Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 4strona oryginału ↗

Sposób myślenia o życiu narodu

Слово Просвіти, №17 за 2017 рік

O idei narodowej pisać mi się strasznie nie chce. Temat ten został przegadany do niemożliwości. Zresztą czas jest taki, że potrzebna jest praktyka narodowa, ale nie na oślep, i tutaj znów na powierzchnię wypływa ten sam przegadany temat. Dlatego będę starał się zamiast stempla „idea narodowa” używać dopiero co wymyślonego neologizmu „sposób myślenia o życiu narodu”. Całkiem niezły termin. Teraz o przyczynie przełamania mojej niechęci do pisania na wspomniany temat. Wołodymyr FERENC, m. Iwano-Frankiwsk W przestrzeni informacyjnej odbywają się zupełnie niezdrowe dyskusje na temat ukraińskiej idei narodowej. O ukraińskiej idei narodowej niedawno wypowiedział się nawet skandalicznie znany deputowany i rozkręcony medialnie Wadym Rabinowycz. Na ten temat w przestrzeń informacyjną wrzuca się tyle destrukcji, że ukraińska myśl intelektualna musi powiedzieć swoje słowo. Jeśli nie będziemy ingerować w tę dyskusję, możemy stanąć przed faktem pojawienia się zakamuflowanej pod modernizm idei Małorosji czy Ukrowawilonii, do których Ukraińcy będą mieli stosunek co najwyżej jako „wieloliczne uosobienie hamulca postępu i sukcesu”. Przynajmniej takie wrażenie sprawia artykuł Serhija Udowyka „Ukraina w postmodernizmie—4. Idea narodowa” (strona „Chwyla”, czyli „Fala”). Artykuł dość mądry, ale bierze za żywe tym, że nie zostawia suchej nitki na honorze współczesnych Ukraińców — i wszystko dla dobra „wielonarodowego narodu ukraińskiego”. Ile naprawdę warci są biedni Ukraińcy, wiemy od Iwana Franki i Oleny Pcziłki. Swoim współczesnym odbiciem w lustrze przytomni Ukraińcy też nie są zadowoleni, ale na głos mówi o tym chyba tylko Lina Kostenko. Boimy się ostrej własnej oceny i dlatego przemówienie Małkowycza przy wręczaniu mu Nagrody im. Tarasa Szewczenki oraz reakcja społeczeństwa na nią jest pierwszym świadectwem gotowości Ukraińców do zmian. Nie jesteśmy przyzwyczajeni do wypowiadania się otwarcie i nie mamy do tego swojego kąta w przestrzeni informacyjnej, poza kilkoma niskonakładowymi gazetami. Internet mógłby nam pomóc, ale jest już całkowicie zaśmiecony botami, agentami i ludźmi, którzy nie potrafią nie być jak wszyscy. Mimo ostrego rozumu i umiejętności wyrażenia swojego stanowiska Ukraińcy bardzo łatwo przyjmują na wiarę wszelkie emocjonalno-prowokacyjne głupoty i lenią się, by przeskakiwać przez kłody przestarzałych, często błędnych pojęć, którymi wypełniony jest ten faryzejski świat. Rozumny sposób myślenia o życiu narodu stoi w poprzek drogi popularnego na Ukrainie nieprzyzwoitego sposobu wzbogacania się, i bez nauki walki z tym cynicznym złem idea narodowa pozostanie przedmiotem filozoficznych sporów intelektualistów i oświeceniowców. Dobra teza, ale w ukraińskim środowisku nie ma zbyt wielu organizacji intelektualnych zdolnych przyjąć wyzwanie światowej wojny informacyjnej. Oczywiście, bardzo trudno amatorskiemu oświeceniu przeciwstawić się armii zaangażowanych uczonych znawców ludzi, którzy muszą pracować przeciwko społeczeństwu, żeby niebiednie żyć i karmić potomków. Osobowości spośród intelektualistów są skazane na pracę dla narodu przeważnie za darmo. W końcu to nie jest aż tak trudne — odkrywać istotę technologii mącenia w głowach narodu. O wiele trudniej jest znaleźć sposób na przekonanie o słuszności wniosków biednych Ukraińców. To ostatnie zawsze było historycznym superzadaniem liderów narodowych i bohaterów, i często bohaterowie nie mogli dokrzyczeć się do zdrowego rozsądku prostego ludu i dlatego wybierali ofiarę życia. Teraz jest jeszcze gorszy świat — środki przekonania są dostępne, ale za bardzo duże pieniądze, których Ukraińcy nie mają, bo o to dbają agenci bezpieczeństwa interesów nieprzyzwoicie wzbogaconych. Bo zamożny Ukrainiec jest bardzo niebezpiecznym aborygenem, zdolnym pokonywać klapki na oczach mącenia i żyć swoją prawdą oraz sprawiedliwością. Mimo wszystko pod dotkliwą nawałą nędzy naród budzi się i przebywa w swoistym efemerycznym stanie zdolności na poziomie komórkowym do rozpoznania kłamstwa polityków. Wydaje nam się, że w tym czasie technologie ogłupiania nie działają. W rzeczywistości działają, bo pobudzonemu społeczeństwu systematycznie proponuje się fałszywe priorytety i fałszywy cel walki, na przykład walkę z korupcją. Zbliżamy się do bardzo wrażliwego stanu emocjonalnego „świeżo przebudzonych Ukraińców”, i ten stan nieuchronnie będą wykorzystywać przeciwnicy ukraińskiej idei. Adeptom nieprzyzwoicie wzbogaconych opłaca się zastąpić normalne postrzeganie życia narodu swoją telewizją, a prawdziwą samoorganizację — rozpaczą żywiołowego protestu. Wniosek z tego akapitu — musimy mieć wystarczająco dużo osobowości o wysokim sumieniu, które posiadają dar generowania i rozpowszechniania intelektualnych drogowskazów dla prostego ludu. To przygotowane osobowości, zdolne niemal codziennie wykrywać fałszywe cele i zamaskowane przeszkody, które sprywatyzowany świat informacyjny zazwyczaj podaje jako dobro. To nauka życia z ideą narodową w sobie, nauka współczesna, której dotąd nie znaliśmy i którą trzeba przyswoić, aby przetrwać w XXI wieku. Chodzi o współczesną oświatę, która nie może być masowa — tylko osobista. Tylko osobiste podejście do formowania rzeczywistego członkostwa w strukturach społecznych Ukraińców rozwiązuje problem monitoringu, analizy ukraińskiego bytu i tworzenia formuł — tez dla właściwej orientacji opinii publicznej. A rozpowszechnianie tych tez powinno odbywać się poprzez masowy wolontariat. Wydaje mi się, że całkiem intuicyjnie ukraińskość przejawiła próbę stworzenia takiego intelektualnego jądra w postaci inicjatywy „Pierwszy grudnia”. Niestety, sprawa nie posunęła się dalej. Nam, jak zawsze, brakuje zasobów na to, co najważniejsze i nadal stoimy przed ścianą na drodze ukraińskiej idei, nie mając odwagi przyznać — w tym momencie główną ideą jest usunięcie tej ściany, a nie rozmowy o cierpiącej niezniszczalności ukraińskości. Wspomnijmy Hryhorija Skoworodę, który prosił, by nie uczyć jabłoni rodzić jabłka, ale odgonić od jej korzeni świnie! Na wszystkich transparentach i we wszystkich głowach musi zostać wbite jak gwóźdź hasło: „Ukra-

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn