Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 15strona oryginału ↗

W sali katechetycznej kościoła św. Bazylego (UKGK) w Kijowie otwarto wystawę indywidualną Oksany Biłous i Zoi Staszuk „Wszechświat w moich dłoniach”.

Слово Просвіти, №17 за 2005 рік

wy kolor. Mistrzynie wirtuozersko opanowały huculskie drobnowzorzyste ornamenty: „woskresna”, „cerkiewka”, „kantówka”, „baranek”, „wronia łapka”, „jelenie”, „ricke” i inne. Ludowi mistrzowie po wsiach tworzyli pisanki nie tylko na jajach kurzych, ale także na kaczych, gęsich, indyczych, gołębich. Przypominam sobie, jak na Pokuciu we wsi Kniaże u znanej pisankarki Kateryny Ferbej na stole w miseczce zobaczyłam trzy małe czerwone pisaneczki, pomalowane w „warkoczyki”, „słoneczko”, „szutkę”. — Dla wnuczki do koszyczka, żeby miała swoje malutkie pisaneczki, żeby miała swój Wielkanoc. Pani Oksana i pani Zoia 7 lat temu zaczęły wytwarzać pisanki na jajach strusich — po wyjazdach do Niemiec i Francji na przedwielkanocne jarmarki „Sztuka wokół jaja”. Tam po raz pierwszy zobaczyły. Zdjęcie Romany Kobalczynskiej. Zoia Staszuk przy swojej kolekcji tak, że i ludzie dziwią się, z czego to jest zrobione? Kto choć raz zobaczy pisanki i rzeźbione jaja pani Oksany na strusich jajach, ten zapamięta je na zawsze, bo są bardzo oryginalne, z żar-ptakami, kukułkami, kaliną, kłosami pszenicy. Pewnego razu mistrzynie trafiły na strusią farmę w pobliżu Kijowa. Poczęstowano je potrawami ze strusiego mięsa, dietetycznym omletem, opowiedziano, że struś to „bezodpadowy” ptak. Wykorzystywać z niego można wszystko — mięso, skórę, pióra, jaja, skorupę, a nawet jej odłamki. Całe pudełko odłamków ze strusiego jaja pani Oksana otrzymała dzięki ulubionej kotce, która przewróciła pudełko z pięcioma strusimi jajami. I oto w rękach u pani Oksany kupa odłamków! Pozostało zrobić otwory-„dziurki”, skorygować formę i nanieść rysunek. — Forma każdego odłamka podpowiada, co można z niego zrobić. Wykorzystuję przeważnie fragmenty ludowych pisanek z różnych zakątków Ukrainy, szczególnie piękne są fragmenty ornamentów huculskich i bukowińskich pisanek — opowiedziała pani Oksana. Szczególny temat — motywy trypolskie. I znowu lot fantazji — boginie „rożanyci”, dziwaczne zwierzęta, ptaki, bezkończyk, prosta zakręcona spirala, wężyki, tajemnica w miniaturze. Pisanki to amulet, skorupki również. W ludzie skorupki wynoszono na grządki — „żeby dobrze rosło i rodziło”, rzucano na strzechę chaty — „żeby nieszczęście mijało próg chaty”, okadzano bydło na św. Jerzego kadzidłem i skorupką ze święconego jaja — „od czarownic”, rzucano do kurnika, „żeby kury niosły się”, rzucano do strumyka z paską i solą, „żeby z wodą bieda spłynęła”, zakopywano w ziemię na urodzaj, puszczano po wodzie: Na Bóg-rzekę skorupki wyrzucajcie, Pieśń wiosenną — zaśpiewajcie, Kiedy skorupka do braci rachmanów dopłynie, Wtedy i Rachmańska Wielkanoc przypłynie. Pisanka na Ukrainie nigdy nie była suwenirem. To amulet, który ma chronić człowieka i jego domostwo od wszelkiego zła, dodawać siły, zdrowia, radości. Kolorowe obrazy na cienkiej skorupce jaja to nie tylko rysunek, a suma magicznych znaków. Tę funkcję amuletu przejmują na siebie małe amulety, skorupki, które stworzyła utalentowana pisankarka Oksana Biłous. Na wystawie przy amuletach-skorupkach jest dużo młodzieży. Każdy wybiera sobie ozdobę-amulet do duszy. Pani Oksana cieszy się ze swojego małego cudu, bo odradza się pisanka w duszach dzieci, dorosłych, a z nią odradza się i Ukraina. Zadowolona, bo w tę Wielkanoc stworzyła coś swojego, nowego. Aby przyspieszyć odrodzenie pisankarstwa na Ukrainie i poza jej granicami, mistrzynie organizują warsztaty, konkursy. Pani Zoia Staszuk zorganizowała konkurs „Pisankowa tęcza” w Kijowskim Pałacu Dzieci i Młodzieży. Oprócz tego, już wiele lat jest kierownikiem metodycznego zrzeszenia wykładowców placówek pozaszkolnych Kijowa z zakresu pisankarstwa, a także autorką programu z pisankarstwa „Zmartwychwstań, pisanko”, który wszedł do zbioru programów rekomendowanych przez Ministerstwo Oświaty dla placówek pozaszkolnych Ukrainy. W tym roku pani Zoia Staszuk wzięła udział w prowadzeniu warsztatów w międzynarodowym salonie jajka wielkanocnego w mieście Tours we Francji, przy wsparciu profesor Sorbony Jarosławy Josypyszyn. Pani Zoia razem z Tetianą Melnyczuk przeprowadziła 5 warsztatów dla wszystkich chętnych nauczyć się pisać pisanki. Podczas gdy na Ukrainie, w Muzeum I. Honczara, pani Oksana Biłous uczyła pisać pisanki małą Sofijkę Juszczenko. I nasz Prezydent sprawnie włada pisaczkiem, bo przecież pracował na Huculszczyźnie. Razem z małą Sofijką wypisał pisankę, która stała się dla Tarasyka i Sołomijki symbolem wiosny, Wielkanocy, Ukrainy. Toczy się słońce po kole, krąży wzór po jaju, i wracają pisankarki do naszych odwiecznych wzorców tradycyjnych pisanek. Znowu i znowu wypisują proste i jednocześnie tajemnicze znaki-symbole Kijowszczyzny, Połtawszczyzny, Podola, Huculszczyzny — starożytne i wieczne symbole naszej Ukrainy. Pozdrawiam wszystkich z okazji Wielkanocy. Niech pisanki naszych słynnych pisankarek Oksany Biłous i Zoi Staszuk przyniosą w wasze domy dobrobyt, radość i szczęście. CHRYSTUS ZMARTWYCHWSTAŁ! Strony wielkanocne przygotowała Romana KOBALCZYŃSKA, zasłużony pracownik kultury, czołowy etnograf Państwowego Muzeum Architektury Ludowej i Życia Ukrainy

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn