Strona · s. 3strona oryginału ↗
Wyzwolenie Donbasu: 100 lat temu
Слово Просвіти, №19 за 2018 рік
Heorhij ŁUKIANCZUK Zdjęcia autora Unikalne kadry, w tym cudem zachowana fotografia pułku kozackiego Korpusu Zaporoskiego armii Ukraińskiej Republiki Ludowej, który pod ukraińskimi sztandarami w kwietniu 1918 roku maszeruje przez Bachmut, oraz mało znane szerokiemu ogółowi fakty historyczne stały się podstawą filmu wideo „100 lat wyzwolenia Donbasu od rosyjsko-bolszewickich najeźdźców”, który w Ukrinformie zaprezentowało Ministerstwo Polityki Informacyjnej. Autorzy filmu i jego reżyser Taras Pidhirniak w cztery minuty i 20 sekund (tyle właśnie trwają cudem zachowane kadry dokumentalne filmu) opowiadają widzowi o pierwszym doświadczeniu deokupacji zajętego przez Moskwę Donbasu. Przypominają, że pod koniec 1917 roku rosyjsko-bolszewickie wojska ruszyły na wojnę przeciwko Ukraińskiej Republice Ludowej. Mieszkańcy ukraińskiego Donbasu, tak jak dzisiaj, jedni z pierwszych przyjęli na siebie uderzenia. W ciągu marca-kwietnia 1918 roku od rosyjskich wojsk wyzwolono Ukrainę Lewobrzeżną, w szczególności Hrebinkę, Łubnie, Myrhorod, Połtawę, Kostiantynohrad, Lubotyn, Charków, Melitopol, w kwietniu grupa wojsk Petra Bołboczana i Wołodymyra Sikewycza wyzwalają Krym i Donbas. Na początku kwietnia pułkownik Sikewycz stanął na czele Słowiańskiej grupy oddzielnej Dywizji Zaporoskiej armii URL, do której weszły trzy pułki piechoty, pułk artylerii i inżynieryjny. Nawiasem mówiąc, w jej składzie walczyło wielu ochotników, w tym pochodzących ze wschodnich obwodów, a także słynny później poeta Wołodymyr Sosiura, rodem z Debalcewego, i jeszcze bardziej słynny przyszły reżyser filmowy światowej skali Ołeksandr Dowżenko. Głównym celem dywizji stała się deokupacja Donbasu. W tamte odległe dni, 16 kwietnia, dowódca bolszewickich wojsk Stalin wydał rozkaz: „Bronić się do ostatniego żołnierza. Wartości bankowe, pocztowe, mienie drukarni, aparaturę centralnych stacji telefonicznych, węgiel, rtęć i wiele innych — wszystko to wywieźć w kierunku Debalcewe-Rostów, Ługańsk-Woroneż”. Czyż ta grabieżcza taktyka nie przypomina czytelnikom „działań” „dzielnych” rosyjskich żołnierzy dzisiaj na okupowanych terenach Donbasu?! Krótki film dokumentalny opowiada, jak bliski przyjaciel Stalina bolszewik Fedir Serhiejew (Artiom) oraz jego zwolennicy na wschodzie Ukrainy organizują ówczesny prototyp współczesnych „DRL”-„ŁRL” — quasi-państwo — Doniecko-Krzyworoską Republikę Radziecką. Takie same radzieckie „republiki” bolszewicy tworzą w Odessie i na Krymie. Okupanci, tak jak teraz, tak i wtedy, zasłaniali się wolą miejscowej ludności, opowiadając o „wewnętrznym konflikcie obywatelskim”. I wszystko zagrabione, tak jak teraz, wywozili do Rosji. Kiedy armia URL ruszyła do ofensywy, miała dość znaczne poparcie miejscowej ludności. W Słowiańsku ukraińskich hajdamaków i sojusznicze wojska niemieckie witano chlebem i solą, księża wyszli z chorągwiami, a na placu przed soborem odbyło się uroczyste nabożeństwo i defilada wojskowa. Z kwiatami i ukraińskimi flagami witano wyzwolicieli także w Kramatorsku. Na jednym ze sztandarów napisano: „Niech ten sztandar będzie błogosławieństwem robotników w walce o niepodległą soborną Ukrainę. Jesteśmy z wami!”. W mieście cały ludny plac śpiewał „Szcze ne wmerła Ukrajina”. Decydującą w ówczesnym wyzwoleniu Donbasu stała się bitwa o Gorłówkę. Dobę żołnierze URL prowadzili zacięty bój z wrogiem i 25 kwietnia opanowali stację Mykytiwkę oraz Gorłówkę. 30 kwietnia zaporożcy dotarli do granicy z Donem i zaprzestali pościgu za bolszewikami. Do samego końca 1918 roku Donbas pozostawał w składzie państwa ukraińskiego. Na prezentacji pierwsza zastępczyni ministra polityki informacyjnej Emine Dżaparowa zaznaczyła, że Ukraina zawsze była obecna w Donbasie i tam zawsze mieszkali Ukraińcy. Doradca ministra polityki informacyjnej Dmytro Tkaczenko dodał, że wideo „100 lat wyzwolenia Donbasu od rosyjsko-bolszewickich najeźdźców” jest drugim w ramach kampanii medialnej „Kronika ukraińskiego Donbasu”, zainicjowanej przez Ministerstwo Polityki Informacyjnej. Reżyser filmu, kierownik studia produkcyjnego „VyDyvo” Dmytro Tkaczenko oraz pierwsza zastępczyni ministra polityki informacyjnej Emine Dżaparowa opowiadają historię powstania filmu
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
