Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 3strona oryginału ↗

TO JEST PODSTĘP

Слово Просвіти, №18 за 2005 рік

O JĘZYKU Fatalny błąd Ołeksandra Moroza polega na tym, że traktuje on język ukraiński jedynie jako środek komunikacji między ludźmi. Spójrzmy na sprawę szerzej, zanurzmy się w nią głębiej. Każdy język narodowy pełni nie tylko jedną funkcję komunikacyjną, jest on podstawową formą wyrażania, przechowywania i przekazywania z człowieka na człowieka, z pokolenia na pokolenie wartości duchowych: norm moralności obywatelskiej i codziennej, bogactwa kultury, doświadczenia zawodowego, zdobytego przez naród w ciągu długich tysiącleci jego istnienia. Język to skarbnica życia duchowego narodu, zmaterializowana myśl i uczucie, rozumienie dobra i zła, oceny wydarzeń historii i teraźniejszości. W słowie skoncentrowana jest świadomość narodowa, energia duchowa, która czyni człowieka wolnym od zewnętrznych okoliczności, ucisku możnowładców; było ono ostatnią przystanią zniewolonego narodu. Oto dlaczego zdobywcy zawsze, w pierwszej kolejności, pragnęli zniszczyć język podbitego narodu, zaciekle prześladowali tych, którzy stawali w jego obronie. Francuski jasnowidz Nostradamus (połowa XVI w.), przepowiadając przyszłość wielu narodów, pisał o Ukrainie: Gdzie język cieszy słuch, tam kraina Borystena (ziemie nad Dnieprem) najpierw wzburzenie rozpocznie (ruch wyzwoleńczy), zabije rutynę (konserwatyzm, szablon). Zarówno za caratu, jak i za reżimu bolszewickiego najbardziej skrytym marzeniem rosyjskich „obcych” i „swoich” szowinistów zawsze była „Ukraina bez Ukraińców”. Postępowi (i uczciwi) socjologowie naszego północnego „sąsiada” otwarcie deklarują, że teraz w wyniku utraty Ukrainy znacznie obniżył się wizerunek Rosji, jej wpływ na społeczeństwo światowe, rola w życiu planety. Oto dlaczego i moskiewski rząd, i nasi obywatele północno-wschodnich regionów tak wytrwale pragną wprowadzić na Ukrainie federację, rozerwać jej terytorium na części, a potem stopniowo każdą z nich wciągnąć w granice imperium. A nasi mankurci pomagają „starszemu bratu” w tym czarnym dziele. Teraz uczepili się śmiertelnym uściskiem naszego języka. Dniepr i Wołga płyną równolegle, ale mają różne źródła i wpadają do różnych mórz. Czy zastanawiał się ktoś z nas, dlaczego nazwy przedstawicieli wszystkich narodów mają formę rzeczownikową (Białorusin, Niemiec, Francuz, Ukrainiec itd.), WIERSZE Z LISTÓW * * * Szczerze dziękuję za gazetę „Słowo Proświty”! Przeczytuję całą, opracowuję, z najpotrzebniejszych rzeczy korzystam w wystąpieniach, a w ogóle — wszystko jest potrzebne. Nie lubię sportu. Ale osiągnięcia w występach podaję jako sukcesy naszego narodu. Spodobało mi się przemówienie Marii Matios. O Linie Kostenko. „Boli ten czas”, o artyście Petrze Jakowence. Wspaniały wieczór poświęcili 75-leciu Liny Kostenko. Zapoczątkowałam go ja, jako kierownik stowarzyszenia twórczego „Artystyczna Aleksandria”. I teraz corocznie święto obwodowe — „Światowy Dzień Poezji” będzie odbywać się w Aleksandrii. Życzę Wam i kolegom z gazety szczęścia, zdrowia, miłości i wiosny! Szczerze oddana duszą i sercem Natalia FESENKO, m. Aleksandria * * * Dlaczego O. Moroz tak troszczy się o mieszkańców wschodu i południa, że nie będą mogli mówić w języku rosyjskim? Całe życie mieszkam na południu, tutaj się urodziłam, a czy ktoś mnie kiedyś zapytał, w jakim języku chcę mówić?! W pracy mnie nienawidzą za to, że rozmawiam po ukraińsku, że głosowałam na Juszczenkę. Zjadali mnie żywcem i kontynuują to robić, śmieją się, znęcają. Kiedyś słyszałam w telewizji mamę Heorhija Gongadzego. Mówiła, że na Ukrainie niechronieni są tylko Ukraińcy; i to jest prawda. Język ukraiński trzeba chronić, a nie dbać o rosyjski. Połowę — gdzie tam połowę — prawie całe życie przeżyłam bezpartyjna, a w styczniu 2001 roku wstąpiłam do SPU. Kiedy w grudniu 2000 roku SPU na czele z O. Morozem wyprowadzała ludzi na wiece protestacyjne, nie jeden dzień przestałam na Majdanie. Wtedy wierzyłam. Po tamtych wiecach wstąpiłam do partii. Ale, zapewne, lepiej być bezpartyjną. Wałentyna IHNATENKO, m. Chersoń * * * Jak każdy świadomy Ukrainiec, patriota, jestem gorącym zwolennikiem tygodnika „Słowo Proświty”, prenumeruję go i stale czytam. Szczerze dziękuję Wam za postawę obywatelską gazety, patriotyzm, miłość do Ukrainy i obronę ojczystego języka. Nam, czytelnikom, nie jest obojętne, co pojawia się na łamach tego, tak potrzebnego teraz popularnego czasopisma. Cieszymy się z sukcesów. P. HORDŁJENKO, m. Kijów * * * Przykład Prawa światła Rozumu: Kto się rozkoszuje — Nie jest w stanie szczerze się radować; Kto stale otrzymuje przyjemność — Bierze ją kosztem innych; Kto zawsze się rozkoszuje i otrzymuje przyjemność — Zawsze pasożyt. Hryhorij KOWAL, wieś Szuntuk, Adygeja, Rosja * * * W 14 roku Niepodległości w sensie powrotu do swoich tradycji nie progresujemy, a wręcz przeciwnie — staczamy się wstecz. Już 23 lutego świętujemy jako dzień Obrońcy Ojczyzny, a jeszcze — dzień solidarności proletariatu (1 Maja), którego praktycznie nie ma w Europie, tak samo, jak i 8 marca. Jeśli zmierzamy do zjednoczonej Europy, to musimy adaptować się do niej, a nie żyć w niewoli sowieckiej przeszłości. Stepan BOJKO, m. Iwano-Frankiwsk

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn