Strona · s. 2strona oryginału ↗
SZANSA UKRAIŃSKIEJ DEMOKRACJI
Слово Просвіти, №19 за 2007 рік
Wołodymyr FERENC, m. Iwano-Frankiwsk
Ze wszystkich dotychczasowych propozycji i projektów dotyczących uregulowania kryzysu parlamentarnego najbardziej zaskoczył mnie Ołeksandr Moroz. Chodzi nie tylko o jego postępowanie przed wydaniem dekretu Prezydenta i po nim. Zaskoczyła mnie dosłownie ostatnia propozycja, którą rozpowszechniły ukraińskie media i na którą prawie nikt nie zwrócił uwagi. Proponowano jako wyjście z kryzysu zakończenie reformy konstytucyjnej w części dotyczącej zmian samorządu terytorialnego i decentralizacji władzy. Każdemu przeciętnemu człowiekowi jasne jest, że w tym krytycznym momencie reforma samorządowa grozi całkowitym upadkiem państwa ukraińskiego, przekształceniem go w kolonię silnych sąsiadów. Czy w tym momencie ukraiński polityk-mąż stanu może mówić o reformie samorządowej? Moroz to powiedział, co świadczy o jednym — fatalnym dążeniu, by za wszelką cenę dokończyć technologię reformy konstytucyjnej, która okazała się w rzeczywistości technologią kryzysu politycznego. Biorąc pod uwagę doświadczenie i kwalifikacje polityczne takiego polityka jak Moroz, chciałoby się wierzyć, że on po prostu się myli albo zadziałała zwykła niechęć do przyznawania się do błędów, które doprowadziły parlament do wydania dekretu Prezydenta i spowodowały serię kolejnych błędów parlamentu. Historia wszystko oceni, lecz znając Morozа, łatwo przewidzieć, co mogło się stać w przypadku uspokojenia parlamentu w wyniku tzw. wariantu zerowego, a faktycznie całkowitego odwrotu Prezydenta. Bardzo szybko większość miałaby przewagę 300 głosów i uzurpację władzy z jednym celem — nieublaganym dokończeniem nieudanej reformy konstytucyjnej. I nie byłoby na to rady, bo komuś w Ukrainie i poza Ukrainą to zapewne bardzo się opłaca. O narodzie mówiono wtedy tak samo jak w epoce „rozwiniętego socjalizmu”, wstawiając dziś modne słówka o demokracji, wolności, ochronie socjalnej i zjednoczeniu Ukrainy pod sztandarem dwóch języków państwowych i dwóch „braterskich” narodów. Prezydenta dla narodu wybieraliby deputowani w parlamencie na własny „obraz i podobieństwo”. Na szczęście Prezydent Ukrainy w porę zrozumiał, w jaką przepaść pcha naród naruszenie Konstytucji przez parlament. Gdy prawo łamie człowiek, urzędnik, nawet liczna grupa bardzo wpływowych obywateli — można to jakoś naprawić i ukarać winnych. Lecz gdy najwyższy ustawodawczy organ wybieralny dopuszcza się naruszenia Konstytucji, ma nieprzezwyciężoną pokusę, by uczynić ten błąd prawem, aby się usprawiedliwić nawet ceną skrajnej konfrontacji. Jedynym wyjściem jest dać choremu parlamentowi spokój, ze zrozumieniem wysłuchując ich sentencji o własnej zdolności do działania i o niezgodności z prawem rozwiązania. Niech tak myślą, może to złagodzi przeżycie szoku z powodu omylności nieomylnych twórców prawa. Wielu deputowanym chciałoby się wierzyć także w nieomylność narodu, który wybrał ten parlament. Niestety, wszyscy się mylą, a naród ukraiński tym bardziej mylił się w wyborach do Rady Najwyższej i jeszcze będzie się mylił, opanowując naukę demokracji. Co lepsze: naprawić wszystko przez wybory przedterminowe czy w imię honoru parlamentu cały naród ma ryzykować własnymi prawami i wolnościami? Jeśli pójdziemy drogą przeciwdziałania ponownym wyborom, naród może tak i nie poczuć się jedynym nosicielem pełni władzy. Niektórzy pod słowem „demokracja” z inercji rozumieją specyficzny ukraiński braterskonarodowy socjalizm z niezadowoloną twarzą i rozdwojonym językiem, w zamrożonych okularach i z wyciągniętą po socjalne jałmużny ręką zbyt bogatych. Ten socjalizm w tandemie z komunizmem „bohatersko” i pozornie walczy z „kuczmizmem”, lecz w rzeczywistości szczerze celuje w znienawidzony im ukraiński nacjonalizm i dusze niezrozumiałych im ukraińskojęzycznych Ukraińców. Aby kropla po kropli wytrawić cały ten marazm z sprywatyzowanej ukraińskiej polityki, potrzebne są przedterminowe wybory, by zmienić lub choćby przetrząsnąć partyjne utajnione listy i wyrzucić na śmietnik historii komunistów i socjalistów z głowami wiecznie zwróconymi na północ. Czy „większość” zgodzi się pójść na przedterminowe wybory? Tylko pod batem. Nikt dobrowolnie nie oddaje władzy, by znów ryzykować wydawanie wielkich pieniędzy na własny zepsuty PR. Przecież poprzednie wybory były tak niezwykle kosztowne dlatego, że planowano je jako zdobycz na zawsze, a ubezpieczeniem tego miała być reforma konstytucyjna, którą konsekwentnie „przeciągali” Moroz i socjaliści. Trudno im wyobrazić sobie bankructwo Rady Najwyższej — tak niezawodnej firmy interesów biznesowych, dlatego szok wielu rozentuzjazmowanych posłów jest normalną reakcją na wiadomość o przedterminowych wyborach. Po ludzku trzeba ich zostawić w spokoju i uparcie, nieustępliwie przeprowadzać wybory. To ich przywróci do rozsądku. Pójdą na wybory, a jeśli nie pójdą — stracą swoją szansę. Prawda, wybory nie będą już tak pompatyczne jak w 2006 roku, ale zmiany składu frakcji na pewno będą. Jedno jest jasne — jeśli do parlamentu znów, nawet na listach regionałów, trafi
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
