Strona · s. 11strona oryginału ↗
Dusza lśni pięknem
Слово Просвіти, №19 за 2014 рік
Wadim MYCYK, etnolog, zasłużony pracownik kultury Ukrainy
Niedzielą Talne zakwitło wyszywankami: i kwiecistymi, i gwiaździstymi, haftowanymi krzyżykiem i gładzią. Wszystkie one współbrzmią z wiosennym rozkwitem, z blaskiem słońca, z bujnym rozkwitem przyrody. Przez dziesięciolecia władza antyukraińska wyszywanych koszul otwarcie nie zakazywała, ale zawsze nimi pogardzała, uważając je za przebrzmiałe i niepotrzebne. Tak wychowywano uczniów. Starszych oskarżano o patriarchalność, a niektórych także o nacjonalizm. W takiej pogardzie coś dobrego nie mogło wzrastać i się rozwijać. Tak oddawano na pastwę zaniedbania tysiącletnią kulturę narodu, a duszę człowieka pozbawiano energetycznego zasilania z niebios, czyli Bożej łaski. Oto kilka przykładów. Nasze mamy uczyły się w szkole w latach 30. XX wieku. Dzieciom wtedy nakazywano, by w wyszywanych koszulach czy bluzkach do szkoły nie przychodziły. Dziewczynkom zrywano korale i na wszelkie sposoby zachęcano, by obcinały warkocze — ich dumę. Pracując jako dziennikarz w Talnem, poczułem potrzebę trzymania się ukraińskiego stylu: od 1969 roku zacząłem codziennie chodzić wyłącznie w wyszywanej koszuli, od 1970 roku nosić słomkowy kapelusz, a w 1971 roku zapuściłem wąsy. Tak też oskarżono mnie o burżuazyjny nacjonalizm. Co prawda uczniowie odbierali to inaczej. Kilka lat temu startowałem do rady obwodowej, a ówcześni uczniowie, dziś nauczyciele, mówili, że byłem dla nich wzorem prawdziwego Ukraińca. Prezydent W. Juszczenko lubił chodzić w wyszywance, a to udzielało się otoczeniu. Wyszywanki zaczęło wkładać coraz więcej ludzi. Lecz oto do władzy doszedł W. Janukowycz i wszystko znów wróciło do całkowitego ich ignorowania. Szefem obwodowej administracji państwowej na Czerkaszczyznę przysłał Tuluba. Ten „Bohater Ukrainy” na zimowe święta 2011 roku w obwodowym radiu lekceważąco oświadczył, że niektórzy mężczyźni zakładają wyszywanki i wystawiają się na pośmiewisko. Władza dała sygnał do odwrotu ludzkiej urodzie. Sztuka haftu nie upadła. U kobiet i dziewcząt to naturalny sposób okazywania swojej sprawności, kontynuowania tradycji ojców. Ta życiowa potrzeba zamknięta jest w wyszywanych koszulach i ręcznikach. Uduchowiają one człowieka, łączą go ze światem niebieskim, ze światem przodków. A ponadto wzory są tak rozmieszczone, że chronią człowieka. Na kołnierzu wyszyte są romby, trójjedyne drzewa życia, znaki słoneczne swargi. Maniżka każdej koszuli, a w damskich także poliki na rękawach, wyszywane są na wysokości piersi. Oświetlają one duszę człowieka pięknem, a słoneczkami, kwiatami-gwiazdami wiążą ją z
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
