Strona · s. 16strona oryginału ↗
MĄDROŚĆ BUDOWNICZEGO
Слово Просвіти, №17 за 2007 рік
rolników niektórych regionów. Fantastyczny skarb Życia! Niestety, metropolie, rozrastając się ekstensywnie, pochłaniają żyzne ziemie i na wieki pozbawiają je funkcji matki-żywicielki, oddając we władanie betonowego potwora — miasta… Arteriami życia od wieków są dla nas rzeki. Osiedlamy się na ich brzegach, ale spożywając źródlaną czystą wodę, zwracamy do koryt trujące ścieki. To „podarunek” dla tych, którzy są poniżej biegu rzeki i… dla tych, którzy będą po nas. Czyli cywilizacja już praktycznie nadepnęła na gardło własnej pieśni i przy tym nie zamierza się poprawić. Czymże więc jest mądrość „świata”, jeśli nie szaleństwem? I czy jesteśmy w stanie usłyszeć dzisiaj palący apel „greenpeace’owców” — „Z powrotem do Natury!”? Przecież w przeludnionym środowisku okien na naturę jest coraz mniej. Jaskrawym przykładem historycznego terytorium osadniczego są granice dawnego i współczesnego miasta — Grodu Kija. Tutaj najpierw, jak uważają, pojawiło się podziemne miasto, które istnieje do dziś. W Kijowie i wokół niego odkryto ponad 60 jaskiń. Tylko „archeolodzy XIX w. odkryli w Kijowie ponad 45 jaskiń” (Encyklopedyczny informator „Kijów”, 1981). Jaskinie góry Kitajewskiej, połączone, jak twierdzą speleolodzy, z Ławrą i z Cerkowszczyzną (chutor Wilny koło Czabanów), jaskinie Zwierzynieckie, podziemia Sołomianki, „undergroundy” Sofii, monasterów Michajłowskiego i Cyrylowskiego, a także Metro — wszystko to znaczne „kawerny” w ciele żywej istoty Ziemi. Jak my nimi zarządzamy? Czy do końca gruntownie badamy i wykorzystujemy tę samą atrakcję turystyczną (z prawdopodobnym zyskiem ekonomicznym) kijowskich podziemi? To niezwykle ważne pytanie należy rozpatrzyć osobno. Tutaj są, naszym zdaniem, „rezerwy postępu”. Żywicielami i dostawcami stolicy Ukrainy były zawsze przede wszystkim jej zielone przedmieścia: Bortnycze zbierały „bort”, Browary warzyły miód-piwo, Borszczahiwki dawały wszystko do zielonego stołu, Czabany, Buhajiwka, Bykiwnia — „skromne budowle, komunikacje, kulturowo-historyczne monumentalne „autografy epoki”, a także inżynieryjno-mechaniczne „dary” dla współczesnych — na zapotrzebowania szlachetnej etycznej, estetycznej, wreszcie ekologicznej potrzeby społecznej, najwyższym wymaganiom światowego poziomu? Odpowiedź da sam czytelnik: nie widzi on współczesnych postmodernistycznych „drapaczy chmur”, inaczej ich nie nazwiesz, — w pobliżu, powiedzmy, Notre Dame w Paryżu. A w pobliżu Ławry czy soboru Świętej Zofii w Kijowie — ile dusza zapragnie… Na chodniku Wiednia nocą nie potkniesz się o krawężniki „kwietników”, które zamarzyło się mieć przed swoimi oknami „nowemu nuworyszowi”, nie wpadniesz w zagłębienie, które wychodzi poza granice „czerwonej linii”, czyli paradnej granicy posiadłości, nie złamiesz obcasa na wybojach przez ułożone „sypkie” elementy bruku, nie będziesz zimą bić pokłonów służbom komunalnym na chodnikowych lodowiskach przy rynnach deszczowych. Strzeżemy się wywołać gniew niektórych z „zaangażowanych”, ale przecież czas wymaga naszej z wami interwencji. Czyż nie nadeszła pora, by od słów o duchowości przejść do odrodzenia źródeł wysokiej duchowości? Wspomnijmy nasze opiekunki, ukraińskie matki. Do każdej rzeczy w gospodarstwie odnoszą się z taką uwagą, miłością, nawet pietyzmem, jak i do żywego inwentarza, i każda rzecz użytkowa, budowla, stworzona rękami troskliwych gospodarzy, odwdzięcza się rodzinie długoletnią wierną służbą. Wszystko zbudowane, wyszyte, zmajstrowane — przechowuje energię dobra i powiew pobożności, dane nam z góry. A jakże inaczej! Przecież nawet „obojętne” głazy, jak twierdzą angielscy uczeni, pulsują jak ciało żywej istoty, niechby raz na dobę, chociaż niby nie są żywą naturą! Nie, panowie ziemianie. Nasza matka-Ziemia jest żywą istotą, ma krew — wodę i ropę, oddycha, pulsuje, daje nam energetyczną zdolność do życia i codzienny pokarm, kosztowności i oparcie, ochronę i powietrze… Oszczędzajmy więc i my ją. Półtorametrowa warstwa czarnoziemu jeszcze dziś jest w dyspozycji. Dział literatury Ulana HLIBCZUK 270-55-57 Dział kultury Walentyna DAWŁYDENKO 270-55-57 Specjalny korespondent działu kultury Ołeksandr JEWTUSZENKO 279-39-55 Dział pracy oświatowej Olha SKRYPKINA 270-55-57 Dział korekty Tetiana SZCZERBAK Iryna STELMACH 278-63-69 Skład komputerowy Iryna SZEWCZUK Ołeh BESSKYJ 278-63-69 Redaktor dyżurny Ołeksander SZOKAŁO Księgowość 279-41-46 Adres redakcji: ul. Chreszczatyk, 10J-B, m. Kijów, 01001 E-mail: slovo_prosvity@ukr.net http://slovoprosvity.com.ua Wydrukowano z gotowych form fotograficznych w kombinacie „Presa Ukrainy” w środę. Zam. nr 3301217 Nakład ogólny — 34000 Korespondencja z czytelnikami — tylko na łamach gazety. Odpowiedzialność za wiarygodność informacji ponoszą autorzy. ne”, a także wełnę, skóry, Teteriwszczyzna i Stracholissia — dziczyznę, Dniepr, Prypeć, Irpień, Desna, Łybidź — ryby, Sowky i Biłohorodka — owoce, Żorniwka — przemiał, Budajiwka — potaż i węgiel, Rudnia — żelazo, Dzwenyhorod — był zbrojownią, za co i starty z oblicza Wasylkowskiego Traktu. Krasnyj Trakyr na południowym Obuchowskim szlaku oraz Krasnyj Chutir przed Darnicą witały w dawnych czasach gości ukraińskimi potrawami i obsługą hotelową. Rozszerzając granice miasta, współcześni jego „planiści generalni” nie zadbali należycie o zachowanie „zielonych korali” środowiska i potencjału pochłoniętych przez nową zabudowę przedmieść, żywicieli stolicy. A rybne rozlewiska Lewobrzeża (mikrorejon Pozniaków) intensywnie zasypywane są śmieciami i zabudowywane. Strefa rekreacji staje się strefą uśmierconych źródeł wodnych, — a to minusowa energetyka, ogniska chorób i degradacja naturalnego historycznego krajobrazu. Tutaj jest gdzie przyłożyć ręce naszemu bratu Budowniczemu, który wziąłby się za wskrzeszenie, powiedzmy, ozdoby Darnicy — jej jezior i rozlewisk, urządzenie nabrzeży, przystani łodziowych, wyposażenie łowisk rybackich… Szczególna uwaga — naturalnej mapie energetycznej stolicy miast dorzecza Dniepru, ich świętościom — soborom i cerkwiom, świętym górom, a także rękoma stworzonym „morzom” i tamom… Życie nie stoi w miejscu, trzecie tysiąclecie wymaga współczesnych komunikacji, parkingów, stacji paliw, kempingów, luksusowych mieszkań, hoteli, kompleksów przetwarzania śmieci. Oczywiście, ośrodków sportowych i wystawowych, sieci dziecięcych placówek wychowawczych i zdrowotnych, tworzenia miast-satelitów z wyniesieniem do nich, z historycznego środowiska, obiektów przemysłowych. Wszystkie te i inne „kłopoty wzrostu” należy rozpatrywać w kompleksie, ponieważ my własnymi rękami tworzymy odnowioną przestrzeń życiową. Ciąg dalszy nastąpi. Redakcja zastrzega sobie prawo do redagowania i skracania tekstów. Przy korzystaniu z naszych publikacji odniesienie do „Słowa Proświty” jest obowiązkowe. Indeks gazety „Słowo Proświty” — 30617 Cena prenumeraty, uwzględniając usługi pocztowe: na miesiąc — 3,38 hrywien, na 3 miesiące — 9,89 hrywien, na 6 miesięcy — 19,18 hrywien.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
