Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
← Archiwum «Slovo Prosvity»

Слово Просвіти, №17 за 2025 рік

16 s. · 31 wpisów · PDF w Wikimedia Commons ↗ · CC BY 4.0

Tłumaczenie maszynowe z ukraińskiego. Cytaty, nazwiska i liczby sprawdzaj ze stroną oryginału. 3 z 31 wpisów jest wyświetlanych po ukraińsku, dopóki tłumaczenie jest aktualizowane.

Tekst wyodrębniono z PDF i automatycznie podzielono na materiały. Granice części materiałów nie zostały sprawdzone redakcyjnie: jeden wpis może zawierać kilka materiałów, tylko część jednego lub blok serwisowy (np. ogłoszenie o prenumeracie). Źródłem pierwotnym jest strona gazety w PDF.

Strona · s. 1strona oryginału ↗

Bukowińska „Proświta” a Frankowa interpretacja „psiego obowiązku” inteligencji wobec własnego narodu

Mykoła TYMOSZYK, doktor nauk filologicznych, profesor Zdjęcia z otwartych źródeł Mój wędrowny cykl „Rozmoskwienie Bukowiny” rozpoczął się w niezwykły sposób, w rejonach Czerniowieckiego obwodu. Tym razem serię jego prezentacji zainicjowały gromady z górskich krain – wyżnickiej, putylskiej, głębockiej. Swoiste błogosławieństwo nowej akcji oświatowej otrzymałem na krajowym zebraniu proświtian w mieście mojej dziennikarskiej młodości, dokąd zostałem zaproszony jako członek Naczelnego Zarządu „Proświty”. W sakralnej Czerwonej Sali Czerniowieckiego Narodowego Uniwersytetu im. Jurija Fedkowycza odbywało się sprawozdawcze zebranie jednej z najstarszych i najbardziej autorytatywnych w Ukrainie „Proświt”. Ton swojego wystąpienia na tym poważnym zgromadzeniu świadomie oparłem na dwóch mało znanych zdaniach geniusza narodu ukraińskiego Iwana Franki. Za ostre wypowiedzi o sprzedajności i obojętności ukraińskiej inteligencji rodacy-intelektualiści często oskarżali go o… brak patriotyzmu. Czy nie za to Iwana Frankę nie dopuszczono do profesorskiej katedry na Uniwersytecie Lwowskim (1895)? Jego próbę objęcia stanowiska profesora Uniwersytetu Czerniowieckiego (1899) również storpedowano. Nie mogłem nie wspomnieć w tym kontekście o naszej niezapomnianej siostrze Irynie Farion. Po haniebnym i bezprawnym zwolnieniu jej ze stanowiska profesorskiego Politechniki Lwowskiej nie znalazł się w Ukrainie ani jeden (!) uniwersytet, ani jedna (!) katedra ukrainoznawstwa, której kierownictwo uznałoby za zaszczyt zaprosić ją do pracy, aby w ten sposób naprawić rażącą niesprawiedliwość losu wobec niepowtarzalnej uczonej i proświtianki... Dlatego jej nagłe zabójstwo spoczywa na sumieniu także dzisiejszej elity narodu, która powinna być uważana za najlepszą część inteligencji narodowej... Geniusz Ukraińców musiał polemizować z tymi rodakami, którzy często zasłaniali się wyszywankami, a w rzeczywistości nigdy nie byli patriotami. Ten przekaz i dziś, jak nigdy dotąd, brzmi jak alarm – o psiej miłości do Ojczyzny i wierności jej w konkretnych sprawach. Jest on架 archiaktualny także dla wielu współczesnych inteligentów – dziennikarzy, nauczycieli, wykładowców uczelni, artystów, często przekupywanych przez władzę lub oligarchów-właścicieli mediów za lojalność wobec nich: Ty, bracie, kochasz Ruś, Ja zaś nie kocham, łajdaku! Ty, bracie, jesteś patriotą, A ja sobie pies. Ty, bracie, kochasz Ruś, Jak chleb i kawałek słoniny, – Ja zaś szczekam raz po raz, Żeby ona nie spała. Po raz drugi do tego tematu Franko odniósł się w swojej autobiografii dla Polaków: „Kiedy… czuję się Rusinem i w miarę sił pracuję dla Rusi, to (…) nie z powodów sentymentalnej natury. Do tego zmusza mnie poczucie psiego obowiązku. Jako syn ukraińskiego chłopa, wykarmiony czarnym chłopskim chlebem, pracą twardych chłopskich rąk, czuję obowiązek, pańszczyzną całego życia odrobić te szelągi, które wydała chłopska ręka na to, abym mógł wdrapać się na wysokość, gdzie widać światło, gdzie pachnie wolność, gdzie jaśnieją ogólnoludzkie ideały…” Z przyjemnością poinformowałem kolegów o niedawnej jednomyślnej decyzji komitetu Ogólnoukraińskiej Nagrody im. Iwana Ohijenka o uhonorowaniu w tym roku laureata w dziedzinie działalności społecznej i religijnej, znanego w całej Ukrainie bojownika o ideały Ukraińskiego Kościoła Narodowego, którego wystąpienia w mediach społecznościowych zbierają setki tysięcy przychylnych odpowiedzi, ojca Romana Hryszczuka z Hłybokiej. Szczerze dziękuję bukowińskim kolegom za zbieżność poglądów i jednomyślne dążenie, by z podwiniętymi rękawami pracować dla ocalenia narodu, ochrony jego zranionej i zniechęconej duszy, utwierdzenia tego, co ukraińskie, na Ukrainie: nowo wybranemu przewodniczącemu obwodowej „Proświty”, profesorowi i Narodowemu Artyście Ukrainy Iwanowi Derdzie, jego zastępczyni Tamarze Minczenko, honorowemu przewodniczącemu bukowińskiej „Proświty” profesorowi Ostapowi Sawczukowi, profesorowi uniwersytetu Wołodymyrowi Antofijczukowi, poetce i działaczce społecznej Wierze Kytajhorodskiej, proświciance z Hłybokiej Olzie Szewczenko, mecenasowi z wsi Rozstoki w powiecie putylskim Ihorowi Jakiwjakowi, dziennikarzom Switłanie Masłowskiej, Wadimowi Pelechowi, dyrektorce Czerniowieckiego Muzeum Literacko-Memorialnego im. J. Fedkowycza Lesii Kołodij. Od redakcji: Do bloga Mykoły Tymoszyka dołączamy informację, że w pracach konferencji Proświty wziął udział i wystąpił zastępca przewodniczącego obwodowej rady, kierownik Czerniowieckiej organizacji terytorialnej partii politycznej „Europejska Solidarność” Mychajło Pawluk. Podziękował on proświtianom za ich ofiarną pracę i podkreślił znaczenie ochrony języka ukraińskiego – nie tylko w wymiarze kulturalnym, ale również legislacyjnym. Prawo do mówienia, czytania i modlenia się w ojczystym języku dziś wywalczają na froncie ukraińscy obrońcy. Urzędnik poinformował także o wznowieniu obwodowego programu wydawniczego, który ma na celu wsparcie ukraińskich i lokalnych autorów oraz utwierdzenie ukraińskiego słowa. Zdaniem redakcji udział przedstawicieli władz w wydarzeniach Proświty należy jedynie witać, dlatego dziękujemy, panie Pawluk. Ze swej strony redakcja przyłącza się do gratulacji dla Iwana Derdy z wyborem na przewodniczącego Bukowińskiej „Proświty”! Owocnej pracy! TETIANA LJOZOWA PRENUMERATA—2025 Tygodnik „Słowo Proświty” (indeks 30617) można zamówić w oddziałach „Ukrposzty” za pomocą „Katalogu mediów Ukrainy” na 2025 rok (s. 22). Cena jest następująca: 1 mies. — 65 hrn. 3 mies. — 195 hrn. 6 mies. — 390 hrn. 7 mies. — 455 hrn. Bądźmy, przyjaciele, razem!

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 2strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

pisarza i męża stanu Wołodymyra Szowkoszytnego zazwyczaj wyróżnia się spośród innych nie tylko ofertą literatury, ale i nieprzeciętnym talentem wydawcy do zachęcania odwiedzających do książki. rów. W szczególności w ostatnim dniu festiwalu Nadija Hawryluk przedstawiła swoje badanie „Widzi dalej niż wzrok: poezja Pawła Mowczana”. Własna inf. kultury Ukrainy Zoi Rużyn. O tym w komentarzu dla korespondenta Ukrinformu poinformowali sami Zoja Rużyn i Ołeksandr Ochapkin. „W tym budynku była otwarta wystawa na Wielkanoc, którą odwiedzały dzieci. Dyrektorka placówki, gdzie przeprowadzano wystawę, namówiła ratowników, by pozwolili uratować prace. Wyniesiono prace, jedna lub dwie uszkodzone, wszystkie były mokre, ponieważ tam rury pękły. I ręczniki pani Zoi Rużyn, która opiekuje się tym projektem, też ucierpiały” – opowiedział artysta Ochapkin. Kijowski salon piękności No-made Studio zwolnił pracownicę, która odmówiła rozmawiania w języku ukraińskim z klientami. O tym poinformował działacz społeczny i bloger Andrij Smolij. Incydent wydarzył się po zwróceniu uwagi przez odwiedzającą salon – reżyserkę kina i telewizji Ołenę Podolanko. Opowiedziała ona w sieci społecznościowej, że podczas wizyty mistrzyni nie tylko odmówiła przejścia na ukraiński, ale i oświadczyła, że „ukraiński naród nie istnieje”. Przygotował Ihor ZOC – zaznaczyła pierwsza zastępczyni ministra. Według informacji strony MKiSK

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 2strona oryginału ↗

Książkowa kraina

Od 24 do 27 kwietnia na terenie Wystawy Osiągnięć Gospodarki Narodowej (WDNH) w stolicy odbył się festiwal „Książkowa kraina”. Oprócz wielkiego kiermaszu książek i zwyczajowych wydarzeń literackich, w tym roku festiwal wzbogacił się o barwne strefy fotograficzne i instalacje kwiatowe. W ciągu czterech dni odbyło się ponad 300 wydarzeń, wśród których znalazły się prezentacje nowości, spotkania z autorami, spektakle, czytania z udziałem gwiazd, wykłady tematyczne, stand-upy, sesje autografów oraz interaktywne warsztaty. Miło było widzieć, że książką interesują się ludzie w różnym wieku, w tym wielu młodych – nie tylko obserwowali, ale też kupowali. „Jest bardzo dużo przekładowej literatury pięknej, ale o jakości tłumaczenia na język ukraiński lepiej mówić osobno i fachowo” – zauważył profesor Jurij Kowaliw. Sam tymczasem zakupił kilka książek literatury militarnej, która również była prezentowana i cieszyła się pewnym zainteresowaniem wśród odwiedzających. Przy okazji: odbyło się wielkie czytanie poezji militarnej z udziałem poetów-kombatantów w ramach wspólnego maratonu, który trwał kilka godzin bez przerwy. W ramach wydarzenia odbyła się prezentacja antologii z udziałem autorów, w której znalazły się utwory Dmytra Łazutkina, Artura Dronia i innych, w tym laureatów konkursu poezji wojskowej imienia Hliba Babycza. Nie pozostały obojętnymi książki innych żołnierzy Sił Zbrojnych Ukrainy oraz teatralno-poetycki performans na podstawie książki „Bazalt” pilota wojskowego, podpułkownika SZU Wasyla Mulika i inne. W ramach festiwalu sukces odniosła akcja „Podaruj książkę na front”. Nie pozostali na uboczu święta słowa także proświcianie na czele z Pawłem Mowczanem. W szczególności przewodniczący „Proświty” wraz z przewodniczącą rady redakcyjnej „Słowa Proświty” Lubow Hołotą wzięli udział w prezentacji własnych książek, które ukazały się w wydawnictwie Wołodymyra Szołkoszytnego „Ukraiński priorytet”. Miło było widzieć młodych ludzi, których szczerze zainteresowały utwory klasyków współczesnej literatury! Właściwie, teren wystawowy Wydawnictwo „Jarosławiw Wał” w osobie Switłany Koronenko również oferowało książki Lubow Hołoty i Pawła Mowczana, a także Jurija Szczerbaka, Jurija Kostenki, Nadiji Hawryluk i innych. Odbyły się prezentacje z udziałem auto-

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 2strona oryginału ↗

Przegląd mediów i sieci społecznościowych

Zdaniem eksperta grupy „Informacyjny Opór” Ołeksandra Kowalenki, „bardzo źle pachnie kolejne jednostronne »rozejm« od Władimira Putina, które narzuca nam w formie ultimatum”. „Tym razem mówi on o faktycznie trzech dniach rozejmu” – zaznaczył ekspert na stronie wydania „Flota2017”. Przypomniał, że w trakcie „Wielkanocnego rozejmu” Rosjanie zajmowali się tworzeniem warunków dla bardziej efektywnych działań szturmowych. Zaznaczył, że przez wszystkie te dni okupanci bezpiecznie z głębokich tyłów będą zwozić i gromadzić amunicję, technikę, „te same motocykle, których dla pierwszej fali szturmów w trakcie ofensywy z obliczeniem na tydzień zgromadzono w głębokim zapleczu około 5 tysięcy”. „Teraz będą mogli wszystko bezpiecznie zwieźć na linię frontu i puścić w ruch już 11 maja dla wielkiego zrywu, jeśli nie na całej linii starć, to na głównych kierunkach. To kardynalnie dysonuje z oświadczeniami Siergieja Ławrowa o żądaniach Rosji wobec Ukrainy, z których może być omawiany tylko punkt dotyczący NATO, a reszta kategorycznie – nie” – dodał pan Kowalenko. Zdaniem eksperta, celem Rosji jest zajęcie i okupacja, co potwierdzają słowa Ławrowa. Sekretariat Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy wyraża głębokie współczucie sekretarzowi NZPU, zastępcy przewodniczącego Kijowskiej organizacji NZPU Borysowi Josypowyczowi Ponomarence i jego rodzinie z powodu śmierci na wojnie jego syna, majora wywiadu Romana Ponomarenki. Proświcianie szczerze współczują pisarzowi B. J. Ponomarence i jego rodzinie z powodu śmierci na wojnie rosyjsko-ukraińskiej jego syna, oficera Romana Ponomarenki. Wieczna pamięć Obrońcy Ukrainy. Były minister spraw zagranicznych Ukrainy Wołodymyr Ohryzko w komentarzu dla serwisu internetowego „Radio Swoboda” powiedział, że administracja Trumpa nie ma zamiaru wywierać nacisku na Putina, a dyplomatyczna droga rozwiązania konfliktu jest niemożliwa. Podkreśla: jedyną skuteczną dyplomacją pozostaje opór na froncie. Celem Putina nie jest po prostu okupacja terytoriów, a zniszczenie ukraińskiej państwowości. Profesor prawa Mykoła Hołomsza we wpisie na Facebooku zauważa, że „administracja Donalda Trumpa, niestety, demonstruje obniżenie priorytetowości kwestii międzynarodowej odpowiedzialności Federacji Rosyjskiej za popełnione przez nią zbrodnie, włącznie ze zbrodniami wojennymi, zbrodniami przeciwko ludzkości i ludobójstwem na Ukrainie. Sygnałem do tego stało się wycofanie lub zawieszenie szeregu inicjatyw, skierowanych na dokumentowanie i badanie naruszeń międzynarodowego prawa humanitarnego, które wcześniej były wspierane przez Stany Zjednoczone”. Zdaniem pana Hołomszy, takie podejście nie tylko sprzeciwia się amerykańskim wartościom i przywództwu w sferze praw człowieka, ale też podważa globalny system odpowiedzialności i sprawiedliwości. „W kontekście trwającej rosyjskiej agresji może to być postrzegane jako faktyczne przyzwolenie na bezkarność. Ukraina i społeczność międzynarodowa muszą dokładać maksimum wysiłków, aby zagwarantować, że te zbrodnie nie pozostaną bez należytej oceny prawnej i kary” – pisze Mykoła Hołomsza. Zdaniem dziennikarza Wiktora Kaspruka, jeśli Zachód nie przestanie cały czas demonstrować przed Federacją Rosyjską swojej słabości, to użycie przez nią mięsa armatniego na frontach wojny może zadziałać. „Przecież już absolutnie oczywiste jest, że Putin nie pójdzie na zakończenie wojny, on po prostu teraz zyskuje na czasie, żeby wygrać sobie jeszcze kilka tygodni do momentu, kiedy oświadczy Donaldowi Trumpowi, że jest to niemożliwe. Argumentując tę swoją decyzję tym, że dałoby to przewagę Ukrainie, dlatego Moskwa nie może zgodzić się na tak śmiertelnie niekorzystną dla siebie decyzję” – napisał dziennikarz w swoim blogu na stronie kanału telewizyjnego „Espreso”. Polski ekspert, dziennikarz Marek Sierant zaznaczył, że USA mają wiele różnych instrumentów nacisku na Rosję, ale nie używają żadnego z nich. O tym powiedział na antenie kanału telewizyjnego „Espreso”. W Kijowie po rosyjskim ostrzale 24 kwietnia ratowano obrazy-ikony domowe autorstwa zasłużonego artysty Ukrainy Ołeksandra Ochapkina oraz ręczniki z kolekcji zasłużonej pracownicy, co pozwoli wzmocnić zaufanie i przyciągnąć więcej zasobów finansowych dla sfery kultury”

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 2strona oryginału ↗

Strategia rozwoju kultury

28 kwietnia w ramach Forum „Strategia rozwoju kultury w Ukrainie na lata 2025–2030” zastępcy ministra kultury i komunikacji strategicznej przedstawili priorytety oraz szczegółowe plany ich realizacji w poszczególnych kierunkach. Pierwsza zastępczyni ministra kultury i komunikacji strategicznej Ukrainy Halina Hryhorenko podczas forum podkreśliła cztery główne cele Strategii rozwoju kultury na lata 2025–2030. Obejmują one: wzmocnienie kapitału ludzkiego poprzez praktyki kulturalne; ochronę, zachowanie, pomnażanie i wykorzystanie potencjału dziedzictwa kulturowego oraz wartości kulturowych; zwiększanie odporności kultury jako systemu społecznego; integrację ukraińskiej kultury jako aktywnego uczestnika i równorzędnego partnera globalnych procesów kulturalnych. Halina Hryhorenko zaznaczyła, że realizacja 76 zadań operacyjnych zawartych w Strategii przewiduje aktywny udział zarówno instytucji krajowych, jak i regionalnych, w tym niezależnego sektora kultury, który wzmocnił się mimo wszystkich wyzwań. „Budujemy ekosystem, w którym każda instytucja ma być odporna, odpowiedzialna i autono-

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 3strona oryginału ↗

Działalność kulturalno-oświatowa wśród młodzieży szkolnej w praktyce

Olha Chodacka, zastępczyni przewodniczącego Kijowskiej „Proświty”, pisarka. Ukraina obecnie, w warunkach wojny rozpętanej przez rosję, szczególnie potrzebuje adekwatnego i narodowego wychowania dzieci oraz młodzieży. Dotyczy to nie tylko systemu edukacji, ale i państwa w całości. Właśnie teraz powracamy do odwiecznych wartości: utwierdzenia prymatu miłości do Ojczyzny i ludzi, duchowości, moralności, troskliwego stosunku do skarbów przyrody i narodowego dziedzictwa naszego narodu. Okazuje się, że specyfika wychowania narodowo-patriotycznego jest taka, iż kiedy siejesz ziarna rozumu i dobroci, to kiełkują one nieprędko i nie nagle. Ale rezultat jest wart tego, by na niego czekać. Wykształcony człowiek tylko wtedy będzie mógł nazywać się Człowiekiem, gdy dużo wie o swoim narodzie, swojej Ojczyźnie, gdy jest nauczony szanować swoje państwo, gdy odczuwa dumę ze swojego kraju, jego osiągnięć, a także gdy wyraźnie uświadamia sobie przynależność do swojego narodu. O to dbają placówki oświatowe, organizacje społeczne, biblioteki, muzea itd. Przecież w narodowo świadomych, dobrze wychowanych ukraińskich dzieciach – nasza nadzieja, przyszłość narodu, niepodległego Państwa Ukraińskiego. Proces wychowania duchowo-moralnego – kształtowania osobowości i świadomości narodowej, przygotowania jej do życia, miejsca w społeczeństwie, gdzie może przynieść maksimum korzyści Ukrainie i odczuć własną satysfakcję, jest obecnie niełatwy, gdyż istnieje jeszcze, niestety, niemała liczba rosyjskojęzycznych rodzin, które niełatwo przekonać do przejścia na komunikację w języku państwowym. W gimnazjum-internacie nr 13 w Kijowie (dyrektorka – Switłana Woznenko) ta kwestia również jest jedną z priorytetowych. Dlatego troska o harmonijny i wszechstronny rozwój młodzieży szkolnej łączy wysiłki pedagogów, uczniów, ich rodziców, twórczych osobowości, bibliotek miejskich, muzeów, organizacji społecznych itd. Tak, zgodnie ze wspólnym projektem Kijowskiej „Proświty” i Gimnazjum-internatu nr 13 w Kijowie „Dzieci – Wojna – Ukraina” dla młodzieży szkolnej gimnazjum i liceów stolicy w Narodowym Muzeum Literatury Ukrainy przeprowadzono wydarzenie literacko-artystyczne „Niezgasłe słowo prawdy Wasyla Symonenki” w ramach wystawy „Naród mój jest, naród mój zawsze będzie, nikt nie przekreśli mojego narodu”, poświęconej 90. rocznicy urodzin poety. Na wydarzenie literacko-artystyczne, przeprowadzone przez zastępczynię przewodniczącego Kijowskiej „Proświty” Ołhę Chodacką, w celu nieformalnej komunikacji z młodzieżą szkolną zaproszono szanownych gości: artystę ludowego Ukrainy Kyryła Stecenkę – przewodniczącego Kijowskiej „Proświty”, aktorkę Hałynę Stefanową, dziennikarkę gruzińskiego medium „Formuła” Mananę Abaszydze, naukowców muzeum. Dorośli i dzieci rozmawiali o Wasylu Symonence – ukraińskim poecie, dziennikarzu, patriocie, bojowniku o prawdę, którego znaczące Słowo i dziś brzmi jak wezwanie do jedności i walki o Ukrainę, naród, jego wolę, język ukraiński i wartości ludzkie! Brzmiały wiersze z ust aktorki H. Stefanowej oraz w wykonaniu moich wychowanków: Weroniki Kaczanowej, Marii Krukowej, Diany Szornik, Walerii Samus, Matwija Chałajimowa, Anastasiji Własenko. Z szczególną uwagą obecni słuchali utworu muzycznego „Duch Ukrainy” w wykonaniu kompozytora i skrzypka-wirtuoza Kyryła Stecenki oraz w nagraniu piosenki do słów W. Symonenki „Wiesz, że jesteś człowiekiem” w wykonaniu Tarasa Petrynenki (WIA „Czarowne gitary”, 1979 r.), muzykę do której napisał K. W. Stecenko. Uhonorowano obrońców i obrończynie, podarowano im amulety-podkowy, zrobione przez dzieci, wszyscy razem śpiewali piosenkę „Wyrośniesz ty, synu” przy akompaniamencie muzycznym (bajan) naukowczyni muzeum Ludmyły Ostafijowej – głównej organizatorki wydarzenia. Zachwycił uczestników imprezy i wszystkich obecnych interaktyw-interpretacja cytatów i skrzydlatych powiedzeń Wasyla Symonenki oraz przegląd wystawy „Naród mój jest…”, która jest prezentowana z okazji jubileuszowej daty poety, dziennikarza, szestdziesiatnyka, jednego z buntowników przeciwko radzieckiemu systemowi totalitarnemu. Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” im. Tarasa Szewczenki (przewodniczący – Pawło Mowczan) wyróżniło twórczą współpracę Gimnazjum-internatu nr 13 w Kijowie oraz Narodowego Muzeum Literatury Ukrainy Podziękowaniami za organizację i przeprowadzenie wydarzeń literacko-artystycznych, skierowanych na wychowanie narodowo-patriotyczne młodzieży szkolnej, zachowanie, sławienie i pomnażanie skarbów kultury ukraińskiej dla duchowej jedności narodu. Jednym z głównych zadań, które dziś szczególnie ostro stoi przed naszym społeczeństwem, w szczególności edukatorami, pracownikami kultury, twórczej inteligencji, jest wspieranie wzbogacania i odnowy intelektualnego puli genowej narodu, wychowanie jego elity duchowej, rozwój cech przywódczych młodzieży szkolnej, której przypadła misja odradzania Ukrainy po wojnie. W ramach projektu Local Democracy Labs lub Laboratorium Lokalnej Demokracji w gimnazjum-internacie nr 13 w Kijowie odbyła się gra biznesowa dla licealistów Electionville („Puzzle town”), przeprowadzona przez certyfikowaną prowadzącą Tetianę Jarowycynę, członkinię Ukraińskiego Stowarzyszenia Bibliotecznego, główną bibliotekarkę Centralnej Biblioteki Rejonu Sołomiańskiego imienia Hryhorija Skoworody. Gra skierowana jest na wspieranie zaangażowania obywateli w procesy demokratyczne i wzmocnienie dialogu społecznego dotyczącego przyszłego rozwoju naszego samorządu. Została ona opracowana przez szwedzki rząd jako narzędzie do aktywizacji lokalnego dialogu, ale później została przetłumaczona i zaadaptowana do ukraińskiego kontekstu, aby odzwierciedlić nasze specyficzne struktury zarządzania i wyzwania. Celem gry jest stworzenie bardziej interesującego, dostępnego i zaangażowanego podejścia do omawiania kwestii zarządzania komunalnego: uświadomienie i wzmocnienie odpowiedzialności obywatelskiej, umiejętność dostrzegania i analizowania potrzeb wspólnoty, umiejętność ustalania priorytetów, uzgadnianie wartości różnych warstw ludności i wypracowanie wspólnych wartości, rozwój krytycznego myślenia, poszukiwanie prawdy poprzez wątpienie, umiejętność przemyślenia podstawowych potrzeb lokalnych wspólnot w warunkach wojennych/powojennych realiów itd. Dzieci, zanurzywszy się w zespołową współpracę, uświadomiły sobie ważność zasad demokracji w pracy deputowanych na rzecz lokalnej wspólnoty, wykazały swoje cechy przywódcze, umiejętność pracy w zespole na rzecz wspólnoty, miasta, Ukrainy. Podczas gry uczniowie otrzymali praktyczne case studies, co pomogło zrozumieć, jak podejmowane są decyzje, tworzone budżety i rozwiązywane problemy wspólnoty. Zatem działalność kulturalno-oświatowa z młodzieżą szkolną daje pozytywne rezultaty, gdyż wspólnie kształtujemy młodą elitę naszego państwa – inteligentną, wykształconą, twórczą, dalekowzroczną, która potrafi krytycznie myśleć i szybko znajdować właściwe rozwiązania. Dziękujemy Siłom Zbrojnym Ukrainy za możliwość życia, tworzenia, nauczania i uczenia się! łom, książka B. Radysza-Maryniuka), Alina Łukaszuk, studentka Kosowskiego Kolegium Zawodowego Sztuki Stosowanej i Dekoracyjnej (600 hrywien, dyplom, książka B. Radysza-Maryniuka) oraz Anna Horodycka, studentka Kosowskiego Kolegium Zawodowego Sztuki Stosowanej i Dekoracyjnej (600 hrywien, dyplom, książka B. Radysza-Maryniuka). Certyfikaty uczestników konkursu oraz nagrodę pieniężną w wysokości 200 hrywien otrzymali Ołeksandra Jakibczuk, Iłona Kiszczuk oraz Chrystyna Matarżuk. W kategorii „Proza autorska”, kategorie wiekowe „Dzieci”, „Młodzież”: I miejsce – Kateryna Kowaluk, uczennica Kosowskiego Liceum nr 2 im. M. Pawłyka (1000 hrywien, dyplom, książka B. Radysza-Maryniuka) i Tetiana Torak, studentka wydziału filologicznego Przykarpackiego Uniwersytetu Narodowego im. W. Stefanyka (1000 hrywien, dyplom, książka B. Radysza-Maryniuka). Zwycięzców powitali i wręczyli zasłużone nagrody Wasyl Żmendak – przewodniczący Kosowskiej Rejonowej Administracji Wojskowej oraz Hanna Dumitrak – przewodnicząca rady rejonowej. Ze słowami powitania do młodych autorów zwrócili się również Myrosław Radysz, Wasyl Szkurhan, Roman Peczyżak, Ulana Knysz.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 3strona oryginału ↗

„Jestem w ojczystym języku, jak w gwieździe”

Maria POROCH, członkini Klubu Inteligencji im. I. Pełypejki oraz Rejonowego Oddziału „Proświta”. Zdjęcie autorki. Tak nazywał się rejonowy młodzieżowy konkurs poezji imienia B. Radysza-Maryniuka, którego finałowy etap odbył się niedawno w świetlicy Kosowskiej Centralnej Biblioteki Miejskiej. Zamysł konkursu Myrosława Radysza – syna znanego ukraińskiego poety i prozaika, członka Związku Pisarzy Ukrainy Bohdana Radysza-Maryniuka, wsparty przez rady miejską i rejonową, czołowych pisarzy Kosowszczyzny oraz rodzinę Bohdana Radysza-Maryniuka, która ufundowała wszystkie nagrody. Konkurs literacki odbywał się w dwóch etapach w kategoriach „Poezja autorska”, „Proza autorska”, wzięli w nim udział młodzi autorzy w wieku od 12 do 25 lat w kategoriach: „Dzieci” (12–15 lat); „Młodzież” (16–19 lat); „Dorośli” (20–25 lat). Konkursowicze przesyłali do oceny kompetentnego jury swoje autorskie, wcześniej niepublikowane utwory. Do finałowego etapu jury zakwalifikowało jedenaścioro młodych autorów. Wasyl Szkurhan – członek Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy (NZPU), przewodniczący Kosowskiego oddziału NZPU, otwierając wydarzenie twórcze, przedstawił publiczności członków jury – ekspertów kunsztu pisarskiego, którzy nie tylko słuchali twórczego słowa, ale byli gotowi wesprzeć młode pokolenie, doradzić i pomóc na niełatwej ścieżce, wśród nich: Adela Hryhoruk – literaturoznawczyni, członkini NZPU, Narodowego Związku Dziennikarzy Ukrainy oraz Narodowego Związku Kompozytorów Ukrainy, Wasyl Hostjuk – poeta-pieśniarz, Ihor Makowijczuk – poeta, dyplomant międzynarodowych konkursów, recytator i aktor, Roman Peczyżak – naczelnik wydziału kultury i turystyki Kosowskiej wspólnoty terytorialnej, Myrosław Radysz – zasłużony artysta Ukrainy, wykładowca Kosowskiego Instytutu Sztuki Stosowanej i Dekoracyjnej. Przewodnicząca jury Adela Hryhoruk zwróciła się do uczestników konkursu: „Konkurs literacki nosi imię wybitnego ukraińskiego poety, klasyka literatury ukraińskiej Bohdana Illicza Radysza-Maryniuka, który wniósł niezwykle istotny wkład w rozwój współczesnej sztuki słowa, poezji i prozy w szczególności. Przedstawił on różnorodne gatunki w swojej twórczości. Kiedy bliżej zapoznacie się z twórczością Bohdana Illicza, poznacie człowieka, który pracował i tworzył prawie 70 lat na niwie literatury ukraińskiej”. Następnie obecni uważnie słuchali młodzieży, która poruszyła swoimi utworami z mozaiką myśli, indywidualnego głosu, emocji i nastroju. Przewodnicząca rady rejonowej Hanna Dumitrak zaznaczyła: „Zaimponowało to, jak w małych sercach mieści się wielka miłość do języka, kraju, przyrody, Ukrainy. Wszystko to – geny narodu ukraińskiego, ukraińskiego ducha, którego nikt i nic nie złamie”. „Dziękujemy i gratulujemy zwycięstwa. Wasze prace są indywidualne, różnorodne, ale łączą je tematy, które poruszają wszystkich: problemy społeczne, wojna z rosyjskim okupantem, los Ukrainy, zwycięstwo Ukrainy, ofiary złożone na ołtarzu zwycięstwa w tej wojnie. Wasza szczerość i czystość spojrzenia na świat, miłość do swojego kraju, do Ukrainy, wiara w zwycięstwo pozwoliły zobaczyć, czym żyje młode pokolenie, co ono czuje” – tak podsumowała konkurs Adela Hryhoruk. Poinformowała ona, że zwycięstwo w kategorii „Poezja autorska”, w grupach wiekowych „Dzieci”, „Młodzież”, zdobyli: I miejsce – Wiktorija Halczuk, uczennica 8 kl. Liceum w Starym Kosowie, „Szła na Bożą spowiedź Ukraina” (1000 hrywien, dyplom, książka B. Radysza-Maryniuka); II miejsce – Pasquale Catania, uczeń gimnazjum im. I. Pełypejki (800 hrywien, dyplom, książka B. Radysza-Maryniuka) oraz Anastasija Buczycka, studentka Kosowskiego Kolegium Zawodowego Sztuki Stosowanej i Dekoracyjnej (800 hrywien, dyplom, książka B. Radysza-Maryniuka). III miejsce – Nazar Nahnybydiuk, uczeń Kosowskiego Liceum nr 1 im. J. Mądrego (600 hrywien, dyplom).

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 4strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

poruszała Siła, opisana Złotym Runem49. Imię jej: Wielka Miłość. Ona zaś – Ogień, który kłębił się, koła, ruchoma Siła wszystkiego, w pierwszym rozdziale Ezechiela. Od pracy neuronów mózgu do obracania galaktyk, Wszechświata, od procesów w człowieku do procesów historycznych wszystko jest wprawiane w ruch i realizowane przez nią. Wszystko w stworzeniu jest tylko jej narzędziem. Tworzy ona, siła Boga, a jakość tworzenia jest wprost zależna od jakości narzędzia. Na niskiej energii przejawia się wszystko to, co jest przejawem niskich uczuć i cech charakteru – zarówno w istocie, jak i w narodzie – wszystko co najgorsze w nich. Jest to związane z tym, że obwodowy układ nerwowy i zewnętrzna, ziemska pamięć żyją na niskiej energii. Węzły nerwowe zmysłowości są umieszczone w piętach na znak ich odpowiedniości niskiej energii. Niskie uczucia są zrodzeniem i przedłużeniem niskiej energii. Uczucia strachu, niepokoju, nienawiści są przejawem niskiej energii. Tak jak i łączne doświadczenie człowieka, grupy, populacji z nich. Doświadczenie zmysłowe, pamięć historyczna, wszystko, co wyryte w istocie, grupach, terytorium, przeradza się w stan uraz, pretensji i nienawiści. Wszystko, co rozdzielało, staje się nieprzejednanie wrogie, znika to, co ludzkie – włącza się to, co pierwotne. U Boga opisano to tak: „z powodu nieprawości wielu oziębnie Miłość”50, „ujrzycie obrzydliwość spustoszenia na świętym miejscu”51, będzie spustoszenie Wiary i zainteresowania Bogiem, „wtedy znienawidzą jeden drugiego”52, „powstanie naród przeciw narodowi i królestwo przeciw królestwu”53. Niska energia aktywuje wszystko, co zmysłowo niskie w społecznościach, grupach i terytoriach. Działalność informacyjna, kulturalna, genetyczna rządzących grup jest nakierowana na obniżenie energii i włączenie tego, co najgorsze w istocie, grupie, populacji, ich terytoriach. Temu samemu sprzyja wprowadzana nieprawość: spalanie i tak nieznacznej energii w uzależnieniach, rozrywkach, wszystkim, co jest obrzydliwością w Oczach Boga. Niska energia niechybnie rodzi rozpad, rozłączenie. Miłość przestaje jednoczyć z powodu jej braku. I włącza się przeciwieństwo – wrogość, nienawiść, agresja. To niechybnie prowadzi do międzyreligijnych, międzypaństwowych, obywatelskich konfliktów i wojen. Do gryzienia się, wrogości wewnątrz rządzących grup, do rozpadu rodzin, nienawiści klasowej, waśni we wszystkim. To nie po prostu ktoś z kimś walczy, kłóci się, to wszystko waśni się ze wszystkim w duszy swojej. Jego pali, nim porusza niezadowolenie. Do czasu powstrzymywane, jak magma pod wulkanem. Do tego czy innego Kościoła, religii, wyznania, Boga interesuje, jak ona wypełnia jego Zasady. Boga nie interesują etnonimy, samonazwy, wyobrażenia o sobie jako o prawych, bezgrzesznych i najlepszych, Boga interesuje, czy w lampach mózgu jest Oliwa Miłości. Jeśli nie ma, to nic nie ma. Ona zaś jest dawana w wyniku prawego życia. Dla przynoszenia Korzyści Jemu. U większości nie ma z powodu braku prawego życia. Z powodu zaćmienia światem, jego kłamstwem, nastawieniem mózgu na ziemskie, jego niską częstotliwość, a wcale nie na falę Boga. Głównym w naśladowaniu Boga jest rozwój mózgu poprzez poznawanie Boga, studiowanie Biblii i jej Sensu58, a także bezpośrednie życie zgodnie z tą Wiedzą. Istota, która nie dołożyła wysiłków do studiowania Prawdy, jest taką samą ciemnotą, jak ta, która nie potrudziła się nad studiowaniem nauk, nic nie wie, nic nie umie, nie rozumie. Bóg – to wielka nauka, a nie słowo Bóg na ustach hipokrytów i handlarzy Imieniem. Bóg – to Nauka nauk, a nie wyobrażenie z wysokości dogmatów i rozumu kury. „Gdyby On był, takiego by nie dopuścił; gdzie ten Bóg?” itp. Dopuści – i nie takie. Bóg nie jest humanistą. Odwróconą stroną Jego Miłości jest Sprawiedliwość. Bóg – nie to, co wystarczy znać w pierwszej klasie, Bóg – to, co trzeba wiecznie poznawać. Bóg – nie piękny cytat, jak to widzą uczeni w piśmie i mędrcy, Bóg – to Nadmoc, a nie dźwięk faryzeuszy. To Siła, niewyobrażalna dla nikogo obecnie, ale ona przypomni, już przypomina, wszystkim, którzy zrobili z Niego równię sobie. Przechwalali się Jego Imieniem, a nie żyli, jak On. Gdzie wasze cierpienia, miłośnicy Boga ustami, nowi Judasze? Gdzie wasza Wiedza o nim, nowe łuski? Bóg jako suma Wiedzy – o Nim i Wszechobecności we wszystkim – jest większy od Wszechświata, a z Niego zrobili mumię i osiedlili w pudełkach. Całowali Go, uznawali, kochali na słowach – i wydali na śmierć. Gdzie prawdziwy Bóg w zrozumieniu Wszystkiego? Z Niego zrobili stróża swoich nor i podawacza dóbr. A wy co, osobiście każdy, zrobiliście dla Niego, żeby mieć je? i w ogóle życie. Ten, Kto daje, często i odbiera. I nie zamierza przed nikim się tłumaczyć. Jego przecież nie ma, jak widzi się większości. My wierzymy w Niego, nasza wiara jest prawidłowa, On nas ochroni, jak widzi się reszcie. Bóg milczy tym i tym, bo jak do Niego, tak i On. Jego przypisali do tej czy innej religii, wyznania, kościoła, podczas gdy On – nieogarniony we Wszechświecie. Jego podzielili na różne postrzeganie, zburzyli Jedyną Mądrość, Chrystusa, i to, że Go podzielili i zburzyli, doprowadziło do dalszego podziału i ruiny aż do samej strasznej wojny. „Dzielą szaty Moje między siebie i o suknię Moją rzucają losy”59 – dzielą Wiedzę o Jedynym Bogu i przywłaszczają Go każdy sobie. Dzielą dosłowność Pism, Jego Szatę, w całości tkany Chiton. U innego – nieprawidłowy Bóg. Tak podzielili szaty Prawd i każdy dowodzi, że jego religia, wyznanie, kościół jest lepszy. Boga zaś nie interesuje etno- i religijna przynależność, Boga nie interesują samonazwy, Boga nie interesuje wasze lepsze, wasze bardziej prawidłowe, Boga interesuje Jego Lepsze, odpowiedniość Prawom i obecność Oliwy. Boga interesuje Jego bardziej prawe. Gdzie nieprawość, tam nie może być Oliwy. Gdzie grzechy, Zło, odczucie braku Boga, nienawiść do Boga, tam nie ma Boga jako Wielkiej Miłości. Bóg nie mieszka w gnojowisku, Bóg nie mieszka w pustkach, Bóg mieszka w napełnieniu Światłem, Bóg mieszka w czystym Świeczniku. Bóg nie mieszka w zanieczyszczonym pieniędzmi i przyjemnościami rozumie, Bóg mieszka w czys-

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 4strona oryginału ↗

Oryginał po ukraińsku · tłumaczenie jest aktualizowane

Художник і Бог

Євген ПАШКОВСЬКИЙ Продовження. Початок у ч. 13—16 за 2025 р. В період розпаду правлять низькочастотні, таким же є вибір мас. В період творення правлять високочастотні і таким же є добір мас. Своє енергетично відчуває своє. Так само, як відбувається правильний добір пар. Два основних принципи Всесвіту – віддача і поглинання – визначають два основних напрями в приймачеві і групі. В залежності од вібрації території є відкриті й закриті народи, закриті й відкриті люди. А вже від цього залежать їхнє здоров’я, довголіття, розвиток, добробут. На вищовібраційній буде більш духовний народ, більше порядку, законослухняності, страху Бога, менше злодійства, злочинності, Зла, гріха, більше прогресу і пов’язаного з ним добробуту. На низьковібраційній – все рівно навпаки. Коли вона, до того ж, понижується ментальною деградацією – через беззаконня, відсутність активного читання, писання, творчості – стан речей набуває катастрофічності. На етапі повного одебілення План Бога співпадає з планами Художника: те, що не Боже, іде до диявола. Масштаб нікого не хвилює, як і засоби відправки. Зрештою, чим скоріше пункт призначення, тим краще. Хоч зовні поїздка, переліт не завжди виглядають прекрасними, але на те й подорожі. Художник Люциферов нікому не обіцяв приємного насамкінець. Приємне було під час. Білет до нього не завжди бізнес-класом. Можна скільки завгодно виступати проти скорочення, але коли пора, тоді пора. Можна скільки завгодно – за екологію, за все хороше проти поганого, але коли Художник кличе, відказати ніхто не може. В масі своїй. Виконавці не важливі, зрештою, як і засоби. Бог використовує Художника, а не він править, як здається йому. Внутрішня регуляція – від істоти до планети – відбувається неуникно. Все, що не відповідає Чистоті Вищої Енергії, вибраковується нею. Непомітно з мализни днів – у Бога предостатньо часу – але помітно з висоти Історії. Що менша енергія, то менший діапазон зацікавлень, то менша тяга до освоєнь, підкорень Нового. Що більша Енергія, то більший об’єм робочого мозку, більше цікавості в різних аспектах, більша тяга до освоєнь, підкорень Нового. Від пізнання наук до освоєнь земель, космосу, першопрохідцяном. Але найменшого поштовху, – імпульсу Енергії, – стає достатньо. Негативний досвід вмить активується. На скільки зникають йому перепони, на стільки він переходить в дію. У фазі пониженої енергії кожне починає активно ненавидіти кожного. Населення атомізується в стадії розпаду і організується в стані значної Енергії. Зацікавлені групи, з метою “розділяй і владарюй”, атомізують його. Всередині еліт, панівних класів, які думали, що уникнуть розпаду, наростає той самий нурт. Процеси в людстві стають тотожними ядерному вибуху. Те ж саме, але менш помітно, відбувається з планетою. Не менш скорботне відбувається з організмами. З наростанням Імпульсу ядра клітин, ядра всіх процесів починають розширюватись. Якщо зараз мільйони онкології, будуть сотні мільйонів. Все в людині, її судинна система, почне розриватись: якщо зараз мільйони інсультів, будуть сотні мільйонів; якщо зараз десятки мільйонів інфарктів, будуть сотні. Масу тіл буде розносити від незначної кількості їжі. Ніяка медицина не справиться з такою кількістю онкології, інсультів, морів. Це те, про що Бог попереджав, кажучи про початок хвороб54. Ядра процесів (крапки відліку) перейдуть в розширення, як першовиток галактики. Крапки відліку є початками початків. Через них вже запущені процеси починають більш розширено і активно розвиватись. У вищому розумінні Початком початків є творильна Сила, але і в ядрах процесів – присутність її. Через неї і них все починає існувати. Крапки входу Енергії назавжди мають схильність до повторення. Ось чому історія повторюється на кожному новому витку. Першовиток процесу, як і ядро галактики, знов і знов запускає її. Початок початків існує в інформаційному світі; відроджуючи його там, Енергія запускає його відродження в реальності – те, що вже існувало, починає знову бути. Творча сила проявляє себе через матричну інформу55. Життя в процесі, як і Життя в формі, мають початковий вхід і прикінцеву кому. Кінця як такого нема. Буття в процесі і Буття в формі мають крапки відліку. На практиці це означає, що в кінці процесу, кінці енергії, кінці циклу й початку Нового активуються обидві ці крапки. Нове буде пробиватися через конфлікти, революції, війни, громадянські війни56, Нове приведеться в дію Імпульсом Бога. Почнуться процеси, подібні до нового народження Землі. Вулканічна, тектонічна, геофізична активність. Борці з потеплінням, як і ті, хто запустив цю витівку, з не меншим успіхом можуть боротися з новим народженням планети. Те, що відбувалося мільярди літ, повториться. Легше спинити в космосі лет планети, аніж розширення її ядра. Легше спинити розширення світла після вибуху атомної бомби, аніж розрив всього на ній. Планета почала віддавати Енергію і її Імпульс тільки наростатиме. Це не пов’язано з фізичною діяльністю – це пов’язано з одним фактором: Пришестям. Гряде найбільший відсів фізичних – тих, хто живуть на фізичній енергії – від духовних, тих, хто живуть на духовній Енергії. Її провідність в перших не є достатньою для правильної життєдіяльності. Більша Енергія в них викличе більший рознос маси, ненависть, агресію, війни, всі вищеописані негативні процеси. Планетарна революція – вибух їх колективного невдоволення – справа часу. В початково духовних збільшення Енергії призведе до більшої розумової, творчої, політичної діяльності, пробудження нових здібностей, всих позитивних процесів. Це і є описане в Слові відсівання полови від зерна: низько вібраційних від вищоенергетичних. Все на низькій частоті, з викривленою трансформацією, буде розширюватись і відсіватись через неправильний мітоз. Буде розриватись зсередини. Цей процес від ядра планети, ядер матерії, до ядер клітин всього живого уже відбувається. Пришестя, яке для багатьох байка, не омине й не залишить байдужим нікого. Істинне Пришестя навчить серйозності намірів Бога. По очищенню планети Земля. Все буде перечищено. Все, що вціліє, стане іншим. І милість як Велика Енергія сотворить еру милосердя. *** Якби тоді, в 91-му, перед другим референдумом, народові сказали, що йому роковано скоротитися на 30 млн за 30 років, а його країні – стати бойовищем, результат був би невтішний57. Ніхто і ще раз ніхто в найгіршому помислі такого не допускав. Молодь з кліповою свідомістю, молодь, яку розучили думати в широкому смислі, сприймає Україною ту декорацію, яку їй підсовують; ті, хто Україну в українців вкрали. Як вкрали власність, вкрали землю, вкрали все. Зло як систематичне порушення Законів і принципів Бога введено в норму. Це головне Зло перед Богом і тому втрата Його захисту. Народ, підпорядкований внутрішньому злу – злу беззаконня і залежностей, – потерпатиме від зовні-зла. Це Закон і першопричина всіх війн. Сподіватися, що зло вивітриться зміною влади, – самовбивча ілюзія. Яку ті, що вкрали, знов підсунуть в обгортці спасіння. Для Бога це нічого не означає. Для Нього означає підпорядкованість Його, а не Зла, Законам. Бог зважує по двох параметрах: наявності чи відсутності Його Любові; наявності чи відсутності вписаних в духові Його Законів. Простіше: праведного життя. Правильним життям є життя по Законах Бога. Життя з пісною мордою, правильними словами, улесним голоском є лицемірством життя по-Божому. Життям, що сприяє правильному прийому і віддачі Чистого Бога, є життя згідно Букви і Смислу Законів, а не лицемірне вдавання їх. Життям є Користь Богу і Його Великим Ближнім – Країні, Церкві, добрим людям – а не обкрадання їх чи шкідництво їм. Наслідування Заповідей є прямими шляхами Господніми, що ведуть до Бога. Правильне розуміння Бога і наслідування Його Законів веде, як ніщо, до Неба. Бога не цікавить факт віри, Бога цікавить, як людина живе. Бога не цікавить кількість поклонів, краса й старовина ікон, наслідування догматів і людських вигадок кожної віросповіді, Бога цікавить, яка в людині трансформація і сила Його Любові. Ніщо з першого не дає Енергії і не сприяє чистоті провідності. Ніщо так не отьмарює людину, як факт одної віри і вдоволення в ній. Ніщо так не робить тупим, як просто віра, що Бог є, і нехтування Його приписів. Бога не цікавить приналеж-
Strona · s. 5strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

tym, połączonym z Nim umysłem. Bóg żyje w blasku Mądrości. Jeśli jej nawet na błysk nie ma, to skąd tam wziąć się Bogu? Wielka Miłość czyni człowieka wielkim, a takie same są jego wartości i czyny. Mała miłość – dokładnie odwrotnie: drobna i egoistyczna, i takie same są jej myśli i czyny. Niska Energia daje podłą świadomość, zbrodnicze pożądania. Poszerzona świadomość – nie do końca właściwe określenie. Świadomością jest ta część mózgu, która odpowiada za ziemskie. Poszerzeniu podlega nadświadomość, Boża część mózgu, odpowiedzialna za nieziemskie. Ona właśnie wychwytuje Boga. Wielka Miłość w istocie czyni ją wielkomyślną, strategomyślną. Ziemska miłość czyni ziemską istotę, mającą zamiar tylko ukraść, przepić, pożreć. Żyje ona na niskiej energii, na czakrze lędźwiowej i w związku z tym nie potrafi chcieć ani myśleć inaczej. Poziom potrzeb i myśli odpowiada poziomowi energii i jakości jej transformacji. Możliwości intelektualne i sposób życia są wprost proporcjonalne do poziomu Energii. Wszystko inne to liryka, a nie nauka. Człowiek od człowieka różni się energochłonnością mózgu i od tego zależą jego zdolności, skłonności, talenty i sposób życia60. Wszystkie inne wyobrażenia o człowieku wyślijcie na śmietnik: nie odpowiadają Prawu Boga. Prawo człowieka jest tożsame z Prawem elementów. Człowiek nie jest pochodną genomu, rasy, plemienia; człowieka od człowieka odróżnia poziom Energii. Charakter, cechy, czyny są pochodną Energii w nim. Niskie na niskiej częstotliwości będzie je tworzyć. Wysokie na wysokiej będzie tworzyć – wysokie. Czysta fizyka Boga, a nie wyobrażenia o człowieku z zewnątrz. Niska energia daje podłe instynkty i zależności, a nie tę sopelirykę, którą smęci warstwa książkowa o narodzie. Zna ona naród mniej niż swoje mazgaje i smarki. To pobłażający Złu wśród ludu. Zamiast uczyć powiększania w nim Masła, kołyszą go, że wszystko i tak jest dobrze, i tym zabijają go umysłowo. Wszędzie i zawsze kołysacze: wszystko jest dobrze – tym kołysaniem usypiają na śmierć. Ukrywają niezgodność z Bogiem i tym ściągają na siebie Jego Gniew. Wszystko, co nie odpowiada wymogom Boga – Pożytku, Porządku, obecności Masła – zostaje odrzucone. Wrzaski – jesteśmy dobrzy, jesteśmy prawi, jesteśmy z Bogiem – nie są przyjmowane. Regulacja Życia i Śmierci nie zależy od wyobrażeń o sobie, lecz przeciwnie: od uznania i badania swego zła, od pozbycia się go przez skruchę i zaniechanie [zła]. Im więcej pasożytnictwa, zarozumiałości, tępoty, wielkości, grzechu, Zła, tym mniej to służy Życiu. Liryka nie pomaga. W odbiorniku o takich cechach Zło właśnie rodzi Śmierć. Wszystko, co niewłaściwie wykorzystuje, ciągnie Energię, a nie oddaje, puszcza ją na Zło, zostaje odrzucone. Wobec niego albo ograniczają Energię drogą chorób, kalectw, nieszczęść, albo pozbawiają istnienia jako pomnażającego Zło. Martwe umysłowo i duchowo ginie cieleśnie. Bóg jest Bogiem żywych umysłów, a nie martwych od kretynizmu i demencji szaleńców. Niezdolnych do wychwytywania Sygnału i posiadania zrozumienia. Myśleć o Bogu, żyć Bogiem, czynić Mu pożyteczne sprawy. Same własne sprawy – znak nieobecności Boga. Egoizm, popisywanie się, samouwielbienie, zarozumiałość, wszechwiedza, wielkość są znakiem i produktem martwego, gnijącego umysłu, o wyłącznie ziemskim dziale roboczym. Mądry nie będzie nosić się z sobą jak z pisaną torbą: zawsze rozumie, jak mało wie. Żywi są żywi umysłem. Martwi są martwi umysłem. Stąd odrzucenie wszystkiego, co Boże. Żywi – wskrzeszeni umysłem duchowym, mózgu. Stąd szerokość myślenia i zrozumienie głębi wiedzy. Oto znaczenie tego, że Bóg jest Bogiem żywych, a nie umarłych61. W umysłowo martwym nie ma Boga, jak nie ma Światła w przepalonej żarówce. Bóg jest – Jego Najwyższe Światło. Dlatego w świecie duchowym widzi się Go takim, takim widział Go Daniel: „Zasiadł na tronie Starzec dniami, Jego odzienie było śnieżnobiałe, włosy jak czysta wełna, tron jak płomień ognia, Jego koła – płonący ogień; rzeka ognista wypływała z Niego i płynęła przed Nim”62; takim widzieli Go prorocy i apostołowie po Przemienieniu; takim widział Go Jan w Apokalipsie: „A pośród siedmiu Złotych Świeczników ujrzałem podobnego Synowi Człowieczemu. Głowa i włosy były jak biała wełna, oczy jak płomień ognia, nogi jak rozżarzony w piecu mosiądz, a twarz jak słońce świecące w swej mocy”63. Ognte Koła – siła poruszająca, podobnie jak Rzeka Ognista, Źródło Życia wypływające z Tronu; Tron oznacza Władzę i Sąd; Złote Świeczniki – Ogień Miłości, który płonie w niebiosach, przedobrazowanych przez Siedem Świeczników. Ich Światłem jest Bóg, dlatego był w Centrum. Bóg jest zasadą centralną, wewnętrznym Prądem wyższych niebios. Nic innego tam nie jest Światłem. Bóg jako Światło, jako Energia, dlatego sądzi nie według przynależności do właściwej/niewłaściwej, naszej/nie naszej wiary, wyznania: Bóg sądzi według obecności Jego Światła, Jego Energii. Bóg myśli i sądzi energetycznie. Ocenia, ile naliczyło się na Jego liczniku. Ile Jego Energii jest w odbiorniku, Jego Prądu, który pozwala czynić Jemu przydatne Czyny. Tworzyć Historię według Jego Planu. Bóg sądzi według ilości takich przyczynień się do Planu. Według pożytku dla Niego istot, narodu, ludzkości. Ile stworzono dla siebie i dla Niego. Ile wzięto i zrobiono. Ile dla Boga, ile dla diabła. Ile na Boże dzieła, ile na jego. Artysty z nieustannymi i kuszącymi propozycjami. Zawsze ma coś pod ręką – wystarczy tylko zaśpiewać: rozrywki, dobra, pieniądze, ziemie, budowy, samochody, telefony, mody, stanowiska, kariery, podróże, piękno świata, wędkowanie, polowania, gry, wystarczy oddawać na nie Życie w Czystej postaci. A co dla Boga? A nic. Nam tu doskonale bez Niego. Firma energetyczna zaś wszystko przelicza i potem przysyła bardzo przekonujący rachunek. Tylko martwi mogli wymyślić, że Bóg sądzi według samej wiary. Skoro jesteś wierzący, jesteś usprawiedliwiony. Bierz ile chcesz i nie oddawaj. A jeśli jesteś naszym wierzącym, jesteś najlepszy. I wszystko ci wybaczone. Idź i kradnij. Obdzieraj Boga dalej. Naiwność konsumentów nie znosi wobec nich sankcji. Bóg jako Firma Energetyczna nie rozróżnia według etnonimów i samonazw – wszyscy użytkownicy są równi – Bóg ocenia ilość i Moc pobranej Energii oraz wykorzystanie jej dla Planu. Gdy tylko dla siebie, dla swoich planów, dla swojej korzyści, dla swoich rozrywek, zachcianek, zadowoleń, rozkoszy, to właśnie jest diabeł. Praca dla artysty. Dla niskich pobudek, dla wiecznego „trzeba”, dla siebie-swoich. Dla przeniesienia Miłości Boga w miłość doczesności i brzucha. Ach, ile tam przyjemności. Naprawdę, tak się chce, chce się, nie ma nam milszego. Egoizm, samolubstwo, trwonienie Energii bez zapłaty i nie na to – nie całkiem to, co cieszy Firmę. Prędzej czy później takiemu przychodzą i odcinają Światło. Gdy oliwy w lampach, Energii w mózgu prawie nie ma, odpowiednio i Pożytek. Z umarłymi rozumem, martwymi duchem, dla Boga pożytku nie ma, jak z umarłych na cmentarzu. I wtedy następuje to, co zwie się Ostatnim Sądem. Bóg sądzi umarłych Swoim Sądem. Bóg sądzi wszystkich, którzy nie osiągnęli Energii, nie mają Miłości, nie mają w sobie wpisanego sprawiedliwego życia. Ich Księga Życia jest księgą umarłych. Nie zostali odnalezieni w Księdze Żywych64. Nie mają w sobie Życia jako znaczącej Energii. Nie ma Miłości, nie ma Energii, nie ma prawidłowego życia. Pierwszego nie da się osiągnąć bez ostatniego. To właśnie oznacza przyjść do Ojca przez Syna: do Miłości przez Mądrość65. Wypełnienie Praw Jedynego. Kto twierdzi odwrotnie, jest kłamcą i szatanem; ponieważ kłamstwo nie jest kłamstwem samo w sobie – kłamstwo jest narzędziem, orężem szatana. Twórca kłamstwa – satanoid; duchowy i fizyczny zgubiciel narodu. Ten, kto niesie prawdę, prawdę, choćby była gorzka, jest podobizną Zbawiciela. Fałszem naród ginie, Prawdą się zbawi. Prawda – i nic innego – uczyni go wolnym66. To stwierdzenie obowiązuje dla wszystkich ziem i systemów, dopóki stoi świat. Bóg, który panuje wewnętrznie, nad Sobą, nad Swoimi Prawami, na Kamieniu Prawdy jako ich sumie, buduje Cerkiew. Buduje przedłużenie tego, co lepsze, w wymiarze duchowym; diabłu nie trzeba uczyć, jak budować gorzej – ono i tak jest. I tam, gdzie ma on przyzwolenie, gdzie naród nie przestrzega żadnych norm, tam nic nie powstaje. Kto widzi skutki, a nie widzi przyczyn, jest głupcem mordującym naród. We Wszechświecie nie ma niczego, czego by Bóg nie znał i nie kontrolował, począwszy od kwantu. Jeśli gdzieś zachodzi proces rozpadu, jest on uwarunkowany wewnętrznym rozpadem z poprzednich przyczyn: brakiem w systemie, organizmie Bogoenergii i Porządku. Porządkiem zaś nie jest porządek na ulicach i podwórzu, lecz przede wszystkim w duchu – w człowieku informacyjnym – w tym, co kieruje ciałem. A ten porządek jest podporządkowaniem Prawu Bożemu. Jeśli go tam nie ma – Boga jako Prawa – to a priori nie może go być na zewnątrz, podobnie jak sprawiedliwego, uczciwego, dobroczynnego życia. Chcieć porządku bez Porządku w sobie – norma okresu Końca. To z dziedziny najbardziej niewykonalnej fantastyki, lecz nikogo to nie dziwi. Mózg na niskiej częstotliwości nie myśli strategicznie. Brakuje mu w nim wyobraźni nawet do najprostszych rzeczy. Jego wiara – że wszystko układa się samo przez się. Wiara w Boga – bzdura, podobnie jak Bóg w ogóle. Jego wiara w marzenie społeczne, w poleganie na czymś tam, na Buddzie niewykonalności, w nadziei na lepsze, a nie w rzeczywistość Boga. Wiarę w samodoskonalenie wciskano ludziom przez 40 lat. Jak się spełniła, TAK się i spełni. Ja na tę tematykę machnąłem ręką. Krzyczałem o tym i krzyczę od ponad ćwierć wieku. Nikt nie pofatygował się, by choćby te książki – prostych Prawd – przekazać narodowi. Bóg mówi wprost: – Dopóki nie będą się kajać, będzie wojna67. Czego jeszcze wam trzeba?!! Kto wam da pokój: człowiek czy Bóg?! Jacy trzeba być… żeby wierzyć i dalej liczyć na ludzką rękę? Czy ci, którzy ukradli narodowi wszystko i wystawili go na Gniew Boży, czy ci i ich wychowankowie są zdolni czynić Dobro dla narodu? Im wszystko jedno, ilu was zostanie – wystarczy im do obsługi. Naród sam – przez skruchę, podporządkowanie się Prawu i bojaźń Bożą – ma stać się władzą. I kierować się tym, że Bóg wszystko wie i karze nie kijem – powszechnym zniszczeniem, jak to było w czasie Exodusu. Jesteśmy w tym samym stanie, w tym samym czasie, tylko Nowego Wyjścia. Wyjście w Bogu – innego nie ma! Bóg – to nauka życia właściwie, a nie tak, jak mnie czy mojej grupie zamarzy się. To rękojmia życia wypełnionego Dobrem. Istota, naród, ludzkość, które nie sprzeciwiają się Jego wymogom, napełniają się Jego Energią i nią żyją. I stamtąd pochodzi ich dobra władza i dobro materialne. Istota, naród, ludzkość, które buntują się przeciw Wymogom, odcinają sobie Energię i wcale nie żyją. Przestaje im być dostarczany Prąd, w celu niedopuszczenia do czynienia większego Zła. Pytanie nie brzmi, czy ktoś wierzy, czy nie wierzy w Boga, pytanie nie brzmi, w jakiego Boga ktoś wierzy/nie wierzy; pytanie brzmi, że niezgodność z wymogami pozbawia Prądu Życia. Nie wnika on w formę, strukturę, planetę, która wymknęła się spod Uporządkowania. Podoba się to czy nie, to czysta fizyka Boga. Dom, zbudowany nie na kamieniu, rozpada się. Tym Kamieniem było, jest i będzie Słowo, Przykazania. Czy ktoś wierzy, czy nie, Bóg reaguje na niezgodność, a nie na wyobrażenia o przyczynach. Kiedy ta niezgodność osiąga maksimum, następuje maksymalna Reakcja: ona też jest Sądem. I trwa ona tak długo, aż to, co niezgodne, nie zmieni siebie albo nie opuści planu ziemskiego. Bogu nie zależy na wierze/niewierze w to, że On jest, nie zależy na usprawiedliwieniach wiarą i przynależnością do kogoś, czegoś. To wyłącznie ziemskie, z pozycji egoizmu, rozumienie Boga. „Ja jestem lepszy”, „my jesteśmy lepsi”, „Bóg kocha nas”. Każdy egoizm jest ślepy. Bogu nie zależy na nazwach, nie na samousprawiedliwieniach, nie na samowyobrażeniach, które z reguły nie sięgają jednego życia; zależą Mu na dwóch rzeczach: obecności Energii i wpisanych w duchu Praw. Oto wpisani w Księgę Życia. Kiedy Reakcja jest coraz bliżej, pojawia się masa proroków: „w jakiej walucie lepiej to przetrwać”, „do jakiej Kanady lepiej uciekać”, „co lepiej kupić: puszkę tuszonki czy puszkę zgęszczonego mleka? czy jedno i drugie razem”. Dylematów powstaje coraz więcej, prawdziwych odpowiedzi kot napłakał. Ponieważ rozum i tak jest na granicy sił. W jakiej walucie, dokąd uciekać, czym się zaopatrzyć – dziecinne próby oszukania Boga, dawno przez Niego przeliczone, jak i pełne podziemi i schronów tych, którzy już uciekli i się zaopatrzyli. Dokądkolwiek uciekną, tam też ich znajdzie. Dalej niż atom Ziemi nikt nie ucieknie. Lekcja Biblii polega na tym, że uciekać trzeba ku zgodności z Prawami. W tym jest istota Paschy, istota Exodusu, zarówno dawnego, jak i nowego, istota zbawienia w ogóle: w ucieczce od Zła. Widzą je różnie, lecz mało kto – w sobie. Zbawienie leży w stanie, a nie w bezpiecznym miejscu, zbawienie jest w tobie, a nie w nadziei na łaskę. Księga Wyjścia, pierwsze świadectwo o tym, mówi samym tytułem: Wyjście w Bogu – innego nie ma. Naród-bezprawnik – naród przeznaczony na zagładę. To Prawda na wszystkie czasy, dla wszystkich systemów i narodów. To wyjaśnienie Słów Boga, że dom na Kamieniu Prawd, Praw Bożych, ostoi się; dom na kłamstwie, bezbożności i swoim chcę – zawsze się zawali. Kiedy zacząłem to twierdzić, myślałem, że będzie to zrozumiałe w pierwszej klasie. Że ludzie to przyjmą i będą żyć po Bożemu – istotnie według Praw Nieba, Praw Wszechświata – które duchowo właśnie są Bogiem. Na Skrzyżach nie było niczego poza wszystkim znanymi Prawami68: Ja jestem Panem (Bóg jest Wszystkim, priorytetem). Czcij Imię (szanuj Mądrość). Przestrzegaj szabatu (przestrzegaj Spokoju, który jest możliwy dzięki studiowaniu Mądrości Słowa Bożego i życiu zgodnie z nim; istota leży w tym, że mózg przebywa na niezi­emskiej częstotliwości; fizyczne nicnierobienie nic nie znaczy, jest jedynie obrazem niebiańskiego Spokoju, pełnego wyłączenia ziemskiego umysłu; w stanie Mózg otrzymuje Sygnał Życia) Czcij ojca i matkę (Boga jako Ojca niebieskiego i Kościół jako matkę, a także ziemskich rodziców; słuchaj ich, czcij ich i pomagaj im) Nie zabijaj (ani fizycznie, ani duchowo, poprzez oczernianie i znieważanie, nienawiść i wszelkie szkodnictwo wobec bliźniego, zadawanie mu ran duchowych, odmawianie pomocy, porzucanie na pastwę losu, wciąganie w uzależnienia, przez zatrute produkty, fałszywą informację, pochlebną dla uszu, nie zabijaj; wszystko, co zabija ducha i ciało, jest morderstwem; morderca, zgodnie z Prawem Boga, płaci śmiercią, jeśli nie sam, to swoich najbliższych, aby lepiej poznał na sobie swoje Zło) Nie cudzołóż (nie cudzołóż duchem i ciałem; cudzołożący ciałem cudzołoży umysłem: dziś ma jedno, jutro drugie; małżeńsko wierny, wierna, wierni w Prawdzie; cudzołóstwo, które dziś jest normą, jest najprymitywniejszym wyczerpywaniem się przez czakrę płciową i przyciąganiem pasożytujących duchów; cudzołóstwo, które uważa się za błahostkę, jest jedną z form samozniszczenia; kontynuujcie dalej, a otrzymacie skutki pełnej depopulacji i braku Miłości i Szczęścia) Nie kradnij (nie okradaj ani fizycznie, ani ideowo, ani energetycznie; każdy, kto kradł, brał łapówki, bogacił się na różnych schematach, z czasem tak samo zostanie okradziony albo straci wszystko wraz z narodem, jeśli cały jest przesiąknięty złem kradzieży; warto wiedzieć, że straszliwi złodzieje w kolejnych życiach rodzą się z uschniętymi rękami; Bóg pozbawia siły do czynienia Zła; cudzołożnicy i cudzołożnice rodzą się odrażającymi, bezpłodnymi, w celu powstrzymania ich zła. U Boga jest cały arsenał i wieczność czasu środków regulujących; ich wykaz zająłby tomy) Nie składaj fałszywego świadectwa (nie przedstawiaj Prawdy jako kłamstwa, a kłamstwa jako Prawdy; Dobra nie przedstawiaj jako Zła, a Zła jako Dobra; nosicieli prawdy nie czyń wyrzutkami i kłamcami, a kłamców prawdomówcami i swoimi władcami; nie pozwól kłamstwu-szatanowi rządzić sobą; przez zabicie Prawdy zabija się Boga; przez zabicie Dobra, Miłości zabija się Boga; tam, gdzie zabici są Miłość i Mądrość, tam zabija się naród: to Prawo i bezpośrednia zależność; jak wy, tak i Bóg; jak wy odnosicie się do Boga jako Miłości i Mądrości, tak On do was; Boga jako Prawdy i Miłości nie da się ominąć ani obejść: tam, gdzie zabija się Boga, zabija się naród) ________ 49 Homer „Odyseja”. 50 Mateusza 24.12. 51 Mateusza 24.15. 52 Mateusza 24.10. 53 Mateusza 24.7, Łukasza 21.10. 54 Mateusza 24.8. 55 Informacja w postaci formularza. 56 Będzie w USA. 57 Wtedy było „za” 92%. 58 W pismach Swedenborga. 59 Psalm 21.19, Jana 19.23,24. 60 Nowa Biblia. 61 Marka 12.27, Łukasza 20.38. 62 Daniel 7. 9, 10. 63 Objawienie 1. 12-16. 64 Malachiasza 3.16, Objawienie 3.5, 20.15. 65 Jana 14.6. 66 Jana 8.32. 67 Nowa Biblia. 68 Wyjście 20. 2-17, Powtórzonego Prawa 5.6-21. 69 Nowa Biblia. Ciąg dalszy nastąpi.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 6strona oryginału ↗

„UŻMA”. Moja miłość – Ukraina i matematyka

Halyna DACIUK, dziennikarka. 5 maja 2025 r. Nina Opanasiwna Wirczenko kończy 95 lat. Jest doktorem nauk fizyczno-matematycznych, akademikiem Akademii Nauk Szkolnictwa Wyższego Ukrainy, działaczką społeczną, proświtanką, byłą więźniarką polityczną tajszetskich łagrów specjalnych o pseudonimie „UŻMA”. W 2020 roku – roku Matematyki – uznana za jedną z najwybitniejszych kobiet-naukowców Ukrainy! W wieku siedemnastu lat Nina „wybrała swój los sama”, sformułowała ideał poświęcenia i złożyła przysięgę, by „całą siebie poświęcić matematyce i Ukrainie”. Skąd ten silny czyn u drobnej, jasnowłosej dziewczynki? Przecież szkoła dla wszystkich jest jedna, te same przedmioty, majątek, otoczenie, radziecka rzeczywistość, dyscyplina. Ale nagle – w jedynym na tysiące – dziewczęcym sercu wybucha silniejsza niż namiętna miłość, miłość do swojej ojczyzny! A może nie nagle? Ojciec, były starszyna armii Ukraińskiej Republiki Ludowej, agronom z wykształcenia, był wyjątkowy Nina Wirczenko z siostrą duchową Bohdaną Bijowską po zesłaniu człowiekiem w jej życiu. Był światłem i słońcem! „Utrzyj im nosa, Nino!” – z zachwytem patrzył na utalentowaną córeczkę, która dorastała w oczach. Jednak wyjaśniać zrozumiale matematyki nie potrafił, więc Nina opanowywała przedmiot samodzielnie. Mama wpoiła jej doskonałą mądrość: „Nino, ucz się! I pracuj!” Starała się, bo czyż można mamę rozczarować? Mamę – „najlepszą z matek” – uważać będzie za świętą osobę. Co więcej, dziewczynka sama pragnęła wiedzy jak chleba, więc zmuszać jej do książki nie trzeba było. Dziesiątą klasę Nina kończyła w Żytomierzu. Uczyła się na celujący ze wszystkich przedmiotów. Rano bez śniadania śpieszyła do biblioteki, potem, bez obiadu, szła przez całe miasto do jedynej ukraińskiej szkoły. W wypracowaniu o „najszczęśliwszym dniu w życiu” wspomni godzinę, „kiedy zrozumiała przyczynę cierpienia narodu i obrała sobie cel w życiu”. A jeszcze był występ Niny na zlocie prymusów Żytomierszczyzny, jedyny w języku ukraińskim spośród kilkudziesięciu rosyjskojęzycznych. „Och i dała tam wszystkim nasza Nina, mówiła, co chciała!” – z zachwytem cieszyli się nauczyciele. Aplauz zagłuszył łomot własnego serca! „Wpierwyje usłyszał takuju zwonkuju ukrainskuju riecz”, – powie jej starszy pan z trzeciego rzędu, kiedy będzie wracać po triumfalnym występie na swoje miejsce. Zdziwi się: język ukraiński – to nie egzotyka, a potrzeba normalnej Ukrainki. „Naród bez języka – to naród niewolników!” O maturalnym wypracowaniu Niny pod tytułem „Jestem córką swojego narodu” opowie gazeta „Radziecka Żytomierszczyzna”. „Strasznie wpaść w kajdany, a bardziej nic nie jest straszne!” – napisze dziewczynka. Nauczycielka języka ukraińskiego wycałuje ją i powie: „Nino, takich wypracowań u nas w szkole jeszcze nikt nie pisał!” Po wielu latach ta sama nauczycielka obejmie Ninę, kiedy ta wróci z łagrów. Rozścieli prababcin ręcznik na stole, posadzi obok siebie swoją byłą absolwentkę i poprosi: „Opowiedz mi, Nino, gdzie byłaś, co było z tobą”. „Od czego zacząć, Marto Andrijiwno?..” W wieku 16 lat złota medalistka Nina złożyła dokumenty na wydział fizyczno-matematyczny Uniwersytetu Moskiewskiego, aby zostać „ukraińską Kowalewską”. Błyskotliwie rozwiązała zadania, które zaproponował Andrij Kołmogorow (z jego podręcznika do matematyki uczyć się będzie cały ówczesny kraj). Matematyczne światło pochwaliło kandydatkę i własnoręcznie napisało: „Przyjąć!” Jednak wezwanie z Moskwy na studia tata z mamą ukryją, bo chcieli, żeby córka uczyła się bliżej rodziny. O tym Nina dowie się znacznie później. Równolegle bez egzaminów wstępuje na Uniwersytet Kijowski i z radością nurkuje w naukę, słucha jak muzyki wykładów z geometrii profesora B. J. Bukriejewa, z analizy matematycznej – S. G. Krejna. Głodny 47. rok Nina przeżywa ciężko, do utraty przytomności. Patrzyła na równania – widziała przed sobą kawałki chleba. Nocą w pokoju w akademiku dla 19 osób dokuczały takie same głodne szczury. Ale w dzień zbierała się „czołem do góry” i opanowywała powojenny Kijów. Wszystkie biblioteki, muzea, teatry – twoje! Napełniaj życie najgłębszym sensem! Marzenia o międzyplanetarnych lotach zaprowadzą ją do studenckiego koła rakietotechniki i aerodynamiki. Dwudziestu dziewięciu chłopców i jedna Nina badali budowę samolotu, opracowywali własne projekty, skakali ze spadochronem. Swoją desperacją zadziwi mężczyzn – niedawnych uczestników wojny, skacząc pierwsza. A później – jeszcze 10 razy! „Lubię być pierwszą, nawet wśród mężczyzn”. Zawsze była dumna, że urodziła się na pięknej Czerkaszczyźnie, „którą przeszedł Taras”. Zaczytany „Kobziarz” – najdroższa książka, leżała w ich rodzinie na stole obok chleba. Mama znała go na pamięć. I szczerze cytowała wersy o tym, że „będzie syn i będzie matka, i będą ludzie na ziemi”. Nina nie wie, o czym myśli mama, ale sama widzi, że ludzi, w których wierzył Szewczenko, jest mało! „Dlaczego wokół tyle niewolniczej Ukrainy?” – rozmyśla dziewczynka i postanawia tworzyć swoją Ukrainę. I wmontuje w algebraiczne równania pojęcia honoru i siły ducha. Formułę zadań matematycznych połączy z formułą służenia Ukrainie i zakoduje te zasady w tajemniczy skrót UŻMA! Ukraina, kobieta, matematyka! I będzie witać się na początku listów „SłU”. Sława Ukrainie! Tylko dla najbliższych! Kiedy odrodzi się Niepodległość i już będzie można otworzyć ten ukryty klucz, Nina będzie stawiać powitanie w każdym z setek listów, które będzie pisać do swoich sióstr duchowych, z którymi przeżyje GUŁAG. Sława Ukrainie! Założyła dziennik z epigrafem „Karzę się, męczę, ale nie kajam!” Wszystko zauważa i z matematyczną precyzją analizuje „radosne” radzieckie życie. Ją, siedemnastolatkę, inspirowały myśli o podziemnej walce. Znalazła przyjaciółki i tę najbliższą, której wierzyła jak sobie. Pisały ulotki, omawiały plany. Wkrótce listy, ulotki, nawet szkolne wypracowanie pokażą Ninie na śledztwie w KGB, bo okazuje się, że „najwierniejsza” przyjaciółka wiernie donosiła „niezmordowanemu oku” tajemnice życia Niny. I pewnego razu, idąc ulicą Wołodymyrską, w żółtej bluzce (leningradzki markizet) i niebieskiej spódniczce, Nina usłyszy tuż przy uchu zgrzyt hamulców, a potem czyjaś ręka „czule” posadzi ją do auta. „Szto za cwjeta nacionalisticzeskije na tiebie?” W pojedynczej celi na Wołodymyrskiej, podczas namiętnych nocnych przesłuchań, będzie milczeć. Gorzko pożałuje, że donieśli ci, którym wierzyła. Chociaż, jeśli się zastanowić, czym niebezpieczna dla KGB jest siedemnastoletnia studentka, która kochała ojczyznę i matematykę? „Po prostu moloch potrzebował nowych ofiar”. W więzieniu Łukianowskim 8 stycznia 1949 roku „osoboje sowieszczanije” skazało ją na 10 lat specjalnych łagrów za udział w „ukraińsko-nacjonalistycznej bandzie”. Przygotuje płomienną mowę na sądzie, ale głosu jej nie dadzą. Wkrótce z Łukianówki wraz z setką „nacjonalistów-bandytów” będą wysyłać ją na etap. Mama będzie wypatrywać z głębokiej szczeliny na więziennym podwórzu i, zdaje się, zobaczy Ninę przez zakratowaną szybę auta. Gwiazdy gasły w przedświcie, nadchodziła ciemność. Wyruszała w drogę, z której się nie wraca. Nawet jeśli wrócisz fizycznie, i tak do śmierci pozostaniesz z piętnem „ukraińskiej nacjonalistki”. Wschodnia Syberia, Tajszetski łagier specjalny, wyrąb lasu, kamieniołomy, szpital. Dwa listy rocznie, „zaprietki”, normy, mróz, choroby, znęcanie się strażników. Razem z nią tysiące dziewcząt z zachodu Ukrainy, „niebezpiecznych nacjonalistek”. Nina, jedyna ze wschodu, najmłodsza wśród wszystkich, wkrótce stanie się swoją, niezawodną. W łagrze śmierć i siła oporu balansują jak dwa bieguny. Nina będzie chodzić codziennie jak po ostrzu, z jedną myślą – nie stracić siebie wewnątrz, „nie złamać się”! I przy rozdzielaniu, odcinając ostrym nożem porcję chleba, z dokładnością do milimetra i grama, bo obok pilnują, mimo wszystko zdoła i zaoszczędzi na kawałek dla chorych sióstr duchowych. Ilu nie pozwoliła zginąć! W tajdze nieprzebytej patyczkiem na śniegu Nina będzie pisać liczby i uczyć dziewczęta matematyki. Jej równania rozwiązywać będzie Japonka Tizuko, dobra przyjaciółka, która nie wytrzyma srogich syberyjskich mrozów i zginie. Ile później my z Niną Opanasiwną będziemy odwiedzać siostry duchowe, tyle one będą wspominać Ninine „nauki na śniegu”, które odczytywało Niebo! „Poetka niemego liczby!” – sparafrazuję tytuł książki Mykoły Soroki o matematyku Mychajle Krawczuku – jeszcze jednej Nininej miłości. Łagier – to siostrzeństwo, gdzie jedna za drugą gotowa umrzeć! Pewnego razu zobaczyła, jak prosto na Myrosię Rumak leci z góry ogromny kamień. A już za chwilę, nie myśląc, każda zrobiła krok, by zasłonić przyjaciółkę – Nina – Myrosię, Myrosia – Ninę. I kamień się zatrzymał, w locie zahaczywszy o jakąś źdźbło trawy. Siła miłości ratowała i napełniała dni wiarą. „Może i przeżyłam, bo wierzyłam”. Czarny ubiór z numerem R-840 nie był w stanie przyćmić jej promiennych oczu. Ukradkiem z przyjaciółkami śpiewały, modliły się, wyszywały, deklamowały Szewczenkę. Mama włożyła do woreczka z kaszą ich domowy „Kobziarz”, a strażnik oddał go Ninie za paczkę papierosów. To szczęście chowała podczas rewizji jak własne serce. W jej niewoli Szewczenko był najwolniejszym człowiekiem i ratunkiem. Za jego przykładem buntowała się! Kiedy więzienne kierownictwo postanowiło zabrać od więźniarek ostatnie kopiejki na pożyczkę państwową, Nina zaprotestowała: „Nigdy!” Za nią stanęły setki dziewcząt, początkowo ze strachem, a potem bez strachu. „My we wszystkim chciałyśmy być podobne do ciebie, Ninoczko!” – wyzna jej w liście szczera przyjaciółka z łagrów Nusia Katamaj z Jamnicy. Jej siostrami duchowymi na zawsze zostały Iryna Senyk, Antonina Syryk, Bohdana Bijowśka, Myrosława Rumak, Stefa Procak, Marta Czornij, Nadija Sołtys, Adrijana Worobec, Marija Jukisz, matka-przełożona Josyfa, Nastia Petrenij, Lidija Dejneka, Stefanija Salwa i jeszcze dziesiątki. Nie pogubiły się przez ponad 70 lat życia po łagrach. Co roku, do niedawna, pani Nina jeździła na zachód Ukrainy – „do swoich dziewczyn”. Kilka razy, ogromna wdzięczność pani Ninie, brała ze sobą mnie. Karpaty dla Niny – to sól i chleb Ukrainy! Bystreć – do Juli Budzanowycz, Tarnopol – Nadijka „Perełka”, Borysław – Irusia. W Mikołajowie na Lwowszczyźnie byłam świadkiem spotkania dwóch współwięźniarek po 50 latach. „Ninoczko!”. „Stefciu!”. Jakby nie było rozłąk! A potem kilka dni i nocy – rozmowy, wspomnienia, łzy, radość. Na te spotkania zbierały się ulice, społeczności. One dożyły do niepodległej Ukrainy, o której marzyły w katowniach GUŁAG-u. Ona znów stawała się promienną, energiczną Niną, wspinała się na Howerlę, pokonywała setki kilometrów stromych dróg, by odwiedzić najwierniejsze. Wyjazdy do dziewczyn stały się jej duchową inspiracją! Niestety, dzisiaj wielu swoim przyjaciółkom już przychodzi nosić kwiaty na zielone cmentarze… Ninę amnestionowano jako małoletnią po śmierci Stalina. Tydzień przedzierała się pociągiem na Ukrainę. W Kijowie, mając na przesiadkę do Żytomierza kilka godzin, pobiegła z dworca Tradycyjne świętowanie Dnia Niepodległości w Bractwie Wołyńskim. 2012 r.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 7strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

