Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 15strona oryginału ↗

Portret „Kino-Teatru” w przestrzeni bytu

Слово Просвіти, №17 за 2014 рік

Pełnowartościowe życie artystyczne kraju potrzebuje fachowych znawców, którzy powinni mieć możliwość wypowiedzi. Taką możliwość dają czasopisma artystyczne i kulturoznawcze. 12 maja 2014 roku jedno z takich wydawnictw — „Kino-Teatr” — będzie świętować swoją 19. wiosnę. Magazyn powstał w latach 90., w czasach niestabilności gospodarczej i niedostatku, kiedy jedno po drugim znikały wydawnictwa-starzyce, poświęcone kulturze i sztuce, a przestrzeń medialna wypełniała się blichtrem, glamourem i żółtą prasą. Samo istnienie ukraińskiej kinematografii znalazło się wtedy pod znakiem zapytania, co wywołało u ukraińskich filmowców wir emocji — od rozpaczy po skrywane nadzieje. L. IWANYSZYNA Reżyser filmowy Anatolij Syrych: „Kocham wasz magazyn, ponieważ tworzy iluzję, która zabiera mnie od rzeczywistości, gdzie kinematografia już nie istnieje” (zapis w księdze opinii redakcyjnych z 1997 roku). Bardziej optymistyczny był w tamtym czasie Mychajło Illenko: „Mam nadzieję, że kino się nie zatrzyma i magazyn „Kino-Teatr” będzie miał możliwość zwracania się do naszych reżyserów, aktorów, operatorów. Jestem bardzo wdzięczny za wsparcie i nadzieję, z jaką spotykam każdy nowy numer”. Korespondenci „Kino-Teatru” wierzyli w tę prognozę, a także w to, że w naszym kraju jest audytorium, które interesuje się teatrem i kinem, i że to audytorium czeka na profesjonalne spojrzenie na ukraiński proces filmowy, na sądy i doświadczenia ukraińskich i zagranicznych reżyserów, aktorów, operatorów, artystów, kompozytorów. Ostatecznie ukraińskie kino przetrwało pod naciskiem gospodarczego kolapsu i, choć powoli, to jednak kontynuowało swój rozwój w ciągu lat 2000. Na początku lat 2010. sukces takich filmów, jak „Toj chto projshow kriz wohon” („Ten, który przeszedł przez ogień”), „Chajtarma”, „Wiczne powertennia” („Wieczny powrót”), być może otwiera nowy zwrot w jego historii. „Mam nadzieję, że wreszcie statek ukraińskiego kina odpłynie w światowy ocean i, jak to bywa, odniesie głośne zwycięstwa. Ale do tego trzeba nie tylko podnieść kotwicę i doczekać się pomyślnego wiatru, ale też zorganizować ratunkową załogę, która mogłaby wyciągnąć nasz statek z dna morskiego na powierzchnię. Taki moment nadejdzie i będziemy jeszcze świadkami oraz uczestnikami odrodzenia ukraińskiej kinematografii” (Łeonid Cherewatenko, 2002). Magazyn dzięki czytelnikom i swojemu założycielowi — Narodowemu Uniwersytetowi „Akademia Kijowsko-Mohylańska” — kontynuuje stabilne utrzymywanie swojego kursu w burzliwych wodach (jeśli kontynuować analogię z żywiołem morskim) oraz regularnie, co dwa miesiące, docierać do swoich oddanych czytelników. Dzisiaj otrzymali oni już jego 112. numer. Ta regularność wielu nawet dziwi, gdyż wydawnictwom artystycznym wiedzie się nielekko: to wypływają, to toną, a jeśli pojawiają się nowe, to również na krótko… „To magazyn, który jako pierwszy otworzył horyzont tematów kina i teatru, łącząc je również po raz pierwszy. O masie filmów i spektakli jako czytelnik, a nawet jako specjalista, dowiedziałem się z niego. W szczególności o tych naszych filmach, które pokryły się kurzem zapomnienia” — mówi historyk teatru Wałerij Hajdabura. Dołącza do niego kolejny doktor nauk o sztuce Rostysław Pyłypczuk: „Magazyn „Kino-Teatr” jest dzisiaj najlepszym spośród czasopism o sztuce na Ukrainie, a jeśli chodzi o część teatrologiczną — to tym bardziej”. „Niezależnie od tego, że w ostatnich latach zbyt często Ukraińcom przyszło być widzami jednego jedynego teatru — teatru absurdu prezydenta Janukowycza — magazyn „Kino-Teatr” stoicko wypełniał swoją misję. Formował i formuje tę aurę, w której ukraińska kinematografia, rozszerzając koryto tradycji, wpływa w światowy nurt, a ukraiński widz wznosi się ponad papkę postsowieckich seriali, gdzie bohater w kamuflażu wciąż kogoś „moczy w wychodku”. Pamięta się, że prezydent „Hollywoodzkiej Fundacji Tryzub” Petro Borysiw w wywiadzie dla czasopisma mówił, że mimo słabości spraw scenariuszowych, ukraińskiemu kinu pomaga sama ziemia, krajobraz. Niechże ojczysta ziemia, która przechodzi dzisiaj przez tygiel prób, powstanie w całej swojej sile i pięknie oraz da nowe siły twórcom kina, artystom teatru i twórcom magazynu!” — tak uważa zasłużona dziennikarka Ukrainy Hanna Antypowycz z Połtawy. Eduard OWCHARENKO Zamysł zrealizowania takiego projektu powstał u kierowniczki Centrum Tetiany Zozuli jeszcze piętnaście lat temu i został częściowo wcielony na scenie Konserwatorium Kijowskiego (obecnie Narodowa Akademia Muzyczna Ukrainy imienia Piotra Czajkowskiego). Obecnie odbyła się premiera odnowionego programu, zmienili się wykonawcy, część numerów, ale główny cel pozostał: aby ludzie za pomocą sztuki lepiej poznali przykazania Boże. — Żeby ludziom stała się bardziej zrozumiała treść Bożych przykazań, trzeba doczytywać je do końca — opowiedziała pani Tetiana. — Powiedzmy, prawie wszyscy wiedzą, że piąte przykazanie zaczyna się słowami: „Czcij ojca swego i matkę”, ale nie każdemu wiadomo, że kończy się ono słowami: „aby przedłużyły się dni twoje na ziemi, którą darował ci Pan Bóg Twój”. Część numerów koncertu jest zbliżona do prawosławia, inna — do katolicyzmu, a utwory wykonywane są w różnych językach. Chcieliśmy pokazać, że jesteśmy jednym narodem, niezależnie od tego, do jakiego kościoła chodzimy i w jakim języku rozmawiamy. Koncert rozpoczął się utworem „Niech się wzniesie modlitwa moja” do muzyki P. Czesnokowa w wykonaniu solisty Narodowej Opery Ukrainy Andrija Honiukowa oraz chóru Narodowej Operetki Ukrainy, który brzmiał szczególnie podniośle i uroczyście. I ten utwór jest niezwykle współbrzmiący z przykazaniem „Czcij Boga i służ Mu”. Kiedy słuchasz impromptus Schuberta, opus 90, które muzycy nazwali „Ave Maria”, bo jego frazy zbiegają się z tekstem modlitwy, w wykonaniu Natalii Kołomijec (fortepian).

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn