Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 15strona oryginału ↗

O DZIKU PRZYPOWIEŚĆ

Слово Просвіти, №19 за 2008 рік

Ciąg dalszy. Pocz. w nr 3, 5, 8, 10, 12, 14, 17 za 2008 r. Poszedł więc i przystał do jednego z mieszkańców owej ziemi, a ten wysłał go na swoje pola paść świnie. Według Łukasza, 15 : 15. Na początku ery biblijnej nawet sama nazwa jej była niemal tabuizowana. Mówiono po prostu „to stworzenie” lub „brud”. W Księdze Kapłańskiej (11 : 7—8) i Księdze Powtórzonego Prawa (14 : 8). UKRAIŃSKIE SYMBOLE. Mykoła DMYTRENKO. TOPOLA — symbol drzewa życia; amulet Ukraińców; symbol ojczystej ziemi, wolności, Ukrainy; dziewczęcej i kobiecej urody, smukłości, giętkości, smutku, samotności; rezultat mitycznego przekształcenia dziewczyny, kobiety w drzewo. Topola może symbolizować wodę i ogień, księżyc i słońce, wszak liście mają różne odcienie zieleni: od spodu jasny zieleń (woda, księżyc), z wierzchu ciemny zieleń (ogień, słońce). Na Ukrainie najpowszechniejsza jest topola piramidalna. Znane są ludowe porównania dziewczyny, kobiety do topoli: „Smukła jak topola”, „Wysoka jak topola” (czasem z negatywną dalszą charakterystyką: „...a głupia jak kartofla, wariant — fasola”), „Cienka jak topola”, „Giętka jak topola”, „Samotna jak topola”. W dawnych czasach obrzędy wiosenno-letnie (w niektórych miejscowościach na Wielkanoc, Zielone Świątki, Kupałę) poprzez zabawowy obraz dziewczyny-topoli odsłaniały sensy przyszłego dorosłego życia, były swoistą inicjacją dla młodzieży, możliwością lepszego poznania się nawzajem, znalezienia pary. Zwyczaj „wodzenia topoli” opisał M. Kostomarow w pracy magisterskiej „O historycznym znaczeniu ruskiej poezji ludowej” (1843). Dziewczęta wybierały spośród siebie jedną przedstawicielkę, do rąk wzniesionych w górę przywiązywały kij, stroiły go w kwiaty, prowadziły i śpiewały: Stała topola na skraju czystego pola. Stój, topolinko, nie rozwijaj się, Bujnemu wiatrowi nie poddawaj się! W wezwaniu „nie rozwijać się” M. Kostomarow upatrywał mitologiczny motyw nieprzekształcania się dziewczyny w drzewo pod wpływem silnego wiatru i wiązał ten obraz z obrazem ludowej legendy o zamianie w topolę dziewczyny, która czekała i wypatrywała swojego miłego w stepie na mogile (kurhanie). Z czasem obraz-symbol „nie rozwijać się” nabrał znaczenia potocznego: nie poddawać się chłopcu, jeszcze nie wychodzić za mąż, bo nie pora, bo przecież dopiero co „uwito wianki i na wszystkie święta”. Inna pieśń przejrzyście wyjaśnia motyw małżeński: „Oj szumiała topolinka, jak się rozwijała; // Oj płakała dziewuszka, jak się wydawała”. Obraz ścinania topoli w pieśniach poświadcza miłość i wydanie dziewczyny za mąż: Cienka, wysoka topola;

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn