Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 6strona oryginału ↗

KSIĄŻKA, KTÓREJ PRAGNIESZ

Слово Просвіти, №18 за 2005 рік

wysiłków intelektualnych. Jak słusznie zauważa profesor Ołeksandra Serbenśka, dzisiaj „następuje utrata postrzegania języka jako tożsamości narodu. Dzisiaj nasz system odpornościowy wobec języka jest rozluźniony. I to nie może nie tworzyć napięcia w społeczeństwie, dyskomfortu psychicznego. Należy w końcu zastanowić się, czy jesteśmy normalnymi, pełnowartościowymi ludźmi pod względem językowym. Konstytucja twierdzi, że język ukraiński jest językiem państwowym. Ale jak metaforycznie wyraził się ktoś z mędrców, konstytucja to tylko rola, którą trzeba dobrze uprawiać, aby wydała plony. Jedni przyszli na tę niwę pracować, dokładając wysiłku rozumu i serca, inni — zaorane i zasiane deptać, niszczyć”. W swoim krótkim słowie nie chciałbym powtarzać tego, co boli, tego, co wszyscy dobrze znacie. Są problemy z produkcją książek, są problemy z ich rozpowszechnianiem, są problemy z ich czytaniem i promocją. Nie może nas nie niepokoić fakt, że na Ukrainie funkcjonuje obecnie około 300 księgarni, podczas gdy, na przykład, w Polsce — 2,5 tysiąca. W Kijowie z istniejących w czasach radzieckich 115 księgarni, które znajdowały się w mieniu komunalnym, pozostało 9. W ciągu minionego roku wszyscy wydawcy miasta solidarnie próbowali obronić sklep „Medyczna knyha”, który znajduje się na placu Lwa Tołstoja. Ponad miesiąc temu, już przy nowej władzy, o którą walczył Majdan, sklep mimo wszystko zakończył swoje istnienie. Na jego miejscu ma być lokal rozrywkowy. W ciągu ostatnich lat z inicjatywy Rady Kijowskiej z centralnych ulic Kijowa zniknęło czternaście księgarni. Dzisiaj pod zagrożeniem znalazły się ostatnie księgarnie na Chreszczatyku — „Siajwo” oraz „Znannia”. Według słów członków Ukraińskiego Stowarzyszenia Wydawców i Dystrybutorów, zagraniczni goście „Eurowizji” zapewne będą zdziwieni brakiem księgarni w centrum miasta, ponieważ w krajach europejskich sytuacja jest odwrotna. To w Kijowie. A co dopiero mówić o centrach obwodowych i rejonowych, a o osiedlach i wsiach wspominać strasznie. Jednym z priorytetowych kierunków naszej działalności na przyszłe cztery lata powinna być nasza społeczna uwaga wobec bibliotek wiejskich. Na przesłuchaniach parlamentarnych w sprawach kultury w swoim wystąpieniu deputowany ludowy Iwan Zajeć zaproponował, aby wsparcie finansowe bibliotek wiejskich było przewidziane w Budżecie Państwowym, a nie w lokalnych, jak to było dotychczas. To bardzo słuszna propozycja, myślę, że wszyscy my z wami ją popieramy, i jeśli rzeczywiście tak się stanie, będziemy brać to wykonanie pod naszą społeczną kontrolę. Należy domagać się od struktur władzy stworzenia Programu funkcjonowania placówek klubowych razem z bibliotekami. Pod te Programy muszą być wydzielane z budżetu środki. Na przykład, w obwodzie kijowskim, gdzie organizację obwodową „Proświty” mam zaszczyt kierować, w ciągu ostatnich 15 lat zamknięto 20 % bibliotek, czyli co piątą. 60 % nie jest ogrzewanych zimą. Nowa władza Kijowszczyzny, w szczególności przewodniczący Obwodowej Administracji Państwowej Je. D. Żowtiak, jest gotowy wspierać wszystkie nasze proświtańskie inicjatywy. Jak podpowiada codzienne doświadczenie życiowe, bez kontroli społeczeństwa sprawy wagi państwowej, które nas szczególnie niepokoją, mogą gdzieś zatrzymać się w swoim rozwoju, zahamować. Powiedzmy, pozostaje nieznany dalszy los książek, które wydano za środki państwowe jako „społecznie znaczące”. Osiadają one w magazynach, a czy docierają do konkretnych miejsc przeznaczenia — nie wiadomo. To samo dotyczy sprawy z dostarczaniem podręczników. Za czas, który minął po VI zjeździe „Proświty”, centrum wydawnicze „Proświta” wydało na świat 80 tytułów książek, których łączny nakład wynosi 225 000 egzemplarzy. W ciągu minionego roku mieliśmy możliwość wykonywać Plan kompleksowych działań wszechstronnego rozwoju języka ukraińskiego wspólnie z Ministerstwem Kultury i Sztuki Ukrainy. Te wydania znacie. Z braku czasu nie będę ich wyliczał. W wielu obwodach te książki już są. Do których nie dotarły, proszę kierowników obwodowych „Proświt” przyspieszyć wywóz książek z Kijowa do bibliotek obwodowych, rejonowych i wiejskich. Kto próbował zbadać sytuację na wsiach, konstatuje fakt strasznego upadku w tamtejszych bibliotekach. Z tym dalej godzić się nie można. Szanowni proświtańcy! Większość z nas pochodzi ze wsi. Musimy w jakiś sposób oddać jej swój dług, swoją daninę, aby obecna wieś mogła dawać ukraińskiemu światu nowe utalentowane dzieci. Na zakończenie chcę przedstawić kilka propozycji, wypracowanych przez wielu moich kolegów-wydawców, dotyczących poprawy współczesnego wydawnictwa książkowego. A mianowicie: 1. Zainicjować przeprowadzenie przesłuchań parlamentarnych, na których rozpatrzyć tylko problemy zapewnienia należytego rozwoju ukraińskiego wydawnictwa książkowego i funkcjonowania ukraińskiej książki. 2. Zaproponować Gabinetowi Ministrów w programie rządowym położyć nacisk na priorytetowy rozwój edukacji, nauki i kultury, osobno wydzielając rozwój wydawnictwa książkowego. 3. Stworzyć grupę roboczą, włączywszy do niej przedstawicieli „Proświty”, która uogólni istniejące problemy, przeanalizuje ustawodawstwo, zbada doświadczenia zagraniczne i opracuje program działań, który po szerokiej dyskusji społecznej ma zostać przyjęty na poziomie ustawodawczym. Wasyl KŁICZAK członek Zarządu Centralnego, dyrektor CW „Proświta” Zdjęcie Hanny OBORŚKIEJ „Konstytucja twierdzi, że język ukraiński jest językiem państwowym. Ale jak metaforycznie wyraził się ktoś z mędrców, konstytucja to tylko rola, którą trzeba dobrze uprawiać, aby wydała plony. Jedni przyszli na tę niwę pracować, dokładając wysiłku rozumu i serca, inni — zaorane i zasiane deptać, niszczyć”.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn