Strona · s. 4strona oryginału ↗
PISARZE I KRONIKARZE ŻYCIA NARODOWEGO
Слово Просвіти, №20 за 2007 рік
szli nam naprzeciw na pewną odległość od bramy, jak już opowiadano. Bywało, gdy zbliżały się chorągwie i krzyże, nasz władyka patriarcha z czci dla nich wysiadał z karety, według swego stałego zwyczaju, i w płaszczu szedł dalej pieszo, aż wchodziliśmy do świątyni, skąd również pieszo docierano do przygotowanego dla nas mieszkania; tam, przy bramie, wznoszono krzyż na palu. Wiedz, czytelniku: w ziemi kozackiej nie ma wina, zamiast niego pija się odwar z jęczmienia, bardzo przyjemny w smaku. Piliśmy go zamiast wina, bo cóż było robić? Ten jęczmienny odwar jest zaś bardzo pomocny dla żołądka, orzeźwia, zwłaszcza w porze letniej. Co do miodu pitnego, który tu także warzą, to działa on odurzająco. A z żyta, podobnego do pszenicy, pędzą wódkę; żyta u Kozaków jest dostatek i jest ono tańsze. Minąwszy bramę, wstępujesz na szeroki plac, i oto przed tobą wznosi się przepyszny pałac, jakby wyciosany z olbrzymiego, potężnego drzewa, którego nie bierze ogień. W rzeczywistości zbudowano go z mocnych i ognioodpornych dębowych belek, ociosanych i gładko oheblowanych, dopasowanych tak ściśle, że nie widać najmniejszej szpary, dlatego też wydaje się, że ściany w górę i wszerz wykonano z jednego kawałka drewna; a każda taka belka ma długość ponad pół setki łokci i grubość czterech łokci. Każdą ze ścian tego ogromnego pałacu złożono z czterech takich belek, równolegle do ziemi, od fundamentów aż do dachu. W pałacu łatwo się zgubić, tyle tu różnorodnych komnat, jedna nad drugą, piętrami. Co zaś do cerkwi, to pod względem wspaniałości należy ona do najdoskonalszych świątyń. Jej podstawa ma kształt krzyża, obydwa ramiona są wgłębione. Ołtarz jest pięknie zdobiony, wielki. Tam, gdzie znajduje się katedra (miejsce na wzniesieniu), kopułę podtrzymują cztery potężne filary; wyrzeźbione z drewna, pozłacane, wyglądają, jakby były wykute z czystego złota. O, jaki to błogosławiony naród! I jaki błogosławiony to kraj! Wielką jego zaletą jest to, że nie ma tu ani jednego cudzoziemca innej wiary, lecz wyłącznie prawosławni, wierni i pobożni. Jaka gorliwość, właściwa świętej duszy i czystej wierze, prawdziwie prawosławnej! Błogosławione nasze oczy za to, co widziały, błogosławione nasze uszy za to, co słyszały, błogosławione nasze serca za radość i zachwyt, których doznaliśmy w kraju Kozaków! Uwolniwszy się od pańskiej niewoli, Kozacy żyją teraz w radości, wesołości, na wolności; zbudowali soborowe cerkwie, ozdobili je godnymi i bożymi ikonostasami i obrazami, chorągwiami i krzyżami. Jak zauważyliśmy, cerkwie kozackie są jedna od drugiej piękniejsze, wspanialsze, nawet we wsiach. Ludzie zaczęli otwarcie wyznawać swoją wiarę, jeszcze gorliwiej, z większą ochotą oddają się nauce, czytaniu i melodyjnym śpiewom cerkiewnym. Wstawszy rano w poniedziałek, 19 czerwca, przebyliśmy dwie mile i przyjechaliśmy do innego wielkiego miasta, leżącego między górami, z umocnieniami i twierdzą wzniesioną na jednej z gór, nad urwiskiem, z wielkim stawem w dolinie; na jego grobli stoją cztery młyny z dziwnymi urządzeniami napędowymi i wąwozami, ze stromymi drogami, z domami wpisanymi w krajobraz, z duchem hajdamackiej swobody, nieskrępowanym rozmachem. „Od chwili, gdy postawiliśmy stopę na ziemi Kozaków, aż do wyjazdu z niej, według ich zwyczaju bezpłatnie korzystaliśmy z karuc (wołoska nazwa wozu — M. R.) i koni do przewożenia naszych ciężarów z miasta do miasta, gdyż nasze konie wyczerpały się na tej długiej drodze. Wieczorem wjechaliśmy do wielkiego miasta, również obwarowanego, z wodami i sadami, bo ten błogosławiony kraj podobny jest do granatu, pociągającego z zewnątrz i pożywnego wewnątrz. Nazwa miasta to Lisianka. Miasto ma cztery cerkwie. W cerkwi wielkiego Trójcjkiego monastyru widzieliśmy ikonę Władczyni w postaci oblubienicy w wianku. Na całej zaś drodze tutaj widzieliśmy jej wizerunki w postaci cnotliwej, dziewiczej panny z rumieńcem na licu. A ponadto w tej cerkwi świecznik wykonano z jeleniego poroża, podobnego do tego, w którym Chrystus objawił się Eustachemu i rozmawiał z nim. Z tego miasta wysłaliśmy do bożym strzeżonego hetmana Zynowija Chmielnickiego list, którym, zgodnie ze zwyczajem, zawiadamialiśmy go o swoim przyjeździe, gdyż stał on z wojskiem cztery wielkie mile od Lisianki. Ruszywszy dalej, przejechaliśmy jeszcze dwie wielkie mile przestronnym lasem, doliną między dwiema górami, drogą wąską i grząską. Po prawej i lewej ręce widać było zadbane siedziby, chaty, około trzystu. Dolinę przegrodzono groblami i powstało
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
