Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 1strona oryginału ↗

OGÓLNOUKRAIŃSKI TYGODNIK KULTUROLOGICZNY 19 (448), 8—14 maja 2008

Слово Просвіти, №19 за 2008 рік

DO 140. ROCZNICY „PROŚWITY” brzmiały dźwięki orkiestry i na scenę wypłynęły w ukraińskich strojach narodowych smukłe dziewczęta, wykonując korowód „Maryna”. Zawsze były mi bliskie nasze pieśni ludowe, z których większości, nawet żartobliwym, przypisane są odcienie smutku. Nuciła je mama, rówieśniczki. Zresztą Ukraina bez pieśni jest nie do pomyślenia. Ale tego wieczoru „Maryna” na tyle oczarowała mnie nieziemską melodią, która jasno promieniała romantyką ukraińskiej przeszłości, że poczułam się w innym świecie. Może to odezwał się głos krwi moich zaporoskich przodków, a może motywy poezji Szewczenki o sławnej kozaczyźnie, które wypłynęły w pamięci w tych chwilach, nasunęły taką wizję. Nie wiem. Lecz widziałam nie scenę, a kwitnącą polanę w zielonych objęciach gaju, na której dziewczęta prowadziły taniec, przeniosłam się w te czasy, kiedy jeszcze cieszyły się kozacką wolą, pierwotnymi powabami rodzimej przyrody i wysokomoralnymi obyczajami. Zamyślony gaj, malownicza polana i dziewczęcy korowód — wszystko tworzyło niezapomnianą symfonię piękna. Choć jestem powściągliwa, mimo woli wyrwały się słowa: — Czy jest coś na ziemi lepszego od ukraińskiej pieśni, od naszych dziewcząt, od mojej Ukrainy? Jestem szczęśliwa, że urodziłam się Ukrainką! Moje ostatnie słowo zbiegło się z głośnymi oklaskami, którymi sala witała artystów. Oklaskiwałam szczerze i ja. Lecz kiedy się obejrzałam, to zobaczyłam, że obok mnie nikogo nie ma. Widocznie studentki moje słowa przyjęły jako kramolę i postanowiły zniknąć, żeby nie być świadkami „nieprawomyślnych” wypowiedzi. Przecież nie wypadało w tamtym czasie okazywać więcej miłości do rodzimej Ojczyzny, niż do wspólnej Rodiny. To już pachniało nacjonalizmem. Pomimo estetycznych upodobań, ja jeszcze uważałam się za wskroś sowiecką i zapewne zapomniałabym o tym przypadku. Lecz wkrótce zdarzył się drugi. W weekend pojechałam do rodziców na wieś. Odwiedziłam byłą koleżankę z klasy, która kierowała miejscową biblioteką i uczyła się zaocznie. A w bibliotece był remont. Książki stosami stały na podłodze. Jeden z tomów Lenina upadł i leżał rozłożonymi stronami do podłogi. Podniosłam, zmiotłam kurz i zaczęłam czytać. „Telegram. Saratów. Pajkesowi …Tymczasowo radzę wyznaczyć swoich naczelników i rozstrzeliwać spiskowców i wahających się, nikogo nie pytając i nie dopuszczając idiotycznej biurokracji… Lenin, 22. 08. 1918” Jakoś nie od razu zrozumiałam treść, lecz w duszę przeniknęła gorycz. Przeczytałam znowu i poczułam się okradziona. Czyżby ten, o którym od małych lat nasłuchałam się, że to najuczciwszy, najsprawiedliwszy i najbardziej humanitarny człowiek, mógł dawać „rady” zabijać bez „biurokracji” niewinnych ludzi? Może to jakaś pomyłka, pomyślałam. Czytam inne telegramy. A tam — „powiesić”, „wziąć zakładników”, „zamknąć w obozie koncentracyjnym” itd. W jednym zaleca się w przyfrontowej Zakończenie na s. 6 Bohdan Tkaczuk. „Koryfeusze ziemi podolskiej — Salomea Kruszelnicka, Mychajło Bojczuk, Łeś Kurbas, Bohdan Łepkyj”. 1992 ROZMYŚLANIA O UKRAIŃSKIM WOJSKU

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn