Strona · s. 5strona oryginału ↗
«Duszę — Bogu, życie — Ukrainie, honor — nikomu!»
Слово Просвіти, №18 за 2017 рік
Marharyta DOWHAN Zdjęcia Serhija BORYSOWSKIEGO
Harbuz Wchodząc na teren szpitala, skierowałam się do znanego mi budynku chirurgii ropnej, gdzie przebywają ciężko ranni chłopcy. Nie zdążyłam się przywitać, gdy wwożą świeżo zoperowanego żołnierza. Leży na brzuchu. Żadnych oznak męki, dzięki Bogu. Po chwili zagląda jeszcze siostra, sprawdzić, czy wszystko w porządku, wyłapała ruch pod kołdrą i nakazuje: „Harbuz, nie kręcić się!”. O, to Harbuz, a na dodatek Jarosław Serhijowycz! Jest kijowianinem, z Obołoni. Ma 27 lat. Uczył się, ale nie ukończył nauki. Ma dwie siostrzyczki. Mamie ciężko, więc poszedł do pracy w firmie, a potem — wojna… Spod Czasiw Jaru w obwodzie donieckim… trafił trzy dni temu do szpitala.
Rybałko Sąsiad Jarosława, skromny, delikatny Ołeksandr Iwanowycz Rybałko z pierwszej oddzielnej mobilnej brygady zmechanizowanej Sił Zbrojnych Ukrainy. Nogi w opatrunkach, jakichś urządzeniach. Nie ma na nim suchej nitki, a Ołeksandr opowiada nie o ranach, a o swojej małej Ojczyźnie, o Wasyliwce. W tragicznych dla Ukrainy czasach Katarzyny II otrzymał w posiadanie te ziemie skarbnik Potiomkina Wasyl Popow. Był gospodarny. Tak oto zaczęło się miasteczko Wasyliwka. Zamek całkiem niezły z tamtych czasów się zachował. Turystów przyciąga. Byłoby ich więcej, gdyby państwo dało pieniądze na renowację…
Fiedosow — Jestem z Charkowa! A na dodatek urodzony w Dzień miasta — 23 sierpnia 1995 roku! — odezwał się Ołeh Fiedosow. Chłopak jest dumny ze swojego Charkowa, zna jego historię. Od 7 listopada 2016 roku służy w SZU. Teraz, po wyzdrowieniu, będzie służył w 101. oddzielnej brygadzie ochrony Sztabu Generalnego SZU. Ale najbardziej młody charkowianin opowiada o swoim przyjacielu Saszy Bułanym.
„Duszę — Bogu, życie — Ukrainie, honor — nikomu!” To hasło wypisane na fladze, która wisi nad łóżkiem Bułanego. Przypomniał mi się pogodny dzień przy budynku chirurgii ropnej latem 2015 roku. Wszyscy, którzy na własnych nogach, którzy na wózku, cieszyli się letnią łaską. I tylko jeden, świeżo przywieziony do szpitala ranny chłopak był na łóżku-wózku. Pochyliłam się, witam się, dziękuję, że obronił, i słyszę w odpowiedzi: „Sława Ukrainie!”. Powiedział to, co najważniejsze. A na rozmowę sił nie było… Miesiące leczenia. Tego lata będą dwa lata walki o życie. I walka trwa… Poszedł bronić Ukrainy Bułany jeszcze na początku 2015 roku. I został z czasem żołnierzem 20. oddzielnego batalionu piechoty zmotoryzowanej SZU… Lato 2015 roku — piekło w Marjince. 21 czerwca, wykonując zadanie, nadział się Sasza na wrogą minę. Dobrze, że był w pancerzu — choć brzuch ocalił, ale został bez prawej nogi poniżej kolana, a drugą, jak mówi dzielny żołnierz, „dniami jeszcze raz składali po kosteczce”. Ponad 30 operacji przeszedł. Po kontuzji odzyskał przytomność, tylko na jedno ucho nie słyszy.
Do naszej rozmowy dołącza Ołeh Fiedosow: „Ale Ołeksandr o chorobach nie lubi mówić. On jest dla nas wzorem męstwa i patriotyzmu. Ojczystego języka nas uczy. Od niego teraz rozumiem, jak ważny jest język dla narodu”. Chłopcy dużo myślą o uzbrojeniu armii. Obrazowo ilustruje Sasza pozytywny moment: „Jak na początku nas stało koło jednego automatu ze dwudziestu, to teraz, dzięki Bogu, każdy ma broń”. Z nieukrywaną dumą powiedział, że mamy najlepszy na świecie czołg „Bułat”. Ale — łyżka dziegciu… Czemuś bardzo mało ich produkują! Zakład jest, a czołgów nie ma”, — tak podsumowują żołnierze ten temat. Podczas rozmowy Ołeksandr pokazał portret pięknej kobiety: „To moja żona Oksana”. Powiedział to tak dumnie i ciepło, że zrozumiałam: Oksana — to jego wielka miłość. A miłość czyni cuda! — Teraz mój batalion, — trochę ze smutkiem w głosie powiedział Sasza, — już w demobilu. Ale wszyscy jesteśmy jak bracia.
Bieda i radość — Mariupol Młody porucznik Ołeksij z miasta Sławutycz, co na Kijowszczyźnie, i czarująca donczanka Inna, psycholog z zawodu, spotkali się w południowym ukraińskim Mariupolu. I… pokochali się. I pobrali. Ołeksandr jak własną przyjął małą córkę Inny. Lecz szczęście przerwała wojna. Oficer 137. oddzielnego batalionu piechoty morskiej Ołeksij Bobczyneć walczył pod Mariupolem. 6 marca 2017 roku z towarzyszem broni szli na zadanie bojowe i nadziali się na minę. Przyjaciel skończył na lekkich ranach, a Ołeksij stracił lewą nogę, ma wiele obrażeń odłamkowych. Operował Ołeksija chirurg Ołeksandr Budnyk. Przeszedł dwie operacje. Dzisiaj już uśmiechnięty, kontaktowy… Do niego podeszła Wira Wasyliwna Ankina, lekarz wojskowy. Ma 80 lat. Z nich przepracowała w szpitalu 36 lat. Podczas wojny nie mogła pozostać na uboczu. I teraz jest tutaj od rana do wieczora. Społecznie, jak to mówią. A w istocie — z wielkiej miłości do swojej Ukrainy i wojowników, którzy jej bronią. Póki Wira Wasyliwna pomaga rannemu wykonywać potrzebne ruchy, do sali wchodzą towarzysze broni Ołeksija.
Testament Tissot Wira Wasyliwna zaprowadziła mnie z fotoreporterem Serhijem do gabinetu fizjoterapii. Pomieszczenie za małe, ale jest w nim wszystko, co niezbędne. Naszą uwagę lekarz zwraca na malarstwo monumentalne wzdłuż obwodu gabinetu, wykonane przez artystę-amatora. Na tym malowidle ściennym przedstawiono rannego żołnierza, momenty zajęć z fizjoterapii i zdrowienia. A otworzyli ten gabinet w 1982 roku, kiedy naszych rannych chłopców wieźli tutaj z Afganistanu. Z ciasnego gabinetu na zajęcia do korytarza (tam jest więcej przestrzeni do ruchu) lekarka wywozi rannego. „Najlepszy nasz specjalista od fizjoterapii — rehabilitant Stefania Skrypczuk”, — opowiada Wira Wasyliwna. I pokazuje tekst na ścianie: „Żadne lekarstwo nie może zastąpić specjalnego działania ćwiczeń fizycznych, którymi można zlikwidować choroby. Tissot”. Tym testamentem wybitnego lekarza XVIII wieku kierują się oddane swojej pracy Wira Ankina, Stefania Skrypczuk, Julija Czyżyk.
Saper i ekonomista Właśnie Stefania pracuje teraz z ciężko rannym sierżantem-saperem 25. batalionu „Kijowska Ruś” Dmytrem Kotowem. 5 stycznia 2017 roku pod Trojickim na łuku switłodarskim wybuchem miny urwało mu obie nogi. Przeżył już 25 operacji. Dmytro jest kijowianinem. Żona i brat codziennie są przy swoim Dmytru. Jest z 1976 roku urodzenia, ma wyższe wykształcenie, jest ekonomistą.
Niepokojące powroty Rozmawiam z Kotowem. Zbliża się jeszcze jeden wojownik, uśmiecha się przyjaźnie, jak do dawnej znajomej. Przyglądam się. — Wasyl! — Tak, to ja. Cieszę się, że pani poznała! Około dwóch lat minęło od pierwszego spotkania. Wtedy pułkownik Wasyl Kowtun był na wózku. Teraz o kulach. Idzie do centrum rehabilitacyjnego na zajęcia do Stefanii… Poruszyło mnie jeszcze jedno ponowne spotkanie w chirurgii ropnej z Fedorem Stepanenkiem. Znowu Fedir w 7. sali. Już pracował, żył spokojnym życiem. Nagle — zapalenie trzustki, różne stany zapalne, odrzucenie. Organizm znów potrzebuje pomocy. Ale kiedy obok jest kochająca żona, można pokonać i tę biedę… Ponownie nie raz spotykam w szpitalu także Jewhena Symonenka, bohatera 2014 roku. Choć jak ciężko, chłopcy nie tracą optymizmu.
Przyszłam do Jewhena Redźki na ortopedię, a mówią mi, że przeniesiono go na oddział laryngologiczny. Idę tam, a tam… jego miejsce puste! Jedyny chory w sali informuje: „Redźka poszedł na spacer, nieusiedzący”. A ja cieszę się z nieusiedzącego Redźki, który bez obu nóg, bez ręki na miejscu nie usiedzi. To przecież dwukrotny bohater! Wiem, że robią mu teraz protezy nóg, ma nowoczesny, wysoki chodzik na kółkach. Jeszcze jest wola… A tymczasem poznaję sąsiada Jewhena, Ołeksandra Kuczerenkę z Perejasławia-Chmielnickiego, który poszedł na ochotnika bronić Ukrainy 29 sierpnia aż 2014 roku do batalionu „Kijowska Ruś”. Podczas ostrzału fala uderzeniowa odrzuciła żołnierza i uderzył o zmarzniętą ziemię. Wykręcona ręka, krew z ucha… Na miejscu podleczyli i dalej walczył, dopóki nie dostał zespołu stresu pourazowego. Zaczęły trząść się ręce, wojna we śnie nie dawała spokoju, aż pościel dęba stawała, a do tego lekarze ustalili, że od dawnego uderzenia ma zerwania mięśni w okolicy barku, odłamek kości. Po poważnym leczeniu znowu poszedł na front. Pojechał do Popasnej pod koniec czerwca 2015-go. Tam wtedy było bardzo gorąco. I oto teraz, po demobilizacji, 2 razy w roku wraca do szpitala. Skutki ran, a zwłaszcza kontuzji, wymagają kontaktu zarówno z chirurgami, jak i psychiatrami. Ołeksandr Kuczerenko. Trzech młodzieńców. Dzwonek do drzwi. Otwieram — trzech młodzieńców w mundurach wojskowych! Ściskam się z dawnym przyjacielem Anatolijem Chmarą. Przyjechał na kolejne badania rehabilitacyjne, zabiegi. Przedstawia mnie swoim towarzyszom broni. Jurij Kulyczenko, dowódca bojowego wozu piechoty trzeciego plutonu, dowódca drugiego oddziału 24. samodzielnego batalionu szturmowego „Ajdar” drugiej kompanii szturmowej „Afgańskiej”. Ochotnik. Walczył od 2014 roku. Ziomek Chmary — ze Starobielska w obwodzie ługańskim. 54 lata. Odwojował swoje. Teraz — wolontariusz. Pomaga, czym może, frontowi. Czuję — człowiek silny i działający. Między starszymi Anatolijem i Jurijem promienieje uśmiechem 25-letni żołnierz Dmytro Omelczenko, kijowianin. W kuchni wrze czajnik. Chłopcy oglądają obrazy, słuchają muzyki, ciekawi ich wszystko w artystycznym domu. Rozmowa szczera i lekka. Dowiaduję się, że młody kijowianin Dmytro, starszy żołnierz samodzielnego 11. batalionu piechoty zmotoryzowanej, przeciwlotnik plutonu przeciwlotniczego, poszedł na front jako ochotnik od początku wojny, w 2014-go. W domu cieplutko. Dmytro zdejmuje wojskową kurtkę maskującą i… zachwyt! Chłopak ma na sobie koszulę-wyszywankę: ornament z dębowych listków i żołędzi. Zielony, brązowy, gęste kolory przy szyi, na piersiach, rękawach — na naturalnym chłopskim płótnie. Oczu nie można oderwać. — Mama wyhaftowała — dumnie oznajmił Dmytro. I opowiada mi Dmytro: „W roku wielkiego głodu mój dziadek Danyło ratował głodne dzieci, które przybywały z okolicznych wsi do Kijowa. Prawie umierające, opuchnięte, zabierał je do siebie, karmił, ratował jak mógł. Z punktu widzenia moskiewskiej komuny to było przestępstwo! Dziadka aresztowali i — do obozu koncentracyjnego. Za humanizm — więzienie. Prawdziwy faszyzm”. Mama Dmytra, Tetiana Wasyliwna, została pedagogiem, wykładowcą języka i literatury ukraińskiej w technicznej placówce oświatowej. I syna wychowała na patriotę. Chłopak jako ochotnik poszedł bronić rodzinnego kraju, dowodził zestawem przeciwlotniczym. Lecz na wojnie wszystko się zdarza… Pół roku ratowali życie Dmytrowi w Charkowskim szpitalu wojskowym profesor Wołodymyr Radczenko i lekarz Andrij Popow. — Dokonali cudu — mówi Dmytro, — postawili mnie na nogi. Jestem im bezgranicznie wdzięczny! Główna operacja — niemal jubilerska! — trwała prawie 6 godzin! Zamiast utraconych kręgów wstawili mi specjalną płytkę w kręgosłup. I ja — poszedłem! Pamiętam, jak lekarze powtarzali: „Urodziłeś się w kamizelce kuloodpornej”.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