bez matematyki! Ale dobrzy ludzie pomagają jej znaleźć pracę w Instytucie Politechnicznym, obecnie – Narodowym Uniwersytecie Politechnicznym, gdzie wykładała prawie 50 lat! „Moi studenci – to radość niewysłowiona i nieopisana!”. W książce „Ziarna dróg życia mego” Nina Opanasiwna wspomina swoje „gwiezdne” godziny. Pierwsza – w Moskwie, przed obroną rozprawy doktorskiej. Na sali tylko dwie kobiety. „Wirczenko... z Kijowa?.. damy 20 minut...”. Po 5 minutach wystąpienia Niny sala ucichła, a po 10 – zamarła. Potem posypały się pytania, dyskusja, błyskotliwe argumenty. To był triumf, który trwał około godziny! „Bywam na wszystkich posiedzeniach, pani jest jedyną kobietą, którą potraktowano tu poważnie” – powiedziała z zachwytem moskiewska uczona. Doktorską „Nowe typy parzystych (potrójnych) równań całkowych ze specjalnymi funkcjami” Nina błyskotliwie obroniła w 1988 roku, praca była gotowa i czekała na odpowiedni czas. „Ołówek matematyka widzi głębiej niż mikroskopy i dalej niż teleskopy”. Jej gwiezdne godziny – Międzynarodowe konferencje matematyczne imienia Mychajła Krawczuka, którego spuściznę bada od 60 lat. Zrobiła wszystko, aby imię jednego z najwybitniejszych matematyków XX wieku przywrócić nauce i historii. Mychajło Krawczuk odkrył Archypa Lulkę i Serhija Korolowa, którzy byli jego uczniami. I stał się duchowym ojcem w nauce dla Niny. Z jego odkryć naukowych korzysta dziś cały świat. Amerykański uczony Atanasoff specjalnie, aby zapoznać się z pracami Krawczuka, opanował język ukraiński. Czy mógł przetrwać w stalinowskim systemie matematyk, który w słynnym „wielomianie Krawczuka” zakodował imię „Ukraina”? Aresztowano go, skazano i wysłano do GUŁAG-u. I w 1942 roku na Kołymie w strasznym obozie śmierci urwało się życie wybitnego Ukraińca. Międzynarodowe konferencje, pomnik uczonego, ulica jego imienia, aula imienia Mychajła Krawczuka, książki o nim – to upamiętnienie wielkiego matematyka, do którego dołożyła swoją energię i serce Nina Opanasiwna. Ona zawsze „krztusiła się” od pracy, działalności, nauki, pracy społecznej. Nina Wirczenko – członkini Ukraińskiego, Amerykańskiego, Belgijskiego, Australijskiego, Edynburskiego, Londyńskiego towarzystw matematycznych, Towarzystwa Naukowego imienia Tarasa Szewczenki. Jest autorką ponad 360 prac naukowych i naukowo-metodycznych, wśród nich – ponad 20 książek. Uczestniczka licznych seminariów naukowych, międzynarodowych konferencji naukowych, zjazdów, kongresów – w Czechosłowacji, Niemczech, Bułgarii, Białorusi, na Litwie, w Finlandii, Uzbekistanie, Portugalii, Szwajcarii. Wśród obowiązków społecznych – przewodnicząca rady naukowo-metodycznej Ogólnoukraińskiego Towarzystwa Więźniów Politycznych i Represjonowanych. Wśród nagród – dwa medale Jarosława Mądrego, medal Andrzeja Pierwszego Powołanego, „Ukraińska Madonna”, medal „Budowniczy Ukrainy” od Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” imienia Tarasa Szewczenki. Wśród tytułów – zasłużona pracownica oświaty Ukrainy, zasłużona wykładowczyni i honorowa profesorka NTUU. „Na każdy dzień patrzę jak na kres mojego życia!” – mawiał Seneka. Nina Opanasiwna dotąd przeżywała każdy dzień „rewolucyjnie”, po brzegi, „radując się radością świętą”, że mamy własne państwo. I wspomina wszystkich, którzy wywalczyli niepodległość Ukrainy i nie doczekali... Jej życie zawsze płonęło pracą, twórczością, nauką, kontaktami i miłością. „Geniusz – to w jeden procent talent, natchnienie, a w 99 – pot” – cytowała swoim studentom Edisona uczona o pseudonimie UŻMA, wybitna Ukrainka, niezłomna Nina Wirczenko. Tak uważa. Od początku Wielkiej wojny pani Nina jest w Tarnopolu. Dzwoni co drugi dzień, interesuje się życiem kulturalnym w Kijowie, dzieli się przemyśleniami, wspomina swoje niezłomne dziewczyny, z którymi odbywała uwięzienie w GUŁAG-u, pisze unikalne wiersze i niezachwianie wierzy, że Ukraina zwycięży. Bo ona – to Miłość!

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 7strona oryginału ↗

Oryginał po ukraińsku · tłumaczenie jest aktualizowane

Світле 70-ліття Олександра Балабка

“до Шевченка”. На постать у валянках 40-го розміру на “одну ногу”, бушлаті, обшитому латками, шапці 60-го розміру, обв’язаній хусткою, з торбиною за плечами озиралися перехожі! Опудало! Біля пам’ятника Тарасові вона стала навколішки, піднесла очі: “Я повернулася!”. І раптом побачила, як Шевченко виріс до велетня, навіть почула, як сказав: “Ніно, будь завжди дочкою України!” Це був якийсь екстаз! Вона поклялася, що повернеться до рідних університетських стін і ніколи не залишить математики і України! Життя після амністії – це життя “на великій зоні” під прицілом “органів”. Рідні тато з мамою попередили: “Ніно, щоб за тобою – ні пилинки”. Хотіла відновитися на навчання, але відчувала, що за нею тягнеться хвіст неблагонадійної біографії. При вступі до Харківського університету її почали допитувати, чому вступає не в Київ, що вона там накоїла. Зібралася силами і чітко сказала, що “напевно, готується друге слідство, але вона буде вчитися наперекір усім”. “Розпекла” їх. “Недарма тебе посадили, дивно, що випустили”. “Не пиши ніде про ув’язнення, але добивайся мети!” – сердечно порадив харківський професор, своя людина. Спробувала вступити до сільськогосподарського інституту, але “сексоти” спрацювали й тут. “Засипали” на іспиті з російської літератури, бо не змогла відповісти, ювілей якого великого письменника відзначила родіна. Звідки їй було знати, що Толстого, коли в таборі шість років вона не бачила газет і не чула радіо! З двома закінченими перед ув’язнен- Біля пам’ятника видатному математику Михайлу Кравчуку на території КПІ ім. І. Сікорського ням курсами Ніна вчителює у школах Житомирщини та Київщини (Янушпіль, Улянівка, Томашівка) і незабаром стає однією з кращих вчительок! Вступає на заочне відділення мехмату КДУ, у 1958-му переводиться на стаціонар. З табірних “мандрів” через Київ повертаються її дівчата, зустрічаються, радіють за Ніну, як за себе! Закінчує аспірантуру, достроково захищає кандидатську дисертацію, стає доцентом кафедри математичної фізики КДУ. Викладає, наполегливо опановує науку, а тим часом за нею пильно стежить недремне око держбезпеки. У квартирі встановлено кілька жучків. І вони з чоловіком Ростиславом Доценком (прекрасним перекладачем, теж колишнім політв’язнем, на жаль, нині покійним) не раз спостерігають, як за вікном стоїть автомобіль, прослуховуючи їхні розмови. Окремі бесіди проводять персонально, майже щомісяця! І так тривало понад тридцять років! У 1972 році, коли в Україні пронесеться новий шквал наступу на все українське і прокотяться сотні арештів, почнеться тиск на Ніну. Під погрозами у 1973 р. її змусять написати заяву на звільнення, “щоб очистити університет від викладачів-націоналістів”. Маленькі діти, безробітний чоловік, літні батьки – як важко витримати цькування, безгрошів’я і життя Дмитро ЧИСТЯК Неймовірно, але правда – славне 70-ліття неповторного Олександра Балабка відсвітліло в Київському будинку вчених, згуртувавши численних-численних шанувальників його розмаїтих талантів. “Немає загадки таланту – є вічна загадка любові”, – слушно зауважив Григір Тютюнник. І ось, маючи втіху спілкування з Олександром Васильовичем ледь не зо два десятиліття, спостеріг, що таємниця цього мудрого чоловіка – у дивовижній симпатії з довкіллям: попри всі випробування, він долає опір матерії івона стає в його товаристві злагіднішою. Тому й те вагоме десятикнижжя, де світами мандрують славні українці (Соломія Крушельницька поряд із Миколою Гоголем, Серж Лифар – із Михайлом Коцюбинським, а Марія Башкирцева – з Володимиром Винниченком), і його рясний доробок у пісенній творчості (скільки талановитих виконавців і композиторів товаришує з ним!), і неоціненний журналістський досвід (головред “Вечірнього Києва” – це ж які обрії!), і багатолітнє керівництво журі секції “Літературна творчість” в Малій академії наук України, і головування у Творчому об’єднанні прозаїків та спільнодія у правлінні Київської організації Національної спілки письменників України, і сумлінна робота в журі міжнародної німецько-української премії імені Олеся Гончара, і надійне плече у редакції журналу “Київ”, і зарубіжні гастролі від Парижа в Українському літературному клубі до хорватського Ловрана на фестивалі “Франкові зорі” – це лише видимі грані айсбергів Олександра Васильовича, де знаходиться місце і дачній садибі, і романістиці, і журналістиці, і поезії (що мандрує в антологіях української поезії французькою, італійською, албанською та румунською), і музиці, і співам, і наставництву молоді, і Асоціації діячів естрадного мистецтва України, і ще, і ще... Ювіляра вітали численні друзі та колеги – голова творчого об’єднання “Світлина” при Національній спілці письменників України Лариса Петрова; заслужена артистка України Каріна Карасьова зі знаковими піснями “Моя осінь”, “Капрі” та “Українська ніч” на музику Олександра Швидкого; народний артист України Олег Дзюба з перекладом Олександра Балабка з Олександра Вертинського “Києве, батьківщино ніжна…” та твором “Жінки старіють вранці…” на музику незабутнього Леоніда Нечипорука; заслужена артистка України Ірина Персанова з піснями “Актриса” та “Дощ над Парижем” на музику Ле- Квіти ювіляру вручає голова КО НСПУ Тетяна Фольварочна оніда Нечипорука; народні артисти України Світлана Мирвода (з улюбленою піснею родини Крушельницьких “Нащо мені чорні брови?..”, перекладеною “Бідою” Висоцького – під бандуру, а також “Папороттю Растреллі” на музику Ксенії Нікольської, піснями “Ярославна” та “Молодий тюльпан” на музику Леоніда Нечипорука) й Олександр Василенко (“Я в рідному домі” на музику Леоніда Нечипорука). Пісня “Зелена субота” прозвучала на відео у виконанні Василя Касенича, співака і воїна ЗСУ, а я мав честь представити громаді французький та італійський переклади цього твору, спільно з головою Київської організації НСПУ Тетяною Фольварочною наголосивши на такому важливому системному творчому осмисленні українців у світовій культурі з-під пера Олександра Васильовича. Зворушливим було виконання незабутнім Леонідом Нечипоруком у відеозапису однієї з останніх його пісень на вірші Олександра Балабка – “Чобітки з Ягідного”, зболене осмислення геноциду рашистського концтабору на Чернігівщині. Вітав ювіляра й голова Національної всеукраїнської музичної спілки Петро Андрійчук, а голова Спілки жінок міста Києва Лідія Москаленко, дякуючи за багатолітню спільну роботу, озвучила грамоту митрополита Київського і всієї України, предстоятеля Православної церкви України Блаженнійшого Епіфанія про нагородження Олександра Балабка орденом святого Архістратига Михаїла “за заслуги перед помісною церквою та побожним народом”. Побажаймо ж нашому perpetuum mobi- le Олександру Васильовичу – стрічання весен за веснами у найлюбішому нашому Києві, мандрів за мандрами і теплих повернень додому, де його чекає чарівна пані Любов. А нам – світлих літ спілкування з цією дивовижною творчою особистістю. З роси й води! Світлина на згадку про славний ювілей у Будинку вчених
Strona · s. 8strona oryginału ↗

Ukraińską drogą – ku światłu zwycięstwa

Łarysa HERIAK, zasłużona dziennikarka Ukrainy Mykoła ZYMOMRIA, zasłużony działacz nauki i techniki Ukrainy, członek NSPU Drohobycka biblioteka im. Wiaczesława Czornowoła już dawno służy jako miejsce licznych spotkań z czytelnikami. Prawdziwym wydarzeniem stała się, na przykład, prezentacja twórczości Pawła Mowczana, w szczególności jego znaczącego zbioru “Był dzień – pamiętasz pełzającego węża?” (Kijów, Ukraiński priorytet, 2024, 192 s.). Jest to, można powiedzieć, szczególnie godna uwagi w dorobku autora książka, zawierająca próbki poezji intymnej. Przecież ogół czytelników przyzwyczajony jest, z reguły, do liryki obywatelskiej Pawła Mowczana, organicznie przeplatającej się z motywami społecznymi i uczuciami narodowej samoświadomości, wyraźnie państwowotwórczej mocy. Oczywiście, nie dla samopochwały, a raczej dla ilustracji jego imponującej myśli o charakterze pobudzającym, podaję tutaj dedykację-ekspromt, która znalazła się na stronie tytułowej wspomnianego zbioru: “Drogi Przyjacielu Mykoło! Wdzięczny Losowi, że kiedyś nas połączył w nauce i wspólnej sprawie – służeniu ukraińskiemu słowu. Autor. Pawło Mowczan. Drohobycz, 17.8.2014”. Budujące jest to, że w wydarzeniu brał udział Wołodymyr Szołkoszytnyj, autor unikalnej trylogii historycznej “Krew – święta” (Kijów, 2015, 864 s.). A niedawno odbyła się prezentacja książki o wymownie zbiorczym tytule “Ukraińska droga” z serii “My – Ukraińcy”, która należy do pióra Josypa Fysztyka, znanego poety-piosenkarza, autora ponad tuzina zbiorów piosenek i poezji, laureata międzynarodowych nagród i konkursów, zasłużonego działacza sztuki Ukrainy, wieloletniego kierownika radia “Frankowa ziemia”, Honorowego obywatela Drohobycza. Na jej stronach godnie nakreślona jest droga walki narodu ukraińskiego o swoją niepodległość. Ciernista, szczodrze skropiona krwią wielu pokoleń ukraińska droga… Można ją opisać różnie: z punktu widzenia historii, głęboko wnikając w temat. Można naukowo badać pewien okres przeszłości czy teraźniejszości. Ale Josyp Fysztyk znalazł swoje niestandardowe podejście – pokazał potężną drogę, która składa się z ziemskich ścieżek Ukraińców. Tych, którzy obecnie są na gorących frontach. I tych, którzy na froncie wewnętrznym uczciwie i oddanie pracują, utrzymując potęgę gospodarczą państwa. Jest ich w książce wielu – od przedstawicieli władzy, naukowców, twórczej inteligencji – po pracowników produkcji, służb komunalnych, naftowców. W książce zebrano historie ludzi oraz zrealizowane projekty, które rodziły się i tworzyły na terenach Drohobyczczyzny, historie sukcesu i kształtowania się, wzmacniania i rozwoju ukraińskiej kultury, literatury, sztuki, sfery socjalnej i gospodarczej. Na prezentację nowej książki J. Fysztyka przybyło wielu gości, przyjaciół i miłośników twórczości pisarza. Moderatorem wydarzenia wystąpił literaturoznawca i krytyk, doktor nauk filologicznych Mykoła Zymomria, który między innymi powiedział: – Uświadamiamy sobie, że identyfikacja każdego z nas zaczyna się od tego boskiego słowa – Ukraina! Łatwo kochać siebie w Ukrainie, trudniej kochać Ukrainę w sobie. Josyp Fysztyk, będąc dobrych pięćdziesiąt lat z mikrofonem na falach Frankowego głosu, kierując radiem “Frankowa ziemia”, pomnażał sławę rodzinnej ziemi, pomagał rodakom żyć, pracować, nie poddawać się w niełatwych okolicznościach. To przykład człowieka, który mimo niełatwych zakrętów losu, oddanie służy rodzimemu, niepowtarzalnemu ukraińskiemu Słowu. Wydarzenie rozpoczęto od słów błogosławieństwa od ojców Iwana Pańkiwa i Dmytra Zamiszczaka oraz wspólnej modlitwy. A później – wyraziste wystąpienia i niepowtarzalne emocje. Dobrych dwa tuziny naszych rodaków opowiadało o swoich wrażeniach z książki, a zwłaszcza – od autora eleganckiego wydania. Oczywiście, wybraliśmy tylko poszczególne frazy, które ciepłymi pociągnięciami tworzyły portret naszego kolegi i inspiratora ideowego. Znani w Frankowym kraju kierownicy Andrij Szewkenycz, Wołodymyr Chanas, Oksana Matczyszyn, Ihor Rozluckyj podkreślili wkład Josypa Fysztyka w rozwój i popularyzację ukraińskiej kultury. Występując na prezentacji własnego wydania “Ukraińska droga”, Josyp Fysztyk podzielił się z obecnymi ciekawymi stronami swojej twórczości, podkreślając, że zawsze pragnie wnieść do literatury zalążki nowego, przejmującego. – Tylko z kijowską kompozytorką Ludmyłą Jermakową stworzyliśmy 35 piosenek. Piętnaście z nich wzięli do swojego repertuaru narodowi artyści Ukrainy. A ogółem z dorobku piosenek ponad 40 utworów muzycznych wykonują narodowi i zasłużeni artyści. Oczywiście, nie chodzi o tytuły, a o talent, umiejętność przedstawienia, przekazania autorskiego zamysłu. Dlatego te piosenki znalazły swoją drogę do ludzkich serc. Jeśli mówić o idei książek, połączonych tematem Ukrainy, myślałem, czy pisać mi dalej. Unikam powtórzeń. Życie potrzebuje nowości. Musi być świeżość myśli, żeby nie zboczyć na manowce. Dlatego postawiłem przed sobą zadanie – zbudować formułę ukraińskiej drogi językiem piosenki. Biłozirów “Watra” i wykonuje ten legendarny utwór “Ukraińska droga”. A później pojawiały się nowe tematy, podtematy, przejmujące zawiązki sławnych ukraińskich postaci, co stało się podstawą książki. Warto podkreślić: J. Fysztyk wydał około trzydziestu własnych zbiorów poetyckich, sześć książek nutowo-poetyckich (“Frankowa studnia”, “Dzwonnica rodu”, “Pod niebami Frankowych myśli”, “Eurodom”, “Pieśni nie zapomnieć, co kwitnie od ruty”, “Mamo, zostawajcie z nami”), kilkaset piosenek, które są szeroko znane na Ukrainie i daleko poza jej granicami. W twórczym dorobku Mistrza – dwanaście albumów audio (“Projekcje stulecia”), dziesięć płyt kompaktowych, obszerne cykle “Dzwonnicy”, “Dziewięć beczek soli” (Piosenkowe dedykacje dla starodawnego Drohobycza). Autor ogólnoukraińskich projektów duchowo-artystycznych “Ta ziemia – Ukraina”, “Ukraińska droga”, “Sobór codziennej łaski”, “Kontekst Ukrainy: pozostawajmy sobą”, “Pod niebami Frankowych myśli”, “Spieszmy żyć w Ukrainie”. Podczas wieczoru literackiego słowa powitań pod adresem autora płynęły od wielu gości wydarzenia – Marii Fedurko, Łarysy Heriak, Wiry Stereżyło, Romana Wojtkiwa, a także – pozdrowienia od kijowskiego sławnego pobratymca, poety-piosenkarza Wadyma Kryszczenki. Podczas wydarzenia obecni mieli okazję nacieszyć się mistrzowskimi kompozycjami muzycznymi w wykonaniu zespołu bandurzystów Drohobyckiego koledżu muzycznego imienia Wasyla Barwińskiego. A po przerwie muzycznej słowa powitań płynęły z nową siłą i jasnymi uczuciami. Maria Momot, Mychajło Krawiec, Wasyl Bochonok, Ihor Chomjak – te imiona niechybnie znajdziecie na stronach “Ukraińskiej drogi”. Oto, na przykład, kluczowe myśli z wystąpień: “Całe swoje życie poświęciliście – Liny Kostenko, wyrecytowane ze sceny. Obecni szczerze dziękowali chórowi “Proświta” za wspaniały koncert, który pomógł poczuć wielkość święta Wielkanocy poprzez piękną muzykę i poezję. * * * 25 kwietnia dnieprzańska „Proświta” wzięła udział w forum „Tygodnie Dobrych Uczynków”, które odbyło się w sali sesyjnej Rady Miejskiej Dniepru. Wydarzenie to stało się ważną platformą spotkania aktywistów, wolontariuszy, przedstawicieli władz, organizacji młodzieżowych oraz społecznie odpowiedzialnego biznesu. Nasz zespół zaprezentował kluczowe inicjatywy w sferze zdrowia psychicznego i wsparcia psychospołecznego, które są realizowane przy udziale „Proświty”. W szczególności zaprezentowano programy wsparcia rodzin wojskowych, weteranów oraz osób wewnętrznie przesiedlonych. Według przewodniczącego Siczosławskiej „Proświty” Serhija Tiutiunnyka, udział w forum stał się doskonałą okazją do nawiązania nowych partnerstw, wymiany doświadczeń oraz omówienia wspólnych działań w odpowiedzi na współczesne wyzwania w sferze zdrowia psychicznego. Jesteśmy przekonani, że współpraca organizacji społecznych, inicjatyw wolontariackich i biznesu jest gwarancją skutecznego wsparcia ludności w trudnych czasach. „Dziękujemy organizatorom za możliwość stania się częścią tego wydarzenia i zaprezentowania naszych społecznie znaczących projektów. Zapraszamy również Państwa do przyłączenia się do dobrych uczynków razem z nami!” – zaznaczył Serhij Tiutiunnyk w komentarzu na Facebooku. Własna inf. po to, aby nasz język, nasze słowo – było!” „Ukraińska droga, według zamysłu autora, to ścieżki milionów Ukraińców, którzy są połączeni jedną ideą narodową. Dlatego J. Fysztyk mistrzowsko, subtelnie tworzy obrazki naszych współczesnych, pokazuje, jakimi jesteśmy na tym niełatwym etapie”. „Ukraińska droga” – to genialna idea, idealny projekt! Mówię to jako autor powieści historycznych. Szczerze cieszę się z autora”. „Potraficie znaleźć szczególne detale, nieoczekiwane zwroty. Wasze słowo – jest ciekawe i uzdrawiające!” „Każdy projekt Josypa Fysztyka – jest różnorodny, niepowtarzalny. Bardzo cenię umiejętność artysty pokazania wielkości narodu ukraińskiego, podniesienia jej na poziom międzynarodowy”. „Josyp Fysztyk – to bez wątpienia fenomen. Zawsze musi być człowiek, który budzi. Takim budzicielem dla naszego miasta od wielu lat jest pan Josyp – niezwykle inteligentna, twórcza osobowość”. „Autor książek o najnowszej epoce Ukrainy nie zapomina poświęcać dużej uwagi przymusowym przesiedleńcom, których wróg pozbawił wszystkiego, co ludzie zdobywali latami! Cudza krzywda nie istnieje!” „Josypa Fysztyka dobrze znają, w szczególności, w Europie Zachodniej. Nie na darmo jego poezje przetłumaczone są na dziesięć języków świata”. Kierownik drohobyckiego oddziału Narodowego Związku Dziennikarzy Ukrainy Stepan Jakym przekazał J. Fysztykowi serdeczne pozdrowienia od Sekretariatu związku obwodowego, życząc nowych osiągnięć. Zauważyli kronikarską charyzmę nowego wydania pisarza również autorytatywne osobistości Drohobycza Jurij Chomosz oraz Iwan Małeha. A jakże nie przeczytać własnej dedykacji dla poety? Na prezentacji znani językoznawcy Wira Kotowycz oraz Hanna Iwanoczko zrobili to od serca. Twórczość Josypa Fysztyka – to jaskrawy przykład tego, jak słowo może inspirować, jednoczyć i prowadzić naprzód. Niech ta książka stanie się jeszcze jednym drogowskazem dla wszystkich, którzy torują własną ukraińską drogę.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 8strona oryginału ↗

Dobre uczynki

W sali Biblioteki Publicznej imienia Łesi Ukrainki w Kijowie odbył się świąteczny koncert chóru „Proświta” z okazji Wielkanocy. Chór „Proświta” pod kierownictwem Lubowi Wasyljewej zaprezentował program, który harmonijnie połączył wielkanocne pieśni, pełne jasnej radości, oraz znaczące utwory ukraińskich klasyków. Oprócz tego w wykonaniu chóru zabrzmiały pieśni do słów znanych ukraińskich poetów – Wasyla Symonenki, Tarasa Szewczenki, Łesi Ukrainki i innych. Atmosferę wieczoru dopełniły przejmujące wiersze Tarasa Szewczenki oraz

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 9strona oryginału ↗

Poezja też w mundurze. Wspomnienie o jednej prezentacji

Petro SZKRABIUK, doktor nauk historycznych, pisarz, m. Lwów. Pod koniec grudnia ubiegłego roku w bazyliańskim wydawnictwie „Misjonarz” ukazała się moja nowa książka „Poezja w mundurze (Eseje i wiersze z lat 2014–2024)”, 224 s. Jednak w tym wydaniu zamieszczono nie tylko poezję (ponad 50 utworów), ale także wspomnienia o moich trzech wyjazdach na Donbas (dwa ostatnie – do Bachmutu, Konstantynówki, Pokrowska; to maj i listopad 2016 r.), potem trzy niezapomniane podróże do Czernihowa, Chersonia i Żytomierza pod kierownictwem świętej pamięci Luby Chomczak, która stworzyła i prowadziła tak zwany „Książkowy dziedziniec na kółkach”. W książce znajduje się opowieść o moim wraz z towarzyszami patrolowaniu dzielnicy kolejowej Lwowa w pierwszych czterech miesiącach pełnoskalowej agresji Moskali, a także cykl „Sylwetki bez kominiarki” – o wojownikach, głównie naukowcach, którzy walczą, jak młody doktor nauk historycznych i poeta Roman Tarnawski, kandydaci nauk Petro Bilakowski, Bohdan Pastuch, Wołodymyr Konopka, nauczycielka Lidia Ilkiw, a z tych, którzy na początku patrolowali ze mną – Bohdan Martynyk i Andrij Dunas. Poszczególne sylwetki upamiętniają wojowników, którzy zginęli: historycy Serhij Zajcew i Mykoła Majorczak, archeolog Andrij Fyłypczuk, przedsiębiorca Ostap Iskiw, rodzeni bracia ojców bazylianów – Wołodymyr Hurniak i Serhij Jakymczuk, czterej absolwenci Buczackiego Liceum Bazyliańskiego św. Jozafata: Nazar Hrabar, Mykoła Miałkowski, Iwan Wyka, Nazarij Serżaniuk. Wymieniam te imiona, aby jeszcze raz przypomnieć o nich, jeszcze raz pokłonić się ich pamięci – a przede wszystkim pamięci Bohatera Ukrainy Tarasa Matwijiwa z Żydaczowa, absolwenta wydziału dziennikarstwa LNU imienia Iwana Franki, który, ratując żołnierzy swojego plutonu, zginął w lipcu 2020 roku, czyli wcześniej niż wspomniani tu towarzysze broni. 8 stycznia tego roku, w Instytucie Ludoznawstwa NAN Ukrainy, odbyła się prezentacja „Poezji w mundurze”, na którą przybyli i rodzice Tarasa Matwijiwa, i Wsewołod Iskiw, i pani Kateryna – mama Romana Tarnawskiego oraz jego przyjaciel, dowódca kompanii P. Bilakowski, który leczył się w szpitalu po ciężkim zranieniu, i ochotnik ZSU B. Martynyk, który po siedmiu kontuzjach służy teraz na Lwowszczyźnie (podobnie jak etnolog, kapitan W. Konopka). Do łez wzruszały zarówno wystąpienie Wałentyny Matwijiw, nauczycielki i utalentowanej poetki, jak i obecność na prezentacji trzech młodych kobiet, które straciły mężów – Hałyny Fyłypczuk, Wasyliny Zajcewej, która przybyła na prezentację z córeczką Darusią, oraz całkiem młodej Wiktorii: jej mąż, Roman Szpytko, dowodził kompanią, w której wcześniej służył Taras Matwijiw. Roman przyjeżdżał na pogrzeb Tarasa, a 12 marca 2022 roku sam zginął. Prezentacja (a była ona liczna, z duszpasterskim błogosławieństwem i śpiewem kolęd) zaświadczyła o naszej wierze w zwycięstwo, w Ukrainę, tak jak wierzyli w nią wojownicy UPA (zob. Dodatek „Poezja w powstańczych mundurach”), choć dla nich jej państwowa niezależność była jeszcze za horyzontem, a dla nas stała się jawą. A dlatego Zwycięstwo nad raszą jest nieuniknione. Mówią o nim także moje wiersze, niektóre z nich proponuję czytelnikom. Razem Do broni stanęli wszyscy bohaterowie, by światło pogrzebało mrok… Poezja też w mundurze – ona na froncie i na tyłach. Jej ziemska i niebiańska mowa prowadzi do spowiedniczej świątyni. Ona ociera łzy wdowom i nie wybacza wrogom. Ona jednoczy i hartuje. Ona za kraj nasz w boju. I rany wojownikom opatruje. I ich czyny notuje… I ja z nią w szeregu. Od syna małego – na front Ślę tacie wieść na front, Że z mamą jesteśmy w piwnicy, Że bomby świszczą z wysokości I leje są w naszej dzielnicy. Głuchnę od grzmotu wojny. Mój piesek drży na kolanach. Lecz słyszymy odwołanie… Pół ściany Leży przed nami w ruinach. I babcia wzdycha: „Oj-oj!” I żegna się co chwilę. A mama – że tata bohater – Przypomina nam bez przerwy. Ekran, głosy… Kraj dróg Wrogi złom do cna dopala się. A piesek mój legł na progu I taty-bohatera czeka. Patrzę na ludzi bojowych W mundurze, i każdy z bronią. I taty poznać wśród nich Nie mogę, bo wszyscy tu – bohaterowie. 8 marca 2022 r. Toast Gwardzistom Ołenie i Ołeksandrowi, którzy 8 marca 2022 roku wzięli ślub na punkcie kontrolnym (obwód winnicki); to także dedykacja dla innych bojowych par Zaraz przylecą słowiki. Kraj zaścieli zielony całun. I nagle pośród śmiertelnych bojów Zakwitła wiosenna miłość. Kochanie – od Boga talent. To wiernych serc tajemnica. I ślub im daje kapelan, Bo wojownicy – on i ona. W kwiatach surowy punkt kontrolny, W powitaniach bojownicy, dowódca… Przyjmijcie i ten wiersz jako mój toast Za Was, zwycięstwo i pokój. Z nas każdy siostrą Wam i bratem. Wy tam w szeregu, a my tu. I grzmot zwycięskich armat – To Wam jako weselny salut. 3 marca 2022 r. Z przyszłego wspomnienia: poród Urodzona jestem w ukryciu, Chowaliśmy się tam po alarmie. W półmrocznej suchej ciasnocie U mamy nastał poród. I rzuciły się żony na krzyk, Zawołała wszystkich ostra troska. Ktoś wodę przyniósł, ktoś – ręcznik, I nawet znalazła się położna. Zajaśniało nagle ukrycie. Wszystko rodzącej się poddało. Wszyscy ratowali życie: Dziecko w czasie wojny się pojawiło. Miłość połączyła ludzi, W górze zaś szalała nawała. I matka we łzach do piersi Dziewczynkę swoją przytulała. Anioły nad nimi święte Szybowały, i każdy się modlił. ……….. Tak samo kiedyś w ukryciu Zbawiciel Jezus się narodził. 11 marca 2022 r. Petro Szkrabiuk podczas prezentacji Rodzina Jesteśmy jak nigdy zgodni. My, jak bracia i siostry, bliscy. Wszystko bliskie: morze, step, topole, Wierzchołki gór na widnokręgu, I trele ptaków, co budzą ranki, I dziwne wyszywanki. Wszystko bliskie: dom, rodzina, bohaterowie, I ci, co padli w pojedynku, – I przed nimi na kolana Staje cała nasza Ukraina. Wszystko bliskie: pamięć o przeszłości, Dusza, pewność, serce czułe, Miłość – i wiara w zwycięstwo, Co nam rozjaśnia drogę… I nawet świat, co szacunku godny, Idzie do nas, by stać się bliskim. 22-24 marca 2022 r. Cisza Tak chce się w otoczeniu Dźwięcznej ciszy, cichych snów. Tak chce się tych dóbr dawnych, Kiedy jeszcze przestrzeń nie grzmiała. Tak chce się niebios pogodnych, A nie syren, nocnych łun. Tak chce się objąć bliskich, Iść boso pośród traw. Tak chce się, aby szczera Dusza zwracała się: „Uwierz! Bezcenne wszystko: człowiek każdy, Robaczek, ptaszek, blask gwiazd”. Tak chce się, kiedy to piszę, Nie być z boku, bo ja Uwierzyłem: Wschód, swoją drogę i ciszę My wywalczymy w bojach. 15 kwietnia, 9 maja 2022 r. Uczestnikom wydarzenia oraz bibliotece podarowano broszury z portretem i biografią I. M. Owczarenki, przygotowane przez W. Romanka. Wł. inf.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 9strona oryginału ↗

Odkrył „Słowiańskiego sokoła”

Wiktor Skrypnyk. W przyfrontowym Słowiańsku uczczono pamięć rodaka – 100 lat od dnia urodzin Iwana Mykytowycza Owczarenki (1925–2007), byłego dyrektora szkoły średniej w Swiatohirśku, członka „Proświty” oraz Ogólnoukraińskiego Związku Krajoznawców, laureata nagrody im. W. Sosiury, Honorowego obywatela miasta Swiatohirśk. Uroczystość odbyła się w ramach działań Donieckiej organizacji obwodowej Narodowego Związku Krajoznawców Ukrainy z okazji 100-lecia ukraińskiego krajoznawstwa. W związku z jubileuszem znanego rodaka w Słowiańskiej Bibliotece im. M. Petrenki zebrali się krajoznawcy, działacze „Proświty”, pracownicy biblioteki oraz Słowiańskiego Kolegium Lotniczego. Spotkanie otworzył szef krajoznawców Doniecczyzny Wałerij Romanśko. Przytoczył on dane biograficzne I. M. Owczarenki, wspomniał o pierwszym spotkaniu z nim oraz dalszej wspólnej pracy na niwie oświaty i krajoznawstwa. Senior krajoznawców Doniecczyzny, weteran dziennikarstwa Wiktor Skrypnyk podkreślił zasługi Iwana Mykytowycza w tym, że odkrył on przed Doniecczyzną imię poety-liryka Mychajła Petrenki, wspomniał o licznych książkach Owczarenki. Według słów Wiktora Petrowycza swój artykuł o badaniach Owczarenki nad twórczością poety nazwał „Słowiański sokół” i z czasem to obrazowe wyrażenie stało się prawdziwie skrzydlatym. Pod tym tytułem ukazała się nowa książka I. M. Owczarenki. Członek Narodowego Związku Krajoznawców Ukrainy Hennadij Płotnyczenko mówił o działalności oświatowej jubilata. Działaczka „Proświty” Marija Kołesnykowa przeczytała kilka wierszy T. Szewczenki, dedykując je pamięci jubilata. O ważności zachowania pamięci o znanych ludziach rodzinnego kraju mówili działaczka „Proświty” Ludmyła Podybajło, członek Narodowego Związku Krajoznawców Ukrainy Wołodymyr Dawydenko, bibliotekarki Słowiańskiego Kolegium Narodowego Uniwersytetu Lotniczego Switłana Firsowa oraz Ołena Szewczenko. Uczestnicy spotkania w Słowiańsku

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 10strona oryginału ↗

„Walczymy o to, czemu na świecie nie ma ceny – o Ukrainę”: starcie Stalina z Dowżenką

WASYL MAROCZKO, doktor nauk historycznych, profesor Rozległa i emocjonalna fraza, wybrana na funkcjonalny epilog moich refleksji, zapożyczona została z kinopowieści O. Dowżenki „Ukraina w ogniu”. Jej rękopis przechowywany jest w osobistym archiwalnym zespole Stalina w Moskwie (RGASPI, f. 558, op. 11, spr. 1126). Pomnikowe rękopisy nie płoną, dlatego mamy literacki tekst kinopowieści z poprawkami wodza na marginesach, a także zapis jego przemówienia z 30 stycznia 1944 r. na Kremlu, kiedy to rozpinano ukraińskiego reżysera filmowego. Referat dla kremlowskiego władcy napisał sekretarz KC WKP(b) O.Szczerbakow, i okazał się on wymowny – „O antyleninowskich błędach i nacjonalistycznych wypaczeniach w kinopowieści Dowżenki „Ukraina w ogniu””. 11 lutego Szczerbakow przesłał list towarzyszący: „Przesyłamy Wam zapis Waszego referatu o kinopowieści Dowżenki „Ukraina w ogniu””. Zatem „zapis” przemówienia sporządzono nieco później. Główny inkwizytor wraz z satrapami postanowił ukarać wolnomyślnego „odstępcę”, który odważył się pokazać prawdę o wojnie w Ukrainie. Współuczestnikami „egzekucji” artysty, którego wówczas „porąbano na kawałki”, zgodzili się być pomocnicy moskiewskiego Piłata – przewodniczący rządu W. Mołotow, H. Malenkow, Ł. Beria, M. Chruszczow, A. Mikojan, P. Ponomarenko, O. Szczerbakow, zaproszeni „Ukraińcy” – ówczesny „główny partyzant” Ukrainy D. Korotczenko, przyszły pierwszy wicepremier Rady Komisarzy Ludowych USRR L. Korniec, komisarz spraw zagranicznych URSR i pisarz z przypadku O. Kornijczuk, literaci M. Bażan, M. Rylski. Przygnębiająca i podstępna atmosfera rozprawy trwała od 21:05 do 22:20. Ludzie państwowi, obdarzeni nieograniczoną władzą. Co skłoniło ich do kulenia się, niczym wiosennych węży? Po co urządzili ideologiczną „dybę” Dowżence przerażonemu na śmierć? Jakie niebezpieczeństwo wzbudziło gniew Stalina? Malenkow i Chruszczow znali rękopis, nawet go popierali, lecz w gabinecie wodza, z opuszczonymi głowami, milczeli. Beria syczał jadowitym żądłem, ponieważ od dawna nienawidził artysty za jego sławę. Odpowiedź kryje się w redakcyjnych poprawkach naczelnego redaktora ZSRR – Stalina, który redagował kraj krwawym atramentem politycznych represji. Okazało się, że Dowżenko nie zrozumiał prostej prawdy: „wszystkie narody Związku Radzieckiego walczą o Ukrainę”. W referacie Stalina czytamy bluźnierskie wypaczenie dzieła: „Jeżeli rozważać o wojnie z kinopowieści Dowżenki, to w wojnie ojczyźnianej nie brali udziału przedstawiciele wszystkich narodów ZSRR, a brali udział w niej tylko Ukraińcy”. Cóż za odrażająca retrospektywna ironia, jeśli przypomnieć oświadczenie Putina, że rosyjski naród pokonałby wroga samodzielnie, bez Ukraińców, Białorusinów, Ormian, Gruzinów, Kazachów, Azerbejdżan i innych. Zbrodnicza i amoralna lekkomyślność moralnie zdeprawowanego dyktatora. 20 listopada 1943 r. Dowżenko, który właśnie odnalazł wśród ruin Kijowa „swoją staruszkę matkę” i przywiózł ją do Moskwy, zapisał dla siebie gorzką wiadomość: „moja powieść „Ukraina w ogniu” nie spodobała się Stalinowi, i on zakazał jej druku i wystawienia”. Artysta domyślał się przyczyn gniewu wodza. Głęboka i przygnębiająca zwątpienie wkradło się do duszy reżysera; 26 listopada zanotował w dzienniku: „Ciąży mi świadomość, że „Ukraina w ogniu” – to prawda. Zakryta i zamknięta moja prawda o narodzie i jego nieszczęściu. Zatem nikomu ona niepotrzebna i nic, widocznie, nie jest potrzebne, oprócz panegiryku”. Jego wyznania okazały się proroczymi, ponieważ niektórym na Zachodzie znudziła się prawda o wojnie Rosji przeciwko Ukrainie w latach 2022–2025. Ukraińcom boli słuchanie zakłamanej retoryki z Kapitolu o „ukraińskim kryzysie”, a nawet oskarżeń Ukrainy o agresję przeciwko самej sobie. Logika dość niebezpieczna. Na Kremlu rozpinano Dowżenkę za prawdę o katastrofalnych skutkach niemieckiej okupacji dla Ukraińców, a teraz wyczerpana przez rosyjskie hordy wdowa staje się „przyczyną pierwotną” wojny. „Przyczyna pierwotna”, o której kiwa głową Ławrow i bredzi Putin, jest oczywista – istnienie niepodległej Ukrainy. Z politycznych radarów zniknęły NATO i USA, do których Moskwa zuchwale się uśmiecha. Kłamliwe oszczerstwo Stalina – Szczerbakowa na dzieło Dowżenki – to nie przypadek, lecz całkowicie logiczny przejaw wielkomocarstwowego rosyjskiego szowinizmu. Jest on zgrabnie zamaskowany w szaty pozornego radzieckiego internacjonalizmu. Republikom związkowym, czyli dawnym wewnętrznym koloniom Imperium Rosyjskiego, zabraniano wyrażać uczucia narodowo-patriotyczne bez zezwolenia Kremla. Putin i obecnie rozpowszechnia bzdury o własnych zbrodniach w Buczy, Krzywym Rogu i Sumach. Jego kłamstwo okazało się zaraźliwe, jak podstępny wirus przenika za ocean. Stalin, podobnie jak rosyjski car Mikołaj I, który zakazał Szewczence „pisać i malować”, rzucił się na ukraińskiego kino-Kobzarza. Powieść została zakazana do inscenizacji i druku. Reżyser tłumaczył się, że nie pragnął „zła narodowi ruskiemu”, naiwnie licząc, że ten nie potępi „mnie za moją bezgraniczną miłość do mojego ukraińskiego narodu, któremu służę wszystkimi swymi siłami, całym sercem i swoim rozumem”. Zdumiewająca historyczna konsekwencja i ofiarność twórczych ludzi, którzy bronili narodowo-mentalnej odrębności Ukraińców. Totalitarny, a w istocie kolonialny, reżim nie tylko fizycznie unicestwiał liderów myśli, lecz także konstruował różne odchylenia: „chwylowizm”, „szumszczyzna”, „wołobujewszczyzna”, „jefremowszczyzna” i tym podobne. Dlaczego miłość do własnego narodu jest nacjonalizmem? Ta refleksja nie opuszczała Dowżenki aż do jego śmierci. A odpowiedź jest prosta: polityczna metropolia wielkomocarstwowego szowinizmu (współczesny raszyzm) zawsze gnębiła narodową odrębność innych narodów. Artysta starał się uniknąć sądu, redagował dzieło, apelował do prawdy i możnowładców. 3 stycznia 1944 r. spotkał się z Chruszczowem, lecz ciepłej rozmowy nie doszło do skutku. Po niej w reżyserze pozostało „przygnębiające pragnienie śmierci”. Dowżenko liczył na poparcie, a usłyszał „surowy, bezlitosny wyrok” z groźbą – „wrócimy jeszcze do rozpatrzenia waszego dzieła”. Za twórczością reżysera stale śledziły struktury ideologiczne i służby specjalne. Jego powieść „Zwycięstwo”, która ukazywała brutalność wojny i haniebny odwrót armii, okazała się przesiąknięta ideami „ukrainizacji” wojska. Tak stwierdził cenzor, który dostrzegł próbę autora „sztucznego oddzielenia walki narodu ukraińskiego od walki wszystkich narodów ZSRR przeciwko Niemcom”. Wyrok kategoryczny: powieść „nie nadaje się do wydania”. Ideologiczną kontrofensywę przeciwko „Zwycięstwu” i „Ukrainie w ogniu” skierowano nie tylko na autora. Dotyczyła ona roli i miejsca Ukrainy w wojnie z wrogiem, wyodrębnienia jej katastrofalnych skutków. Na stole kremlowskiego gabinetu Stalina leżała powieść „Ukraina w ogniu”, przetłumaczona na rosyjski, aby „ojciec narodów” mógł ją przeczytać. Redagował ją starannie niebieskim ołówkiem, pozostawiając na marginesach emocjonalne okrzyki: Ах! Ох! Хе-хе! Poprawki ujawniają światopoglądowe upodobania wodza, poziom jego wykształcenia oraz moralno-etyczne cechy charakteru dyktatora, prawdziwy stosunek do Ukraińców. Uwagi są dość wymowne. W 1939 r., gdy na ekrany wszedł film „Szczors”, reżyserowi wytknięto ignorowanie imienia Stalina. W „Ukrainie w ogniu” on jawi się jako przywódca i podpora. Wypowiedzi Dowżenki, choć wkładane w usta bohaterów, okazały się dość kontrowersyjne. Kremlowski władca zwrócił uwagę na dialog niemieckiego oficera z chłopką: „Ty za kogo – za Hitlera czy za Stalina?”. Fraza jest falisto podkreślona ołówkiem. Samo porównanie miało charakter oburzający i prowokacyjny. Lekceważąco brzmiały słowa jednego z bohaterów utworu: „Pozostawszy sam, Zaporożec zdjął ze ściany portret Stalina”. Po co było go zdejmować? Kontekst fabuły jest dość zagadkowy: „Nie myśleliśmy, że tak wyjdzie, a jednak wyszło”. Chodziło o początek wojny, okrążenie, straty, odwrót za Wołgę. Dlatego Stalin podkreślił ołówkiem tę autorską pozycję. Nie uważał się za twórcę państwa radzieckiego, nie odważył się, nie zgodził się z autorem co do swojej roli w historii: „Ha-ha-ha! Lenin”. A inny ukłon przyjął: „Za Rodinu! Za Stalina!”. Bezpośrednia mowa postaci powieści należała do Dowżenki, a nie do udokumentowanych wypowiedzi rzeczywistych bohaterów. Czerwony generał strzelił sobie w łeb ze świadomości klęski, a bohater Dowżenki rzuca za nim: „niech mu sucha ziemia nie przyjmie!”. Ale wina za porażki pierwszego roku wojny okazała się znacznie głębsza: niezdolność i niegotowość ludzi, by wybaczyć sobie nawzajem mentalne „rozbieżności” z przeszłości, brak „instynktu państwowego”, zaniedbanie nauki własnej historii, masowe i wojownicze bezbożnictwo, zniesienie własności, brak prawdziwej przyjaźni, deptanie „wiecznych prawd”, a zamiast słowa „naród” pozostał tylko przymiotnik”, dlatego też „tylu zdrajców”. Ani OUN, ani UPA z setkami tysięcy ukraińskich patriotów z zachodniej Ukrainy nigdy nie przysięgały ZSRR, dlatego nie mogły być „zdrajcami”. Inna sprawa – armia generała Własowa, który przystał do faszystów. Etniczni Rosjanie tworzyli wiele antyradzieckich oddziałów. Policjantami zostawali mieszkańcy wsi, których bliskich wymordowano w latach Hołodomoru i wywieziono na Syberię. Nienawiść do władzy od dawna narastała w sercach ludzi. Reżyser odważył się skrytykować teorię walki klas. Przez lata system ideologiczny, do którego należał także Stalin, „uczył klas”, a nie prawdziwej historii, dlatego słowo „święta” nic nie znaczyło dla narodu. Prowokacyjnie brzmiał dialog bohatera powieści, Zaporożca: „Przywykli do walki klasowej jak pijak do samogonu. Ej, doprowadzi ona nas do zguby”. Jego narzekania na „czystość linii” również były obraźliwe. „Duma narodowa nie błyszczała w naszych książkach o walce klasowej” – pisał z pogardą Dowżenko. Surowa prawda wojny sprowadziła go z powrotem do rzeczywistości. Stalinowi nie spodobał się tekst o „braku ludzkiej wyobraźni” i „resortowej obojętności” komendantów „wojentorgu”, którzy zlekceważyli prośbę jeńców o pomoc i transport. Oni przejeżdżali obok nich na ciężarówkach z różnymi towarami. Po co Dowżenko włożył w usta bohaterów powieści frazy „nienawidzę władzy radzieckiej”, „Nigdy wróg nie przejdzie”? Wehrmacht dotarł do Wołgi, umył kute buty jej wodami, napluł do rzeki, jakby w duszę Rosjanina. Europa zajmowała się udobruchaniem Hitlera, a Stalin bawił się z nim w „przyjaźń i współpracę”. Wybawili się obozami koncentracyjnymi i ponad 40 milionami ofiar wśród ludzi radzieckich, z których 13 milionów to Ukraińcy (z zapisków dziennikowych Dowżenki). Najbardziej Stalina oburzała kwestia ukraińska w wojnie. Jakoś bolszewikowi-internacjonaliście nie spodobało się słowo „niech”, które wszędzie wykreślał, a w fragmencie „ziemia ukraińska” podkreślił „ukraińska”. Dowżenko słowami niemieckiego generała Krausego oddaje heroizm Ukraińców: „Tak się nie poddawać i tak umierać, jak umierają oni, Ukraińcy, mogą jedynie ludzie wysokiej moralności”. Stalin podkreślił to i postawił znak zapytania. Wódz nie polubił Bohdana Chmielnickiego. Naród liczący 40 milionów, zdaniem twórcy, nie znalazł dla siebie „ludzkiego życia na swojej ziemi” wśród narodów Europy. Coś zapożyczył od M. Chwylowego. On, rozdarty, rozszczepiony, błąka się na manowce, ukrywa się przed własnym cieniem. Jakby pisał dziś, a nie 82 lata temu. Polityczny wyrok na Dowżenkę był nieunikniony. Stalin nie wybaczył mu frazy: „Walczymy o to, czemu na świecie nie ma ceny – o Ukrainę”. Wypowiadali ją dowódcy przed bitwą z ukraińskimi jednostkami wojskowymi. Uwaga Stalina była lakoniczna, ale jednoznaczna – „[tylko?]”. W innym miejscu tekstu kremlowski redaktor dodał po wyrażeniu „Za Ukrainę” – „[Nie to]”. Uzupełnił jednym słowem – „Sowiecką”. Dowżenko wylał wszystkie swoje uczucia narodowo-patriotyczne, dlatego włożył je w apel Krawczyny do żołnierzy: „Za Wielki Radziecki Związek Narodów i za naszą ukraińską państwowość”. Nie na żarty rozzłoszczony Stalin z jadowitą ironią dopisał: „[Ишьты!]”. Jego cierpliwość się wyczerpała, dlatego urządził rozprawę z twórcą w swoim gabinecie. Smutna i pouczająca historia tajnej i podstępnej egzekucji „nacjonalisty” Dowżenki, który próbował pokazać światu prawdę o wojnie, o cierpieniach Ukraińców od dwóch dyktatur – nazistowskiej i stalinowskiej. Tytuł jego powieści „Ukraina w ogniu” okazał się proroczy: Ukraina dziś płonie od rosyjskich rakiet. Stalin odmówił istnienia „państwa ukraińskiego” (Ишь-ты), a Putin „повторил”, lecz z nieskrywanym pragnieniem fizycznego zniszczenia Ukrainy. Duchowo nikczemne narody, zagarnąwszy wielkie terytorium sąsiadów, chełpią się siłą, brutalnością i szowinizmem. Naprawdę wielkie narody odkupują grzechy poprzedników, uniemożliwiają powtórzenie wojen ludobójczych.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 11strona oryginału ↗

Oryginał po ukraińsku · tłumaczenie jest aktualizowane

У її книгах – голос українського народу

Софія РОЗУМЕНКО “Душевні муки звичайних людей часто губляться серед історій про військових чи взагалі про війну. А долі дітей, їхніх батьків, бабусь, дідусів та всіх, хто пережив окупацію, складаються в долю цілого народу, – за цим можна спостерігати, лише давши цим людям голос”, – переконана авторка книги “Лютий рік незламності” Валентина Розуменко. Авторка семи книг, членкиня НСЖУ, НСПУ, голова творчого об’єднання публіцистів Київської організації НСПУ. Наприкінці 2023 року Валентина Розуменко видала три книги: “Вільні полонянки” і “Лютий рік незламності” за підтримки Українського інституту книги та “Брат. Записки дилетанта ЗСУ” за підтримки КМДА. Книги презентували у КНУ імені Т. Шевченка та Національному педагогічному університеті ім. Б. Грінченка. Авторку запросили в Париж на презентації. Пані Валентина відвідала Францію та Італію, де відчула неабияку зацікавленість в подіях, що відбуваються в Україні. Адже в матеріалах її книг задокументовані свідчення очевидців про війну росії проти України. Іноземців зацікавили ці книги, але перекласти їх бракує коштів. У книзі “Лютий рік незламності” висвітлені події та використані матеріали з першоджерел, записані усні свідчення, що максимально наближають читача до переживань цивільних, які перебували в окупації в 2022 році. У ній 30 оповідей від 46 співрозмовників, здебільшого складних, документальних свідчень про пережите в окупації під час воєнних злочинів широкомасштабної збройної агресії росії проти України. За свіжими слідами, коли ще не загоєні рани, герої книги, які щойно вийшли з окупації, зі сльозами розповідали про наболіле. Про втрату рідних, штучно створені окупантами голод, холод, відсутність води, загнаних людей у холодні підвали та бомбосховища, щоб змусити їх підкорятися російському режиму. Авторка акцентує увагу читача на тому, як відбувалася трансформація звичайної людини, що пройшла від розпачу та шоку до бажання зробити все для перемоги, щоб протистояти брутальній агресії і зберегти цілісність України. Ця книга – голос українського народу, бо вона складається зі свіжих відбитків подій, реалістичних, доленосних історій очевидців, які пережили жорстоку російську окупацію, голод і холод у селах та містах України: в Гостомелі та Бучі (Київщина); Новій Басані та Русанові (Чернігівщина); Маріуполі (Донеччина); Херсоні, Новій Каховці, Голій Пристані та Дудчанах (Херсонщина); Конотопі (Сумщина); Мирному (Миколаївщина); Рубіжному (Луганщина); Ізюмі (Харківщина). Також тут зафіксовані враження волонтерів з Центрального залізничного вокзалу, які зустрічали тисячі людей з окупованих територій. *** “Як на мене, – ділиться авторка книги, – найвразливіші свідки військових дій у моїх розповідях – діти, які потрапили у величезний блендер війни й відбули жорстоку окупацію. Була вражена їхніми розповідями, зокрема найменшого мого героя – 54-річного Платончика з багатодітної родини Ігнатюків, із села Дудчани на Херсонщині (нині осиротілими дітьми опікується бабуся Світлана). Хлопчик ділився спогадами по-дорослому. Розповів, як стежив за орками та як пережив голод і холод у підвалі: “Я там дуже хотів їсти”. Його братик, 74-річний Іванко, тремтячим голосом розповідав: “Я подивився у вікно, коли нас зупинили на посту орки, а там величезне дуло танка наведено прямо на мене”, – оченятка залилися слізьми, і він прошепотів: “Так страшно…”. Їхня бабуся Світлана, плачучи, доповнила: “Сиджу поруч і відчуваю, як ним почало трясти. Я злякалася за дитину…” Їхні дві сестрички також постраждали, коли були в окупованому селі рашистами, – одна замовкла на тиждень, друга почала заїкатися. “Мені було дуже шкода маленьких дітей, – розповідає бабуся, пані Світлана, – які тіснилися в холодному підвалі. Проте я мала триматися, щоб не створювати паніку. Силою волі відганяла від себе тяжкі думки та нерви. А коли вже не витримувала – виходила нагору, в кухню, і давала волю сльозам. На вулиці “клекотіло” від вибухів постійно”. Дітей садовили в куток підвалу. Накривала їх ковдрою. Дідусь зачиняв двері й наказував: “Гатять по повній. Сидимо тихо!” У погріб внесли духовку і, коли ще було світло, навіть вмикали її, щоб трошки там нагріти, я навіть книжечки туди приносила. Намагалася дітям щось читати, щоб перемкнути їхню увагу. А коли не було світла, тоді про щось розмовляли. Часто намагалася налаштувати їх на позитив, говорила, що незабаром журавлі принесуть на крилах тепло, прийде весна і перемога. Ми знову підемо купатися на річку. А коли вже зовсім не стало світла – то був жах (жінка не стримує сліз). Перебіжками бігали в хату, але в ній було дуже небезпечно залишатися. Від постійних вибухів стіни та вікна в хаті здригалися. Вона, мов жива, кричала до нас: “Тікайте!” Літаки продовжували розвертатися над нашою хатою. Канонади звучали зусібіч. І я – бабуся з чотирма малими внуками”. *** Авторка згадує, що її довго не відпускала розмова з багатодітною родиною Соломійчуків з Херсона, яка 24 лютого 2022 року відчула емоційне оніміння, коли за вироком долі потрапила у вир воєнних подій – захоплення Антонівського мосту в перший день повномасштабної війни. Три сестрички ділилися враженнями. Наймолодша Поліна, 13 років: “Ви маму запитали, як ми жили в окупації. Це страшно, коли дорогою їдуть танки чи військові машини, а з них на тебе направлене дуло автомата. Так ворог вбезпечував себе, вселяв у нас страх і стежив, щоб ніхто не знімав їх на камеру телефону. Маю таку думку, що рашисти готові були розстріляти кожного, хто мав би сміливість це зробити. Для них все одно хто – дитина, дорослий чи людина у віці, вони бездумно випустять усю чергу автомата… Коли розпочалася війна, у мене виникла велика паніка, насамперед за життя рідних і близьких. Адже почалася жорстока війна, яка забирає життя невинних людей. Найбільша істерика у мене була тоді, коли ми в перший день війни проїжджали через Антонівський міст, і я побачила, що над нами низько літали російські вертольоти – їх було дуже багато. Паніка – коли висадився ворожий десант. Ми практично виїхали з мосту й проїжджали повз невелике поле біля лісу, бачили, як приземлився вертоліт і з нього висадився російський десант, прийнявши бойову позицію, вони направили автомати на дорогу, по якій їхали ми та інші автівки – всі ми їхали під прицілом ворога. І невідомо, що могло бути за лічені секунди”. “Антонівський міст, – ділиться враженнями 144-річна Вероніка, – ворожі вертольоти зависають прямо над нашою машиною. Тіло починає трясти від страху, ти відчуваєш, що вертоліт сяде прямо на машину й розмісить усіх, або захопить автівку, чи скине в річку, як це робили з іншими, – то вже додумуй сама. А далі – дорога у вічність… Та почалося ще страшніше: з вертольотів спустився російський десант з автоматами. Багато їх… приземлилися на міст. Ами їдемо і взагалі не розуміємо, що вони робитимуть. Рашисти зусібіч. Від побаченого починається панічна атака. А наш безстрашний таксист намагається “пролетіти” той міст… Обертаюся і придивляюся в заднє вікно – завмираю... У мене перехоплює подих. Картина не для слабких нервів, картина, яку не хотілося б бачити ніколи в житті. За нами рухалися цивільні автівки. Їх підло розстрілюють орки. За що?! Машини зривалися, летіли. На наших очах почали захоплювати міст”. Вероніка продовжує: “Поїздка через міст – справжній жах, який на все життя залишиться моторошною картиною у моїй пам’яті. Не можу повірити, що це насправ4 ді відбувається з нами, людьми, у ХХІ сто4 літті: невже таке можливо в наш час? Не4 мовби знімають якийсь військовий фільм і навкруги постановочні сцени – ось так мені не хотілося вірити в побачене, але, на жаль, то страшна реальність, бо чути гучні вибухи. Війна для мене – це абсурд. На ній все тільки страшне – вбивають, палять, закопують, знищують міста й села, втрачають друзів та рідних, звідти повертаються каліками. Вважаю, що всіх людей, які затіяли війну, потрібно навіть не вбивати, вони мають бути покарані дуже жорстоко, бо принесли в нашу країну смерть. Наших людей ґвалтували, мучили, розстрілювали, навіть на велосипеді, як у Бучі, чи імітувати розстріл. Я навіть не можу уявити, як таке можливо в наш час. Війна – це смерть. Вона щодня, вбиває, калічить та руйнує все, до чого може дотягнутися її кістлява чорна рука. Хіба ж українці винні в тому, що в якогось малого проблеми з головою? За що наші люди гинуть?..” Від нервового стресу, від побаченого звірства країни-агресора у дівчинки відмовили ноги. Нині лікується в Німеччині. “По приїзду в Гопри, – продовжує 164-річна Вікторія, – бабуся відчинила двері квартири. Побачивши її живою, я обняла її і почала сильно плакати. Сіла на порозі й дала волю сльозам. Моє тіло трусилося, душа мліла від болю після дороги довжиною в життя, бо ворог нахабно напав на мою землю, стріляв та вбивав цивільних людей на мосту. Було боляче, що в мене забрали мир і спокій, забрали мирне життя моєї родини та країни. Я сиділа, ніби перед прірвою, яку не в змозі обійти, – розпач і безвихідь. А коли поверталися назад дорогою до мосту… – від побаченого просто ступор: на узбіччі розкидані людські кінцівки…” Це свідчення представників нескореного народу про масові звірства знавіснілих ра> шистів, які обстрілювали і бомбардували на> ші міста й села, чинили геноцид українського народу. Та попри все герої книги не втрача> ють віру в ЗСУ і надію в нашу Перемогу. Вій> на не зламала українців, а об’єднала і дала безліч приводів для гордості за нашу країну, за волонтерів і людей з різних сіл та міст, які відкрили свій, паралельний фронт – до> помоги ЗСУ. *** Маріуполь. Життя 94-річної Лери та її мами Оксани з окупованого Маріуполя бу4 ло на межі людських можливостей. Вони майже два місяці провели в підвалі. У хо4 лоді, голоді та під постійним бомбардуван4 ням. Маленька Лера стала свідком обстрілів, бомбардувань і смертей містян. Рашисти в перший день війни розстрілювали з танків житлові багатоповерхівки – зухвало, заїжджаючи під під’їзди, розвертали дула танків і залпами вогню стріляли по квартирах сусідніх будинків, у яких мешкали ні в чому не винні люди. “Я не знала, що таке війна, – говорить Лера, – тому й сказала мамі, що краще б вона народила мене після цієї страшної війни. Бо коли ви перебуваєте у війні – це дуже страшно. Ви бачите на вулицях міста трупи в чорних пакетах, і їх ніхто не забирає. Бачите, як горять багатоповерхові будинки, а в них живі люди – це жахливо”. Про зруйнований Маріуполь розповідала журналістка Наталія Дедова, яка втратила свого чоловіка Віктора під час бомбардування їхнього будинку. 13-річний син був поруч. “Для мене, – розповідає Саша, – тато назавжди запам’ятається доброю, світлою людиною. Нещодавно мені приснився сон, що ми з мамою заходимо в свою квартиру, а в коридорі лежить тато. Я підходжу до нього, торкаю за обличчя і намагаюсь розбудити. Він (плаче) розплющує очі, усміхається й каже мені: “А чого ти мене за обличчя чіпаєш?” Знову усміхається і міцно обіймає”. “Мій син заспокоює мене, – продовжує крізь сльози мати, – каже: мамо, може, наш тато знепритомнів і впав. А ми злякалися, спішили від бомбардувань і пішли, залишили його. Він прокинувся, встав і вийшов нас шукати?! Думаю, так легше сину, коли є віра, що наш тато живий”. *** “Герої моїх розповідей, – завершує пані Валентина, – погоджувались на розмови лише задля того, аби донести світу, як на зболеній українській землі навіжені окупанти, обстрілюючи та бомбардуючи міста й села, творять геноцид нашого народу… Ці оповіді-свідчення стануть безцінним спадком для нащадків, які знатимуть про жорстокість московитих “визволителів”, яких в Україну ніхто не кликав. Герої книги хочуть вірити в те, що країна-агресорка, безумовно, зазнає нищівної поразки і за всі скоєні звірства та воєнні злочини понесе невідворотне покарання. Вустами очевидців з книги маємо донести світові жорстоку правду про найбільш руйнівні варварські злочини, вчинені російськими окупантами в ХХІ столітті. Про вчинення країною-агресором геноциду українського народу: винищення культури, переслідування за національною ідентичністю та вбивство еліт на окупованих територіях, стирання фактів історії. Свідками цієї правди є герої книги. Адже масштабні звірства російської армії сколихнули не лише Україну, а й весь цивілізований світ. Ця книга максимально наблизить читача до реалій, які пережили цивільні, витримавши російську окупацію. Водночас сповнить гордістю за волелюбний український народ, який швидко самоорганізувався, створивши волонтерський рух у селах і містах України, щоб допомагати нашим захисникам і цивільним вижити в жахіттях війни”.
Strona · s. 12strona oryginału ↗

Niestrudzony patriota Ukrainy Pantelejmon Kulisz w ruchu społeczno-politycznym XIX wieku

Petro Czerneha, profesor Ukraińskiego Państwowego Uniwersytetu im. M. Drahomanowa Ukraina na początku XIX w. była ostatecznie podzielona i skolonizowana przez dwa imperia – Rosyjskie i Austro-Węgierskie. Rosyjski caryzm zlikwidował Sicz Zaporoską, Hetmanat, kozactwo czarnomorskie i azowskie oraz kozaczyznę w ogóle, wprowadził stan poddańczy dla chłopów, zniszczył samorząd lokalny i zorganizował według imperialnego samodzierżawnego wzorca organy władzy na miejscach, życie gospodarcze i kulturalne narodu ukraińskiego. Natomiast myśl społeczno-polityczna na ziemiach ukraińskich rozwijała się pod wpływem idei Konstytucji Hetmańskiej Ukrainy Filipa Orlika z 1710 r., rewolucji 1789 r. i Konstytucji Republiki Francuskiej z 1795 r., która proklamowała prawa obywatelskie i wolności, kronik kozackich, a zwłaszcza niezwykle popularnego w XIX w. dzieła „Historia Rusów”. Autor pracy słusznie podkreślał, że Ukraińcy są rdzennym narodem na swojej ziemi, ze swoim językiem, kulturą, dawnymi źródłami państwowości i mają prawo do samodzielnego rozwoju politycznego, państwa oraz ochrony własnej wolności. Pojawieniu się całej plejady wybitnych ukraińskich filozofów, pisarzy, historyków, publicystów, malarzy i innych twórców w połowie i drugiej połowie XIX w. sprzyjały osiągnięcia myśli społeczno-politycznej w Europie, twórczość ukraińskich filozofów H. Skoworody, P. Wełyczkowskiego, S. Hamalija, J. Kozelskiego, P. Jurkewycza, prace historyczne W. Rubana, F. Tumańskiego, D. Bantysz-Kamieńskiego, M. Markewycza, studia etnograficzne W. Łomykowskiego, A. Czepy, J. Markowycza, I. Srezniewskiego, H. Kalinowskiego, A. Czarnockiego, M. Certelewa, P. Łukaszewycza, M. Maksymowycza, działalność filologów O. Pawłowskiego, H. Poletyki, O. Bodiańskiego, poezja, proza i dramaturgia I. Kotlarewskiego, P. Hulaka-Artemowskiego, H. Kwitki-Osnowjanenki, J. Hrebinki, T. Szewczenki i in. W latach 40. XIX w. życie społeczno-polityczne Ukrainy charakteryzowało się kilkoma kierunkami ideowymi: szowinistycznym szlachecko-pańszczyźnianym, liberalno-ziemiańskim, demokratycznym narodowo-wyzwoleńczym (M. Kostomarow, P. Kulisz, W. Biłozerski i in.) oraz rewolucyjno-demokratycznym (T. Szewczenko, M. Hulak i in.). Właśnie przedstawiciele dwóch ostatnich organizują w 1846 r. w Kijowie Bractwo Cyrylo-Metodiańskie i stawiają za cel stworzenie ogólnosłowiańskiej federacji równoprawnych narodów z ustrojem republikańskim, wybieralnością instytucji państwowych, swobodnym rozwojem kultur narodowych. Członek towarzystwa H. Andruzki opracował projekt Konstytucji „Zarysy Konstytucji Republiki”, gdzie podstawą państwa miała stać się samorządna gmina, składająca się z 7 stanów: Ukraina Naddnieprzańska z Galicją; Czarnomorze z Krymem; Polska z Litwą i Białorusią; Besarabia z Mołdawią i Wołoszczyzną; Ostzeja; Serbia; Bułgaria; Don. Bractwo Cyrylo-Metodiańskie wysunęło ideę polityczną stworzenia państwa ukraińskiego w składzie federacji słowiańskiej. Miejsca dla Rosji w konfederacji słowiańskiej nie przewidywano. Ideologia bractwa została odzwierciedlona przez M. Kostomarowa w „Księdze bytu narodu ukraińskiego”. U podstaw światopoglądu autora leżała romantyczno-chrześcijańska wizja historii narodowej i jej perspektyw, a mianowicie osiągnięcie ideału, który obok utopii chrześcijańskiej zawierał także wyobrażenia etyczne oparte na zasadach moralności chrześcijańskiej, demokratyczny i konstytucyjny reformizm, temat obecności i misji narodu ukraińskiego w świecie. Idee Bractwa Cyrylo-Metodiańskiego, śladem T. Szewczenki, najpełniej przedstawione są w twórczości „nieumiarkowanego patrioty Ukrainy”, jak sam siebie nazywał, wybitnego pisarza, krytyka literackiego i publicysty, historyka, etnografa, tłumacza i działacza społecznego P. Kulisza. W odróżnieniu od M. Kostomarowa, którego koncepcje za próbę obrony Ukrainy, a jednocześnie przypodobania się rosyjskiemu caryzmowi, miały nierzadko charakter antyukraiński, P. Kulisz pozostał przedstawicielem romantyczno-chrześcijańskiej interpretacji ideału narodowego i idei ukraińskiej, nalegał na indywidualność i samodzielność, demokratyczność naszego narodu, która określona jest jego wrodzonymi cechami duchowymi, przede wszystkim wyjątkowym, w porównaniu z sąsiadami, dążeniem do wolności i równości. I kiedy M. Kostomarow oświadczy, że rosyjska i ukraińska narodowość mogą być tylko w sojuszu, jako że „ani wielkorusi bez małorusów, ani ci ostatni bez pierwszych nie mogą realizować swojego rozwoju”, że T. Szewczenko to nie tylko ukraiński poeta, ale i „ogólnorosyjski”, że literatura ukraińska ma rozwijać się „obok języka rosyjskiego… przynosząc swoją miejscową korzyść i bez szkody dla literatury rosyjskiej”… oraz „…będzie istnieć do użytku domowego…”, ponieważ „śmiesznie byłoby, gdyby ktoś przetłumaczył na język południoworuski „Kosmos” Humboldta lub „Historię Rzymską” Mommsena, dla tego rodzaju dzieł jeszcze nie nadszedł czas” i w końcu napisze, że po ukazie wałujewskim (1863 r.) „literatura małoruska przestała istnieć w Rosji” i że „gorzki, nędzny los Ukrainy pochodzi od nędznej duszy narodu”. P. Kulisz w odpowiedzi dumnie oświadczy: „Nie niepokoi mnie ta żwawa, podobna rzuconemu silną ręką kacapa kamieniowi, fraza, ponieważ ja w swoich piersiach noszę tę duszę narodową i wiem, że ona nie jest nędzna”. On, jak i T. Szewczenko, M. Hulak, jednym z pierwszych uświadomił sobie, że moskiewscy słowianofile i w ogóle przeważająca większość rosyjskiej inteligencji pragnęli zachować imperium i utrzymać naród ukraiński pod władzą cara, tak jak i dzisiaj. W odpowiedzi im P. Kulisz w liście do jednego z ideologów słowianofilstwa S. Aksakowa z 28 października 1858 r. oświadczył: „…wolności słowa, my, Małorusini, jesteśmy pozbawieni bardziej niż jakakolwiek inna narodowość w Imperium Rosyjskim… my śpiewamy swoją pieśń na ziemi cudzej. Dla nas nie nastała jeszcze tolerancja myśli, z której korzystacie wy, Wielkorusi. Mamy przeciwko sobie nie jeden rząd, ale i waszą opinię publiczną. Nas garstka, która strzeże wiary swojej w przyszłość, która według naszego głębokiego przekonania nie może być jednakowa z przyszłością narodu wielkoruskiego. Między nami a wami leży taka sama otchłań, jak między dramatem a eposem; i jedno, i drugie to wielkie dzieła boskiego geniusza, ale strasznie pragnąć, żeby one zlały się w jeden rodzaj! A wasze społeczeństwo tego pragnie i w to ślepo wierzy. Wasza społeczność uważa, że dla nas świat kończy się na Carstwie Moskiewskim, a nawet że Carstwo Moskiewskie tworzy naszą przyszłość. My to widzimy i czujemy nieustannie… cała literatura stworzyłaby się z naszej niezgody na wasz pogląd”. Głównym tematem twórczej i społeczno-politycznej działalności, zadaniem całego jego życia stanie się walka o „zmartwychwstanie Ukrainy” poprzez świadome studiowanie, przyjęcie, zachowanie i rozwój kultury ukraińskiej, przede wszystkim duchowej, jej głównego elementu – języka. Poeta wzywał rodaków: Ojczyznę sobie budujmy w rodzimym słowie: Ono, ono jedno od zguby uciecze, Podtrzyma naród na przodków podstawie… Chwiać będą nią politycy próżno; Przeżyje ono głupie zabijanie mowy, Narodom i wiekom całą prawdę wygłosi… Na kształtowanie naukowych i społeczno-politycznych poglądów P. Kulisza w dziełach historycznych wielki wpływ wywarła twórczość T. Szewczenki, estetyka romantyzmu z jej idealizacją przeszłości, uwagą do obyczajów, tradycji, zwyczajów narodu, a także reorientacją sztuki, nauki według teorii J. Herdera z elity na szerokie warstwy ludności. Szewczenko, przebywając na zesłaniu, na wszelkie sposoby wspierał P. Kulisza. W liście z 4 stycznia 1858 r. podkreśla świętą misję prometeizmu artysty, wzywa go do pracy na rzecz narodu ukraińskiego, aby ludziom nie było ciężko żyć na świecie: „Bądź zdrów, mój bracie, mój jedyny przyjacielu. Niech ci Bóg pomaga we wszystkich twoich dobrych poczynaniach”. Kulisz był zaznajomiony z poglądami europejskich filozofów i historyków na ideę narodową w XIX w., który słusznie nazywano wiekiem nacjonalizmu. W pierwszych pracach artysta wyraźnie zadeklarował swoją narodowo-patriotyczną postawę, dążąc do zwrócenia potomków kozackiej elity twarzą do narodu i wypełnienia swojego historycznego przeznaczenia. W szkicu „Księga o dziełach narodu ukraińskiego i sławnego wojska kozackiego zaporoskiego” (1843 r.) P. Kulisz stawia zadanie obudzenia narodu słowem prawdy, napełnienia „dusz młodzieńców i dziewcząt ogniem prawdy i dobra, który zawsze płonął w sercach prawdziwych synów naszej Ojczyzny. Nasi przodkowie dokonali wielu czynów, które przynoszą zaszczyt całej ludzkości”. Pod wpływem romantycznej idealizacji kozaczyzny, która dominowała w ukraińskiej historiografii pierwszej połowy XIX w., pisze „Powieść o narodzie ukraińskim” (1846), gdzie o poddańcze położenie Ukraińców oskarża wszystkich hetmanów, którzy rządzili po B. Chmielnickim i płaszczyli się przed Moskwą. Jednocześnie wspiera koncepcję tak zwanej „historycznej prawidłowości” przyłączenia Ukrainy do Moskwy, ale podkreśla przy tym, że przyłączył się wolny naród ze swoim państwem. Rosyjska inteligencja potępiła działalność członków Bractwa Cyrylo-Metodiańskiego, ich idee odrodzenia narodowego i kulturalnego. „Nieokiełznany” W. Bieliński o pracy P. Kulisza napisze: „Jakaś bestia z chochłackich liberałów, jakiś Kulisz (co za świńskie nazwisko)… wydrukował historię Małorosji, gdzie oświadczył, że Małorosja albo ma się oddzielić od Rosji, albo zginąć… Oto co robią te bestie, bezmyślni liberałkowie!... Cóż to barany liberalizują w imię klusek i pierogów ze słoniną”. Tego samego zdania jest dzisiaj moskiewska inteligencja, obserwując ludobójstwo Ukraińców przez putinowski faszystowski reżim. Kulisz, uświadamiając sobie wagę odkrywania, badania i popularyzacji materiału etnograficznego dla odnowienia pamięci historycznej, kształtowania w narodzie świadomości narodowej i politycznej, w 1846 r. wydaje zbiór eposu ludowego pod tytułem „Ukraina. Od początku Ukrainy do ojca Chmielnickiego”. W pracy dopisuje za naród te dumy, których brakowało, wskazując na to w posłowiu. W odpowiedzi na oskarżenia W. Antonowycza i M. Drahomanowa P. Kulisz odpowie: „…My narodowi otworzyliśmy naszą twórczość, nam chciało się, żeby muza uciemiężonego narodu stała wysoko”. W ciągu 1856–1857 r. opublikuje jeszcze dwa tomy materiału historyczno-etnograficznego „Zapiski o Południowej Rusi”. Epos ludowy, zwłaszcza pieśni bohaterskie narodu ukraińskiego, artysta uważał za ważny środek odrodzenia narodowego i kulturalnego, nazywał je skupiskiem pamięci historycznej, „i kto nie przeniknął w nie głęboko, ten na próżno będzie myślał, że zna historię małoruskiego narodu” (P. Kulisz „O pieśniach małoruskich”). W 1857 r. P. Kuliszowi, 10 lat po aresztowaniu, 5-miesięcznym więzieniu i późniejszym zesłaniu do Tuły, wreszcie pozwolą drukować i służyć w urzędach państwowych. W drugiej połowie lat 50.–60. XIX w. staje się jednym z najaktywniejszych uczestników i organizatorów procesów literackich oraz społeczno-politycznych. W 1857 r. P. Kulisz zakłada w Petersburgu własne wydawnictwo, gdzie wydaje pierwszą ukraińską powieść historyczną „Czarna rada”, utwory T. Szewczenki, Marko Wowczok, H. Kwitki-Osnowjanenki i in. Problem przebudzenia i rozwoju odrodzenia narodowego i kulturalnego na Ukrainie pisarz porusza w powieści „Czarna rada. Kronika 1603 r.”. Utwór zachwyca głęboką analizą życia społeczno-politycznego Ukrainy, różnorodnością typów psychologicznych i konfliktów społecznych różnych grup ludności, w szczególności między kozakami a chłopami, zaporożcami a kozakami grodowymi, starszyzną a szeregowym kozactwem. Autorowi udało się pokazać kozactwo jako złożoną i sprzeczną w relacjach masę społeczną, która żyła jedynym ideałem walki narodowej i religijnej o wolność, o cenienie wolności i praw człowieka. Kuliszowi przypada wybitna rola w wzbogaceniu i rozwoju ukraińskiej myśli literacko-estetycznej i literacko-krytycznej, która miała obudzić i odrodzić pamięć historyczną, wychowywać świadomość narodową i polityczną skrzywdzonego narodu. Na stronach założonych przez siebie almanachu „Chata” (1860 r.) i czasopisma „Osnowa” (1861 r.) przygotowuje do druku i wydaje ponad 70 utworów poetyckich T. Szewczenki, publikuje prace kolegów z historii i etnografii Ukrainy, a także szereg swoich prac analityczno-krytycznych dotyczących stanu piśmiennictwa ukraińskiego i wpływu na życie społeczne, „Gramatkę” języka ojczystego oraz inną literaturę dla szkół niedzielnych, aby donieść narodowi prawdę historii, podnieść w jego oczach autorytet języka ojczystego. Szewczenkę, który przebywał na zesłaniu, nazywa „największym talentem literatury południoworuskiej”. W ciągu 1860–1862 r. P. Kulisz wyda ponad 30 małych książeczek z niewielką liczbą stron, w bardzo niskiej cenie, specjalnie dla oświecenia szerokich mas ludowych. To wydanie popularnych utworów pisarzy ukraińskich, literatury edukacyjnej, „Listów z chutoru” samego artysty zapoczątkuje epokę ukraińskiego oświecenia. Myśliciel żywił nadzieję, że właśnie tymi wydaniami obudzi i oświeci naród, a inteligencję włączy do pracy na niwie odrodzenia narodowo-kulturalnego. Za szeroką i konsekwentną propagandę idei ukraińskiej środkami naukowymi i literackimi P. Kulisz staje się jednym z liderów ruchu narodowego, cieszy się wielkim autorytetem wśród młodzieży. Najwybitniejszy znawca literatury ojczystej od najdawniejszych czasów do początku XX w., autor „Historii literatury ukraińskiej” I. Franko wysoko ocenił wkład artysty w rozwój literaturoznawstwa i wyciągnął wniosek: „Dla historyków literatury ukraińskiej istniało chyba tylko to, co pisał Kulisz w „Osnowie”. W ciągu lat 60.–80. XIX w. P. Kulisz głęboko opracowuje nowe źródła z historii Ukrainy w archiwach polskich i rosyjskich, prace historyków Polski M. Grabowskiego, K. Świdzińskiego, S. Twardowskiego, S. Zorki i in. i stopniowo odchodzi od zachwytu kozactwem, pragnie obiektywnie i krytycznie zbadać jego stan społeczny, sto-

