Strona · s. 14strona oryginału ↗
BIEL I SIECI. ŻYWY ŚWIAT PAPIEROWEJ MAGII
Слово Просвіти, №17 за 2011 рік
Z Asią Honcą, znaną autorką papierowych figurek, modeli strojów historycznych, masek weneckich itp., artystką, o której pisano, że potrafi zarobić 2 tysiące hrywien za noc, tworząc jedną swoją pracę, poznaliśmy się na Szóstych Wiosennych Kijowskich Międzynarodowych Targach „MEDWIN-2011”, gdzie prowadziła warsztaty z tworzenia papierowej czcionki. Zaskoczyło mnie, jak wszystko jest proste. Biały arkusz i wąskie wstążki z kolorowego papieru, które klei się „na sztorc” wzdłuż konturów liter i towarzyszących rysunków. A wychodzi zadziwiająco świeży i jaskrawy wielobarwny wyrób, przestrzenny i oryginalny, można powiedzieć, bardzo paschalny. Oto jak ludzka wyobraźnia potrafi dosłownie z niczego stworzyć coś pięknego. Właśnie unikalność technologii, które artystka wykorzystuje w swoich pracach, uczyniła ją znaną i utrwaliła jej autorską metodologię tworzenia papierowej rzeźby i papierowego reliefu. W świecie sztuki Asia kojarzy się z trójwymiarową plastyką papierową. Asia Honca, z domu Czupryna, urodziła się w rodzinie artystów, więc, jak żartuje, wyboru nie miała — tylko sztuka. W 1999 roku Asia ukończyła Czerkaską Dziecięcą Szkołę Sztuk. Od 1994 roku bierze aktywny udział w wystawach obwodowych i szkolnych, później w studenckich. W 2001 roku odwiedziła międzynarodowe sympozjum twórczej młodzieży we Francji. W 2004 roku ukończyła Kaniowską Szkołę Kultury i Sztuk, w 2010 roku — Czerkaski Narodowy Uniwersytet imienia Bohdana Chmielnickiego. Od 2007 roku aktywnie wystawia swoje prace. W codziennym życiu poświęca się nauczaniu w Dziecięcej Szkole Sztuk „Wesełka” oraz prywatnym studiu artystycznym „Gloria”. Jako osoba aktywna, celowa, altruistyczna, od zeszłego roku zajmuje się prowadzeniem obwodowego konkursu dla utalentowanych dzieci i młodzieży „Talenty twoje, Czerkaszczyzno” i kieruje obwodową organizacją społeczną „Switowyd”. Fizycznie „rozrywa się” między Czerkasami a Kijowem, ale zdążyć zrobić jak najwięcej — to jej credo. Dzisiaj Asia HONCA jest gościem naszej gazety.
— Jak ukształtował się Pani światopogląd artystyczny i jak udało się wypracować w twórczej naturze tak niezwykłą sprawczość? — Uczyłam się w Czerkaskiej Szkole Sztuk Pięknych, gdzie pracowała moja mama. Wychowałam się więc w środowisku, w którym ludzie przejmują się wyłącznie sztuką. W tej placówce oświatowej kompleksowo podchodzi się do wychowania twórczej osobowości. Zajmowałam się tam choreografią, sztuką teatralną, muzyką, grą na fortepianie. Uczyłam się też języków obcych. Przez około 8 lat kształciłam się na wydziale chóralnym, a potem postanowiłam zdawać do szkoły choreograficznej, którą z powodu kontuzji ukończyłam tylko warunkowo. I chyba dobrze się stało, że los tak zdecydował, bo zostałam tym, kim zostałam. — Teraz rozumiem, dlaczego wszystkie Pani statuetki są tak wyrafinowane, jakby były tancerzami. — W mojej duszy taniec jest nieustannie. Moje pragnienie tańca obecnie odzwierciedla się w tworzeniu odzieży. Jeśli szyję coś dla siebie, to są to albo spódniczki przypominające baletowe paczki, albo koniecznie coś koncertowego. Moja mama w szkole była kierownikiem wydziału sztuk plastycznych. Jako artystka wykładała rysunek, malarstwo, kompozycję, rzeźbę, sztukę dekoracyjno-użytkową, dzieci pracowały zarówno z papier-mâché, jak i szyły lalki. A ja właściwie mieszkałam w klasie mamy. I już wtedy zdziwiłam się taką myślą, że prace dzieci, które widzę tuż przed sobą, czasem podobają mi się bardziej niż dzieła wybitnych i znanych artystów. Chyba to w przyszłości i przyznam, znamy się, rozmawiamy z nimi, a wcześniej wszyscy, którzy spotykali się na wystawach obwodowych, od czasu do czasu żalili się sobie nawzajem, że nie ma takiego konkursu, na który chciałoby się jechać, na którym chciałoby się pokazać utalentowane dzieci, poczuć dumę ze zwycięstwa uczniów. Na wystawie, w odróżnieniu od konkursu, nie można zobaczyć właściwie dziecka, a jedynie gotową pracę. A dziecięca praca bez autora jakby traci na barwach. Także plenery i konkursy otwierają przed dziećmi możliwość porozmawiania z zasłużonymi artystami Ukrainy, co jest bardzo ważne dla początkujących, oraz między sobą. Usłyszeć uzasadnioną krytykę mistrza, ciekawe uwagi, opowieści z własnego doświadczenia, co jeszcze kształtuje artystę? Zaczęło się wszystko od tego, że zwyciężyłam w konkursie „Młodzieżowy lider Czerkaszyzny w dziedzinie kultury i sztuki”. Był tam taki trening — tworzono grupy inicjatywne, które opracowywały pomysły, nowe projekty. I oto my na tym treningu opracowaliśmy projekt konkursu. Przyszła myśl, że jest to niezwykle potrzebne i że to właśnie ja powinnam zająć się tą sprawą. — A liderem organizacji społecznej kiedy Pani została? — Właśnie wtedy. Zarejestrowaliśmy organizację, opracowaliśmy statut i pokonaliśmy mnóstwo biurokratycznych przeszkód. Po spisaniu i zatwierdzeniu projektu konkursu zaprezentowaliśmy go przewodniczącym obwodowym, ale nie znaleźliśmy żadnego odzewu. Potem przyszliśmy do naczelnika Zarządu ds. rodziny, młodzieży i sportu. Przyjęto nas tam życzliwie. Wcześniej były tylko projekty sportowe i projekty wspierania biednych rodzin. A o wsparciu utalentowanych dzieci nikt nie pomyślał. Dlatego to ich zainteresowało. Zwracaliśmy się też do Ministerstwa Kultury. Ale jego pomoc okazała się bardzo wątpliwa. Obecnie trwa u nas pierwszy etap kwalifikacyjny, dzieci przesyłają swoje prace. Przeprowadzenie konkursu to trudna, ale bardzo ciekawa sprawa, właściwie to sprawa mojej rodziny. — A Pani własna twórczość? Nie jest Pani tylko artystką, ale także metodykiem, napisała Pani podręcznik metodyczny do przedmiotu do wyboru „Plastyka papierowa” oraz program do tego przedmiotu, pracuje Pani nad książką. Proszę powiedzieć, skąd w człowieku bierze się taki zapał — z prostej białej kartki zrobić coś pięknego? Co Panią tak nęci w papierze — jego czystość? — Zachwyt nad bielą, jak powiedział mój ojciec. Tak nazywała się (z jego lekkiej ręki) moja pierwsza wystawa indywidualna. Często pytają mnie, jaki wpływ na moją twórczość miała sztuka origami, i kiedyś nawet obrażałam się na to. W rzeczywistości nigdy nie fascynowałam się kulturą japońską. Raczej można tu mówić o naszej, ukraińskiej sztuce wycinanki. Ja, choć jestem twórcą metodologii, nie mogę powiedzieć, że to know-how światowego poziomu. Wielu artystów na świecie pracuje w tej technice. Ale na Ukrainie mało kto się tym zajmuje, bo tutaj potrzebna jest i cierpliwość, i wytrwałość, i bezsenne noce, i profesjonalne narzędzia. Noże, żeby robić papierową koronkę. Zaczynałam pracować bardzo niewygodnymi nożami, które łamały się, kruszyły… Z czasem zaopatrzyłam się w narzędzia, nawiasem mówiąc, japońskie. Mają specyficzne ostrzenie, szerokość ostrza, jednym słowem, wiele niuansów. Im dłużej pracujesz, tym bardziej wymagający wobec narzędzi się stajesz. W ogóle zaczynałam bawić się wycinaniem w wieku 9 lat. Stworzyliśmy rodzinny album wycinanych postaci. Ucząc się w szkole choreograficznej, również, wracając do domu, coś wycinałam nożyczkami do manicure, kleiłam. Nigdy nie porzuciłam ulubionego zajęcia. Rozumiecie, bycie po prostu córką Hanny Jurijiwny Czupryny, wykładowczyni, której absolwenci to znani artyści, którzy wystawiają swoje prace, w życiu mnie nie interesowało. Musiałam stać się godną swojego nazwiska. Kostium historyczny również przyszedł do mnie z dzieciństwa. W domu zawsze mieliśmy dużo kostiumów, które mama szyła na wystawę do szkoły sztuk pięknych. A sam przedmiot „plastyka papierowa” pojawił się na drugim roku uniwersytetu, wtedy zrozumiałam, że można robić i trudniejsze rzeczy niż tylko wycinanka. Przyszłam wtedy do domu i zaczęłam ten papier ciąć, męczyć, a on stopniowo przede mną się otwierał, dawał zrozumieć, że można robić wiele niezwykłych rzeczy. Byłam bardzo zafascynowana tymi możliwościami i starałam się w pełni je wykorzystać. — Czytałam, że jest Pani komercyjnie odnoszącą sukcesy mistrzynią. Jak sprzedają się Pani prace? — Ostatnio niezbyt. W ogóle słyszałam, że moje prace są nietrwałe, że nie „zwracają” włożonej pracy i tym podobne. Ale pracuje się nie dla sprzedaży. Z własnymi pracami trudno mi się rozstawać. Artysta zawsze tworzy dla siebie i kocha każde swoje dzieło jak dziecko… Rozmawiała Ludmyła ILJENKO
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
