Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 2strona oryginału ↗

Nostalgia za ZSRR i rosyjskimi czołgami? Przewodnicząca miasta Nowogród Siewierski odmówiła usunięcia komunistycznej symboliki z przestrzeni publicznej

Слово Просвіти, №19 за 2021 рік

Serhij BUTKO, przedstawiciel Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej w obwodzie czernihowskim. Niestety, sławny i starożytny Nowogród Siewierski w obwodzie czernihowskim w ciągu ostatnich kilku lat zaczął kojarzyć się przede wszystkim z komunistyczną symboliką – mozaikowymi wizerunkami przywódców zbrodniczego komunistycznego reżimu totalitarnego, Lenina i Stalina, na wieży ciśnień w centrum miasta. Co było? Od 2018 roku miejscowa policja i prokuratura, na wniosek Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej, wszczęły postępowanie karne w sprawie propagowania symboliki komunistycznego reżimu totalitarnego. Trudno racjonalnie wyjaśnić fakt, że śledztwo przeciągnęło się aż do tragicznej śmierci mera Nowogrodu Siewierskiego, Ołeha Bondarenki, 29 października 2020 roku z powodu COVID-19 i zostało umorzone z powodu jego śmierci. Od razu jasno wyjaśnijmy stanowisko Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej: apel do organów ścigania był motywowany kategoryczną niechęcią miejscowych władz do wypełniania wymogów ustawy Ukrainy „O potępieniu komunistycznego i narodowosocjalistycznego (nazistowskiego) reżimów totalitarnych na Ukrainie oraz zakazie propagowania ich symboliki”. Był to wymuszony krok dla realizacji norm ustawowych polityki państwowej pamięci narodowej, ochrony milionów ofiar komunistycznego reżimu totalitarnego. Co teraz? Na początku 2021 roku, po wybraniu na przewodniczącą miasta Nowogród Siewierski Ludmyły Tkaczenko, zwróciły się do niej niezwłocznie UIPN oraz Czernihowska Obwodowa Administracja Państwowa z pismami, w których przypominały: „Proponujemy Radzie Miejskiej Nowogrodu Siewierskiego przeprowadzenie przewidzianego w części szóstej artykułu 7 ustawy demontażu (usunięcia z przestrzeni publicznej) umieszczonych na wieży ciśnień w m. Nowogród Siewierski mozaikowych wizerunków Wołodymyra Lenina i Josyfa Stalina”. W odpowiedzi – pismo odmowne z podpisem mer miasta. Przypomnijmy, że w pismach UIPN i OAP, powołując się na normy ustawy dotyczące definicji symboliki komunistycznej, pisano: „Zgodnie z podpunktami „g”, „d” punktu 4 części pierwszej artykułu 1 wskazanej ustawy, symbolika komunistycznego reżimu totalitarnego – symbolika obejmująca, w tym, wizerunki, pomniki, znaki pamięci, napisy poświęcone osobom, które zajmowały kierownicze stanowiska w partii komunistycznej”. W odpowiedzi mer miasta czytamy: „Wskazane przez Państwa mozaikowe wizerunki W. Lenina i J. Stalina nie są ani pomnikami, ani znakami pamięci”. Innymi słowy, Rada Miejska Nowogrodu Siewierskiego w tekście ustawy „nie widzi” terminu „wizerunek” i na tej celowej podstawie twierdzi, że „prawny mechanizm ich demontażu, w tym przez organy samorządu lokalnego, nie jest przewidziany żadnym aktem prawnym”. A ponadto w tym dokumencie mer Nowogrodu Siewierskiego wskazuje na zbiorową odmowę większości deputowanych do wypełnienia wymogów wspomnianej ustawy Ukrainy: „Ponadto kwestia demontażu mozaikowych wizerunków W. Lenina i J. Stalina, które znajdują się na wieży ciśnień na Placu Bazarowym w mieście Nowogród Siewierski, została wniesiona pod obrady siódmej nadzwyczajnej sesji VIII kadencji, jednak wskazana decyzja nie została podjęta, ponieważ nie uzyskała wystarczającej liczby głosów deputowanych”. Ot tak. Dlaczego ta kwestia była rozstrzygana na sesji rady miejskiej, a nie przez komitet wykonawczy rady miejskiej lub osobiście przez przewodniczącą komitetu wykonawczego, czyli Ludmyłę Tkaczenko? Ustalono, że mozaikowe wizerunki W. Lenina i J. Stalina na wieży ciśnień NIE są zarejestrowanymi zabytkami o znaczeniu lokalnym lub narodowym. O tym po sprawdzeniu wszystkich rejestrów zabytków i innych dokumentów jednoznacznie oświadczył Departament Kultury i Turystyki, Narodowości i Religii obwodowej administracji państwowej. Innymi słowy, dla państwa one NIE istnieją. To właśnie stało się przyczyną tego, dlaczego w 2015 roku te wizerunki nie trafiły na listy dekomunizacyjne, zwrócono na nie uwagę później, po sygnałach od społeczeństwa. Jeszcze ciekawiej, że NIE znajdują się one w bilansie Rady Miejskiej Nowogrodu Siewierskiego, NIE są mieniem komunalnym. Zatem decyzje sesji rady, zgodnie z wymogami prawa, nie są potrzebne. Bez biurokratycznej zwłoki ich los powinien rozstrzygnąć komitet wykonawczy Rady Miejskiej Nowogrodu Siewierskiego w trybie roboczym. Test na ukraiński patriotyzm. Do tekstu tej publikacji dodaliśmy, oprócz zdjęć z komunistyczną symboliką w Nowogrodzie Siewierskim, także zdjęcie zrobione przez rosyjskich żołnierzy na Ukrainie na froncie wojny rosyjsko-ukraińskiej. Przedstawiono na nim czołg z napisem „Za Stalina!!!” 200. Samodzielnej Brygady Strzelców Zmotoryzowanych Pieczengskiej Orderu Kutuzowa Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej w składzie wojsk brzegowych Floty Północnej. Jej pododdziały walczyły przeciwko Siłom Zbrojnym Ukrainy w 2014 roku na Ługańszczyźnie, a w 2015 roku – w walkach o Debalcewe. Ogólnie w wojskach rosyjskiego agresora, jak właściwie w całej Federacji Rosyjskiej, istniał i istnieje kult czczenia Stalina jako symbolu agresji, zaborczej, imperialistycznej polityki. To jeszcze jedno z wielu przypomnień, że mozaikowe wizerunki na wieży ciśnień w Nowogrodzie Siewierskim są nie tylko komunistyczną symboliką byłego zbrodniczego reżimu totalitarnego, ale także symboliką współczesnego rosyjskiego agresora, z którym Obrońcy Ukrainy walczą już ósmy rok… W ten sposób odmowa usunięcia z przestrzeni publicznej wizerunków komunistycznych wodzów jest testem na ukraiński patriotyzm i oddanie własnemu państwu ukraińskiemu. Komentarz Petra ANTONENKI, redaktora naczelnego czernihowskich gazet „Swit-info” i „Struna”: Zatem przewodnicząca odmówiła. A kim właściwie jest mer miasta? Carem, imperatorem, nowogrodzko-siewierskim księciem odtworzonego po tysiącu lat księstwa? I dlaczego tylko do niej są pretensje? Przecież istnieje MIEJSCOWA WŁADZA. A to przede wszystkim Rada Miejska Nowogrodu Siewierskiego. I mimo wszystko, nie pomijajmy roli mer miasta Ludmyły Mykołajiwny Tkaczenko. Wnosi ona tę czy inną kwestię pod obrady komitetu wykonawczego lub rady, składa sprawozdania, zapewnia wykonanie ustaw. A tutaj, gdy mowa o wizerunkach Lenina i Stalina, mer „nie dostrzegła” w ustawie normy, że komunistyczną symboliką są także jej wizerunki, a nie tylko pomniki. Zaćmiło mer L. Tkaczenko, która ma wystarczający staż pracy w organach państwowych, w tym w radzie miejskiej. Obecnie – o Radzie Miejskiej Nowogrodu Siewierskiego jako jednostce administracyjno-terytorialnej. W procesie decentralizacji na Ukrainie w sierpniu 2018 roku stała się ona zjednoczoną wspólnotą terytorialną, dołączając rejon nowogrodzko-siewierski, wcześniej odrębny. W ubiegłym roku, przy łączeniu rejonów na Ukrainie, kiedy w obwodzie z 22 stało się ich 5, uformował się także powiększony rejon nowogrodzko-siewierski, do którego włączyło się kilka sąsiednich. Ale tam są swoje ZWT, a wspólnoty od ubiegłego roku nazywane są już nie zjednoczonymi, a po prostu wspólnotami, według nazw ich centrów – miejska, osiedlowa, wiejska. Zatem Rada Miejska Nowogrodu Siewierskiego – to właśnie miasto, gdzie jest 14,2 tysiąca mieszkańców, a także były rejon. W październiku 2020 roku, podczas kolejnych wyborów samorządowych na Ukrainie, wybrano również Radę Miejską Nowogrodu Siewierskiego. Na stanowisko mera wybrano ponownie Ołeha Bondarenkę. Nie zdążył on jednak objąć urzędu, gdyż zmarł. W wyborach uzupełniających na przewodniczącą wybrano Ludmyłę Tkaczenko, która, nawiasem mówiąc, w październiku została wybrana na jedną z 26 radnych miejskich. Szczegóły: 5 osób wybrano w okręgach terytorialnych, 21 – w jednolitym okręgu wielomandatowym, z list partii politycznych. Ale jakich dokładnie partii? Jak wygląda polityka Nowogrodczyzny, oficjalnie utrwalona jesienią wyborami 2020 roku? W oczy rzuca się przeważająca bezpartyjność korpusu radnych. Żaden z 5 radnych wybranych w okręgach nie jest członkiem jakiejkolwiek partii. Spośród 21 radnych wybranych w jednolitym okręgu wielomandatowym, tylko 5 jest partyjnych: „Batkiwszczyna” – 2 radnych, po jednym – „Nasz Kraj”, Partia Radykalna Ołeha Laszki, OPZZ (Platforma Opozycyjna – Za Życie). Jest to świadectwo tego, jak bardzo zdyskredytowane są u nas partie, przy obecnym partyjnym cyrku na Ukrainie z jego ponad 350 partyjkami. Ale mimo wszystko prawo wymaga, aby zarówno w okręgach, jak i w okręgu jednolitym kandydatów wystawiały partie polityczne. Zobaczmy więc, kto wystawił tych, którzy zostali radnymi. Nie ma tu ani jednego radnego z niegdyś sławnych sił narodowo-demokratycznych. Nawet z tak stosunkowo znanych jak „Swoboda” czy Ludowy Ruch – obie partie znajdują się obecnie na marginesie polityki. Nie widać wśród radnych również członków poprzednich partii władzy. Ani „Naszej Ukrainy”, popularnej za czasów Juszczenki, ani partii „Europejska Solidarność” Poroszenki. Reprezentowani są „regionalni”, obecnie przebrani w OPZZ. Liderem jest „Nasz Kraj” – 6 radnych. Drugie miejsce – „Ridnyj Dim” (Rodzinny Dom), 5 radnych: partia mera Czernihowa Atroszenki, która nie tylko pewnie zwyciężyła w Czernihowie, ale także stworzyła struktury i z powodzeniem wystartowała w wyborach w obwodzie. Z tej partii wybrano również mer miasta. Po 4 radnych mają „Sługa Narodu” i „Za Majbutnie” (Za Przyszłość), 3 – OPZZ, po 2 – „Batkiwszczyna” i Partia Radykalna Laszki. Wszystkie te partie oczywiście deklarują patriotyzm i państwowość. Nawet wczorajsi „regionalni” – OPZZ – nigdzie nie występują za odbudową Związku Radzieckiego i za rosyjskimi czołgami na Ukrainie. Dlatego pytanie do organizacji obwodowych tych partii, których radni „nie zauważają” symboliki totalitarnego reżimu komunistycznego w centrum starożytnego ukraińskiego miasta: wy jesteście jakiego państwa?! Jeśli chodzi o ocenę prawną sytuacji, to dziwi nie tylko to, że organy ścigania od 2018 aż do 2020 roku zwlekały ze śledztwem, ale także to, że zostało ono umorzone z powodu śmierci poprzedniego mera. Czyżby sprawa była otwarta konkretnie przeciwko niemu, a nie z powodu naruszenia prawa? …Od Nowogrodu Siewierskiego do granicy z Rosją jest kilkadziesiąt kilometrów. A granica samej hromady jest granicą państwową Ukrainy z państwem-agresorem Rosją. To właśnie Federacja Rosyjska po rozpadzie Związku Radzieckiego oficjalnie uznała się i ogłosiła następcą prawnym ZSRR. I „zgodnie z sukcesją” kontynuuje zaborczą politykę Związku. Nowogród Siewierski stał się niemal ostatnim miastem Ukrainy, w którym dopiero niedawno zdemontowano pomnik Lenina. Ktoś bardzo boi się Ustawy o dekomunizacji. Smutne „rekordy”. Głos należy do wyborców, obywateli, Ukraińców na tym północnym forpoczcie państwa ukraińskiego.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn