Strona · s. 8strona oryginału ↗
NIEWOLNIK MYLI WOLNOŚĆ Z SWAWOLĄ…
Слово Просвіти, №17 за 2008 рік
W Europie nie rozumieją, czym jest intelygent. Wystarcza im intelektualista. Nie chamić, nie pluć na podłogę, nie brudzić tam, gdzie się je, kochać swoją ziemię, dbać o własną kulturę… Wszystko to jest dla nich organiczne, jak oddychanie. Tak żyje wolny człowiek w wolnym świecie. Kraj, który wciąż nie wyrwał się z niewoli, potrzebuje intelygenta. To znaczy tego, kto ofiarnie gotów jest iść w lud i tłumaczyć temu ludowi banalne prawdy: nie pluj, nie śmieć, kochaj… Rzecz niewdzięczna. Dla niewolnika to jak groch o ścianę. Jednak istnieje pewna liczba ludzi, którzy uparcie kontynuują tę syzyfową pracę. Intelygenci… Sól ziemi… I to bez ironii, to prawda. Wydało mi się, że pani Kateryna MOTRYCZ jest właśnie z tej rasy. Donkiszoteria tkwi w niej we krwi.
Nie można już zrzucać winy na wrogów. Wrogowie siedzą w nas samych. Nie wiadomo, do którego jeszcze pokolenia. Często jeżdżę elektryczką i obserwuję, co wyrabia nasz naród. Nawet nie chce się tak go nazywać, bo to nie naród, lecz młody motłoch… Coś wypiło, zjadło, i plastikowe naczynia — za okno elektryczki. Nigdy nie widziałam, żeby ktoś z nich oszczędził tę ziemię. Tak właśnie jedziemy przez ciągłe wysypiska. Po obu stronach piękne drzewa, zdaje się, że wołają, a ziemia jest już na krawędzi ekologicznego wybuchu. To świadomość barbarzyńcy i janczara o bardzo niskim intelekcie. Niestety… I nie będziemy wielbić swojego narodu i wspominać, jaki on piękny. Tak, pieśni u naszego narodu są piękne i w historii jest wiele godnego, gdyby nie dzisiejszy dzień. On bardzo rozczarowuje. Oczywiście, zatrzymuję takich ludzi, sprzątam po nich, zakopuję śmieci, lecz wszystko na nic: w pięknym miejscu, gdzie trawa, wierzby, on bierze i znów rzuca swoje butelki, woreczki. On… Inaczej go nie nazwę. Nie ma w nich ani miłości, ani odpowiedzialności nawet za własne życie, a co dopiero za życie swoich potomków. Orda… Kiedyś jednej młodej parze powiedziałam, gdy wyrzucili śmieci przez okno: „Co ty robisz, popatrz, przez jaki raj jedziesz, co zostawisz swojemu dziecku?” A on odpowiedział: „Vot tak i djeti budut żyt, kak ja”. Cóż, znakomite salomonowe rozwiązanie… — Gdyby tylko nie naruszali mojej osobistej przestrzeni… — W tym właśnie kłopot, że nie da się od tego odgrodzić i nie widzieć. Ja, na przykład, zakazałabym obecnie w Ukrainie produkcji plastikowych naczyń. Niech naród korzysta ze słomy, siana, gazet… Dopóki nie dorośnie. Dziś on przebywa w bardzo wczesnym dzieciństwie. Przynajmniej ogół jest właśnie taki — bardzo niewielka warstwa ludzi, która nosi wyższą świadomość i przez to cierpi. Jest mu niewygodnie, jest mu bolesno i chce się uciec z tej ziemi. Za grzechy motłochu płacimy najlepsi. — Czy wierzy Pani w grzech do siódmego pokolenia? — Wierzę. Chociaż mówią, że do trzeciego, lecz zapewne ciągnie się on dłużej. Wiele przykładów widzę w życiu: zupełnie bezgrzesznych kalek albo kiedy rodzi się kaleka za kaleką. To znak, że przodkowie długo i ciężko grzeszyli. Ponieważ w rodzie wszyscy są powiązani, to ktoś musi cierpieniem zmyć ten grzech. — Jak na podstawie Pani wiedzy i doświadczenia religijnego poradzi Pani przeżyć przedwielkanocny tydzień? — Najlepiej przeżyć go w pokorze. Z nikim się nie kłócić, nie potępiać. Dziś jest to trudne, właśnie teraz, czuję, największe ataki złego. A kiedy przeżywasz w wewnętrznej ciszy, to rzeczywiście ku tobie płynie łaska. To bardzo odpowiedzialny tydzień. Trzeba go przeżyć w surowym poście, w surowej modlitwie, na ile pozwala nam nasze współczesne życie. — Dzisiejsze życiowe
Zdjęcie: Oleś Dmytrenko
ustrój nie do porównania z minionym. Czy od ludzi metropolii nie należy wymagać nieco innych kryteriów ascezy niż, dajmy na to, od ludzi prowincji? Wydaje mi się, że w małym miasteczku łatwiej odgrodzić się od krzątaniny. Czy to nie ma znaczenia?
— Oczywiście, różnica jest. Dlatego właśnie uciekam z Kijowa. Poza granicami metropolii życie jest jednak spokojniejsze. Nie ma zamieszania, bieganiny. Miasto okrada człowieka, choć wszyscy tu pchamy się i chcemy tego życia. Ale mija czas i uciekamy stąd. To normalne. Człowiek z latami zbliża się do Boga, jeśli swój dzień przeżywa spokojniej. Choć już nasi twardziele i półtwardziele starają się uciec za granice miasta dla wygody.
— Pani Kateryno, według Pani, czy zmienił się obraz ukraińskiego inteligenta w porównaniu z latami sześćdziesiątymi? Wtedy był wyraźniejszy… Czy czas dyktuje jakieś zmiany, nową jakość?
— To raczej dopiero z waszego pokolenia się narodzi. A ci, których znam, nie grzeszą inteligencją. Inteligentów po prostu dziś nie ma. Przecież to jednak wysoka miara świadomości i odpowiedzialności. Nawet ci, którzy w swoim czasie zamierzali być pierwszymi, w pogoni i podziale dóbr materialnych również ulegli pokusie. Jeśli wokół wszyscy kradną, pewnie trudno się powstrzymać. A wraz z tym utraciło się to wzniosłe i decydujące. Dziś nie widzę inteligencji. Są ludzie, którzy po prostu nie pracują fizycznie. A w latach sześćdziesiątych rzeczywiście byli ludzie wysokiej świadomości i ofiarności. Takie zjawisko zdarza się raz na kilka stuleci. Po kozaczyźnie, kiedy Ukraina miała elitarną warstwę, wydaje się, że po raz pierwszy odrodziła się ona w latach sześćdziesiątych. Pojedyncze godne postacie były i będą zawsze, ale żeby cały kierunek, który ogarnął dużą część narodu i stał się dominującym, — to dziś wydaje się po prostu niemożliwe.
— Jednak do szestdziesiatników dziś odnosi się niejednoznaczny stosunek. Ich ideologia nie trafia w obecny nurt społeczny i wydaje się staromodna, a nawet śmieszna…
— To ideologia Don Kichotów, którą szczególnie przyciąga inne zjawisko społeczne — wielka ukraińska zawiść. Jest ona niezniszczalna. Są ludzie, którzy zazdroszczą nawet męczeństwa. Znam pewną panią, która napisała druzgocący artykuł o szestdziesiatnikach. Sedno publikacji sprowadziło się do banału: ая? A dlaczego nikt mnie nie szanuje? I stały się zrozumiałe przyczyny jej irytacji wobec zjawiska szestdziesiatników. Widzi pan, jeśli Żydzi potrafią prześledzić swoich współpracowników aż od dalekich stuleci i tysiącleci, to my chętnie wszystko to niszczymy. Wieczna ukraińska zawiść — to dominująca cecha naszej mentalności. A szestdziesiatnictwo uważam za równe apostolskiemu kluczowi. Wtedy właśnie były najcięższe zgęstki ciemności, a ludzie świadomie szli. Duch wolności i Bożej siły prowadził ich. Przyjrzyjcie się im dziś: Owsijenko, Horbal, Łuk'janenko, Swerstiuk, Semykina… Są wszyscy niemłodzi, ale jakie mają twarze! Są oświeceni! I nikt z nich nie uległ pokusie, nie zbrudził swojej duszy tymi wysługami i kradzieżami. Ci ludzie zrozumieli własną misję i wiedzą, że męczeństwem ocalili swoją duszę. Oni boją się robić w Radzie Najwyższej to, co robią wszyscy.
— Ale Łuk'janenko jest przecież od dawna deputowanym…
— Tak, deputowany, ale idzie uczciwą drogą. Nie słyszałam, żeby się zhańbił. Nawet jeśli coś było przez słabość czy niedoskonałość, nie znam niczego takiego, co by go skalało. Niech ci, którzy krytykują, spróbują przeżyć ich życie. Przecież to właśnie szestdziesiatnicy wywalczyli nam możliwość bycia odważnymi i nieustraszonymi. Niech by spróbowali przetrwać, jak Łuk'janenko, czterdzieści dni w celi śmierci. Jak długo starczyłoby odwagi?
— Trudno sobie wyobrazić odrodzenie podobnego zjawiska społecznego.
— Nadeszła wielka fala rozczarowania, zwątpienia. Zobaczyliśmy, że nie ma oparcia, nie ma potężnych postaci, same tylko wodzowie w miniaturze. Nie Ukraina jest dla nich na pierwszym miejscu, a
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
