Strona · s. 7strona oryginału ↗
WOJNA I LUDZIE
Слово Просвіти, №19 за 2004 рік
PRAWDA ŻYCIA Była jesień 1943 roku. Już po raz kolejny w swoim wiekowym istnieniu starożytny, złotogłowy Kijów cierpiał od najazdu kolejnych najeźdźców, tym razem — niemiecko-faszystowskich okupantów. „Pracuje” niszczycielska maszyna Babiego Jaru, pochłaniając w ciągu doby setki ludzkich istnień, bezbłędnie funkcjonują obozy koncentracyjne w Darnicy i Syrcu. Echelony wywożą z Ukrainy bezcenny czarnoziem i darmową siłę roboczą. W centrum miasta, na „Deutschstrasse” (Chreszczatyk), wylatują w powietrze budynki, w których rozlokowały się kierownicze niemieckie służby. Te elitarne budowle w centrum miasta wysadzają podziemni działacze Iwana Kudri, nawet nie zastanawiając się nad tym, że ich „patriotyzm” będzie kosztował życie setki rdzennych kijowian. Przecież Niemcy za każdą dywersję rozstrzeliwali po 10—20 cywilnych mieszkańców. Jeśli w centrum miasta wstrząsy osiągały swoje apogeum, to u nas, na końcu Podolu, pod Kureniówką, było stosunkowo spokojnie. Na ulicy Frunzego pozostawał dawny nurt życia: ludzie kochali, rodzili nowe pokolenie i, jak wcześniej, umierali. W jeden z takich jesiennych dni wzdłuż ulicy Frunzego powoli poruszała się procesja pogrzebowa. Chowali moją mamę, która zmarła na suchoty, spowodowane wycieńczeniem. Ja — chorowite, skazane na śmierć maleństwo — skomlałem z głodu na rękach ojca. Naoczni świadkowie tamtych pogrzebów opowiadali, że w tej chwili naprzeciw procesji kroczyli niemieccy żołnierze. Oficer, który dowodził niewielkim pododdziałem, zrównawszy się z procesją pogrzebową, cicho wydał komendę swoim żołnierzom, aby się zatrzymali i zdjęli czapki. Pododdział zamarł. Zdjęcie Oksany Ceacury nazywał się Bauer. Należy zaznaczyć, że niemieckie wojska, uzbrojone i wyszkolone, poszły dalej z walkami, na tyłach osiedlili się Niemcy i Węgrzy — wcale nie wojowniczy, a specjaliści pokojowych zawodów — cieśle, obróbcy drewna, budowlańcy itp. Przywieźli oni na kombinat swoje obrabiarki i wyposażenie. Ojca na kombinacie cenili za to, że następnego dnia nad „kinderem” był należyty nadzór, który zapewniłby niezbędne wyżywienie i opiekę medyczną. Zatem, aby ojciec mógł spokojnie i produktywnie pracować, przy mnie zorganizowano stałe dyżury spośród Niemców. Później opowiadano mi o tym, jak Niemcy, którzy pracowali na kom-
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
