Strona · s. 9strona oryginału ↗
Kyryło STECENKO: «Projekt „DRUM & BACH” — drzwi do przyszłości»
Слово Просвіти, №17 за 2018 рік
— Taki projekt nie rodzi się w ciągu jednego roku? — Nawet nie w ciągu jednego dziesięciolecia. Zacząłem pracować nad nim jeszcze w 1980 roku, a planuję zakończyć za dwa lata. Z tym programem występowałem już w Kamieniecko-Podolskim Uniwersytecie Narodowym im. Iwana Ohijenki, mieście Chocimiu, Czerniowieckiej i Lwowskiej filharmoniach obwodowych, a jeszcze jeden koncert charytatywny odbył się przy wsparciu kijowskiej „Proświty” w Narodowym Muzeum Literatury Ukrainy. Swoją drogą, występ we Lwowie, z propozycji dyrektora miejscowej filharmonii Wołodymyra Sywochopa, odbył się właśnie 21 marca — w dniu 333. rocznicy urodzin Johanna Sebastiana Bacha. A kierownictwo Narodowej Filharmonii Ukrainy wyznaczyło datę koncertu na 11 kwietnia, co w zdumiewający sposób zbiegło się z moimi urodzinami. Celem projektu jest pokazanie multistylistycznych opracowań utworów Bacha. Każdy z przedstawionych utworów składa się z 4–8 części, i każda część ma swój własny świat obrazów, gatunek i tradycje wykonawcze. Aby zrealizować opracowanie, do każdej części trzeba odnaleźć współczesny, ale szczególny styl, który się z nią organicznie łączy i jednocześnie jest nieoczekiwany. — Na czym polegała osobliwość koncertu w Narodowej Filharmonii Ukrainy? — W Kijowie udało mi się zagrać Sonatę nr 1 oraz wybrane części z trzech partit. Podczas niewielkiej trasy koncertowej po Ukrainie był ze mną tylko Heorhij Matwijiw (bandura), prawda, we Lwowie dołączył do nas kontrabasista Serhij Fedorczuk. A w kijowskim koncercie brał udział zespół pięciu wykonawców. Oprócz mnie i bandurzysty H. Matwijiwa do projektu dołączyli Nazar Steć (kontrabas), Serhij Chmelow (perkusja) i Wołodymyr Szpudejko (stepowanie). W stolicy pokazaliśmy pełny program multistylistycznych opracowań. Te opracowania łączą taneczne gatunki suity barokowej XVII wieku ze stylami współczesnej muzyki popularnej. Podczas koncertu widzowie mogą poczuć, jak poważna „allemanda” błyskawicznie przekształca się w „blues” czy „bossanovę”, jak wykwintny „gawot” zaczyna wytańcowywać „hopaka” czy „reggae”, a wesoła „kuranta” tworzy taką nieoczekiwaną parę z amerykańskim „rock and rollem”, że nawet fuga jest już odbierana jako „boogie-woogie”. W koncercie graliśmy Sonatę g-moll oraz wybrane części z trzech partit na skrzypce solo. Łącznie zabrzmiało 17 części, z których siedem powstało w nowych aranżacjach pod takimi tytułami: „Ucieczka z piekła”, „Fugi-Woogie”, „Allenowa”, „Bluesanda”, „Rokanta”, „Sarabanda w przestrzeni singularnej”. W Kijowie udało mi się dość jakościowo i z sukcesem zaprezentować swój zamysł. Ale był on jak dotąd ujawniony tylko częściowo i w głównych ideach. W każdej z suit liczba części była nieco skrócona. Jest to związane z psychologią publiczności, a także wymaganiami administracji filharmonii. Przecież koncert musi trwać do dwóch godzin z przerwą. Ale główne części mimo wszystko zabrzmiały. Być może trzeba będzie nadal skracać liczbę części, aby mieć możliwość komunikowania się z salą, wyjaśniania istoty opracowań, aby słuchacze byli włączeni w proces twórczy, aby zmniejszać barierę między artystami a publicznością. A publiczność w Kijowie jest życzliwa i mentalnie była gotowa na taki eksperymentalny koncert. Bardzo mi się to podobało. I choć formą ten występ był akademicki, to treścią wszyscy rozumieli jego niezwykłość. Ten program można pokazywać nie tylko w filharmoniach, ale także w klubach nocnych, na stadionach, festiwalach jazzowych czy rockowych. Nie ma on granic co do audytorium. Moim celem jest zainteresowanie młodej publiczności i ludzi starszego pokolenia, którzy żyją współczesnym życiem. — Nad czym będzie Pan pracował dalej? — Oficjalnie zaprezentowałem ten projekt w stolicy Ukrainy i dalej mam zamiar pokazywać go na całym świecie. Ma on trzy fazy swojego rozwoju. Początkowo...
trzeba zakończyć pierwszą, która jest czysto muzyczna. Zatem w Kijowie pokazaliśmy 17 części, a 7 z nich zostało opracowanych. Każda aranżacja była realizowana w innym stylu. Teraz mnie, jako aranżerowi i kompozytorowi, przyjdzie wykonać jeszcze 10 opracowań. Tak zakończy się pierwszy etap tworzenia produktu, który można pokazywać na festiwalach muzycznych i imprezach sztuki współczesnej — wszędzie na świecie, gdzie wykażą zainteresowanie tym projektem. Potem będę mógł przejść do drugiego etapu z wykorzystaniem baletu współczesnego (contemporary ballet), w którego arsenale są nie tylko klasyczne, ale i ludowe, współczesne oraz uliczne tańce. W ten sposób poprzez choreografię wzmocnimy dialog współczesnego globalnego świata z barokową kulturą Europy XVII wieku, uczynimy go jaśniejszym i bardziej różnorodnym. A na trzecim etapie użyjemy nowych technologii wideo i nowoczesnych możliwości scenicznych teatrów operowych. — A dlaczego właśnie Bach? — To wybitny kompozytor, który w głowie trzymał Wszechświat, tradycje muzyczne różnych narodów, duszę każdego człowieka. Lubię mówić o nim: „Drugi po Bogu”. Bach rzeczywiście był genialny nie tylko pod względem jakości muzyki, ale stał się fenomenem płodności. Stworzył tyle doskonałej muzyki, że gdyby ją tylko przepisać, to zwykłemu kopiscie nut nie wystarczyłoby życia. Był tak doskonałym profesjonalistą, że nie musiał robić nawet szkiców do swoich utworów. Stoi na szczycie najwyższej góry w świecie Muzyki. Na koncercie starałem się nie kokietować publiczności, nie upraszczać Bacha. Odnalazłszy istotę danego utworu, pragnąłem jedynie wzmocnić to, co rezonuje z duchem i doświadczeniem naszych czasów. — Finałem i ozdobą wieczoru stało się wielkanocne powitanie dla J. S. Bacha i wszystkich widzów od Dziecięcego Teatru Folklorystycznego „Daj Boże!”. — To był także prezent na moje urodziny, który zawierał w sobie sławę i uwielbienie Bacha, a także uwielbienie i sławę Jezusa Chrystusa. Z propozycją, aby wystąpił ten zespół, zwróciła się do mnie jego kierowniczka artystyczna Olha Melnyk. Początkowo myśleliśmy, jak to zrobić, aby program ukraińskiego zespołu folklorystycznego harmonijnie łączył się z utworami Bacha. A okazało się — wszystko proste, wszak koncert odbywał się w trzeci dzień Wielkanocy. Młodzi artyści winszowali Bachowi, któremu niedawno stuknęły 333 lata, winszowali z okazji Wielkanocy wszystkim widzom. W ukraińską obrzędową żywiołowość, którą stworzył „Daj Boże!”, organicznie wpisał się także bandurzysta Heorhij Matwijiw. Dla mnie bardzo ważny był ten występ dziecięcego zespołu, wszak dzieci to nasza przyszłość. I swój projekt postrzegam nie jako sprawozdanie z przeszłości. Znacznie ważniejsze jest pokazanie perspektyw zarówno sztuki skrzypcowej, jak i ukraińskiej kultury na świecie, a także utrwalenie zmian w stylu komunikacji między ludźmi i narodami. Projektem „DRUM & BACH” pragnę otworzyć drzwi w przyszłość. Rozmawiał Eduard OWCHARENKO Zdjęcia Wołodymyra OSYPENKI absolwent słynnej uczelni i sam chciałbym postać w barytonowej grupie chóru. Dlatego uważam za symboliczne to, że obchody 85-lecia kompozytora zbiegają się z takim samym jubileuszem niedawno zmarłego Błogosławionego Lubomyra Huzara. Gdzieś tam w niebiosach oni razem tworzą anielski chór, który dziękuje i wysławia Pana, oni modlą się za nas, za nasz naród i naszą Ukrainę. Znany ukraiński skrzypek i kompozytor, przewodniczący Kijowskiego miejskiego zjednoczenia Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” Kyryło Stecenko w dniu swoich urodzin zaprezentował w Sali Kolumnowej im. M. Łysenki Narodowej Filharmonii Ukrainy projekt „DRUM & BACH”. O tym projekcie oraz o tym, co go poprzedziło, nasza rozmowa z panem Kyryłem.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
