Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 12strona oryginału ↗

Talentów nam wystarczy dla całego świata

Слово Просвіти, №17 за 2012 рік

— Stepanie Mykołajowyczu, ma Pan wielkie doświadczenie, jak Panu śpiewało się w różnych czasach, jak ocenia Pan sytuację w sztuce operowej obecnie? — W Narodowej Operze Ukrainy jestem od 1978 roku, pamiętam czasy radzieckie. To, co wtedy było dobrego w kulturze sztuki operowej, trzeba było zachować. Wtedy w każdą sobotę i niedzielę, a czasem i w środku tygodnia, oprócz wieczornych, były też poranne spektakle. Przychodziły dzieci klasami z nauczycielami, z rodzicami albo i same. „Zaporożec za Dunajem”, „Natalka Połtawka”, „Najmyczka” Werykiwskiego, inne spektakle operowe, balety stale były w repertuarze. To bardzo dobra praca wychowawcza, dzieci angażowano w wysoką kulturę. Z ogłoszeniem Niepodległości wiele rzeczy zrujnowano, tak jak teraz koparkami, traktorami walą Andrijiwski Uzwiz. A można było odnowić kostiumy, uwspółcześnić inscenizacje, a nie rezygnować z nich. Kiedy uczyłem się we Lwowie na drugim roku konserwatorium, pracowałem we Lwowskiej Operze. Ile wtedy szło dobrych ukraińskich spektakli! „Złota obręcz” Latoszynskiego, „Nazar Stodola” i tak dalej. W Kijowie także… Obecnie to schodzi do zera. Bez wątpienia włoska, francuska, niemiecka klasyka jest bardzo dobra. I w naszym teatrze dobrze reprezentowana. Ale trzeba propagować też swoje: i klasykę, i współczesną muzykę. Nasz teatr to Narodowa Opera Ukrainy im. Tarasa Szewczenki. A gdzie w nim narodowe? W Londynie, na przykład, jest opera narodowa i jest opera światowej klasyki, każdy teatr pracuje na swoim polu, tak powinno być. Z ukraińskich spektakli w repertuarze naszego teatru pozostał „Zaporożec za Dunajem”, i to idzie tylko raz w miesiącu. Opery Łysenki, Latoszynskiego, Kos-Anatolskiego, Łudkewycza, innych wspaniałych kompozytorów, których u nas jest wielu, nie idą. Ukraińska muzyka jest bardziej znana za granicą — w Ameryce, Kanadzie, Niemczech — niż u nas. W wielu mediach rozpowszechniają bezsensowne plotki, że dobrej ukraińskiej muzyki nie ma. Trzeba, żeby wyższe kierownictwo państwa było proukraińskie, wtedy będzie rozwijać się wszystko: i duchowość, i kultura, i gospodarka. Prowadzone są rozmowy o drugim języku państwowym. W innych krajach ta kwestia jest dawno rozwiązana. W Niemczech, na przykład, nawet nie ma mowy o tym, w jakim języku w jakiej prowincji rozmawiać: jednoznacznie — po niemiecku. Tak samo we Francji... U nas obecnie przestrzeń informacyjna jest zaśmiecona niskiej jakości filmami, rosyjską pop-muzyką. Można powiedzieć, że to „antywychowanie”, zresztą we wszystkich dziedzinach: i w polityce, i w literaturze, tak samo i w muzyce. — Niewielu Pana kolegów wyjechało do pracy za granicę, do różnych teatrów świata. Jak Pan do tego podchodzi? — Bardzo wielu wyjechało. Jakieś dobra materialne tam można zdobyć, tracąc o wiele więcej: dla duszy, dla rodziny, dla wychowania dzieci. Bo ty tam jak samotny ptak lecisz — nie masz tego, co potrzebne dla duszy i serca. Ale to wybór każdego. Ja w swoim czasie też miałem wiele propozycji. Nierzadko jeździłem na gościnne występy. Ale na stałe — to nie dla mnie! Kontaktuję się ze znajomymi, w szczególności z Wałentynem Pywowarowem, który przyjeżdża tutaj na urlop. Oni wygrali w sensie materialnym, a my — w innym. My tutaj pracujemy dla swojego narodu, swojego kraju, na rzecz swojej kultury — i to największe osiągnięcie. Nam w tym Bóg pomaga. — Żeby jeszcze i państwo pomagało jak należy, propagowało ukraińską muzykę. Jak inne kraje. — Aktywnie propaguje swoją muzykę Federacja Rosyjska, tam kierownicy państwa przywiązują do tego wielką wagę. „Borys Godunow”, „Chowańszczyzna” Musorgskiego, „Carska narzeczona” Rimskiego-Korsakowa — wspaniałe spektakle. Ale i nasze nie są gorsze. Niemcy, na przykład, nawet środki nam wydzielali na inscenizację „Lohengrina”, „Fausta” Gounoda. Francuska ambasada, włoska także wydzielają pieniądze w innych państwach na inscenizację swoich oper. Nam trzeba się tego uczyć, pracować nowocześnie. — Podczas antraktów w operze często brzmią inne języki: angielski, niemiecki, francuski, japoński itd. Czasem częściej niż ukraiński. Dlaczego? — Sala teatru jest stale wypełniona. Na spektakle chodzi bardzo wielu obcokrajowców. Ukraiński słychać rzadziej przez to, że dość drogie są bilety, a nasi ludzie nie są tak bogaci. Sztukę operową, w ogóle teatry na świecie przeważnie dotuje państwo. Gdyby bilety potanieć, ludzie mogliby odwiedzać spektakle, podnosiliby swój poziom kulturalny. U nas jeszcze nie zawsze robi się to właściwie. — Nauczyciele szkół muzycznych skarżyli się, mówiąc, że niestety nie ma płyt, zwłaszcza wideo, żeby można było pokazać spektakle dzieciom w szkole. Słyszałam, że Pan niedawno wydał swoją płytę. Czy łatwo to zrobić? — Ani państwo, ani teatr w tym artystom nie sprzyjają. Wydałem w zeszłym roku płytę własnym kosztem, żeby choć coś zostało z mojej pracy. Przecież spektakl minął — i ani śladu. Nagrałem arie operowe ukraińskiej i światowej klasyki, próbki muzyki ludowej z orkiestrą ludową. 17 wielkich utworów, mniej więcej na dwie godziny. — Pan wiele lat zajmuje się przygotowaniem młodych śpiewaków. Jak sprawy w tej dziedzinie? — W Kijowskim Narodowym Uniwersytecie Kultury i Sztuki zajmuję się młodymi śpiewakami. Wielu moich studentów już pracuje w chórze Weriowki, w kapeli „Dumka”, w teatrze, w sali organowej. Wielu rozbiegło się po świecie. Moi dawni studenci pracują w Rosji, Ameryce, w innych krajach. — Jak odbierają ukraińską muzykę za granicą? — Ukraińską muzykę ludową, operową na świecie odbierają bardzo dobrze. Pamiętam, pewnego razu w Monachium sala na stojąco klaskała 45 minut. I tak wszędzie. — Urodził się Pan w rodzinie, gdzie nie było profesjonalnych muzyków. Kto pomógł wejść na tę drogę? — Urodziłem się w górach w rejonie kosowskim obwodu iwanofrankiwskiego. Od dzieciństwa kocham muzykę. Moja mama pięknie śpiewała. Dziadek, który mieszkał w Ameryce, bardzo dobrze grał na skrzypcach. Po to, żebym uczył się muzyki, moja babcia, która otrzymywała tamtymi pieniędzmi 12 karbowańców emerytury, 8,50 karb. co miesiąc dawała, żeby zapłacić za szkołę muzyczną, gdzie uczyłem się gry na bajanie. Potem ukończyłem Lwowską Szkołę Muzyczną, później Lwowską Konserwatorium. Wykształcenie otrzymałem, jak wszyscy w tamtym czasie, bezpłatnie. — U Pana krewnych, którzy nie byli związani z muzyką, u współmieszkańców była potrzeba muzyki, dążenie do wysokiego, do piękna. — Wtedy ludzie zbierali się razem, na przykład na wieczornice, żeby porozmawiać, pokazać swoją sztukę, pośpiewać, potańczyć. Obecnie przedstawiciele średniego, a zwłaszcza młodszego pokolenia, kiedy się zbierają, śpiewają bardzo rzadko, przeważnie słuchają. Rozwija się konsumpcjonizm, a nie twórczość. Tak nie tylko na Ukrainie, ale i w innych krajach. A kiedy byliśmy na gościnnych występach w Japonii, widzieliśmy, że tam w weekendy odbywa się bardzo wiele świąt narodowych. Zbierają się w parkach, domach kultury, brzmi muzyka narodowa. Oni są narodowo świadomi, propagują swoje. Nam warto brać z nich przykład. Gościem redakcji jest Stepan Ficycz, artysta ludowy Ukrainy, laureat Międzynarodowego Konkursu Śpiewaków Operowych w Sofii (Bułgaria), solista Narodowej Opery Ukrainy. Wykonawca partii Petra w operze M. Łysenki „Natalka Połtawka”, Andrija (M. Łysenko „Taras Bulba”), Andrija (S. Hułak-Artemowski „Zaporożec za Dunajem”), Edgara (G. Donizetti „Łucja z Lammermooru”), Pinkertona (G. Puccini „Madame Butterfly”), Rudolfa (G. Puccini „Cyganeria”), Fausta (Ch. Gounod „Faust”), Turiddu (P. Mascagni „Rycerskość wieśniacza”), Władimira Igorewicza (A. Borodin „Kniaź Igor”), Łykowa i Bomelija (N. Rimski-Korsakow „Carska narzeczona”), Andrija Chowańskiego (M. Musorgski „Chowańszczyzna”), Szujskiego (M. Musorgski „Borys Godunow”), Truffaldina (S. Prokofiew „Miłość do trzech pomarańczy”) i innych. Koncertował w wielu krajach świata: Anglii, Francji, Hiszpanii, Portugalii, Niemczech, Austrii, na Węgrzech, w Polsce, USA, Kanadzie, Indiach, Japonii, na Wyspach Kanaryjskich.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn