Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 14strona oryginału ↗

MELODIE WIELKIEJ DUSZY

Слово Просвіти, №19 за 2008 рік

...liwie i wymagająco odnosił się do swoich kolegów, był bardzo odpowiedzialny i wrażliwy na ukraińską sztukę, często bronił najlepszych kompozytorów i śpiewaków, pracując jako przewodniczący jury festiwali. Pracując nad operą „Prapornośce” (1985 r.) na podstawie dzieła Ołesia Honczara, Ołeksandr Iwanowicz rozumiał, że jest ona warta uwagi słuchaczy. Wystawiły ją teatry w Dniepropetrowsku, Charkowie i Kijowie, lecz z jakiegoś powodu zniknęła z repertuaru. Wspaniała oratorium „Wiśniowy wiatr” do wierszy Iwana Dracza, poświęcone pamięci Tarasa Szewczenki, oraz operetka „Legenda o Kijowie” również zostały zapomniane. Ołeksandr Biłasz był autorem muzyki do spektakli i filmów. Zwłaszcza romantyczny film „Roman i Franczeska” z jego niezapomnianą piosenką do wiersza Dmytra Pawlyczki „Spadły rosy na pokosy” żyje w ludzkich sercach do dziś. Kompozytor tworzył jasne, przesycone dobrocią i miłością pieśni, które zachwycały słuchaczy. Najwyższym szczęściem, złotym marzeniem każdego poety i kompozytora jest bowiem stworzenie pieśni, którą śpiewałby naród. W naszych szalenie upolitycznionych czasach, które niwelują artystyczne drogowskazy i w których wszystko wzniosłe wydaje się ostatecznie tracić wartość, utwory Ołeksandra Biłasza, jak haust uzdrawiającej wody, nie pozwalają człowiekowi zapomnieć, kim jest na ziemi, zmuszają do zastanowienia i do oczyszczenia się dobrocią i miłością do wszystkiego, co istnieje, na naszej błogosławionej i bogatej w talenty ziemi. Niestety dziś eter i scenę zalała hałaśliwa, rytmiczna muzyka pop o niskich lotach, z tekstami i melodiami zupełnie niewłaściwymi dla słowiańskiej duszy. Brzmi ona na koncertach, dyskotekach, jest tłoczona w tysiącach egzemplarzy płyt. Żywą, prawdziwą muzykę słyszymy coraz rzadziej. Koncert pamięci Ołeksandra Biłasza, jak wysepka niezapomnianych melodii, zgromadził miłośników pieśni ukraińskiej w Narodowej Operze Ukrainy, gdzie brzmiały wspaniałe pieśni i romanse w wykonaniu znanych śpiewaków: zasłużonych i ludowych artystów Ukrainy Mykoły Kowala, Natalii Nykołajszyn, Ołeksandra Bojka, Anżeliny Szwaczko i innych wykonawców, przy akompaniamencie Narodowej Orkiestry Instrumentów Ludowych pod batutą ludowego artysty Ukrainy, laureata Narodowej Nagrody Ukrainy im. Tarasa Szewczenki Wiktora Hucała. Niezapomniane wrażenie wywarł występ braci Pawła i Petra Pryjmaków, którzy wykonali pieśń O. Biłasza do wiersza D. Pawłyczki „Dwa kolory”. Gdyby kompozytor napisał tylko tę jedną pieśń, zostałby sławny, bo jest to hymn ku czci naszych matek, hymn ludzkiego życia. Zamykającym akordem wieczoru był występ chóru ludowego Narodowego Uniwersytetu Kultury i Sztuki pod kierownictwem mistrza śpiewu, ludowego artysty Ukrainy Stanisława Pawluczenki. Jeszcze za życia kompozytora Pawluczenko wykonywał jego utwory i, jak przyznawał Biłasz, czynił z nimi cuda. I rzeczywiście tak jest: tryptyk z utworów Ołeksandra Pieśni Biłasza do wierszy M. Tkacza, D. Pawłycza, M. Tomenka „Synu, kaczki lecą”, „Bociany”, „Konie biegły przez step”, „Nie śpij, moje serce” w jasnym opracowaniu wykonano na jednym oddechu. Jakkolwiek nie grzeje pierś pozłota, Wśród swoich najwyższych nagród Uważam pieśń — ukołysaną w nutach, Którą pozostawił jej naród. Ludzie słuchali tych profesjonalnie i mistrzowsko wykonanych utworów na stojąco i burzliwymi oklaskami żegnali śpiewaków. Na sali nie było obojętnych, bo ludzie zatęsknili za prawdziwą sztuką. Bo to, czego nie potrafią zrobić politycy, potrafi nasza pieśń — szczera i mądra, dobra i jasna. Może ona łączyć ludzkie serca i dusze. Swoją niepowtarzalną, melodyjną, liryczną pieśnią kompozytor połączył wszystkich obecnych na sali, tych, którzy dążą do piękna, harmonii i wolności. Wielka ludzkość, szczerość i życzliwość kompozytora przypomniały mi spotkanie w jego domu. Pracując w telewizji, przygotowywałam świąteczny program „Svyat-Vechir”. Zaangażowano do niego dziecięce zespoły folklorystyczne z Iwano-Frankiwska. Odwiedziliśmy Ołeksandra Iwanowicza w jego domu. Szczerze i ciepło powitał kolędników, a potem, poczęstowawszy dzieci, usiadł przy fortepianie i razem z nimi zaśpiewał kolędy i szczedriwki, wspominając swoje bose dzieciństwo. Zapytałam go wtedy, dlaczego nie komponuje muzyki do własnych wierszy. Biłasz odpowiedział: „Nie jestem tak wielkim poetą, żebym mógł brać swoje teksty, po prostu wylewam na papier swoją duszę, swoje wewnętrzne „ja”, to, co czuję i przeżywam. Po prostu dzielę się refleksjami o losie Ukrainy, tragedii narodu, który walczy o swoją niepodległość. To moje rozmyślania o teraźniejszości, miłość do swojej ziemi, do przyrody, którą kocham do szaleństwa, filozoficzne medytacje o ludzkim bycie”. I wszystko to rzeczywiście można przeczytać w jego wierszach, bo kompozytor zostawił wiele tomików poezji: „Melodia”, „Studnia”, „Jaskółcze nuty”, „Wspomnienie”, „Zmiłuj się i przebacz”. najskuteczniejszą. Powinna ona dawać możliwość dotarcia do każdej duszy i ujawnienia talentu. — Czym zajmują się wasi studenci i absolwenci? — Nasi studenci od samego początku nauki (od siódmego roku życia) pracują nad projektami twórczymi. Opanowują język angielski, niemiecki, francuski, uczą się obsługi komputera. Dzieci brały udział w tworzeniu wielu podręczników i pomocy dydaktycznych, ilustrując je, pracują w teatrach, grają w znanych orkiestrach kameralnych, tworzą piękne prace artystyczne. I oczywiście mają praktykę, która pozwala im na co dzień żyć swoim zawodem, odczuwać go i widzieć zaufanie dorosłych. — Ogromny wpływ na kształtowanie osobowości mają wykładowcy. Kto wykłada w akademii? — Dzieci uczą się pod kierunkiem wybitnych wykładowców, zdobywają zawód i dzięki swoim pedagogom pozostają mu wierne przez całe życie. Nasz system edukacyjny jest partnerski, staramy się dać dziecku możliwość poczucia się osobowością, którą cenią dorośli. — Zapewne wysoka ocena twórczości waszych wychowanków, którą usłyszała Pani także w Centrum Kultury Ukrainy w Moskwie, daje Pani powód do dumy z nich. — Z przekonaniem mogę powiedzieć, że wychowujemy naprawdę patriotyczną, duchową osobowość, która potrafi godnie reprezentować nasze państwo w każdym zakątku świata. Wierzę, że w przyszłości nasi absolwenci zrobią wiele dobrych rzeczy dla Ukrainy i jej rozwoju kulturalnego. Zapraszam Państwa do odwiedzenia naszej akademii i poznania jej młodych studentów.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn