Strona · s. 6strona oryginału ↗
SIEKIERĄ PO «BEZPAŃSKICH» LASACH Grabież ziemi — «na podstawie prawnej»
Слово Просвіти, №17 за 2011 рік
Prokuratura obwodu czernihowskiego zajmuje się obecnie skandaliczną historią wycięcia przez czernihowskiego przedsiębiorcę ponad 200 drzew w pobliżu wsi Horbowe w rejonie kulikiwskim. Obwodowy zarząd ekologii, który przekazał materiały do prokuratury, ustalił fakt nielegalnego wycinania i określił, że szkoda wyrządzona państwu wynosi ponad 600 tysięcy hrywien. Ale ta historia to drobiazg w porównaniu z tym, co nadal szykuje się w tym samym rejonie (tak samo jak w wielu innych rejonach i obwodach). Tym razem na zniszczenie wyznaczono już około 10 tysięcy (!) drzew pasa leśnego, przylegającego do sąsiedniej z Horbowem wsi Kowczyn.
Piotr ANTONENKO Zdjęcia autora
Od centrum rejonowego Kulikiwka do Kowczyna, jednej z największych starożytnych wsi rejonu, jest 8 kilometrów. W tym około 6 kilometrów polnej drogi między miejscowościami. Granica przebiega bliżej centrum rejonowego, a prawie 5 kilometrów drogi leży na terytorium rady wiejskiej Kowczyna.
Niedawno mieszkańcy Kowczyna zaalarmowali. Wzdłuż całej drogi praktycznie każde drzewo pasa ochronnego zostało oznaczone nacięciami na korze — tak znaczy się drzewa przeznaczone do wycinki. Co dzieje się na kowczyńskich ziemiach, nie wie nikt, łącznie z radą wiejską. Na ostatniej sesji rady rejonowej wójt wsi Michaił Morozi oraz jeden z deputowanych oficjalnie zwrócili się z zapytaniem do przewodniczącego rejonowej administracji państwowej — żeby wyjaśnił, o co chodzi? Ten obiecał odpowiedzieć. Najwyraźniej to właśnie rejonowa administracja wie, o co chodzi. W niewiedzy pozostaje rejonowy ekolog, który nie wydawał zezwolenia na wycinkę pasa ochronnego. Przy okazji, pas ten właśnie został w ogóle zredukowany: najwyraźniej z okazji 25. rocznicy katastrofy czarnobylskiej i żeby łatwiej było grabić przyrodę. Nic nie wiadomo w rejonowym oddziale drogowym, który mógłby legalnie prowadzić wycinkę wzdłuż drogi. Totalna mgła.
Jeśli to nie jest prawdziwe bezczelne pozyskiwanie drewna z pasów ochronnych, to istnieją jeszcze dwie legalne przyczyny wycinek. Pierwsza — tak zwane wycinki pielęgnacyjne sanitarne. To coś, co trzeba stale przeprowadzać w pasach ochronnych i lasach, a co od dawna nie jest robione z przyczyn finansowych. Niektóre nasze lasy i pasy ochronne aż strach oglądać: bezładnie zarosły, zapchane starymi, suchymi, zgniłymi drzewami, które zaśmiecają las, przewracają się, a w pasach przydrożnych są dodatkowo niebezpieczne dla ruchu, linii energetycznych i łączności. Jednak do sanitarnego oczyszczania wzdłuż tej właśnie drogi ręce wcale nie doszły. A ponieważ pod wycinkę oznaczono WSZYSTKIE drzewa, i na jedno stare, suche przypada po 10—20 młodych, mocnych, jest oczywiste, że to nie jest wycinka pielęgnacyjna sanitarna.
Druga przyczyna wiąże się z bezpieczeństwem ruchu. Drogowcy mają normę: trzeba wycinać drzewa, które rosną bliżej określonej odległości od drogi. Dla wiejskich dróg wynosi ona 12 metrów od osi jezdni, dla tras samochodowych nieco więcej. Zasada została wprowadzona z powodu gwałtownego wzrostu liczby transportu, aby w razie wypadku samochody nie wpadały na drzewa. 30—40 lat temu, kiedy sadzono pasy przydrożne, transportu było znacznie mniej i drzewa sadzono często dosłownie dwa–trzy metry od asfaltu. Służby drogowe obecnie stopniowo zwalniają pobocza z tych drzew. Na drodze do Kowczyna rzeczywiście są drzewa tuż przy samym asfalcie. Ale tutaj oznaczono do wycinki wszystkie drzewa, choć wiele z nich rośnie 15—20, a nawet więcej metrów od osi drogi? Pas ochronny jest tu bardzo szeroki. Zatem nie chodzi też o przyczyny bezpieczeństwa ruchu. To bezczelne pozyskiwanie drewna. Co więc chcą wytępić? Rośnie tu kilkanaście gatunków drzew, w tym także tak cenne, jak dąb, sosna, brzoza, lipa. Drzewa nie mają więcej niż 40—50 lat. Dla takich gatunków, jak dąb czy sosna, to w ogóle młody wiek. Tymczasem mowa o ich całkowitym wycięciu, po czym droga stanie się łysa na długie dziesięciolecia. Jak może być możliwe takie barbarzyństwo?
Pierwsza przyczyna jest ogólna. Ukraina, rzekomo wyrwawszy się z komunistyczno-radzieckiego imperium, wciąż w wielu sprawach żyje według jego praw. Zwłaszcza według barbarzyńskiej zasady „Po nas choćby potop”. Rozkradłszy wszystko, co udało się rozkraść, łapownicy dobrali się też do głównego bogactwa Ukrainy — naszych ziem, tego, co na nich rośnie, przede wszystkim lasów. Ta pożerająca wszystko „filozofia” rozpowszechniła się ostatnio aż nadto. Są też całkiem konkretne przyczyny totalnego wyrębu lasów. Tkwią w naszym dziwacznym ustawodawstwie. Mnoży się ono w parlamencie, uzupełnia dekretami prezydenta, uchwałami rządu. Panuje całkowity bezład, przy czym komuś bardzo na rękę, także w kwestiach ziemi. Dotyczy to w pełni także pasów ochronnych. Potrzebne są pewne wyjaśnienia.
Pasy ochronne zaczęto masowo sadzić w pierwszych powojennych dziesięcioleciach. Dla ochrony pól, zatrzymywania śniegu, rozmnażania zwierząt i ptaków. Polne pasy ochronne są trzech typów: przydrożne, wzdłuż granic terytoriów rad wiejskich (ziem dawnych kołchozów) oraz te, które rozgraniczały pola kołchozu. W 1999 roku na Ukrainie rozpoczęto szeroko zakrojoną reformę ziemi, przezwyciężanie skutków dawnej barbarzyńskiej kolektywizacji. Trwało przekształcanie kołchozów, rozparcelowywanie własności zbiorowej, przede wszystkim ziemi. Chłopi otrzymywali najpierw udział ziemi, który następnie prywatyzowano. Proces ten został praktycznie zakończony. Otóż wtedy w dziwny sposób pasy ochronne nie trafiły do parcelacji. Jedną z przyczyn jest to, że wzdłuż pasów, a czasem pośrodku nich, zazwyczaj przebiegają polne drogi. Pasów i dróg nie włączano do działek ziemi, które przeznaczano chłopom do rozparcelowania. A pasy przydrożne dróg między wsiami pozostały w gestii służb drogowych. Na niektórych drogach, jak i tutaj, na kowczyńskiej, równolegle do pasa drogowców sadzili też drzewa kołchozy. Minęło kilka dziesięcioleci i to już nie jest po prostu gołe pobocze, lecz prawdziwy las. I to niemały. Jeśli 6 kilometrów pomnożyć średnio nawet przez 15 metrów, wychodzi 9 hektarów lasu tylko po jednej stronie drogi. Tyle samo po drugiej. Czyli między Kulikiwką a Kowczynem rośnie 18 hektarów lasu! Niczyje! Dlaczego właśnie tak? Podczas przeprowadzania reformy ziemi, uchwalania Kodeksu ziemi i Kodeksu leśnego Ukrainy postanowiono te bezpańskie pasy zarejestrować jako ziemie Funduszu Leśnego Państwa. Ale potem okazało się, że wiele tych pasów nie interesuje leśników jako źródło pozyskiwania drewna. A dbanie o nie to tylko kłopot. Dlatego obecnie leśnicy bardzo niechętnie biorą na siebie te pasy. Co więcej, do dziś (a minęły lata!) nie opracowano mechanizmu prawnego przekazania tej ziemi od dawnych kołchozów leśnikom.
Przy okazji, co do tej wycinki pasa ochronnego we wsi Horbowe, tam w ogóle panuje pełna kazuistyka. Prokuratura oświadczyła, że nie jest tak łatwo wszcząć przeciwko łapownikom sprawę karną, bo, rzekomo, zniszczony pas ochronny nie figurował i nie figuruje w żadnych dokumentach dotyczących ziemi. I to rzeczywiście jest możliwe: przez 30—40 lat wyrosło tu ci-
...lny las, a wony nigdzie nie są zarejestrowane, nie figurują w ewidencji. Czyżby zatem w naszym państwie wiele jeszcze rzeczy nie figurowało? Swego czasu ustawą pozbawiono z tych ziem także rady wiejskie. To wręcz hańba naszych ukraińskich realiów i naszego ustawodawstwa. Istnieje wyraźnie określona podstawowa jednostka administracyjna państwowego ustroju administracyjno-terytorialnego — rada wiejska. Jest jasno wyznaczone jej terytorium, do którego wchodzą zarówno wieś (lub wsie), jak i wszystkie jej ziemie, w tym również pasy leśne. Lecz obecnie rady wiejskie dysponują ziemiami jedynie w granicach
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
