty” i obecnie wszystkim obwodowym, rejonowym, miejskim stowarzyszeniom oświatowym niezbędne jest zintensyfikowanie tej pracy, podobnie jak w kwestii opłacania składek członkowskich, zgodnie ze Statutem działalności Towarzystwa — wszak jest to nie tylko wsparcie finansowe organizacji, ale także czynnik dyscyplinujący i jednoczący ludzi. PROGRAMY I DZIAŁANIA W „Prośvicie” uformowały się całe kierunki działalności, które stały się stałymi programami: Mykoła Nesterczuk. Słusznie nazywają go szefem sztabu. — „Język ukraiński — język państwowy”; — „Małe miasta Ukrainy”; — „Szlakami heroicznej sławy narodu ukraińskiego”; — „Do naszych źródeł”. Nad programami skierowanymi na utwierdzenie języka ukraińskiego wytrwale pracowały wszystkie obwodowe, rejonowe, miejskie stowarzyszenia oraz komórki podstawowe „Proświty”. Zgodnie z miejscowymi warunkami i okolicznościami spektrum działalności było i jest niezwykle różnorodne: pikiety i konferencje, wystąpienia w prasie i apele do miejscowego kierownictwa, patronat nad szkołami i bibliotekami, indywidualne wystąpienia oraz masowe imprezy organizacyjne dla uczczenia pamięci naszych luminarzy — Tarasa Szewczenki, Łesi Ukrainki, Iwana Franki, Hryhorija Skoworody, Iwana Mazepy, Iwana Ohijenki, Maksyma Rylskiego, innych wybitnych postaci naszej historii i kultury. W okresie sprawozdawczym wygłoszono tysiące wykładów, przeprowadzono setki „okrągłych stołów”, dziesiątki konferencji naukowo-praktycznych. Na podstawie wyników pracy stworzono kilka zbiorów, działalność „Proświty” była relacjonowana przez Radio Narodowe oraz stołeczną stację radiową „Głos Kijowa”, miejscowe, obwodowe, miejskie, rejonowe gazety. „Proświta” tradycyjnie przeprowadza obchody świąt ogólnonarodowych: Dzień Jedności, Pamięci Bohaterów Krut, Dzień Języka i Piśmiennictwa Ukraińskiego, Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego i inne. Właśnie dzięki naszej pracy i wytrwałości stały się one świętami państwowymi. Znaczną uwagę „Proświta” poświęcała organizacji i prowadzeniu kursów nauki języka ukraińskiego. W szczególności w Kijowie Sekretariat „Proświty” zainicjował takie kursy dla Sekretariatu Rady Najwyższej Ukrainy, Sądu Konstytucyjnego Ukrainy, Państwowego Komitetu Wojsk Pogranicznych itp. Aktywnym organizatorem tej sprawy jest działaczka oświatowa Iryna Olijnyk. Analogiczne kursy zostały założone przez obwodowe stowarzyszenia „Proświty”. Praca z dziećmi i młodzieżą — jeden z priorytetów działalności „Proświty”. W tym celu przeprowadzana jest seria konkursów literacko-artystycznych, w szczególności: — „Jestem dumny z tego, że jestem Ukraińcem od urodzenia”, a od bieżącego roku — „Cud kalinowy” im. Dmytra Biłousa; — Konkursy recytatorów poezji Tarasa Szewczenki i Łesi Ukrainki, ogólnoukraiński konkurs „Z Szewczenką w sercu”; — Konkurs książki stworzonej przez dzieci „Szlakami Tarasa”; — Konkurs recytatorów poezji klasycznej i współczesnej; — Konkurs plastyczny „Artystyczna paleta ukraińskiego słowa”; — Ogólnoukraiński przegląd studencki na najlepszą pracę reżyserską i inne. Tradycyjnym stało się święto Mikołaja, które działacze oświatowi przywrócili ukraińskim dzieciom. Najaktywniejszy udział w tych działaniach brały dzieci i młodzież lwowskiej, czerniowieckiej, tarnopolskiej, zaporoskiej, dniepropetrowskiej, donieckiej, kijowskiej, iwano-frankiwskiej, żytomierskiej organizacji „Proświty”. Znaczną pracę wychowawczą „Proświta” prowadzi z młodzieżą na historycznych przykładach heroicznej sławy narodu ukraińskiego, zwłaszcza heroiki epoki kozackiej. Przeprowadzanie takich działań stało się już tradycją w dniepropetrowskiej, zaporoskiej, winnickiej, czerkaskiej, lwowskiej, rówieńskiej, sumskiej, czerniowieckiej „Prośvicie”. Z wielkim sukcesem i na wysokim poziomie przeprowadzono trzy tury Ogólnoukraińskiego festiwalu zespołów artystycznych „Proświty”. Barwne numery przygotowały tarnopolska, sumska, lwowska, doniecka, charkowska, dniepropetrowska, kirowohradzka, połtawska, wołyńska „Proświta”. Delegacje obwodowe fotografowały się przy fladze „Proświty”. A doniecka „Proświta” dodatkowo corocznie przeprowadza Ogólnoukraiński festiwal sztuki ukraińskiej „Źródło talentów”, lwowska i rówieńska — festiwale pieśni powstańczych „Surmy zwycięstwa”, „Noce powstańcze”, tarnopolska „Proświta” corocznie przeprowadza „Festyny”. Większość zespołów artystycznych komórek rejonowych bierze udział w święcie ludowej sztuki wokalno-choreograficznej „Kobziarz”. Światło dzienne ujrzały kasety audio „Ukraińskie bajki ludowe” oraz „Ukraińskie kolędy i szczedriwki”, „Święto Mikołaja”, nagrania autentycznego folkloru, „Źródła”, cykl filmów „Logos”, elektroniczna wersja „Kobziarza” T. Szewczenki. Generatorem i inspiratorem pracy oświatowej jest Zarząd Centralny. Posiedzenia odbywają się co miesiąc. W okresie sprawozdawczym rozpatrzono 350 kwestii. Wiodące tematy — język, kultura, oświata, religia, historia oraz praca organizacyjna. „Proświta” natychmiast reagowała na wszelkie wrogie działania sił antyukraińskich oraz obojętność władz wobec DRUKOWANE SŁOWO
Dzisiaj „Proświta” posiada 21 wydawnictw: w Kijowie — gazety „Słowo Proświty”, „Chrystyjanska Ukrajina”, czasopismo „Ukrajinśkyj swit”. W obwodach — gazety „Narodnyj likar Ukrajiny” (Żytomierz), „Sichesławśkyj kraj” (Dniepr), „Arkasiwśka wułycia” (Mikołajów), „Dzwin Sewastopolia” (Sewastopol), „Żurawłyk” (Charków), gazety „Siwerszczyna”, „Proświta”, „Biła chata”, czasopismo „Siwerjanśkyj litopys” (Czernihów), „Proświta” (Lwów), „Hałyćka Proświta” (Iwano-Frankiwsk), „Rusalka Dnistrowa” (Tarnopol), czasopisma „Bachmutśkyj szlach” (Ługańsk), „Ukrajinśka łastiwka” (Czerniowce), gazeta „Krymśka swiłłycia” oraz „Dzwin Sewastopolia” (Krym). Z referatu Mykoły NESTERCZUKA, sekretarza odpowiedzialnego Zarządu Głównego Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki. Zdjęcie Hanny OBORŚKOJ. PROTOKÓŁ NR 2 POSIEDZENIA KOMISJI MANDATOWEJ VII ZJAZDU „PROŚWITY”. Zgodnie z uchwałą sesji Rady Głównej Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki z dnia 12 lutego 2005 roku na konferencjach obwodowych wybrano 308 delegatów. Na zjazd przybyło i zarejestrowało się 290 delegatów. Uznano za ważne 290 mandatów. Zaproszono przedstawicieli instytucji państwowych, organizacji społecznych, partii politycznych, związków twórczych. Zaproszono przedstawicieli mediów. Delegaci według wykształcenia: 267 (92,1%) — wykształcenie wyższe; 12 (4,13%) — średnie specjalne; 7 (2,41%) — niepełne wyższe; 4 (1,38%) — średnie. Wśród nich: doktorów nauk i profesorów — 11; akademików — 2; kandydatów nauk i docentów — 20; pisarzy i dziennikarzy — 11; przedstawicieli innych związków twórczych — 12. Według wieku: do 20 lat — 9 (3,1%); od 20 do 30 — 12 (4,1%); od 30 do 40 — 12 (4,1%); od 40 do 50 — 47 (16,2%); od 50 do 60 — 74 (25,5%); od 60 do 70 — 37 (12,8%); od 70 do 80 — 13 (4,5%). Średni wiek delegatów — 50—60 lat. Członkostwo w partiach: UNP — 16 (5,5%); NRU — 7 (2,4%); „Nasza Ukraina” — 8 (2,8%); „Sobor” — 9 (3,1%); KUN — 14 (4,5%); PRP — 1; „Reformy i poriadok” — 1; „Swoboda” — 1; „Solidarnist” — 1; ChDS — 1; USDP — 1. Najbardziej błyskotliwe wystąpienie zjazdu — profesor Anatolij Pohribnyj talentu ojczystego słowa, ukraińskiej kultury, ukraińskiej państwowości, ochrony honoru i godności naszych światłych postaci, obecnych działaczy ukraińskiej kultury i literatury. Opublikowano dziesiątki oświadczeń, apeli, przeprowadzono wiece, pikietowania, manifestacje. W tych sprawach „Proświta” ściśle współpracowała ze wszystkimi organizacjami narodowo-demokratycznymi, przede wszystkim z NSPU, NRU, URP „Sobor”, KUN, OUN, „Ukrajinśkym kozactwom”, Związkiem Oficerów itp. Ton w walce o sprawę ukraińską nadaje przewodniczący „Proświty”, deputowany ludowy Ukrainy Pawło Mowczan, który wiele robi jako polityk, pisarz, działacz społeczny. Aktywnie pracują członkowie Zarządu: profesorowie — Iwan Juszczuk, Ołeksandr Ponomariw, Anatolij Pohribnyj, redaktor gazety „Słowo Proświty” — Lubow Hołota, dyrektor Centrum Wydawniczego „Proświta” — Wasyl Kliczaka, dyrektor wydawnictwa „Weselka” — Jarema Hojan, jeden z kierowników stołecznego Zarządu Oświaty — Wasyl Herasymenko, sekretarz odpowiedzialny — Mykoła Nesterczuk. T. FEDIJENKO, przewodnicząca Komisji Mandatowej, B. SPISARENKO, M. KORCZADYM, M. OCUN, N. SKRYNNYK, T. CZAJKA, członkowie Komisji Mandatowej
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
