Strona · s. 14strona oryginału ↗
SALA KINOWA
Слово Просвіти, №19 за 2007 рік
SPOJRZENIE Z BLISKA Mykoła ILLENKO, reżyser filmowy Początkowo mnie to interesowało, z czasem dziwiło… Teraz to pytanie już nie dziwi: dlaczego opinia publiczna na temat ukraińskiego kina ukształtowana jest w zakresie od miażdżącej ironii — do systematycznego niszczenia? I to tylko w przypadku, gdy uznaje się sam fakt istnienia ukraińskiego kina. Chodzi o kino, które ryzykuje określenie siebie przede wszystkim — językiem. Reszta filmów, w tym — ekranowe śmieci, nigdy nie naraża się na wyrok „bez prawa korespondencji”. Przeciwnie, te filmy aktywnie kontaktują się z widzem, są szeroko reklamowane w licznych popularnych wydaniach, nie mówiąc już o pobłażliwości wobec twórczo-niemoralnych, ale epidemicznie rozpowszechnionych przykładów estradowej popkultury, które dawno zasługują na surową ocenę pryncypialnych krytyków. Ale pryncypialni i surowi krytycy bywają tylko wobec ukraińskiego kina. Inne spojrzenia obecne są w wąskim spektrum literatury specjalistycznej, ale poza jej granicami indywidualne, a do tego pozytywne podejście obserwuje się głównie wobec kina zagranicznego (obcojęzycznego). Wydaje się, że ukraińskie kino wymyślono po to, by je szczuć, to modne, wesołe i nowoczesne, jest oblepione negatywnymi stereotypami tak samo, jak ściany i płoty Kijowa oblepione są parchami ogłoszeń. Obiegową monetą w wymianie między władzą, krytyką a społeczeństwem stała się kopiejka, na awersie której napisano: „Ukraińskiego kina nie ma”, na rewersie — „Jest bardzo złe”, rant ozdobiono słowami „Winne jest temu starsze pokolenie, które nie daje kręcić młodym”. Fałszywą kopiejką płacą autorom nieistniejących filmów — monet wybito tyle, że wystarczy i studentom, którzy wracają z międzynarodowych festiwali z nagrodami, i starszemu pokoleniu ze stażem bezrobocia wynoszącym półtorej dekady. Fałszywą monetą opłacono sztuczny konflikt między pokoleniami, który nigdy nie był przeznaczony do oczyszczenia drogi młodemu pokoleniu, ale — do „oczyszczenia” studiów filmowych ze starszego pokolenia. Wina tego starszego pokolenia polega jedynie na tym, że jest ono związane ze studyjnymi nieruchomościami, ziemią, tradycjami, które formowało, tworząc swoje filmy i odliczając od budżetów tych filmów niemały procent na rozwój. Jak tylko filmowy majątek rozkradną, to pokolenie zostanie amnestionowane. Szczególnie trudno wyjaśniać wszystkie te paradoksy widzom po obejrzeniu rodzimych filmów, o których istnieniu nikt nie podejrzewa. Geografia zaproszeń festiwalu „Otwarta noc”, który od dziesięciu lat zbiera ukraińskie kino, — od kin Kijowa przez komisje selekcyjne międzynarodowych festiwali — do Uniwersytetu Columbia w USA. W tym roku w kilku miastach, w tym również we Lwowie — pod murami klasztoru Bernardynów przez trzy wrześniowe noce z rzędu pod gołym niebem oglądano ukraińskie kino. I znów trzeba było odpowiadać na pytanie: dlaczego importowane kino — jest wszędzie, zawsze, wszystko i od razu, a ukraińskie — w zimne wrześniowe noce pod gwiazdami? Ostatnio podobne pytania padły w Dnieprze. „TERAZ JESTEM NICOLE KIDMAN!” Tak powiedział jeden z laureatów Dziesiątego dubla festiwalu „Otwarta noc”. Tą nowiną (oczywiście z uśmiechem) podzielił się, gdy wrócił do Kijowa po studenckich wakacjach. U siebie w domu stał się gwiazdą. I nie tylko on i nie tylko u siebie w domu. Wszak dziesiąta „Otwarta noc” na antenie Pierwszego kanału narodowego pokazała 75 ukraińskich filmów w ciągu tygodnia. Zakończył się ten tydzień bezpośrednim włączeniem tegorocznego programu konkursowego, który zaproponował telewidzowi, oprócz filmów — poznanie autorów, a także interaktywne głosowanie na nagrodę publiczności. Uśmiech nowej gwiazdy był smutny, bo festiwalowe święto się skończyło i wróciła hollywoodzka codzienność (gwiazda pracuje w jednej ze stacji telewizyjnych, gdzie montuje zapowiedzi dla Nicole Kidman).
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
