Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 6strona oryginału ↗

KSIĄŻKOWA PÓŁKA

Слово Просвіти, №17 за 2007 рік

Anatolij ZBOROWSKI, m. Irpień, obwód kijowski W Iwano-Frankiwsku wydano zbiór „Rohatynce w walce o wolność”. Opublikowano tu wspomnienia, materiały i dokumenty dotyczące udziału mieszkańców rohatyńskiego rejonu obwodu iwanofrankiwskiego w narodowowyzwoleńczej walce narodu ukraińskiego. Od razu zwraca uwagę, że w Rohatynie i prawie w każdej wsi rohatyńszczyzny działały ogniwa „Proświty”, towarzystw „Ridna szkoła”, „Sicz”, „Sokił”, ukraińskich spółdzielni narodowych. Autorzy podkreślają wychowawczą rolę „Proświty”. Wielu aktywnych proświtian potem brało udział w walce OUN i UPA. Wydanie opracował przewodniczący rohatyńskiej rejonowej zarządu Ogólnoukraińskiego Bractwa OUN–UPA Wasyl Melnyk, dawny żołnierz UPA z setki „Orły”. * * * W Perejasławiu-Chmielnickim na Kijowszczyźnie ukazała się drukiem monografia Romana Harata, Anatolija i Wiktora Kocurów „Działalność towarzystwa „Proświta” w Galicji (1868–1921 r.)”. W książce na podstawie źródeł archiwalnych, opublikowanych dokumentów i materiałów ukazano główne kierunki działalności towarzystwa „Proświta” w Galicji, jego miejsce i znaczenie w życiu społeczno-politycznym, kulturalnym i duchowym Ukraińców Prykarpacia w latach 1868–1921. Zbadano najważniejsze etapy rozwoju „Proświty” oraz zmiany jej statutu, formy i metody pracy, ukazano rolę ogniw tego kulturalno-oświatowego towarzystwa w kształtowaniu i rozwoju ukraińskiej idei narodowej. * * * W Kijowie ukazała się drukiem nowa książka Romana Kowala „Gdy kule śpiewały”. Jest to zbiór biograficznych szkiców o ataманach powstańczych Holodnego Jaru i Czarnego Lasu, którzy działali w czasie wojny o wyzwolenie w latach 1917–1920, a także dokumentów i list powstańców. Roman Kowal ustalił, że prawdziwe imię atamana Andrija Czornoty z powieści dokumentalnej Jurija Horlisa-Horskiego „Holodnyj Jar” brzmiało Jurij Drobotkowski. Działalność ukraińską przyszły ataman rozpoczął w elisawietgradzkiej Proświcie, był członkiem jej rady. Atamanowi Cwitkowskiemu pomagał przewodniczący umańskiej Proświty Petro Rendo. W latach 1918–1920 wielu Ukraińców, wychowanych przez Proświtę, wzięło do ręki broń i wystąpiło w obronie niepodległości Ojczyzny. A w latach 30. w przepełnionych Proświtach na Zachodniej Ukrainie odbywały się zbiorowe wieczorne czytania powieści Jurija Horlisa-Horskiego „Holodnyj Jar”, w której opisana była prawda o kozacko-chłopskich powstaniach na Naddnieprzańskiej Ukrainie. Wielu tysięcy uczestników tych czytań stało się bohaterami, którzy w latach 30.–40. XX wieku wsławili Ukrainę. Członkowie OUN brali sobie za pseudonimy imiona Holodnojarczyków. Książka Romana Kowala „Gdy kule śpiewały” wypełnia luki w historycznej pamięci narodu ukraińskiego.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn