Strona · s. 6strona oryginału ↗
Wytrwały działacz ukraińskiego oświecenia
Слово Просвіти, №19 за 2007 рік
MYKOŁA NESTERCZUK
Przez niemal 140-letnią historię Towarzystwo «Proświta» zawsze konsekwentnie broniło narodowych, kulturalnych i duchowych interesów narodu ukraińskiego, sprzyjało realizacji idei ukraińskiej, narodowi i budowie państwowości. Jego działalność uświęcona jest imionami wielu sławnych Ukraińców: Omeljana Partyckiego, Wołodymyra Barwińskiego, Mychajła Hruszewskiego, Borysa Hrinczenki, Łesi Ukrainki, Mykoły Łysenki, Sofii Rusowej… Kontynuując i rozwijając w nowych warunkach historycznych tradycje ukraińskiego oświecenia, wychowując nowe pokolenia świadomych Ukraińców, «Proświta» dziś z honorem wypełnia swoją narodową misję. Wśród współczesnych podwижników ukraińskiego oświecenia — doktor nauk historycznych, profesor, akademik Akademii Nauk Wyższej Szkoły Ukrainy Ołeksandr Konowiec. Na początku 1992 roku, w gorące dni kształtowania się ukraińskiej państwowości, dni konfrontacji między demokratyczną mniejszością a prokomunistyczną większością, przygotował on materiał o roli «Proświty» w życiu narodu ukraińskiego pod tytułem «Ruch oświatowy na Ukrainie XIX w.». Centralny Zarząd Towarzystwa znalazł środki na druk tej książki — będącej właściwie pierwszym w niepodległej Ukrainie opracowaniem z historii narodowego oświecenia. Praca spotkała się z przychylnym odzewem wśród prosvitian. W 2002 roku Centralny Zarząd powierzył Ołeksandrowi Konowcowi prowadzenie na Pierwszym Kanale Radia Narodowego programu «Dzwony Proświty» — cotygodniowej audycji radiowej. «Dzwony Proświty» stopniowo przekształciły się w kulturalno-oświatowy projekt. Podstawą realizacji projektu jest prowadzenie cotygodniowych dialogów z prosvitianami — znanymi działaczami nauki, kultury i sztuki, rozmowy z zainteresowanymi słuchaczami, publikacja tych materiałów w gazecie «Słowo Proświty». Przez prawie pięć lat istnienia tego projektu przeprowadzono ponad 100 dialogów radiowych, opublikowano około 20 wywiadów i artykułów poświęconych aktualnym kwestiom rozwoju ukraińskiej oświaty, nauki i kultury. Jako członek Zarządu Kijowskiego Miejskiego Zrzeszenia Towarzystwa «Proświta» Ołeksandr Konowiec wygłasza referaty w ogniwach proświtiańskich, wraz z kolegami z Instytutu Dziennikarstwa — profesorami Anatolijem Pohribnym i Ołeksandrem Ponomariowem — aktywnie uczestniczy w akcjach przywracania państwowego statusu języka ukraińskiego, zwrotu i zachowania narodowych tradycji kulturowych. Z jego inicjatywy i przy bezpośrednim udziale zorganizowano szereg konferencji naukowych i «okrągłych stołów» poświęconych problemom kształtowania idei ukraińskiej, tożsamości narodowej. Zasługuje na uwagę także jego owocna działalność masowo-informacyjna podczas obchodów 135-lecia Towarzystwa «Proświta» (2003 r.) i 100-lecia Kijowskiej «Proświty» (2006 r.). Szczególnie warto odnotować wkład Ołeksandra Konowcia z ostatnich lat w badania i popularyzację historii kulturalno-oświatowego ruchu na Ukrainie, a zwłaszcza książkę «Ukraiński ideał» (2003 r.) oraz broszurę «Spadkobiercy ducha narodowego» (2006 r.), które ukazały się w Wydawniczym Centrum «Proświta». W dniach szewczenkowskich 2004 roku Ołeksandr Konowiec otrzymał Podziękowanie kijowskiego miejskiego głowy «Za znaczący osobisty wkład w popularyzację ukraińskiego słowa, wysoki profesjonalizm». Życzymy jubilatowi, naszemu współbratu Ołeksandrowi Konowcowi twórczej weny, nowych osiągnięć na proświtiańskiej niwie!
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
