Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 12strona oryginału ↗

IWAN DRACH SOLONCIUWATY

Слово Просвіти, №18 за 2012 рік

“Solonciuwaty” (solić/solić się) — czasownik, który wprawia mnie w nacjonalistyczny dreszcz! Tego czasownika nie ma ani w języku rosyjskim, ani w polskim, o innych językach nie ma mowy, tam go i być nie powinno. Dzisiaj solonciuwauem. Już dawno przygotowałem litr lwowskiego oryginalnego jasnego piwa z 1715 roku. Z Teliżenec przywiozłem łapówkę — litr krowiego mleka w butelce po “Morszynśkiej”. Kupiłem suszonego leszcza za 10,15 hrywny, zaoszczędziłem z 10 hrywien, bo takiego samego leszcza facet w przejściu podziemnym sprzedawał za 20-kę. Trzeba było ośmielić się na tyle, by odważyć się znaleźć otwieracz i od razu, jeszcze nie zdążyłem rozpakować marchewki dla Reksa, jak bezczelnie podważyłem metalowy kapsel i nalałem piwo, na które czekałem już ze dwa tygodnie. Przy pierwszym łyku jeszcze nie brałem się za leszcza. Najpierw przygotowałem jedzenie dla Reksa i postawiłem mu w kącie. On wziął się do roboty. Wtedy ja wziąłem się za leszcza. Skręciłem łeb jak prawdziwy kat i zacząłem zdzierać łuskę. Jakąże smaczną była suszona ryba za 10,15 hrywny! Jakimże pocieszającym był smak lwowskiego oryginalnego!.. Nie minęła nawet godzina, jak strasznie zachciało się pić. Wtedy właśnie nadarzyło się chłodniutkie mleczko z Teliżenec. Och, to go teraz przeczyści! — pomyśleli nieprzyjaciele mojego rodzimego słóweczka “solonciuwaty”. A gdzie tam! Wszystko było w jak najlepszym porządku! Tylko przypomniało mi się, jak kiedyś przyszło mi czytać pewną polską książczynę, i pewna współczesna intelektualistka z Warszawy czy Krakowa bardzo drwiła z Tarasa Szewczenki, jak on przygotowywał się już po zesłaniu do przyjacielskiej uczty z przyjaciółmi, jak przygotowywał sobie kolację z tarani czy jeszcze z jakiejś solonizny — jak zbierał się “solonciuwaty”… “Materiał dla rzeźnika, dla hajdamaki, dla włóczęgi”, — niczego innego i nie powiesz! Nie do pomyślenia! Oto co znaczy jedno-jedyne rodzime ukraińskie czasownik, którego nie ma w sąsiednich językach słowiańskich, nie mówiąc już o krymskotatarskim, tureckim czy węgierskim, czy litewskim… Od razu dla ciebie Szewczenko — banderowiec! A zatem wystarczy mi raz w roku posolonciuwaty, by upewnić się, że bez mnie i tego mojego rodzimego czasownika świat się zapadnie, świat zmaleje i skurczy się! I nie potrzeba mi Tiahnyboka, by upewnić się w swojej narodowej tożsamości — wystarczy mi posłuchać ministra Tabacznyka (a nie akordeonisty Tabacznyka), poczytać Olesia Buzynę z jego małorosyjskim stuletnim rodowodem w dobrze przygotowanej jako dziennikarska potrawa gazecie “Siohodni”, i ja już mogę normalnie istnieć w tym świecie, gdzie bez mnie jednak czegoś brakuje, jak brakuje milionom wielojęzycznych czasowników jedynego niepowtarzalnego słóweczka “solonciuwaty”! NA SPEKTAKLU “GREK ZORBA” Toczyła się torba z wysokiego garba — Tam powieść “Grek Zorba” Była! Toczyła się torba z wysokiego garba — Sławny film “Grek Zorba” Był! Toczyła się torba z wysokiego garba — Już spektakl “Grek Zorba” Jest! Witalij Małachow za jednym zamachem Film ten przewyższył — Już! Reżyserem Zorby Jak wielbłąd dwugarbny ładunki przerzuca Niech Bóg pomaga — Niech! Sławny Chostikojew Dziwnych dziwów dokonał Mnie rozbroił Precz! A Sumśka Natalia, Wirtuozerska lala. Już po Kajdaszycy — zazdrośnice: łyse — Patrz! Nas w raż wprawiły. My na was zapaliliśmy. Wszyscy my zostaliśmy Grekami od kryzysu i upału — Groza! Więc spektaklowi chwała. Małachowowi — brawo! Jest jeszcze u Chostikojewa Wytrzymałość bohaterowa I siła Eneasza I miłość Anteusza — A co jest to jest!.. 30.09.2010 (czwartek, na spektaklu) xxx Co to za dziwny pan Dominik ów Strauss-Kahn Co gwałci każdą dziewkę Z Nowego Jorku pokojówkę W domu też socjalistkę Może by wypisał wezwanie I na naszą progresywną Doktorowaną i dziwną Co to za dziwny pan Dominik ów Strauss-Kahn Co tasuje niby karty I twoje i moje miliardy Komu zechce temu i da Światowa taka plaga Lecz za nim przez żaluzje Już śledzi Sarkozy Co to za dziwny pan Dominik ów Strauss-Kahn Zachciało się w prezydenty A tam wyższe dywidendy Tam ciebie postawią rakiem I użyją ciebie ze smakiem Choć orz a choć orz Poprzeczkę seksu w górę Oratanie. 17.05.2011 NAJWYŻSI GOŚCIE Znak nieba: białe ptactwo łabędzie W pierwszy marzec mi po raz pierwszy płynie. Jaki niebiański klekoczący klucz Wiosnę otworzył i zdjął zimy obręcz. Tak wysoko! W obłędnej wysokości Dokąd wy dążycie, moi najwyżsi goście? Ja was usłyszałem — wziąłem marcową świecę, Przegnać zimę ja idę do kapliczki. Duch nieba wypełnił — łabędzio biało, Aż serce z wysokości zabolało. Na chwilę mignęły — i za chwilę przepadły. I wiecznością w duszy na wieki zostały… Najwyżsi goście byli dzisiaj u mnie. Coś przypadkowego czy coś znamienne? Ta niebiańska dola marca. Gdyby i mnie taka świeciła dola, Taka wysoka, czysta i niebiańska, Przepadła w zimach, odrodziła się w wiosnach. Niechby i tobie zajaśniała na chwilę. Mignęła wnet, a wiecznie już ćmi… 1.03.2012 NASZE WIZJE W. I. Połtawcewi Kiedy Kijów staje się Nowym Jorkiem, Czyhrynowi — być Waszyngtonem! I wznieść się ponad naszym mrokiem, Ukraińskim stać się kamertonem! Klekotała kozackim wulkanem Tutaj nie raz ognista Ukraina Sinomundurowym i szaromundurowym Dnieprowego wąsa siwiała piana. Czemu Kazach nas wziął Astaną? Czym w Brasilia brał Niemeyer?.. Dola ominie nas stroną I szpurnie na śmieci konwejer. Samochodowym w stolicy korkiem Fatalnie — ostatnim wagonem… Toż jak Kijów staje się Nowym Jorkiem, Czyhrynowi — być Waszyngtonem… KOLEJKA DO DZIADA W dyskotece znowu dziad Zowią baby go “bandit”. On sobie szuka babę Wśród młodych afrodytek W bezwstydnym tańcu Gdzieś zadrze w kącie Szybko zrobi babie baby Już sto pierwszej w wieku Wnet do USC poprowadzi Dziewka z wyskokiem idzie Szybko zrobi daczkę taczkę I finansową zagadkę Wszystkim rozwiąże itd. Rozwodzi się za rok Niezmordowany człowiek I znów sobie szuka babę Zgubił babom tym licznik Wszystkie z autami z dziećmi Wszędzie witany ludźmi W świecie sławnym haremie Ze smakiem żyje nie to co my Zazdroszczą sile życiowej I pieniądzom co są przy niej Wszystko legalnie zgodnie z prawem Zalegalizuj tylko zdołaj Stań tylko w kolejkę taką Dziewko w młodym wianku W naszym sławnym burdelu W niezależnym bałaganie. WALENTYNKI OD KALINY Tylko kalina ma walentynki. Serduszko — to kalinowe ziarno. Ona mnie napoi w każdej chwili, Ona z moim serduszkiem jest za jedno. Kalinuszko! Ty matką poisz I kiściami garniesz się do rąk, Kiedy do ciebie wróci mój pociąg Z dalekich powracając rozłąk. Ty ta bocian ze słonecznikiem w objęciach — To cała moja kalinowa ziemia… Jak ty mnie rzucasz w piekło stromo, I ja już nie powrócę stamtąd. Ani na sekundę, gdzie tam na chwilę — Niech zatrzyma rodzinny przełaz… I nie da mi kalina walentynki — Wszystkie walentynki w kiściach dla was… Ona stoi piersiasta i rozpalona I was czeka precz ze wszystkich dróg. Niby żar-ptak w siwym ługu siadła — Dla kogoż ja ją taką chowałem?! 19.02.2011 W KAPLICZCE U drewnianego Chrystusa Lewica odleciała A ja — no i prostota — Od razu wziąłem się do dzieła. Młoteczek, gwoździki wziąłem — I nuże przybijać. A Jezus i mówi: “Wow, Głąbie tępy. Wszystkoż ręka mnie boli, Choć i drewniana, Drewniana wieczność, chwila, Drewniana rana…” Ja między palcami przybiję Mówię ja Chrystusowi Z młoteczkiem na skraju Jestem w pogotowiu. Toż zawsze kogoś boli Jak ty sprawnie łupiesz Trzeba wełną zawinąć Widać i tak że kochasz. Gwóździki wełna sam Jezus Cisza. Cicha cisza. Gdzieś w duszę ja patrzę I ktoś na mnie dyszy. OŁYKA Siła grozy bywa wielka Jak ciebie dogania Ołyka

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn