Strona · s. 1strona oryginału ↗
OGÓLNOUKRAIŃSKI TYGODNIK KULTUROLOGICZNY 19 (915), 11—17 maja 2017 Duch, który duszę rwie do pracy NIEPAPIEROWY STATUS JĘZYKA
Слово Просвіти, №19 за 2017 рік
Członkowie Proświty i przedstawiciele społeczności Brusiłowa odsłaniają tablicę pamiątkową Iwana Ohijenki na budynku dawnej Wyższej Szkoły Początkowej
Nie po raz pierwszy zdarza mi się być w Brusiłowie na wręczeniu jednej z najbardziej prestiżowych nagród Ukrainy — imienia Iwana Ohijenki. Już od ponad 20 lat jest to nie tylko święto, lecz coś więcej — jaskrawy dowód nieśmiertelności pamięci narodowej, manifestacja ukraińskiej sprawy i wzlot twórczego ducha. Jednak w tym roku, w stulecie rewolucji ukraińskiej, uroczystości uhonorowania laureatów nagrody im. Ohijenki przeszły wszelkie oczekiwania. Podobnie jak kroki ku uwiecznieniu wszystkiego, co wiąże się z życiem i twórczością metropolity Iłariona (Iwana Ohijenki). W tym skomplikowanym i trudnym dla kraju czasie, gdy tak niełatwo jest przeżyć w dosłownym tego słowa znaczeniu przeciętnym Ukraińcom, na froncie wschodnim i na tyłach, Towarzystwo „Proświta” im. Tarasa Szewczenki, społeczność i lokalne władze Brusiłowa robią wszystko, co możliwe, aby duch ich wielkiego rodaka rozprzestrzeniał się po Ukrainie, umacniał nasze dusze, pobudzał do codziennej twórczej pracy. Tylko tak można przepędzić, rozwiać mrok niepamięci i otworzyć przestrzeń dla przyszłości.
Mykoła CYMBALUK Zdjęcie Witalija MICHALEWSKIEGO
Liczne uroczystości w Brusiłowie rozpoczęły się od położenia pierwszej cegły pod odradzaną cerkiew im. Ohijenki. Została ona, jak większość duchowych świętości naszego narodu, barbarzyńsko zniszczona przez władzę sowiecką. Jeszcze kilka lat temu jej odbudowa wydawała się mieszkańcom Brusiłowa niespełnionym marzeniem. I oto nadszedł dzień, w którym wiara powraca do zwątpiałych… Występując podczas tej ceremonii, przewodniczący Towarzystwa Iwana Ohijenki Serhij Bołtiweć wyraził nadzieję, że niedaleki jest czas, kiedy Brusiłów wraz ze swoimi miejscami pamięci związanymi z Ohijenką zostanie wpisany do tras turystycznych Ukrainy. Trudno się z nim nie zgodzić, gdyż na oczach, z roku na rok, zmienia się na lepsze oblicze tego dawnego sławnego miasteczka. Zakwitł pierwszym kwieciem posadzony w zeszłym roku sad ku czci Ohijenki. A w tym roku uczestnicy święta wraz z laureatami założyli skwer na miejscu dawnego cmentarza, gdzie pochowani byli rodzice metropolity Iłariona. Tutaj też zostanie wzniesiona niewielka kapliczka, gdzie każdy będzie mógł pomodlić się za dusze swoich przodków. A w centrum osady, dzięki lokalnym krajoznawcom, odnaleziono budynek, w którym z inicjatywy i przy wsparciu I. Ohijenki otwarto i przez trzy lata prowadziło działalność Wyższe Szkoła Początkowa. Na tablicy pamiątkowej, którą odsłaniał przewodniczący Towarzystwa „Proświta” Pawło Mowczan, wyryto słowa Ohijenki: „Całe społeczeństwo musi pamiętać, że tylko szkoła ojczysta wychowuje silne jednostki i moralnie mocne charaktery”. Potwierdzeniem tego stali się sami tegoroczni laureaci i ich zasługi na niwie edukacji, nauki, sztuki, działalności społecznej. W Domu Kultury, gdzie odbywała się ceremonia wręczenia nagród, Pawło Mowczan zaznaczył: — Za każdym razem, gdy przychodzę tutaj, pojawia się u mnie wiele skojarzeń. Były czasy, kiedy zaniedbana pamięć ludzka utraciła nawet miejsce przebywania Jezusa Chrystusa na ziemi. Wiecie, że matka wielkiego cesarza Imperium Rzymskiego Konstantyna pojechała do Ziemi Świętej i odnalazła w zaniedbanym miejscu życiodajny krzyż, na którym został ukrzyżowany Chrystus. Tak zaczęło się odrodzenie najświętszych ze świętych miejsc na ziemi, gdzie objawił się syn Boży. Oto tak od tego małego kroku zaczęło się formowanie wielkiej mapy Ziemi Świętej. Dzisiaj każdy, kto bywa na niej, stara się nie pominąć żadnego miejsca związanego z jego imieniem i jego uczniami. Nie przypadkiem o tym wspomniałem, bo my dzisiaj odbyliśmy szereg ważnych wydarzeń. Musimy uświadomić sobie, że jesteśmy na swojej ziemi, która dla każdego z nas jest świętością nad świętościami. Dzisiaj, kiedy wracamy do naszej przeszłości, pijemy z czystych źródeł pamięci naszego rodu, głębinowej, ohijenkowskiej, tutaj, na Brusiłowszczyźnie, którą my jeszcze tylko sami poznajemy, odradzamy się jako przedstawiciele wielkiego narodu. Jeszcze nie mamy tej mapy turystycznej, o której marzy Serhij Bołtiweć, ale ona już jest w naszych duszach i sercach. Zaczynała się od pierwszych tomów zbioru dzieł Iwana Ohijenki, którymi już od wielu lat opiekuje się profesor Mykoła Tymoszyk.
Kiedy obraduje nasz Komitet im. Ohijenki, stajemy przed niewiarygodnie wielkim wyborem — cała Ukraina zgłasza swoich najlepszych przedstawicieli do zdobycia tej nagrody w różnych kategoriach. Jeszcze wczoraj, wydawałoby się, było to nie do pomyślenia. A dzisiejsi laureaci świadczą o ich wysokim poziomie twórczym. Począwszy od Mykoły Burawskiego, którego bezgranicznie kocham za jego pełną poświęcenia pracę, który stworzył, odtworzył, zrestaurował ukraiński śpiew, ukraińskie teksty, ojczysty melos. Obecnie walczy on nie tylko z głuchotą, on walczy z agresywną dysharmonią narodowego życia duchowego. Hałyna Daciuk, znana dziennikarka, pisarka, działaczka społeczna poświęciła swoje życie badaniu ruchu dysydenckiego, kobiecego… Jej wysiłkami zostały zrestaurowane już zapomniane imiona i czyny, które wznoszą się na poziom wysokich czynników narodowych. Książki „Anioły niebieskiego zastępu”, „Droga krzyżowa”, która poświęcona jest Sofii Rusowej, i wszystkie jej autorskie programy radiowe o problemach kultury — to wszystko jest wzmocnieniem imienia i ideologii Iwana Ohijenki.
Zakończenie na str. 8, 9
NAPAD NA „UKRAIŃSKĄ ENCYKLOPEDIĘ”
IDEAŁ WACŁAWA LIPIŃSKIEGO
10-11
LOSY UKRAIŃSKIEGO WSCHODU
BOŻY DAR ARTYSTY
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