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 13strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

stosunki z chłopstwem, mieszczaństwem i szlachtą. W pracach „Historia Ukrainy od najdawniejszych czasów” (1861 r.), „Chmielniczyzna” (1861 r.), „Wyhowszczyzna” (1861 r.), „Ruina” (1862 r.), „Początki niedoli lackiej i pierwsze kozackie bunty” (1865 r.), „Pierwszy okres kozactwa od jego początku do wrogości z Lachami” (1868 r.), „Historia zjednoczenia Rusi” (w 3 t., 1874–77 rr.), zbiorze dokumentów z polskich archiwów „Zjednoczenie Rusi. Materiały do historii” uznaje rolę kozactwa w walce przeciwko zagranicznym najeźdźcom o obronę i zachowanie przez naród ukraiński ojczystej ziemi, narodowej i kulturowej tożsamości, zapobieganie jego asymilacji przez Polaków, tworzenie Hetmanatu. Natomiast konsekwentnie forsuje myśl o sprzeczności i niejednoznaczności roli kozactwa w historii Ukrainy, o destrukcyjnym wpływie ruchów kozackich na społeczno-polityczny i kulturowy rozwój społeczeństwa. Stawiając granicę między zaporożcami a kozakami grodowymi, P. Kulisz tych pierwszych nazywa „drapieżną hołotą”, „burzycielami”, źródłem napięć społecznych i niestabilności w społeczeństwie, którzy przez swoją nieświadomość i społeczny egoizm przyczyniali się do upadku Hetmanatu. Historyk jako jeden z pierwszych ogłosił stanowe i społeczne rozwarstwienie kozactwa, brak elity narodowej, to, że starszyzna kozacka, tak jak w dobie walki narodowowyzwoleńczej 1648–1657 rr., Ruiny, a nawet Hetmanatu, działała w interesach osobistych: „Gdyby Hetmanat opierał się na wspólnym dobru ludności małoruskiej, byłby znacznie trwalszy…”. P. Kulisz głęboko uświadamiał sobie, że bez zachowania i rozbudowy kultury narodowej nie da się odrodzić państwowości, stąd ciągłe kompromisy z samodzierżawiem, które w drugiej połowie XIX w. szeregiem ukazów likwiduje ruch hromad, szkółki niedzielne i próbuje zniszczyć język ukraiński oraz ogólnie ukraińskość. W pracach „Odpadnięcie Małorosji od Polski. 1340–1654” (w 3 t., 1888–1889), „Ukraińscy kozacy i panowie w dziesięcioleciu przed buntem B. Chmielnickiego” (1895), kontynuując negowanie konstruktywnej działalności kozactwa, forsuje myśl o istnieniu pewnych pozytywnych cech w rosyjskiej elicie, która potrafi poświęcić własne dla ogólnego, czego tak brakowało Ukraińcom, a także podkreśla mesjańską rolę ukraińskiej i zwłaszcza polskiej szlachty w rozwoju życia kulturalnego na Ukrainie. Ta myśl artysty nie jest kategoryczna i miała swoje uzasadnienie w realnej tragicznej historii Ukrainy. Prowadzi on poszukiwania gorliwych zwolenników sprawy ukraińskiej wśród ukraińskiej i polskiej inteligencji Galicji, bierze udział w tworzeniu we Lwowie czasopisma „Prawda” i staje się, według słów I. Franki, jego „duchowym przewodnikiem”, próbując pojednać inteligencję Ukrainy i Polski w imię narodowo-kulturowego wyzwolenia. Jednakże uspokoić galicyjską inteligencję swoją „Pisanką dla Rusinów i Polaków na Wielkanoc 1882 roku” France się nie udało. Kulisz jako głęboko wierzący człowiek polegał w propagowaniu idei ukraińskiej na religijnym, cnotliwym ludzie. Ideały religijne, które znalazły szerokie odzwierciedlenie w twórczości ludowej, jak i samą twórczość ludową, uważał za główne czynniki odrodzenia narodowego, ponieważ współczesna, „miejska kultura imperialna niszczyła historycznie ustalony sposób życia” – twierdził artysta. W 1858 r. P. Kulisz rozpoczyna przekład Pisma Świętego. Za pozwoleniem Światowego Brytyjskiego Towarzystwa Biblijnego wraz z genialnym ukraińskim fizykiem I. Pulujem pracuje nad przekładem Biblii na język ukraiński. W ciągu lat 70. artysta wyda „Psałterz, albo księgę chwały Bożej, parafraza ukraińska Pawła Rataja” (1871) oraz w osobnych książeczkach wszystkie cztery Ewangelie. Fragmenty jego przekładów Pisma Świętego pojawią się na stronach pomocy naukowych dla szkół Galicji, a przetłumaczone psalmy pod postacią parafraz ludowych wejdą do zbioru folkloru ukraińskiego „Czajka”, wydanego w Kijowie w 1876 r. W 70. roku życia artysty w ogniu pożaru, który spalił jego chutorowy dom w Hannynij Pustyni, spłonęły rękopisy niemal ukończonego ukraińskiego przekładu Biblii oraz inne osobne prace. W ciągu dwóch lat P. Kulisz ponownie tłumaczy około 30 z 50 ksiąg Starego Testamentu, inne. Anatolij ZBOROWSKI. W Kijowie w Państwowej Naukowej Bibliotece Architektoniczno-Budowlanej im. W. Zabołotnego odbyła się prezentacja książki Andrija Paramonowa „Skoworodinowski przewodnik po ukraińskich majątkach”. Przewodnik ukazał się drukiem w charkowskim wydawnictwie „Rarytety Ukrainy” przy wsparciu Ukraińskiego Funduszu Kultury. Andrij Paramonow opowiada: „W 1759 roku Hryhorij Skoworoda wyruszył do Charkowa z Hetmanatu w celu nauczania w kolegium. Wtedy nie wiedział jeszcze nic ani o Charkowie, ani o Słobodzkiej Ukrainie. Co więcej, nawet nie przypuszczał, że pokocha nasz kraj i zostanie tu na zawsze. Na Słobożanszczyźnie, w samym sercu Szlaku Murawskiego, we wsi Iwaniwka, znajdzie wieczny spokój. Nie wiedział też o szczerych sercach słobożan, którzy przyjmą go i będą powierzać to, co mieli najlepszego – nauczać swoje dzieci. Setki księży i cerkiewników, przedstawicieli starszyzny kozackiej, urzędników, oficerów armii carskiej byli mu znani właśnie przez dzieci, które uczyły się w kolegium i dodatkowych klasach. Niektórzy zapraszali do nauczania swoich dzieci także w domu. Właśnie to zaufanie, dobre nastawienie i zrozumienie uczoności Skoworody doprowadziły do tego, że Hryhorij Sawycz stał się nie tylko poszukiwanym nauczycielem, ale i sam pokochał zarówno słobożan, jak i Słobodzką Ukrainę. Gdziekolwiek mógł znaleźć schronienie: w koza...

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 13strona oryginału ↗

Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału

Drogi Skoworody

wsi, gdzie była cerkiew, znał kogoś z księży lub duchownych, których dzieci nauczał. Witali go radośnie także w mnóstwie majątków kozackiej starszyzny. Niektórzy z jego uczniów oraz ich rodziców pozostali dla niego dobrymi znajomymi, przyjaciółmi, ale wielu było też takich, którzy stali się jego przyjaciółmi do końca życia. Jego uczniowie zrobili udaną karierę w różnych dziedzinach wiedzy, byli wśród nich wojskowi i urzędnicy, architekci, artyści, aptekarze i, oczywiście, nauczyciele”. Kuratorka projektu „Przewodnik Skoworodyński po ukraińskich majątkach” Oksana Herij podkreśla znaczenie duchowego dziedzictwa Hryhorija Skoworody: „Słowa Skoworody są aktualne zawsze, bo dotyczą wiecznych wartości, miłości, dobra, duchowości, Boga. Dlatego możemy nazywać go nie tylko tak, jak w dawnych czasach: mędrzec, filozof, nauczyciel, ale także tak, jak przywykliśmy teraz nazywać doradców naszej duszy – psycholog, coach, mentor. Czyż straciło dzisiaj, w wieku szalonych prędkości, Skoworodyńskie ostrzeżenie przed marnotrawstwem czasu? Przeciwnie, stało się jeszcze bardziej palące!” Andrij Paramonow zaznacza: „Właśnie w szlacheckich majątkach najczęściej przebywał Hryhorij Skoworoda na Słobodzkiej Ukrainie. Tutaj tworzył, pisał listy do przyjaciół, tłumaczył, nauczał dzieci, komunikował się z mnóstwem rodzin, które odwiedzały ten czy zrealizował I. Pulu. Od ciężkiej pracy w zimnym pomieszczeniu zachorował na zapalenie płuc i 2 lutego 1897 r. zmarł. Przekład kilku ksiąg dokończył I. Neczuj-Łewycki. Ukraińska Biblia została wydrukowana w Wiedniu w 1903 r. staraniem ukraińskiej społeczności przy wsparciu Towarzystwa Biblijnego. Iwan Pulu, oceniając ich współpracę nad przekładem Biblii, przyrównał to wydarzenie do przewrotu w życiu religijnym narodu niemieckiego, który nastąpił w wyniku przekładu na niemiecki Pisma Świętego przez Marcina Lutra. Wydanie Biblii w języku ukraińskim było ważnym wkładem w podniesienie masowej świadomości narodowej oraz duchowo-moralnej, najlepszym środkiem w walce przeciwko polonizacji i rusyfikacji narodu ukraińskiego. Działalność twórcza P. Kulisza miała głęboki wpływ na życie społeczno-polityczne narodu ukraińskiego, na dalszy rozwój idei narodowej jako państwowotwórczego programu politycznego życia narodu. Wielki intelektualista, człowiek o encyklopedycznej wiedzy, znawca kultury europejskiej i światowej, „pionier kultury na Ukrainie”, jak nazwał go M. Zerow, uważał, że drogami odrodzenia Ukrainy powinny stać się zachowanie tradycji narodowych, rozwój języka i kultury ukraińskiej, utwierdzenie poczucia godności narodowej i świadomości, napełnienie duchowego arsenału narodu osiągnięciami kulturowymi światowej cywilizacji. Pantełejmon Kulisz jako jeden z pierwszych opracowuje swoją filozofię narodu i historii, filozofię walki o „zmartwychwstanie Ukrainy” w warunkach utraty przez ukraińską inteligencję tożsamości narodowej. Artysta świadomie i obiektywnie idealizuje życie społeczno-bytowe narodu ukraińskiego, którego 95% stanowiło chłopstwo, pozostające nosicielem norm moralnych, ideałów i wartości narodowych. Stan ekonomiczny i społeczno-polityczny narodu ukraińskiego skłaniał go do takich wniosków. Łącznie w Imperium Rosyjskim i Austro-Węgierskim mieszkało, według niepełnych i nierzadko nieobiektywnych danych, odpowiednio 22,4 mln i 3,8 mln Ukraińców. Był to najliczniejszy naród w Europie, który nie posiadał własnego państwa. W miastach Ukrainy przeważali Rosjanie – 34% i Żydzi – 27%, Ukraińcy stanowili zaledwie 30%. Poziom urbanizacji Ukraińców sięgał zaledwie 5,5%, podczas gdy Moskali – 38%, a Żydów – 44%. W 1917 r. udział Ukraińców wśród ludności miejskiej wzrósł do 16,4%. Tylko 0,3% (47 tys.) ludności ukraińskiej posiadało wykształcenie średnie lub wyższe. Według danych ogólnorosyjskiego spisu ludności z 1897 r. liczba niepiśmiennych w inny majątek podczas jego pobytu tam. Właśnie dlatego studiowanie biografii jego znajomych, przyjaciół i kolegów, historii ich majątków i posiadłości pozwala odkryć nowe karty życia Hryhorija Skoworody”. Przewodnik opowiada przede wszystkim o dwóch ważnych majątkach rodziny Kowalewskich, gdzie spędził swoje ostatnie dni i miesiące Hryhorij Sawycz. Są to: Iwaniwka (później Pan-Iwaniwka, a od 1922 roku Skoworodyniwka), gdzie pochowany jest Skoworoda, oraz Kadnycia, ponieważ tam stała cerkiew, którą odwiedzał Hryhorij Skoworoda. Drugi rozdział przewodnika poświęcono biografiom ludzi, którzy w taki czy inny sposób są związani z imieniem Hryhorija Sawycza. Trzecia część przewodnika poświęcona jest współczesnym trasom wycieczkowym, które rozpoczynają się w Skoworodyniwce. Piesze, konne i rowerowe trasy turystyczne pozwolą podróżnikom pospacerować drogami Hryhorija Skoworody, podziwiać krajobrazy, które niewiele zmieniły się od tamtych czasów, odwiedzić groble i stawy, wąwozy i lasy, miejsca dawnych chutorów, majątków, których pozostałości istnieją obok Skoworodyniwki. Na prezentacji kandydat nauk architektonicznych, docent Państwowego Uniwersytetu Biotechnologicznego w Charkowie Inna Akmen opowiedziała o pracy nad stworzeniem przewodnika. Na podstawie ekspedycji do wsi i miasteczek w Ukrainie stanowiła 83,6%, a w Rosji – 76,7%. Ukraińcy z pochodzenia – szlachta, ziemianie, urzędnicy, oficerowie stanowili w ruchu narodowym niewielką grupę. Znany działacz ruchu społecznego wywodzący się ze szlachty Jewhen Czykałenko zauważał, że “nasza szlachta praktycznie nie dała ukraińskich patriotów, ponieważ na tym polu nie można zasłużyć na łaskę cara. Ukraińskie chłopstwo praktycznie nie brało udziału w ruchu społeczno-politycznym, dlatego P. Kulisz kieruje swoją filozofię walki narodowowyzwoleńczej w środowisko chłopskie, ponieważ narodowej elity, jak i narodowo świadomej burżuazji, na Ukrainie prawie nie było. Artysta zdecydowanie występował przeciwko działaniom siłowym w rozwiązywaniu problemów społeczno-ekonomicznych i politycznych, opowiadał się za ewolucyjnym rozwojem społeczeństwa. Walczył przeciwko poddaństwu, a przyszłość rozwoju gospodarczego chłopów widział w gospodarstwach farmerskich. P. Kulisz swoje życie poświęcił odrodzeniu narodowo-kulturalnemu i wyzwoleniu naszego narodu z kolonialnego niewolnictwa Imperium Rosyjskiego. Kulisz był pionierem w wielu dziedzinach twórczości: napisanie pierwszej ukraińskiej powieści historycznej “Czarna rada”, pierwszego ukraińskiego elementarza i czytanki (“Hramatka”), pierwszej ukraińskiej pisowni (tzw. “kulisziwka”), jako pierwszy przetłumaczył na ukraiński 15 sztuk Szekspira, utwory Byrona i innych wybitnych pisarzy, wspólnie z I. Pulujem przetłumaczył Biblię na współczesny język, razem z T. Szewczenką i członkami Bractwa Cyrylo-Metodiańskiego zapoczątkował w nowych czasach przemyślenie ukraińskiej idei państwowej, a także niezliczony ilościowo martyrolog działaczy ukraińskiego odrodzenia kulturalnego, którzy doświadczyli okrutnych prześladowań ze strony obcych reżimów okupacyjnych. Problem ukraiński dzięki działalności społeczno-politycznej P. Kulisza i jego współpracowników stał się w XIX w. najbardziej wrażliwym punktem w polityce wewnętrznej Imperium Rosyjskiego. Dzisiaj, kiedy Ukraińcy prowadzą walkę o przetrwanie przeciwko odwiecznemu wrogowi – moskiewskiej hordzie, nadszedł czas, aby opublikować całe 20-tomowe dziedzictwo twórcze wybitnego artysty, który wniósł znaczący wkład w formowanie i rozwój idei narodowej oraz odrodzenie ukraińskiej państwowości. Należy rozpocząć szerokie i kompleksowe badania oraz popularyzację jego spuścizny, tak potrzebnej dla rozwoju kulturalnego naszego narodu na drodze integracji europejskiej. Należy oczyścić imię P. Kulisza z pseudonaukowej nieczystości, zrehabilitować w oczach prawdy naukowej i ukraińskości, w celu ochrony tożsamości narodowej i suwerenności Ukrainy. wzdłuż starego szlaku Murawskiego, pomiarów architektonicznych i rzetelnych badań archiwalnych zespół projektu, a przede wszystkim autor tekstu, charkowski krajoznawca Andrij Paramonow odkrywają przed czytelnikiem wcześniej nieznane fakty z historii majątków i życia rodzin ich właścicieli. “Przewodnik skoworodynowski po ukraińskich majątkach” jest bogato ilustrowany archiwalnymi i współczesnymi fotografiami. Wszyscy uczestnicy prezentacji otrzymali w prezencie po egzemplarzu przewodnika.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 14strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

w jakimkolwiek stylu by nie została wykonana, wyczuwalne jest mistrzowskie władanie środkami wyrazu, subtelność połączeń kolorystycznych, malownicza polifonia. W nich wyraziście brzmi każdy element obrazu i dzieło jako całość. A ponadto artysta pracuje w gatunku linorytu, wykonał oprawę artystyczną ponad 50 książek autorów ukraińskich i zagranicznych, w szczególności T. Szewczenki, Marijki Pidhirianky, M. Blyzniuka, D. Arsenycza, O. Maslanyka, W. Hryhoraka, O. Lupula, D. Koreniuka (Rumunia), L. Kalincia (Hiszpania), książek literaturoznawczych, kulturoznawczych i dziecięcych swojej żony – Adeli Hryhoruk, pisarki, członkini NSPU, NSŻU oraz NSKU. Jednakże, oddając się twórczości, Anton Antonowycz jest jednocześnie czułym mężem, kochającym ojcem i dziadkiem. Zewnętrznie zawsze spokojny, zrównoważony, ale jednocześnie o namiętnym temperamencie malarza, który jasnym płomieniem wybucha na płótnie. Szanowny Panie Antonie Antonowyczu! Z okazji 75-letniego jubileuszu, który obchodzi Pan 2 maja, proszę przyjąć najszczersze gratulacje. Niech jubileuszowa wiosna zainspiruje do nowych, cudownych prac, a oryginalna i wielopłaszczyznowa paleta Pana dzieł cieszy koneserów piękna. Natchnienia, miłości, szczęścia i harmonii w życiu oraz twórczości, a Pan Bóg niech daruje wypełnione szczęściem długie lata! tradycji i rzemiosła rodzinnego. Mistrzynie opracowały markę pod nazwą “DOLL BUCHKIVSKI”, która stała się znana nie tylko na Ukrainie, ale i poza jej granicami. Twórców wystawy witała doktor nauk pedagogicznych, profesor, członek korespondent NAPN, zasłużony działacz nauki i techniki Ukrainy, rektor Chmielnickiej Akademii Humanistyczno-Pedagogicznej Inna Szorobura. Inna Mychajliwna podkreśliła wagę samoidentyfikacji narodowych dóbr kulturowych i życzyła “solenizantkom” dalszych sukcesów twórczych. Do gratulacji dołączyli dyrektor Muzeum Historii Miasta Chmielnickiego Hałyna Barabasz, przewodnicząca Chmielnickiego Obwodowego Oddziału Narodowego Związku Mistrzów Sztuki Ludowej Ukrainy Taisija Stan, zastępczyni przewodniczącej organizacji związkowej pracowników Chmielnickiej Akademii Humanistyczno-Pedagogicznej Switłana Kochanska, przewodnicząca komitetu związkowego studentów Olha Kochanska oraz inni. Życzę naszym niestrudzonym mistrzyniom-strażniczkom twórczego natchnienia, zapału, nowych pomysłów, skierowanych na wywyższenie kultury i sztuki narodu ukraińskiego.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 14strona oryginału ↗

Życie w tworzeniu piękna. Anton Hryhoruk ma 75 lat

Ołena KUSZNIRUK, m. Kołomyja. Anton Antonowycz Hryhoruk – artysta, malarz i grafik, wieloletni wykładowca wydziału malarstwa artystycznego Kosowskiego Instytutu i Kolegium Sztuki Stosowanej i Dekoracyjnej, członek Narodowego Związku Artystów Ukrainy oraz Związku Artystów „Klub Ukraińskich Twórców”, członek kolegium redakcyjnego czasopisma „Hucuły i Huculszczyzna”, Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki oraz Klubu Inteligencji im. I. Pełypejka. Nie każdemu dane jest być artystą, a do tego jeszcze pedagogiem. Trzeba dziękować Bogu, że obdarzył takimi talentami. W udziale artysty, którego od dzieciństwa zniewalał świat piękna, przypadła także żmudna praca oświatowa. Anton Antonowycz prowadzi zdolną młodzież do krainy wysokiej sztuki, odkrywa piękno w prostych, zdawałoby się, rzeczach. Uczy wychowanków-studentów z szacunkiem odnosić się do dorobku artystycznego, godnie kontynuować bogate i nieśmiertelne ukraińskie tradycje ludowe, szczerze przekazując im wszystko, co zdobył w procesie swojej działalności twórczej. Wśród byłych uczniów Antona Antonowycza jest wielu utalentowanych artystów – znani twórcy, członkowie Narodowego Związku Artystów, wykładowcy placówek specjalistycznych i ogólnokształcących, uczestnicy i laureaci międzynarodowych, ogólnoukraińskich konkursów, obwodowych, rejonowych młodzieżowych festiwali twórczości. Jego uczniami są znani malarze Bohdan Struk (USA), Ihor Furlet, członek NZAU (Kijów, Fundusz Artystyczny), Rusłan Małeć (m. Horodok); wykładowca Kosowskiego Kolegium Sztuki Stosowanej i Dekoracyjnej Ihor Baranowski; Julija Stefurak – wykładowczyni Kołomyjskiej Szkoły Artystycznej; nauczycielka sztuk plastycznych Szkoły-Kolegium w Rożnowie Roza Herc (rejon kosowski, obwód iwanofrankiwski); utalentowana młoda artystka Natalija Jurowa, studenci Krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych Julija Poselużna oraz Julija Anheluk. Ołena MOZOLUK, kandydat nauk pedagogicznych, docent katedry sztuk plastycznych, dekoracyjno-użytkowych i technologii Chmielnickiej Akademii Humanistyczno-Pedagogicznej. Zdjęcie ze źródeł otwartych. W minionych dniach w Muzeum Historii Miasta Chmielnickiego odbyło się otwarcie wystawy „Nić losu w kobiecych rękach” Hałyny Buczkiwskiej, Wałentyny Hreskowej oraz Sofiji Hreskowej. Hałyna Buczkiwska – dziekan wydziału humanistycznego Chmielnickiej Akademii Humanistyczno-Pedagogicznej, doktor nauk pedagogicznych, profesor, zasłużony działacz sztuki Ukrainy. Wałentyna Hreskowa – kierownik katedry sztuk plastycznych, dekoracyjno-użytkowych i technologii Chmielnickiej Akademii Humanistyczno-Pedagogicznej, kandydat nauk pedagogicznych, profesor, zasłużony działacz sztuki Ukrainy. Sofija Hreskowa – studentka grupy Fił-11a wydziału edukacji początkowej i filologii, stypendystka stypendium Prezydenta Ukrainy dla młodych twórców w 2025 roku. Lalka-motanka, stworzona bez użycia igły i nożyczek. Jego imię, szeroko znane na Przykarpaciu, w Ukrainie i za granicą, godnie wpisane jest na stronach ksiąg Złotego Funduszu Narodu: „Ukraińcy – wielki naród europejski” (2018), „Państwowe nagrody Ukrainy. Kawalerowie i laureaci” (2019), „Ukraina oczami artystów” (2021), „Wszystko będzie Ukraina” (2023). Jego dorobek artystyczny został należycie wyróżniony Dyplomem Honorowym Narodowego Związku Artystów Ukrainy (2024); medalami „Za wysoki profesjonalizm” Ukraińskiej Konfederacji Dziennikarzy (2018), „Za służenie sztuce” Ogólnoukraińskiego Zjednoczenia „Kraj” (2022), „Za osiągnięcia twórcze” Narodowego Związku Artystów Ukrainy (2024). Całą wielostronność swojego talentu, doświadczenie życiowe i profesjonalny kunszt wkłada w swoje wspaniałe dzieła malarskie. Dorobek artysty jest bezcennym skarbem muzeów Ukrainy i prywatnych zbiorów kolekcjonerów z Ukrainy, Polski, USA, Anglii, Francji, Kanady, w szczególności Kosowskiego Muzeum Sztuki Ludowej i Życia Codziennego Huculszczyzny, Muzeum Historii Medycyny (Odessa), muzeum Fundacji Kultury Ukrainy (Kijów), Muzeum Haftu M. Strutyńskiego (Kosów) i in. Wspinaczka na szczyty kunsztu wymagała od Antona Hryhoruka codziennej, wytrwałej pracy, poświęcenia. Nieustannie pracuje, ponieważ ma w sercu wielką i szczerą miłość do sztuki, wielkie dążenie do twórczości. A w rezultacie – jego aktywny udział w licznych wystawach artystycznych. Swoje prace eksponował na wystawach zbiorowych w Ukrainie i za granicą, w szczególności w Rzeszowie, Tarnowie (Polska, 1992, 1994), Nantes (2000 – „Harmonia”, 2022 – „W płomieniach wojny”). W dorobku twórczym artysty jest dziewiętnaście wystaw indywidualnych, ostatnie w Kosowie (2020, 2021, 2022, 2023), Kołomyi (2019), Wierchowinie (2019), Muzeum Literackim Iwana Franki w Kryworówni (2020), Nantes (Francja, 2022). Jako artysta-monumentalista A. A. Hryhoruk wykonał aranżacje wnętrz i elewacji budynków użyteczności publicznej oraz sakralnych w obwodach iwanofrankiwskim, czerniowieckim, dniepropetrowskim, zakarpackim, tarnopolskim i innych obwodach Ukrainy, miastach Tarnowie, Rzeszowie, Jarosławiu (Polska) – kawiarni, restauracji, baz turystycznych, muzeów, szkół, sal konferencyjnych, szpitali, dziecięcych placówek przedszkolnych, domków myśliwskich, baz wypoczynkowych, cerkwi, kapliczek. W 1998 roku wygrał konkurs projektów renowacji i rekonstrukcji oprawy monumentalnej budowli zamkowych we Francji, a w latach 1999–2002 brał udział w pracach renowacyjnych w zamkach miejskich w Rambouillet i Marly-le-Roi. Jako malarz Anton Hryhoruk pracuje w gatunkach pejzażu, martwej natury, portretu w technikach malarstwa olejnego, akwareli, ilustracji książkowej. Stworzył portrety znanych w Ukrainie ludzi, klasyków literatury, sztuki: Tarasa Szewczenki, Iwana Franki, Łesi Ukrainki, Andrija Malyszki, Tarasa Melnyczuka, Romana Iwanyczuka, kompozytora Wołodymyra Iwasiuka, współczesnych pisarzy Olhy Bazaliji, Mykoły Blyzniuka, Omelana Łupuła, Adeli Hryhoruk, dwukrotnego Bohatera Ukrainy Semena Potasznyka, przodownika energetyki Ukrainy Sofiji Uhriumowej, wydawcy książek Mychajła Pawluka i in. Wielkim sukcesem cieszą się jego wysokiej klasy obrazy „Wielkanoc”, „Ucieczka Świętej Rodziny do Egiptu”, „Pożegnanie”, „Kolęda”, „Szopka”, „O kamień ostrzyliśmy miecze”, „Garncarski cud”, „Boże Narodzenie”, „Zimowy nokturn”, „Miła rozmowa”, „Kosowscy kolędnicy”, „Dziewczyna z kogutem”, „Wigilia”, „Śmiercią śmierć pokonał”, „Kryworównia”, „Pasterz”, „Szopka”, „Marzec”, „Pastuszek”, „Aniołek”, „Gwiazda jasna zajaśniała”, „Święta Rodzina”, „Pod jarzmem” i in. Wśród prac twórczych jest niemało barwnych, słonecznych, śpiewnych pejzaży: „Na stawie”, „Upał”, „Łęg”, „Nadchodzi wiosna”, „Odwilż”, „Przedwieczór”, „Zmierzch”, „Przed burzą”, „Przedzimie”, „Jabłka na śniegu”. Przykuwają wzrok pejzaże „Zrzuca las szkarłatny swój pokrowiec…”, „Droga do świątyni”, „Krasnoilla”, „Marzec”. Obrazy Antona Hryhoruka to zachwyt dla oczu i emocje dla serca. Na jego pejzażach wyśpiewane są Karpaty, Huculszczyzna, poruszająco odtworzone krajobrazy o różnych porach roku. Pienią się na nich wodospady, kwitną sady, dymią góry, włada jesień. Wlewają one w serca ludzi dobry nastrój, wywołują uczucie zakochania w bezcennych skarbach przyrody rodzinnego kraju. Wrażenie robią płótna namalowane podczas kilkumiesięcznego pobytu w Nantes (Francja) i zaprezentowane na wystawach w Nantes „W płomieniach wojny” oraz w Kosowie (2022) „Do Was na rozmowę”, wykonane w stylu modern-art, na których za pomocą abstrakcji koloru, linii, plam artysta zwizualizował słowa, emocje, myśli. „To mój emocjonalno-psychologiczny odzew na tragiczne wydarzenia teraźniejszości. Jest tu ból, strach, rozpacz, nadzieja na zwycięstwo dobra nad złem, triumf dziejowej sprawiedliwości w wojnie z nienasyconym wrogiem” – wyjaśnia Anton Antonowycz swoje twórcze eksperymenty. W każdej pracy A. Hryhoruka, motanek. Lalkę nawijano wyłącznie zgodnie z ruchem wskazówek zegara, z pozytywnymi emocjami. Ponadto nie można było wytwarzać ich w piątek i niedzielę, ponieważ dni te uważano za poświęcone bogini Makoszy, patronce kobiecej pracy i rękodzieła. Zaprezentowane na wystawie lalki-motanki są nie tylko uwspółcześnione, zachowują w sobie pradawny kod przodków i symbolikę. Wykonane z naturalnych materiałów, mogą ozdobić każde domostwo czy biuro. Zauważmy, że lalki-motanki Hałyny Buczkiwskiej, Wałentyny Hreskowej i Sofiji Hreskowej prowadzą bezlitosną walkę z naszym odwiecznym wrogiem. Brały i biorą udział w aukcjach, z których środki kierowane są na potrzeby Sił Zbrojnych Ukrainy. Tak oto jedną lalkę sprzedano za 30 tysięcy hrywien. Trzy lalki-motanki biorą udział w projekcie w Japonii „100 lalek dla pokoju”. Odbywają się wystawy-sprzedaże we wszystkich dużych miastach Japonii, z których środki zostaną przekazane na potrzeby ukraińskich dzieci poszkodowanych przez wojnę. Miło, że do dawnej ukraińskiej sztuki włącza się młodzież. Sofija Hreskowa to godna kontynuatorka rodzinnych

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 14strona oryginału ↗

Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału

Wystawa lalki motanki

była nieodłączną częścią życia naszych przodków. Jej wizerunek, pełen symboliki, towarzyszył wszystkim etapom ludzkiego życia – od narodzin, pierwszej miłości, wesela, macierzyństwa aż po śmierć. Pierwsze motanki (lalki węzełkowe) pojawiły się około 5 tysięcy lat temu na terenie dzisiejszego obwodu czernihowskiego. Osobliwością lalki motanki jest brak twarzy. Zamiast niej przedstawiano krzyż – dawny słowiański symbol słońca. Oczu nie przedstawiano nieprzypadkowo, ponieważ wierzono, że właśnie przez nie do lalki może dostać się zły duch. Lalka motanka nie miała imienia. Nasi przodkowie wierzyli, że nadanie jej imienia może zaniepokoić dusze zmarłych lub przywołać złe duchy. Lalki motanki wykonywano według kalendarza księżycowego. W pełni księżyca wytwarzano je dla ochrony i amuletu, na malejącym księżycu – do walki z chorobami i niepowodzeniami, a na przybywającym księżycu – dla osiągnięcia sukcesu w różnych sprawach. Zabraniano używania igieł lub ostrych przedmiotów przy tworzeniu

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 15strona oryginału ↗

Tetiana Lozowa: „Na scenie żyję innym życiem”

Wiodąca solistka baletu Narodowej Opery Ukrainy Tetiana Lozowa otrzymała niedawno wysoki tytuł artystki ludowej Ukrainy. Dzisiaj pani Tetiana jest naszym gościem. A rozmowę rozpoczęliśmy od baletu „Pieśń lasu”, którego pokaz odbył się po naszej rozmowie i w którym balerina wykonuje partię Mawki. – Balet „Pieśń lasu” miał kilka żyć – opowiedziała Tetiana Łozowa. – Po raz pierwszy wystawiony bardzo dawno. Tańczyła w nim jeszcze moja mentorka Ołena Potapowa. Wiktor Łytwynow wznowił „Pieśń lasu” w swojej redakcji. Początkowo tańczyły takie gwiazdy jak Hanna Kusznerowa, Tetiana Borowyk. A ja weszłam do spektaklu, kiedy był on w bieżącym repertuarze. Od tego czasu minęło nieco ponad 20 lat. To był drugi solowy spektakl w mojej karierze, pierwszym był „Walc wiedeński”. Uwielbiam „Pieśń lasu”, nie zakochać się w tym balecie jest po prostu niemożliwe. Ukraińcom szczególnie bliska jest ta baśń-feeria. Napisana została niesamowita muzyka. Od pierwszych nut zanurzasz się w piękno lasu, takim jakim widziała go Łesia Ukrainka. Kiedy otwiera się główna kurtyna, przed oczami staje piękno, które stworzył artysta. Niezwykle pięknie wygląda pierwszy obraz – zielony wiosenny las, wypełniony życiem. Niesamowitej urody jest obraz trzeciego aktu, kiedy wszystko zasypało śniegiem i wewnątrz adagio podnosi się czarna kurtyna. Otwiera się las w pięknych barwach i wszystko jest oprószone śniegiem. Wszystko to jest po prostu niesamowite. Pierwszym moim partnerem był Ołeksandr Szapował (zginął na froncie). Długo tańczyliśmy we dwoje. Z każdym spektaklem szukaliśmy czegoś nowego, rozwijaliśmy go. Nie znam innego baletu, gdzie tak byłaby przedstawiona miłość. Rozumiemy, że to nie tylko namiętność, ale coś więcej. – Tańczy Pani w innych baletach do muzyki ukraińskich kompozytorów? – We wszystkich spektaklach o tematyce ukraińskiej, które są w naszym teatrze. W „Wieczorach na chutorze w pobliżu Dykanki” jestem Oksaną, a w „Lilei” – Lileą. Uważam, że takich baletów w naszym teatrze jest za mało. A jeszcze przykro mi, że „Lileja” nie jest grana często – praktycznie raz w roku, na urodziny Tarasa Szewczenki. – Pewnie warto wspomnieć też o Juriju Szewczence? – Tańczyłam Oksanę w balecie do jego muzyki „Za dwoma zającami”, a także w balecie „Przygody Pinokia”. Oprócz tego mieliśmy współpracę z ukraińskim zespołem „Szumka”, który przebywa w Kanadzie. Wszystkie spektakle z „Szumką” są jak święto w ukraińskiej rodzinie. Jurij Szewczenko był niezwykle utalentowanym, twórczym człowiekiem, bardzo dobrym. Zawsze świecił twórczym zapałem. Jego muzyka wszystkim się podobała. On po prostu inspirował utalentowanych ludzi! – A jak los zetknął Panią z baletem? – Zaczęło się wszystko od wczesnego dzieciństwa. Moja starsza siostra uczyła się w szkole choreograficznej i potem wstąpiła do Kijowskiej Państwowej Szkoły Choreograficznej (obecnie kolegium). Z czasem i ja wstąpiłam do tej szkoły. Chociaż pierwszy rok mówiono, że z pewnością nic z tego nie będzie, bo miałam za mało profesjonalnych cech. Ale to mnie motywowało, abym szła dalej. Z natury jestem leworęczna. Chociaż pisałam prawą ręką, ale obroty robiłam w lewo. Tak było do dziewiątej klasy. Na egzaminie podeszła do mnie Tetiana Tajakina i powiedziała: „Czy rozumiesz, że od pierwszego roku będziesz miała taniec w duecie i żaden partner nie będzie robił z tobą obrotów w lewo. I żadna inscenizacja na świecie nie będzie się do ciebie dostosowywać. Więc musisz się przuczyć”. Po tym zaczęłam sama siebie uczyć robić obroty w prawą stronę. Udało mi się. Pierwsze pięć lat pracy w teatrze, kiedy tańczyłam z partnerem, robiliśmy wariacje w prawą stronę, a fouetté mimo wszystko w lewo. Widzowie, zwłaszcza na występach gościnnych, dziwili się. W końcu całkowicie się przuczyłam. – Jak trafiła Pani do Narodowej Opery Ukrainy? – Miałam szczęście. Wtedy był inny system naboru do głównego zespołu operowego kraju. Główny baletmistrz i kierownik zespołu baletowego byli obecni na egzaminach i wybierali tych, których chcą zaprosić do teatru. Byłam wśród tych szczęściarzy, których zaproszono. Od razu trafiłam do zespołu baletowego, czyli żadnych przywilejów nie było. Poruszałam się krok po kroku, żeby zostać główną solistką. – Pamięta Pani swoje pierwsze wyjście na scenę? – To było coś małego i nieznaczącego. Wiktor Jaremenko, który wtedy był kierownikiem baletu naszego teatru, zaproponował rozpocząć od czegoś prostszego, wariacji. To była wariacja z baletu „Paquita”. Po tym zaczęto mi dawać więcej możliwości wychodzenia na scenę w partiach solowych. A pierwszą solową partię powierzyła mi Aniko Rechwiaszwili. Widziała mnie na konkursach i zrozumiała, że będę mogła zatańczyć w „Walcu wiedeńskim”. Przez te lata wiele się zmieniło, ale niepokój i wzruszenie przed wyjściem na scenę zostały takie same, jak były na początku. Ale to tylko do pierwszego kroku. Robisz pierwszy krok na scenie i to już nie ty, a postać, rolę której wykonujesz. I już żyjesz innym życiem. A odpowiedzialności, wydaje się, stało się więcej. Nie mogę popełniać błędów, bo muszę pokazać wysoki poziom. – Pewnie są szczególnie drogie partie? – Najbardziej lubię dramatyczne partie, które przeżywam – żyję, zakochuję się, umieram na scenie. Te partie mają emocjonalny podtekst. Niezwykle ważna jest partia w balecie „Dama kameliowa”, która wywołuje wiele emocji. Już wspomniana „Pieśń lasu”. Teraz czuję Mawkę trochę inaczej, niż kiedy miałam dwadzieścia lat. Chociaż partia ta sama. A jeszcze „Mistrz i Małgorzata”. Tę partię tańczyłam niezwykle wcześnie jak na swój wiek. Interesują mnie myśli, które autor wkłada w ten czy inny balet. Jak ja je czuję, będąc młodszą lub starszą, przeżywam to w życiu czy nie. – A na ile ważne jest dla artysty baletu posiadanie talentu aktora dramatycznego? – Potrzebny na sto procent! Bo widz, który siedzi na sali, nie jest na tyle przygotowany, żeby rozróżnić niektóre subtelności baletu. Znają je tylko profesjonaliści i wykonawcy. Widz chce zobaczyć historię. Na przykład Mawka jest taka, jak ja ją rozumiem i czuję tę historię. Jej ból, miłość, inspiracja. Widz przychodzi odpocząć duszą. Głównym celem jest przekazanie mu emocji, założonych przez baletmistrza i autora. – Jakie miejsce w Pani twórczym życiu zajmują konkursy? – Brałam w nich udział tylko jako partnerka. Zawsze uważałam, że konkursy zazwyczaj nie są zbyt obiektywne. Nie było to dla mnie interesujące, nawet nie wiem dlaczego. Moje koleżanki z klasy wspaniale występowały na konkursach. Bardzo ładnie robiły krótkie pas de deux. Wychodziły im wyraźnie niewielkie fragmenty. Ale za to nie bardzo wychodziły im duże spektakle. Uważam, że niektórym ludziom bardziej pasują konkursy, a innym lepiej tańczyć właśnie spektakle. Dla mnie zawsze ciekawszy był spektakl z jakimś podtekstem i możliwość poprowadzenia swojej postaci od początku do końca. – Czy zdarzały się niestandardowe przypadki? – Tak, i wiele razy. Bywało, że zapominano rekwizytów. Możesz upaść na scenie i potrzeba czasu, żeby się zorientować. Czasami partnerzy „zapominają tekstu” – i ty im podpowiadasz. A jeszcze orkiestra może grać w innym tempie niż na próbach i artysta czuje niedopasowanie. – Co może Pani powiedzieć o działalności gościnnej? – Miałam szczęście zwiedzić wiele krajów. Niesiemy swoją kulturę. Szczególnie przyjemnie jest to robić teraz, bo czujesz się ambasadorem Ukrainy z frontu kulturalnego. Niesiesz im ukraińskie i opowiadasz o Ukrainie, o naszej kulturze. Wozimy swój produkt, a mamy z czego być dumni. Zimą były występy we Francji. Woziliśmy do Paryża „Królową śniegu”. Muzyka jest zbiorcza, a sama inscenizacja w pełni ukraińska. Wystawiał ukraiński choreograf, realizowali ukraińscy artyści. – Ma Pani możliwość porównać publiczność? – W zależności od kraju jest ona różna. Nasz widz zawsze jest otwarty, bardzo wspiera. Czujesz go. Jednego dnia jest spokojniejszy, a innego – bardziej emocjonalny, reaguje na każdy ruch. A za granicą czujesz, jak cię odbierają, dopiero pod koniec spektaklu. Osobiście bardziej lubię, kiedy od razu rozumiesz, czy widz jest z tobą, czy nie. Dobrze odbierają w USA. Tam z zainteresowaniem odnoszą się do Ukrainy, ukraińskiej kultury. Już rozumieją, że jest duża różnica między ukraińskim a rosyjskim baletem. Mieliśmy dużą trasę po Ameryce, daliśmy 20 koncertów. To był klasyczny balet (fragmenty z „Pieśni lasu”, „Giselle”, „Don Kichota”) i tańce ludowe, a na końcu hopak. Widz był szczęśliwy, że mógł tak wiele zobaczyć w jednym koncercie. – Jakie znaczenie dla spektakli baletowych ma scenografia? – W spektaklu wszystko musi być zrobione w kompleksie. Nie może być dobra inscenizacja ze złą scenografią i odwrotnie. Wszystko musi współdziałać. To samo dotyczy kostiumów. – Proszę opowiedzieć o baletmistrzach, z którymi przyszło Pani pracować. – Najwięcej pracowałam z Aniko Rechwiaszwili. Jestem jedną z tych balerin, która zatańczyła we wszystkich spektaklach, które ona wystawiała. Zawsze przychodziła przygotowana, wiedziała, co dzisiaj będzie robić. Lubiła pracować z twórczymi ludźmi, którzy potrafią wszystko szybko chwycić. Aniko Rechwiaszwili wystawiła wiele różnorodnych spektakli zarówno pod względem treści, jak i stylistyki. Ogólnie ciekawie pracuje się z każdym reżyserem. Bo każdy wnosi coś swojego. Po prostu trzeba zrozumieć, jak właśnie z nim trzeba pracować, umieć chwycić styl. Z Aniko ciekawie się pracowało, bo miała różnych wykonawców. I tworzyła styl, który pasowałby konkretnej parze lub wykonawcy. Zawsze zostawiała szczelinę na twórczość. Żebyś mógł zinterpretować postać po swojemu, przez swoje wewnętrzne przeżycia czy nawet możliwości fizyczne. Z Wiktorem Jaremenką pracowaliśmy nad jednym z moich ulubionych baletów „Wesele Figara”. Jest bardzo lekki, wesoły. Podoba mi się też wystawiony przez niego balet „Korsarz”. Z Wiktorem Łytwynowem godzinami przesiadywaliśmy na sali i coś tworzyliśmy, przerabialiśmy. Jest bardzo twórczym człowiekiem. Nie chce, żeby każdy pokaz spektaklu był podobny do poprzedniego. Zawsze coś przerobi. Czasami niepowodzenie zamienia się w ciekawą ideę. Na przykład bohaterka szła z tacą i ona upadła. „O, to można zostawić”, – mówi on. Od Wiktora Łytwynowa zawsze czekasz na coś nowego. – Ze swoim mężem Jarosławem Tkaczukiem poznaliście się na scenie? – Wiktor Łytwynow połączył nas w balecie „Ognisty ptak”. Początkowo po prostu tańczyliśmy, byliśmy przyjaciółmi. Ale z każdym rokiem wspólnej pracy rozumieliśmy, że stajemy się bliżsi i niesiemy niesamowitą radość, kiedy rozmawiamy. Pamiętam, Jarosław zadzwonił z jakimś codziennym pytaniem o próby. Porozmawiałam, odłożyłam słuchawkę i rozumiem, że się uśmiecham… – Czy nie jest ciężko być razem 24 godziny na dobę? – Mieliśmy szczęście, uzupełniamy się nawzajem. Pomagamy sobie nawzajem. Rozumiemy, że razem jesteśmy siłą. – A Pani córeczka też chce zostać baleriną, jak mama? – Sofia teraz zajmuje się tańcami i uczy się w szkole Wirskiego. To na razie tańce ludowo-sceniczne, ale one również robią lekcję klasyczną, bo to podstawa dla każdego stylu. Nie wiem, jak ułoży się jej los w profesjonalnym balecie. To będzie jej wybór. Jeśli zechce, to ją wesprę. – Jakim dla Pani był dzień, kiedy przyszła Wielka wojna? – Moje urodziny 23 lutego. Kiedy następnego dnia zadzwonili przyjaciele i powiedzieli, że zaczęła się wojna, nikt nie mógł uwierzyć. 26 lutego miała być „Królowa śniegu”. Początkowo mieliśmy nadzieję, że będziemy jechać na próbę. Było bardzo strasznie o dziecko. Jak żyć i co robić dalej? Początkowo mieszkaliśmy w Kijowie, potem przyjaciele zaprosili do obwodu kijowskiego, a z czasem byliśmy w Karpatach. Miałam szczęście, że teatr zaproszono na występy do Włoch. Pojechał chór i część baletu. Dawaliśmy koncerty we Włoszech, Słowacji, USA. Z czasem otworzył się rodzinny teatr. W domu zaczęliśmy od koncertów. Bo początkowo nie było tylu ludzi, żeby pokazywać pełnowymiarowe spektakle. – Niedawno pisaliśmy o balecie „Rapsodia miłości”. A czy miała Pani jeszcze premiery w ciągu ostatnich trzech lat? – Tak, „Elegia czasu wojny” w inscenizacji Ołeksija Ratmanskiego. To było znaczące wydarzenie. Oczywiście, wcześniej znaliśmy Ołeksija z jego prac, ale pracować razem nie mieliśmy możliwości. Proces pracy nad spektaklem był ciekawy, emocjonalny. Co prawda, było mało czasu na próby. Odbyła się premiera. Mam nadzieję, że spektakl będzie długo żył. A jeszcze wznowienie „Królowej śniegu”, które też można uznać za pełnowymiarową premierę. Tak samo teraz przygotowuje się wznowienie baletu „Dama kameliowa”. – Co chciałaby Pani powiedzieć na zakończenie naszej rozmowy? – Chodźcie do teatru, oglądajcie, wyciągajcie własne wnioski, rozwijajcie się. Teatr napełnia nowymi emocjami, marzeniami. A dla niektórych to możliwość na kilka godzin zapomnieć o tym, co dzieje się w naszym kraju. Trochę oderwać się, napełnić inną energią. Zapraszam do Narodowej Opery Ukrainy. Mamy z czego być dumni, mamy co pokazać. Mamy bardzo szeroki i różnorodny repertuar. Każdy widz może wybierać według swoich upodobań. Rozmawiał Eduard Owczarenko Zdjęcie ze strony teatru

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 16strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

filharmonii podarował dwie pieśni krymskotatarskie. Z Bohaterem Ukrainy Anatolijem Pałamarenką trasy koncertowe ansamblu przebiegały przez kraje Europy Wschodniej i Zachodniej, a ponadto odbywały się festiwale, programy szewczenkowskie i koncerty na głównej scenie filharmonii w kraju. Tego wieczoru z jego ust zabrzmiał fragment poematu „Kaukaz”. W tym utworze Taras Hryhorowycz bardzo trafnie oddał istotę Moskiewszczyzny. Uwerturę do ludowej opery „Kwartał Aniołów” poświęcono 100. rocznicy urodzin kompozytora Nikosa Theodorakisa. Solistką przy wykonaniu skomponowanego przez nią utworu „Jarmynok” była Olena Łemesz. Wiele opracowań, orkiestracji i aranżacji stworzył dla ansamblu i ansamblowi podarował kompozytor i dyrygent Wołodymyr Marunycz. Jedno z nich to opracowanie ukraińskiej pieśni ludowej „Perelaz”. Istnieje wiele programów z ukraińskimi pieśniami, do których duet w składzie: artystka ludowa Ukrainy Anżelina Szwaczka i zasłużona artystka Iryna Semenko dąży, by wnieść własną wizję. Świątecznego nastroju dodało wykonanie przez nie pieśni „Och, pojechał mój ukochany”. Na zakończenie pierwszej części na scenę wyszedł kwartet „Hetman” z pieśniami „Jechał, jechał kozak miastem” oraz „Besame Mucho” K. Velázqueza. Na początku drugiej części ponownie rozległy się liczne życzenia. A także A. Vivaldi – Koncert na duet mandolin, aranżacja N. Procenki, hiszpańska pieśń ludowa „Niezdara”, solistka Iryna Semenenko, romans i ludowa polka Serhija Lunkewycza. Solista, który wyszedł na scenę, gdy wykonywano utwór Lunkewycza, artysta ludowy Ukrainy Serhij Hrynczenko stał u początków formowania pierwotnego składu ansamblu. A 28 lat temu solista Opery Narodowej Ukrainy Ihor Borko po raz pierwszy wyszedł na scenę w towarzystwie ansamblu „Rodzime Napiewy”, potem było wiele wieczorów autorskich poświęconych ukraińskiej i zagranicznej pieśni solowej. Tego wieczoru śpiewak podarował pieśni, które w swoim czasie przywiózł z konkursu na Sycylii. Na zakończenie koncertu zaproszono do występu artystkę, która – jeszcze nie będąc tak światowo znaną, jak dziś – dawała z ansamblem koncerty solowe. Przeważnie były one poświęcone ukraińskim kompozytorom, a ponadto – wieczór pamięci Diany Petrynenko, która uczyła śpiewaczkę. Laureatka Nagrody im. Szewczenki Ludmyła Monastyrska wykonała pieśń Ołeksandra Biłasza do słów Dmytra Pawłyczki „Mołdawianka” oraz wyjściową arię Maricy z operetki o tym samym tytule Imre Kálmána w ukraińskim przekładzie.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 16strona oryginału ↗

Pięćdziesiąt twórczych szczebli

Na swój jubileuszowy wieczór z okazji 50-lecia powstania i 45-lecia działalności filharmonijnej do Kolumnowej Sali im. Mykoły Łysenki Narodowej Filharmonii Ukrainy zaprosił laureat ogólnoukraińskich i międzynarodowych konkursów, zdobywca Grand Prix Międzynarodowego Festiwalu we Włoszech „Świat Muzyki” – zespół „Rodzime Melodie”. Edward OWCZARENKO Zdjęcia: Eduard Mezhul W dźwiękowej tkance jubileuszowego wieczoru jak muzyczne wzory przesuwały się obrazy ludowych i współczesnych melodii, utwory kompozytorów ukraińskich i zagranicznych. Przeszłość i teraźniejszość jakby zeszły się na tej scenie, z której zespół rozpoczynał swoją twórczą działalność. Swoistą wycieczkę przez historię zespołu pomogła przeprowadzić prowadząca, zasłużona artystka sztuk Ukrainy Swietłana Korećka. Pierwszy blok wieczoru rozpoczęto utworem Mirosława Skoryka „Dzieciństwo”, pierwszą częścią tryptyku z muzyki do filmu „Cienie zapomnianych przodków”. – Musimy zrobić wszystko, aby nasza sztuka rozwijała się, żyła i kwitła. Jesteśmy niezniszczalni, jesteśmy niepokonani – przekonany jest dyrektor generalny Narodowej Filharmonii Ukrainy Mychajło Szwed. – Dziś mamy wspaniałe wydarzenie, kiedy jubileusz swojej twórczej działalności obchodzi zespół „Rodzime Melodie”. Serdeczne życzenia dla kolegów. Zespół ma wspaniałą historię, pracuje w wielu gatunkach, współpracuje z znanymi wykonawcami i kompozytorami, w ramach różnorodnych konkursów objechał wiele krajów. Kolektyw daruje nam swoją sztukę, a my serdecznie witamy was, koledzy, w imieniu Narodowej Filharmonii Ukrainy. Chcemy życzyć przede wszystkim mocnego zdrowia, sił, nowych ciekawych programów i oczywiście zwycięstwa nam wszystkim! Od Ministerstwa Kultury i Komunikacji Strategicznej ukraińskiego zespołu „Rodzime melodie” wręczono podziękowania za znaczący wkład w rozwój ukraińskiej muzyki, wieloletnią działalność twórczą, wysoki profesjonalizm oraz z okazji 50-lecia od dnia założenia. Również z okazji jubileuszu zespołu za wieloletnią sumienną pracę i osobisty wkład w rozwój Narodowej Filharmonii Ukrainy wyróżniono kierownika kolektywu Jurija Karnaucha oraz artystów: Ołeksandra Iwanowa, Annę Leszczenko, Natalię Marunycz, Borysa Matwijczuka, Wiktora Macko, Olenę Nemesz, Halinę Ostapenko i Natalię Pyłajewą. Następnie na scenę ponownie zaproszono jubilatów. Przez cały wieczór wykonywali utwory współczesnych ukraińskich kompozytorów, które specjalnie piszą dla zespołu. Wśród nich znajduje się oryginalna wersja akompaniamentu do utworu na cymbały węgierskiego kompozytora G. Allaga, którą stworzył Wołodymyr Runczak. Tę muzykę można grać od początku do końca, a można – od końca do początku. Tak czy inaczej powstaje wielki i jasny fajerwerk w towarzystwie różnorodnych dźwięków. Dalej głos oddano kompozytorowi Wołodymyrowi Runczakowi, sekretarzowi Ogólnoukraińskiego Narodowego Związku Muzycznego. Podziękował za to, że wykonuje się tu jego muzykę, a także za to, że kolektyw zawsze prezentuje wysokie mistrzostwo. W imieniu Ogólnoukraińskiego Narodowego Związku Muzycznego wyróżnił zespół za wysoki artystyczny poziom profesjonalny, który „Rodzime melodie” demonstrują zarówno na Ukrainie, jak i za granicą. Swoje życzenia dla zespołu przesłał również ukraiński kompozytor Iwan Taranenko, którego utwory od niejednego roku są w repertuarze zespołu. A tego wieczoru zabrzmiała jego kołomyjka „Roksolana”. Pierwszym wokalistą, z którym kolektyw występował na Krymie, był wówczas jeszcze student Femij Mustafajew. Jak mówi Femij Mansurowycz, dzięki „Rodzimym melodiom” po raz pierwszy zobaczył Krym. Choć sam śpiewak i jego rodzina są rdzennymi Tatarami krymskimi. W ostatnich latach artysta dał setki koncertów na rzecz batalionu Szejcha Mansura, a obecnie przygotowuje koncert na rzecz batalionu „Krym”. A dla słuchaczy Narodowej Filharmonii

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 16strona oryginału ↗

Apel do naszych czytelników, prenumeratorów, członków Proświty

Przyjaciele! Tygodnik „Słowo Proświty” – jedna z niewielu istniejących obecnie wysp niezależnego ukraińskiego słowa w informacyjnym morzu – przy pewnym „wsparciu” naszej władzy znalazł się na granicy zakończenia swojego istnienia. I tylko my sami, którzy kochamy, szanujemy i cenimy ukraińskie prawdziwe i obiektywne słowo, możemy pomóc „Słowu Proświty”. Każde wsparcie finansowe wydawnictwa to znaczący wkład w ukraińską sprawę. Dlatego podajemy Państwu nasze dane bankowe: AT KB „PRYWATBANK” (EDRPOU banku 14360570, kod banku 305299) otwarto rachunek: nr UA263052990000026004036804116; odbiorca: GO „Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” im. Tarasa Szewczenki; kod EDRPOU: 00031756. Cel płatności wypełnia płatnik tak, aby podać pełną informację o płatności. Sekretarz odpowiedzialna Iryna SZEWCZUK Redaktorka literacka Hałyna DACIUK Korektorka Ołena HŁUSZKO Skład komputerowy Iryna SZEWCZUK Księgowość 279-41-46 Adres redakcji: ul. Chreszczatyk, 10-B, m. Kijów, 01001 E-mail: slovo_prosvity@ukr.net Wydrukowano w TOV „Mega-Polihraf”, 04073 m. Kijów, ul. Marka Wowczka, 3. Korespondencja z czytelnikami — tylko na łamach gazety. Odpowiedzialność za wiarygodność informacji ponoszą autorzy. Redakcja zastrzega sobie prawo do redagowania i skracania tekstów. Redakcja nie zawsze podziela poglądy swoich autorów. Przy korzystaniu z naszych publikacji odniesienie do „Słowa Proświty” jest obowiązkowe. Indeks gazety „Słowo Proświty” — 30617

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 16strona oryginału ↗

TYGODNIK OGÓLNOUKRAIŃSKIEGO TOWARZYSTWA «PROŚWITA» imienia TARASA SZEWCZENKI ZAPOWIEDŹ

Założyciel: Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» imienia Tarasa Szewczenki Świadectwo rejestracji KV nr 4066 z dnia 02.03.2000 r. Szef-redaktor Pawło MOWCZAN Redaktor naczelny Ihor ZOC Kolegium redakcyjne Lubow HOŁOTA (przewodnicząca) Pawło MOWCZAN Mykoła TYMOSZYK Heorhij FILIPCZUK Mykoła HOŁOMSZA Jurij HANDZIUK Hałyna DACIUK Jewhen BUKET

Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn