Strona · s. 7strona oryginału ↗
BEZCZYNSTWA NA BRZEGU DNIPRA
Слово Просвіти, №19 за 2007 рік
Czarowna Prochorówka. Jedna z najmalowniczszych i najbardziej poetyckich wsi na lewym brzegu Dniepru, prawie naprzeciw Tarasowej Góry. Za wsią wznosi się Michajłowa Góra, otulona legendami starożytności. Tu znajdowała się siedziba pierwszego rektora Uniwersytetu Kijowskiego, uczonego-encyklopedysty Michaiła Aleksandrowicza Maksymowicza. Tu gościł Tarasa Szewczenkę, Mykołę Gogola, Panteleimona Kulisza i wielu innych działaczy ukraińskiej kultury. Tarasowa i Michajłowa Góra są sobie bliskie, patrzą na siebie przez Dniepr, tak jak bliscy sobie i podwижnicy ukraińskiej kultury narodowej — Michaił Maksymowicz i Taras Szewczenko. Latem 1859 roku Szewczenko odwiedzał serdecznych i szczerych Michaiła i Marię Maksymowiczów, namalował portret gospodarza i gospodyni. Maksymowiczowie namawiali Tarasa, by osiadł u nich na Michajłowej Górze, obiecywali pomóc poecie postawić własną chatę, ale serce Tarasa ciągnęły Zadnieprzańskie góry — „wysokie i błękitne, najpiękniejsze na świecie, najświętsze”. Z Maksymowiczem Szewczenko pływał łodzią po Dnieprze, wędrował kanewskimi urwiskami i leśnymi ścieżkami. Uczony opowiadał poecie, że właśnie tutaj była stolica Rusi — Rodeń. Na nadднieprzańskim tarasie, między Górą Książęcą a scytyjskimi grodziskami, Szewczenko zapragnął kupić działkę, zbudować chatę i przeżyć tu choćby resztę swoich lat. Ale nie było mu to pisane. 12 lipca 1859 roku, gdy Szewczenko przeprawiał się łodzią przez Dniepr, wracając po długich wędrówkach po wsiach i miasteczkach prawobrzeżnych do Maksymowiczów na Michajłową Górę, dogoniła go straż, aresztowała go, nie podając nawet przyczyny, i przewiozła z powrotem przez Dniepr na przesłuchanie. Stało się to kilka kroków od ogrodu Maksymowiczów… Miejscami związanymi z losem T. Szewczenki zaopiekowała się dobroczynna fundacja „Tarasowa ziemia”. Na tym terenie, od przedmieść Kanewa po Prochorówkę z okolicą na lewym brzegu i po Rosź na prawobrzeżu, zaplanowano ustawienie pamiątkowych znaków. Pierwszy taki znak — głaz z czerwonego granitu — jest już wykonany dla miejsca, gdzie Taras Szewczenko malował szkic „Pod Kanewem” (odsłonięcie 19 maja 2007 roku).
Drugi znak miał stanąć na brzegu Dniepru przy drodze od dawnej przystani do wsi Prochorówka. Ale sytuacja diametralnie się zmieniła. Jak się okazało, tereny Szewczenki nad Dnieprem pod Prochorówką dawno już zagarnęli chwaciarze-biznesmeni. Ponieważ zrobiono to nielegalnie, zagarniacze do pewnego czasu nie podejmowali aktywnych działań. Jednak pod koniec kwietnia, gdy całkowity kryzys chaosu i bezprawia ogarnął kraj, oligarchiczna horda ruszyła do szturmu na brzegi Słowuty. Zagnali buldożery i zaczęli zrywać piaszczyste pagórki i wywozić je samochodami wywrotkami. Postawili wagonziki dla robotników, nawieźli bloków betonowych i innych materiałów budowlanych. Ktoś z warszawskich... — ani słowa więcej: ktoś z tych stołecznych tłustosiwych grubasów postanowił rozszerzyć praktykę bezczynności ze strefy Koncza-Zaspa na dniprowskie brzegi pod błogosławioną Prochorówką i zamierzał urządzić tu "kompleks zdrowotny". Dla kogo? Ludzie zrozumieli: chcą odgrodzić Dniepr od nich żelbetonowym ogrodzeniem ostatecznie i na zawsze, tak aby ich dzieciom nie było gdzie się wykąpać. Tu, w miejscu Prochorowskiej przystani, rozpoczęło się bezczelne siłowe zawłaszczenie brzegów. Przybe-
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
