Strona · s. 5strona oryginału ↗
JAKIE ROCZNICE OBCHODZIMY?
Слово Просвіти, №20 за 2007 рік
Borys MANŻELA, kozak z dziada pradziada
Na Sumszczyźnie ostatni okres był przepełniony wydarzeniami z historii Ukraińskiego Kozactwa, związanymi z dawną stolicą hetmańską Hłuchowem. Tutaj 3 marca 1669 roku wybrano hetmanem Lewobrzeżnej Ukrainy Dem'jana Mnohohriszniego. 4 marca 1750 roku także tutaj wybrano ostatniego hetmana Ukrainy Kyryła Rozumowskiego. Temat kozactwa, moim zdaniem, jest obecnie bardzo aktualny właśnie dlatego, że zpolityzowany naród już nie wierzy deputowanym i różnorodnym partiom. Wciąż tli się jakaś nadzieja na Cerkiew i Ukraińskie Kozactwo, bo lepszego czynnika do wychowania młodego pokolenia naszego państwa trudno szukać. Ale najpierw o jubileuszowych datach. Po pierwsze, jeśli już obchodzić 300-lecie Hłuchowa jako stolicy hetmańskiej, przypadającą na przysięgę carskiego pomocnika, pułkownika starodubowskiego Iwana Skoropadskiego, złożoną w sławnym Hłuchowie-grodzie 6 listopada 1708 roku rosyjskiemu samodzierżcy Piotrowi I (przy wciąż urzędującym hetmanie Ukrainy Iwanie Mazepie, bo, widzicie, zawarł on układ z Karolem XII), a w tym samym Hłuchowie równocześnie Mazepę oddano pod anatemę — to rodzi uzasadnione pytanie: co my będziemy świętować? Szykany caratu rosyjskiego wobec Ukrainy, która śmiała wyjść spod opieki Rosji, oraz początek anatemy nad Mazepą, która przeciągnęła się na 300 lat. Po drugie. Co zrobimy z takim faktem historycznym, że na początku marca 1669 roku w tym samym Hłuchowie zebrała się rada kozacka, aby wybrać hetmanem Dem'jana Mnohohriszniego. Wychodzi więc, że skracamy naszą historię, pomniejszając jej wiek (zwłaszcza wiek stolicy hetmańskiej). Dlatego warto byłoby już obchodzić nie 300-lecie, lecz 340-lecie hetmańskiego Hłuchowa. Czy nie wykonujemy ślepo zamówienia Dumy Państwowej Federacji Rosyjskiej, która już rozpoczęła głośną kampanię pompatycznego obchodzenia 300-lecia zwycięstwa wojsk Piotra I pod Połtawą nad Szwedami i „mazepincami”? Albo może będziemy świętować 300-lecie zniszczenia przez Mienszykowa 21 tysięcy mieszkańców Baturyna wraz z krwawą rozprawą nad prawie tysiącem ukraińskiej starszyzny-mazepinców, której 26 listopada 1708 roku dokonał osobiście car-satrapa Piotr I w naszym Lebedinie? Bo już się zaczęło (a może i nie kończyło) otwarte napiętnowanie ze strony szowinistów wszelkich maści naszej historii i hetmana Iwana Mazepy. Hej, patrioci, gdzie jesteście? Oczywiście, można i trzeba uczyć się na własnych błędach i porażkach, dlatego już teraz należy prowadzić na szczeblu państwowym kontrpropagandę wobec tej samej szowinistycznej propagandy. Tak możemy odsłonić przyczyny, które doprowadziły do niepowodzenia państwowych zamiarów hetmana Iwana Mazepy. A te przyczyny znamy: to podłe donosy Koczubeja i Iskry, które złożyli na piśmie carskiemu rządowi. To także odmowa pułkownika Iwana Skoropadskiego i sumskiego otamana Kondratenki (już zrusyfikowanego Kondratiewa), by przystać do Mazepy i wystąpić wspólnie w obronie Ukrainy. Warto uważnie przeczytać wszystkie te 33 artykuły donosu zdrajców-janczarów (M. Kostomarow „Hetman Iwan Mazepa”, s. 227—247, Kijów 1993 r.; Военно-исторический журнал; nr 2 — 1991 r., s. 62). Godne uwagi jest też opracowanie miejscowego regionalisty Mykoły Karpenki „Hetman Iwan Mazepa jako budowniczy Państwa Ukraińskiego”. Co do innych przedsięwzięć — to także 375. rocznica urodzin i 300-lecie pamięci I. Mazepy, 350 lat pamięci Bohdana Chmielnickiego, 350 lat od chwalebnej bitwy pod Konotopem Iwana Wyhowskiego, 350 lat od założenia Słobodzkiego Pułku Sumskiego, uczczenie hetmańskiego Hłuchowa i inne. Trzeba godnie uczcić pamięć poległych pod Baturynem i zamęczonych w
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
