Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 2strona oryginału ↗

TELEUKRAINIZACJI NIE BĘDZIE. POBAWILI SIĘ — I WYSTARCZY

Слово Просвіти, №19 за 2004 рік

Nie zdążyli Ukraińcy nacieszyć się decyzją Rady Narodowej ds. Telewizji i Radiofonii, która przewidywała wyłącznie ukraińskojęzyczne nadawanie w naszym eterze, a już swoje ważne słowo postanowił powiedzieć gwarant Konstytucji Leonid Kuczma. Interpretując Ustawę Zasadniczą, oświadczył on, że dominacja języka ukraińskiego w ukraińskiej przestrzeni telewizyjno-radiowej jest niekonstytucyjna. Mówiąc krótko: pobawili się — i wystarczy. Ciekawe, jakim artykułem Konstytucji kierował się Leonid Danyłowycz? Przecież w decyzji Rady Narodowej jasno zapisano prawa mniejszości narodowych do oglądania lokalnych programów telewizyjnych w języku ojczystym, zgodnie z proporcją danej mniejszości w określonym regionie Ukrainy (według wyników ogólnoukraińskiego spisu ludności z 2001 roku). Na oświadczenie Kuczmy zareagował Witalij Szewczenko — członek Rady Narodowej ds. Telewizji i Radiofonii, której to właśnie przypada „językowa” decyzja. W liście otwartym do Prezydenta Ukrainy poinformował, że dla 67 procent Ukraińców językiem ojczystym jest język ukraiński, ale mają oni możliwość oglądania i słuchania nawet mniej niż 32,5% programów telewizyjnych i radiowych w języku ojczystym. W regionach wschodnich i południowych, gdzie Ukraińcy mimo wszystko dominują pod względem liczebności, sytuacja z ukraińskojęzyczną przestrzenią telewizyjno-radiową jest jeszcze gorsza. Ale, według słów Szewczenki, po oświadczeniu Kuczmy nie warto liczyć na lepsze wskaźniki. Najbardziej autora listu oburzył fakt, że rozpatrywanie problemu przestrzegania ustawodawstwa o językach w telewizji i radiu odbywało się na żądanie podległych Prezydentowi organów władzy wykonawczej. Na przykład jesienią ubiegłego roku od rządu wpłynęła prośba o zareagowanie na wnioski Izby Obrachunkowej, gdzie zaznaczono, że „Rada Narodowa ds. Telewizji i Radiofonii Ukrainy, ignorując wykonywanie ustaw Ukrainy dotyczących polityki językowej, nie kontroluje reżimu językowego komercyjnych kanałów telewizyjnych i nie zapewnia przestrzegania przez nie warunków licencyjnych działalności”. Oficjalnie wskazano, że „Rada Narodowa dopuściła się niepaństwowego podejścia przy tworzeniu warunków funkcjonowania i rozwoju języka ukraińskiego jako państwowego”. Oprócz tego Rada Narodowa otrzymywała mnóstwo dokumentów skierowanych na ochronę języka ukraińskiego. Były to uchwały Rady Najwyższej, zapytania deputowanych, listy z Gabinetu Ministrów oraz Administracji Prezydenta. W szczególności podległy Prezydentowi Państwowy Komitet Telewizji i Radiofonii Ukrainy pod koniec ubiegłego roku pisał do Rady Narodowej: „W ostatnim czasie, pomimo ustawowego przypisania językowi ukraińskiemu statusu państwowego, zachodzi proces zawężania sfery jego stosowania, co wywołuje napięcia społeczne w społeczeństwie i jest sprzeczne z interesami bezpieczeństwa narodowego Ukrainy”. Mianowany przez Kuczmę Przewodniczący Państwowego Komitetu Telewizji i Radiofonii Iwan Czyż twierdził: „Ustawa Ukrainy „O telewizji i radiofonii” przewiduje, że organizacje telewizyjno-radiowe prowadzą nadawanie w języku państwowym. Jednak obecnie pewna część organizacji telewizyjno-radiowych nie przestrzega wymogów tej ustawy. W ten sposób zawęża się sfera funkcjonowania języka ukraińskiego, umniejsza się jego rolę jako ważnego czynnika konsolidacji społeczeństwa”. W związku z tym organ, który w imieniu Prezydenta Ukrainy kształtuje w państwie politykę informacyjną, prosił go o „zapewnienie wykonywania przez organizacje telewizyjno-radiowe wymogów ustawodawstwa językowego w części dotyczącej transmisji programów telewizyjnych i radiowych w języku państwowym”. Rada Narodowa niedawno opublikowaną decyzją spełniła odpowiednie wymogi i ogłosiła surowsze „językowe” zasady gry w przestrzeni telewizyjno-radiowej. Jednocześnie, według słów Szewczenki, zadbała ona o uwzględnienie interesów mniejszości narodowych oraz o to, że dominacja rosy-

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn