Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 16strona oryginału ↗

Świat uratuje pieśń

Слово Просвіти, №17 за 2014 рік

Trzeciego dnia świąt wielkanocnych, 22 kwietnia 2014 roku, w eleganckiej sali stołecznego Domu Literatów, twórcze małżeństwo — poeci i znawcy ludoznawstwa, członkowie Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy Mykoła Tkacz i Nadija Danyłewśka zaprezentowali zbiór ukraińskich pieśni ludowych „Klen buło, czym ne derewo”. Są oni laureatami nagród literackich „Błahowist” im. M. Kociubynśkiego, współautorami publikacji folklorystyczno-etnologicznych: „Wyjdy, wyjdy, Iwanku” (1993), „Kłeczalnyj mist” (1995), „Iszow Mykołaj” (1996), „Peretyk” (2000), „Chlib nasz nasusznyj” (2003), „Oj ty, Kałyto, oj medowaja” (2004), „Prosyły batko, prosyły maty” (2005) i in.; opracowali spuściznę twórczą pisarza, etnografa i publicysty D. M. Moroza oraz antologie wierszy o tematyce kalendarzowej ukraińskich poetów. Nadija Danyłewśka i Mykoła Tkacz są autorami tomików poetyckich, publikacji naukowych oraz licznych artykułów w prasie. Wiktorija RUTKOWŚKA (WALKOWA), członkini Narodowego Związku Dziennikarzy Ukrainy. „Klen buło, czym ne derewo” to trzeci zbiór folklorystyczny Nadiji Danyłewśkiej i Mykoły Tkacza. Pierwszy — „Oj ty, proso-wołoto” ujrzał światło dzienne w 2008 roku, drugi — „Czumaroczka riabesieńka” — w 2011. Do zaprezentowanej książki weszły przykłady najpopularniejszych gatunków folklorystycznych: pieśni kalendarzowe, rodzinne i społeczno-obyczajowe, kołysanki, kozackie, żołnierskie, weselne, żartobliwe, liryczne, przyśpiewki oraz psalmy ludowe, zapisane od mieszkańców wsi z Czernihowszczyzny, Czerkaszczyzny i Kijowszczyzny, głównie w latach 80. i 90. XX wieku. Ponadto zamieszczono opis tradycyjnego ukraińskiego wesela ze wsi Łuhowe w rejonie mieńskim obwodu czernihowskiego. Aby zachować oryginalność lokalnej gwary, autorzy opracowania trzymali się zapisu słów dialektalnych tak, jak brzmią one w danym regionie. Na wieczorze obecni byli przedstawiciele twórczej inteligencji — poeci, dziennikarze, folkloryści, pracownicy muzeów, pedagodzy, koledzy z Ziomkostwa Czernihowskiego, członkinie klubu „Wołynianka”. Swoich przyjaciół i kolegów przybyli powitać profesor Narodowej Akademii Kierowniczych Kadr Kultury i Sztuki, zasłużony pracownik kultury Ukrainy, kierownik artystyczny zasłużonego zespołu pieśni i tańca „Darnyczanka” Petro Andrijczuk oraz śpiewak Mychajło Połoz. Prowadzący — doktor nauk filologicznych, kierownik działu folklorystyki Instytutu Sztuki, Folklorystyki i Etnologii im. M. T. Rylskiego Narodowej Akademii Nauk Ukrainy Mykoła Dmytrenko podkreślił, jak ważne jest nie tylko zachowanie ukraińskich tradycyjnych skarbów pieśniarskich, ale także tworzenie możliwości dla kontynuacji ich funkcjonowania. To bezcenne, pełne poświęcenia dzieło od wielu lat wykonują Nadija Danyłewśka i Mykoła Tkacz. To, że pieśni utrwalone od ich nosicieli, z których wielu odeszło już na tamten świat, zyskują drugie życie, jest zasługą tej twórczej rodziny. Niektóre z nich znajdują się w repertuarze chóru „Homin” (kierownik, laureat Nagrody Szewczenkowskiej Łeopold Jaszczenko), ludowej artystki Ukrainy Wałentyny Kowalśkiej, zespołu wokalnego „Lubystok” (kierownik Nina Łewyćka), kobziarza Tarasa Syłenki. W programach tria „Żajworonok” pod kierownictwem Wałentyny Dmytriwny Komanczuk jest niemało utworów ze wspomnianych zbiorów folklorystycznych, niektóre z nich zabrzmiały również tym razem. Szczere słowa podziękowania za współpracę wyraziła etnomuzykolog, uczestniczka grupy folklorystycznej „Bożyczi”, Olha Karapata. Wykonała ona prawdziwie tytaniczną pracę, rozszyfrowując pieśni zapisane z głosu na taśmę magnetofonową i przeniesione na nośniki elektroniczne. A Wałentyna Kowalśka w swoim wystąpieniu podkreśliła dawne twórcze więzi z panią Nadiją i panem Mykołą oraz podarowała małżeństwu luksusowe wydanie „Pisennyj swit ukrajinoznawstwa”, do którego weszła seria zapisanych przez nich pieśni. Ze swojej strony Nadija Danyłewśka mówiła o znaczeniu twórczości pieśniarskiej dzisiej-

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn