Strona · s. 5strona oryginału ↗
SKRÓCIĆ WOJSKO O 155 TYSIĘCY...
Слово Просвіти, №19 за 2004 рік
PROJEKT USTAWY Jak wiadomo, w lutym bieżącego roku resort obrony przedłożył do rozpatrzenia Radzie Najwyższej Ukrainy projekt ustawy „O reformowaniu Sił Zbrojnych Ukrainy”, który przewiduje redukcję liczebności SZU o 155 tysięcy etatów (w tym 105,5 tysiąca żołnierzy) w ciągu lat 2004—2005. Jednak takie „reformowanie” wywołało wśród deputowanych ludowych, mediów i w kręgach wojskowych ostre dyskusje. Najmniej rozwiązanym pozostaje problem ochrony socjalnej żołnierzy, którzy są zwalniani w szybkim tempie, niezależnie od przyjęcia lub odrzucenia planu masowej redukcji. Projekty uchwał deputowanych ludowych W. Juszczenki, J. Karmazina, A. Szkila, I. Wasiunyka i in. wskazywały na potrzebę przeprowadzenia przesłuchań parlamentarnych dotyczących stanu i perspektyw reformowania SZU, a także wskazywały na nieakceptowalność wspomnianego projektu ustawy. W szczególności Andrij Szkil wysnuł wniosek, że ten projekt ustawy „jest sprzeczny z postanowieniami artykułów 17, 22, ust. 2 artykułu 107 oraz ust. 2, 7 artykułu 116 Konstytucji Ukrainy”, a jego wdrożenie stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego i obronności Ukrainy. Mimo wszystko projekt ustawy przeszedł pierwsze czytanie, a do drugiego, według informacji naczelnika służby prasowej Ministerstwa Obrony Kostiantyna Chiwrenki, wniesiono około 70 poprawek — „i w ostatecznym rozrachunku redukcja może wcale nie objąć 155 tysięcy osób”. Pan Chiwrenko odmówił uzasadnienia celowości właśnie tak masowej redukcji liczebności SZU, oświadczając, że resort obrony czeka na werdykt ustawodawców. Tymczasem nasza armia przez 12 lat reform nie doświadczała podobnych perturbacji nawet w najbardziej dalekosiężnych projektach. Istnieją odpowiednie akty prawne regulujące redukcję SZU. Chodzi o Państwowy program budowy i rozwoju SZU na okres do 2005 roku, o Program przejścia SZU na kompletowanie żołnierzami odbywającymi służbę wojskową na podstawie kontraktu (zatwierdzony Dekretem Prezydenta z 17 kwietnia 2002 r.). Ustawą Ukrainy „O liczebności Sił Zbrojnych Ukrainy na lata 2000—2005”, zgodnie ze wspomnianymi programami, przewidziano w ciągu 5 lat zredukować 25 tysięcy osób, w tym 15 tysięcy żołnierzy. Na koniec 2005 roku przewidywano posiadanie armii o liczebności 375 tysięcy osób. „Profesjonalną armię” o liczebności 200 tysięcy osób planowano stworzyć do 2015 roku, chociaż realne wydatki budżetowe na obronę i reformowanie SZU czynią takie perspektywy mało wykonalnymi. Uwolnienie naszego wojska od 155 tysięcy „zbędnych gąb” w ciągu lat 2004—2005 wygląda po prostu fantastycznie. Po raz pierwszy wybrzmiało to jako „dobry zamiar” mianowanego ministrem obrony Jewhena Marczuka w przeddzień przyjęcia budżetu na 2004 rok. Taki plan reformatorski miał choć jakąś motywację równolegle z żądaniem Ministerstwa zaspokojenia w budżecie na 2004 rok potrzeb obronnych na sumę 10,9 mld hrywien. Po tym, jak budżet przewidział na obronę nawet nie „minimalnie krytyczną” sumę 6,4 mld hrywien, a 4924,9 mln hrywien, wysuwanie pretensji do redukcji w 2004 roku około 100 tysięcy etatów SZU z zagwarantowaniem „ochrony socjalnej” zwolnionych jest, co najmniej, nie w porę. I nie chodzi tylko o to, że projekt ustawy jest finansowo nieuzasadniony i sprzeczny z ustawą „O Budżecie Państwowym Ukrainy na 2004 rok”. W końcu Główne Zarząd Naukowo-Ekspercki Rady Najwyższej wykrył w projekcie ustawy banalne błędy arytmetyczne w obliczeniach wydatków na zaproponowane środki reformatorskie. Amplituda błędnych wahań miejscami sięga 40 mln hrywien. Z drugiej strony, w 2004 roku projekt ustawy przewiduje zwolnienie około 9 tysięcy oficerów i chorążych, którzy ubiegają się o otrzymanie mieszkania. I to przy tym, że dzisiaj w SZU jest 47 tysięcy bezdomnych wojskowych, a kolejne 23 tysiące osób już zostało zwolnionych i czeka na mieszkanie ponad 10 lat. Tymczasem budżet na 2004 rok przeznacza na rozwiązanie tych problemów tylko 304,4 mln hrywien (około 4 tysiące mieszkań). Oprócz tego, niezrozumiała pozostaje terminologia projektu ustawy. Jaką „mobilną”, „nieobciążającą”, „profesjonalną” armię tworzymy — nie jest skonkretyzowane. Nie wspomina się także o rezerwie armii, o oficerach rezerwy, którzy kształcą się na katedrach wojskowych „cywilnych” uczelni wyższych, o innych rezerwach mobilizacyjnych. Rząd zlecił sformowanie niezbędnej do zapewnienia wszystkich gwarancji socjalnych bazy normatywnej w ciągu sześciu miesięcy od wejścia w życie projektu ustawy. Czyli te „gwarancje” mogą być realizowane dopiero od końca 2004 roku. Jednocześnie postanowienie projektu ustawy o wejściu jego w życie z dniem opublikowania jest sprzeczne z Kodeksem Budżetowym Ukrainy (cz. 3, art. 27), gdyż zmiany części dochodowej lub wydatkowej budżetu powinny być wprowadzane w życie do 15 sierpnia roku poprzedzającego planowy. W ten sposób zaproponowany projekt ustawy może wejść w życie nie wcześniej niż 1 stycznia 2005 roku. Z wniosku W. Juszczenki, W. Pynzenyka i innych deputowanych Rada Najwyższa przyjęła Uchwałę o przeprowadzeniu w kwietniu 2004 roku przesłuchań parlamentarnych „O stanie i perspektywach reformowania Sił Zbrojnych Ukrainy oraz podejmowanych przez rząd Ukrainy środkach w celu zapewnienia niezawodności zdolności obronnej Ukrainy”. Te przesłuchania do tej pory się odbyły, chociaż są ważne, ponieważ ocenia się nie tylko obecny stan SZU, ale także „zewnętrzne potencjalne zagrożenie dla interesów Ukrainy”, „stosunek do propozycji dotyczących potencjalnej możliwości stworzenia przez Ukrainę broni jądrowej”. Przewidziana jest także analiza wypełniania przez inne państwa zobowiązań międzynarodowych, przyjętych przez nie w związku z realizacją przez Ukrainę środków dotyczących rozbrojenia. Innymi słowy, chodzi o formowanie nowej Doktryny Wojennej Ukrainy. Oczywiste jest, że bez określenia optymalnego modelu SZU, strategicznych niebezpieczeństw i interesów Ukrainy przeprowadzanie radykalnych masowych redukcji naszej armii jest niecelowe. Ołeksandr SOŁONEC
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
