Strona · s. 3strona oryginału ↗
RUCH KU WOLNOŚCI
Слово Просвіти, №19 за 2007 рік
Borys ŁOZNIAŃSKI WALKĘ DOPIERO ROZPOCZYNAMY Nowa epoka narodu ukraińskiego wymaga przemyślenia i nakreślenia kierunku ruchu ku wolności. Każdy z nas powinien mieć wyryty w pamięci moralny obowiązek wobec historii, swoich przodków, dziadów i ojców oraz przyszłych pokoleń. Społeczeństwo ukraińskie, uzyskawszy niepodległość w 1991 r., jeszcze ani teoretycznie, ani praktycznie nie uformowało całościowego poglądu na państwo, jego ustrój oraz ideologię, według której mamy żyć. W tym kontekście, biorąc pod uwagę całość, trzeba przyznać, że Ukraińcom do tej pory nie udało się zbudować państwa w jego skończonej formie. Federacja Rosyjska jako cementująca siła radzieckiego imperium zaraz po rozpadzie Związku zaczęła wkładać niewiarygodne wysiłki, aby odzyskać swoje posiadłości. Największy nacisk na wszystkie sfery życia społecznego odczuwają (i jeszcze długo będą odczuwać) Ukraina, Białoruś, Gruzja, Mołdawia oraz inne byłe republiki związkowe. Największy rozmach przybrała bitwa o Ukrainę i jest ona prowadzona z zastosowaniem różnych metod. Oczekiwana, lecz nagła wolność stała się dla Ukraińców złudna, ponieważ ludzie nie wiedzieli, co zrobić z tą niepodległością. Ale naród wykazał jednomyślność w oddzieleniu Ukrainy od imperium i zagłosował za niepodległością. Od razu rozpoczęła się nieprzejednana walka między wyższym kierownictwem kraju, które wyznawało komunistyczne ideały i rosyjską orientację, a narodem ukraińskim, który zaczerpnął trochę powietrza wolności, ale zaraz mu je odcięto. Stopniowo, lecz pewnie naród protestował, i wreszcie całe jego niezadowolenie wybuchło podczas akcji Pomarańczowej Rewolucji. Lecz okazało się, że nawet rewolucyjne wydarzenia nie były w stanie rozwiązać problemu zdobycia realnej niepodległości. Żaden prezydent, żaden rząd, żaden parlament nie stał się narodowo-demokratyczny. Stało się jasne, że walka o ukraińską wolność jest jeszcze przed nami, ona dopiero się rozpoczyna. Nastał ciężki okres przejściowy, kiedy rozpoczął się szalony antagonizm wszystkich przeciw wszystkim, który otwarcie wspiera Rosja. Naród zaczyna rozumieć, że walka w tym okresie przejściowym nie może być puszczona na żywioł, a dlatego dla osiągnięcia swojego celu trzeba się starannie przygotowywać. Najpierw potrzebna jest fundamentalna ideologia narodowa kształtowania świadomości społecznej dla utwierdzenia wartości narodowych i zabezpieczenia kraju przed wrogami. W okresie przejściowym każdy Ukrainiec będzie uczył się samodzielnie zarabiać na życie i jednocześnie bronić swoich praw i wolności. Oto kiedy Ukrainiec będzie gotowy odpowiadać za swoje życie, przyjdzie do niego uświadomienie, że dojrzał, by stać się gospodarzem w swoim kraju i już świadomie będzie mógł wybierać i zatrudniać władzę do zarządzania państwem. Konieczne jest przygotowanie gruntu społecznego, na którym wyrośnie nowe pokolenie, pozbawione wpływu obcej ideologii, i na arenę polityczną wyjdą nowi politycy, którzy będą wyznawać wartości narodowe i ogólnoludzkie. Kiedy każdy człowiek będzie bronił swojej godności, wtedy odrodzi się kultura polityczna i pojawią się politycy, którzy profesjonalnie będą bronić interesów zwykłego człowieka, interesów narodu i swojego państwa, a nie własnych czy korporacyjno-partyjnych. Właśnie teraz trzeba zabrać się za formowanie realnej narodowej elity politycznej, bo proces ten jest dość długi. Okres przejściowy, w którym będzie formowało się nowe pokolenie, potrwa, jak już zdarzało mi się pisać w opracowaniach ekonomicznych, do 2025—2030 roku. Bo dla uzdrowienia, odnowienia społeczeństwa potrzebne są zmiany nie mniej niż dwóch-trzech pokoleń. Naród ukraiński jest chory nie tylko fizycznie, ale i duchowo. I wielkie siły trzeba włożyć, aby poznać z pierwowzorów prawdziwą historię Ukrainy, zwrócić narodowi kulturę i wiarę. A do tego trzeba mieć odwagę wykazać wolę i spojrzeć prawdzie w oczy oraz nazwać prawdziwe przyczyny choroby. Trzeba wydobyć z głębi ukraińskiej istoty i uruchomić mobilizującą siłę, która pokona wszelkie przeszkody na drodze samorozwoju narodu ukraińskiego. NIE ZAPOMINAJMY I BĄDŹMY OSTROŻNI Aby rozwiać niektóre wątpliwości co do naszych możliwości, pokażę na konkretnych liczbach i realnych faktach, jaką rolę odgrywała Ukraina w byłym Związku. Zgodnie ze spisem z 1929 r., 188,4 mln ludności ZSRR pod względem składu narodowościowego dzieliło się tak: Ukraińcy — 81 mln 195 tys. (43,1 %), Rosjanie — 77 mln 791 tys. (41,3 %), Białorusini — 4 mln 739 tys. (2,5 %), Kazachowie — 3 mln 968 tys., Uzbecy — 3 mln 905 tys., Tatarzy — 2 mln 917 tys., Żydzi — 2 mln 600 tys., Gruzini — 1 mln 821 tys., Turcy — 1 mln 707 tys., Ormianie — 1 mln 568 tys., Mordwini — 1 mln 340 tys., Niemcy — 1 mln 239 tys., Czuwasze — 1 mln 117 tys., Tadżycy — 979 tys., Polacy — 782 tys., Turkmeni — 764 tys. Zajmując na świecie 42. miejsce pod względem terytorium i 16. miejsce pod względem liczby ludności, Ukraina pod względem produkcji szeregu najważniejszych rodzajów produktów przemysłowych i rolniczych była najbardziej rozwiniętym krajem planety. Ówczesny system planowy z jego silną centralizacją dawał możliwość redystrybucji zasobów z ukraińskiej gospodarki do innych republik związkowych i przede wszystkim do Federacji Rosyjskiej. Pod względem swojego potencjału intelektualnego i zasobowego naród ukraiński zawsze był dawcą dla Rosji. Po wojnie w całym byłym Związku panowała niespotykana ruina, wielkie centra gospodarcze i kulturalne Federacji Rosyjskiej cierpiały z powodu braku zasobów energetycznych. W 1946—
W latach 50. XX wieku na terytorium Ukrainy odkryto gaz, odwierty wyrastały jak grzyby po deszczu. Z Daszawy i innych miejsc pilnie poprowadzono potężne rurociągi przede wszystkim do Moskwy i innych miast Rosji, ukraiński gaz otrzymały także kraje nadbałtyckie oraz Białoruś. Na samym końcu pozwolono Ukraińcom poprowadzić rurę do Kijowa, co też wykonali chłopi ręcznie na całym odcinku rurociągu. W tamtym czasie połowę związkowego zapotrzebowania na gaz zapewniały ukraińskie złoża. Podobnie działo się z węglem, zwłaszcza koksowym, oraz z produktami żywnościowymi. Jednym z priorytetów ukraińskich wyższych kierowników była coroczna prośba do moskiewskiego kierownictwa, aby nie zwiększano planów skupu produktów rolnych, zwłaszcza zwierzęcych, do ogólnozwiązkowego funduszu (cały on szedł na potrzeby Federacji Rosyjskiej). W 1950 r. Ukraina dawała prawie 30% ogólnozwiązkowego wydobycia węgla, 54,2% koksu, 33,2% rudy żelaza, 47,8% surówki, 30,6% stali, 38,4% wyposażenia metalurgicznego, 71,6% cukru-kryształu itd. Na własnych surowcach i zasobach Ukraina zwiększała produkcję dla zaspokojenia potrzeb całego Imperium Radzieckiego i produkowała w 1981 r. 52% rudy żelaza, 29,7% wyrobów walcowanych metali żelaznych, 19,4% nawozów mineralnych, 23,7% obuwia skórzanego. Państwowe skupy produktów rolnictwa Ukrainy w ogólnozwiązkowych wolumenach stanowiły: buraków cukrowych — 59,3%, ziemniaków — 19,8%, warzyw — 24,6%, żywca i drobiu w wadze żywej — 21,7%, mleka i produktów mlecznych — 23%, jaj — 19,9%. Produkcja brutto rolnictwa republiki w ogólnym wolumenie kraju stanowiła 22,6%. Wysoko rozwinięta gospodarka Ukrainy determinowała jej wieloaspektowe związki ze wszystkimi republikami związkowymi, udzielała ona znacznej pomocy gospodarczej większości z nich, a przede wszystkim Rosji. Dostawy surowców i zasobów energetycznych, produkcji przemysłowej i towarów konsumpcyjnych, pomoc w budowie obiektów gospodarczych i socjalno-bytowych, kooperacja w produkcji, opracowywanie dokumentacji projektowej, przygotowanie specjalistów — oto daleko niepełna lista form pomocy Ukrainy dla republik związkowych. Specjaliści i wykwalifikowani robotnicy pracowali na najważniejszych budowach Związku, począwszy od pierwszych pięciolatek aż do ostatnich dni przebywania w składzie Związku. Ukraińska SRR brała bezpośredni udział w przemysłowym zagospodarowaniu bogactw naturalnych Syberii i Dalekiego Wschodu, w podnoszeniu rolnictwa strefy nieczarnoziemnej RFSRR, wnosiła znaczący wkład w rozwój gospodarczy wszystkich republik związkowych, ale główna część wyprodukowanej na Ukrainie produkcji przypadała na Federację Rosyjską. Ukraina dostarczała do RFSRR ponad 3/5 całej produkcji, która była kierowana do wszystkich republik Związku, w tym w znacznych ilościach produkcję hutnictwa żelaza, budowy maszyn, przemysłu chemicznego. Dość istotny jest wkład przedsiębiorstw Ukrainy w budowę wielkich obiektów na terytorium RFSRR. Tak, w wzniesienie Cymlańskiej Elektrowni Wodnej i Kanału Wołga-Don włożona została praca kolektywów Nowokramatorskiego Zakładu Ciężkiego Maszynownictwa, Jenakijewskich i Kramatorskich zakładów metalurgicznych, Makiejewskiego zakładu rur, Kramatorskiego zakładu cementowego i wielu innych zakładów Ukrainy. Praca ukraińskich robotników, techników i inżynierów włożona została w stworzenie takich obiektów, jak Wołżański Zakład Samochodowy w Togliatti i Kamski Zakład Samochodowy w Nabierieżnych Czełnach, Bracka i Sajano-Szuszeńska Elektrownia Wodna, naftowe i gazowe zagłębia Powołża i Zachodniej Syberii, Bajkalsko-Amurska Magistrala. Tylko na tej stacji w latach 1974—1982 wykonano robót budowlano-montażowych na ponad 67 mln rubli, oddano do eksploatacji około 60 tys. m kw. łącznej powierzchni budynków mieszkalnych i szereg innych obiektów. Na Ukrainie sformowano specjalne jednostki budowlane, które stale pracowały przy wznoszeniu Bajkalsko-Amurskiej Magistrali Kolejowej, budowie obiektów Zachodniosyberyjskiego kompleksu naftowo-gazowego w obwodzie tiumeńskim, układały gazociągi na terytorium trzech republik związkowych, udzielały pomocy patronackiej jedenastu obwodom strefy nieczarnoziemnej Federacji Rosyjskiej. W składzie oddziałów budowlano-montażowych pracowało przy wznoszeniu obiektów w strefie BAM 800 osób, przy budowie mieszkań dla nafciarzy Zachodniej Syberii — 1200 osób i tyle samo przy budowie dróg i komunikacji w tym rejonie.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
