Strona · s. 15strona oryginału ↗
PIĘTNAŚCIE LAT „ART-WELESU”
Слово Просвіти, №20 за 2007 рік
Czym jest „Art-Weles”? To pytanie może wydawać się dziwne dla tych, którzy choćby czasami interesują się współczesną i tradycyjną kulturą muzyczną Ukrainy. Przecież najbardziej znaczące wydarzenia muzyczne w stolicy (a są to wielkie festiwale, imprezy, koncerty zbiorowe i prezentacje) organizuje i prowadzi Agencja Artystyczna „Art-Weles”. Kilka lat temu „Art-Weles” zaczął wydawać płyty. Oprócz festiwalowych składanek CD, jest to swoisty projekt multimedialny „Moja Ukraina. Barwy”, poświęcony tradycyjnej kulturze. Płyty te otrzymały wysoką ocenę nie tylko w kraju, ale i na międzynarodowych targach fonograficznych. W rzeczywistości „Art-Weles” to niewielka grupa młodych ludzi, twórczych, ambitnych i mobilnych. Dyrektor kreatywny agencji artystycznej „Art-Weles” Taras GRYMALUK jest gościem naszej redakcji.
Oleksandr JASENCZUK
Niedawno w szkole ogólnokształcącej nr 13 w Czernihowie zdarzył się cud. Ruch społeczny „Nie bądź obojętny” bezpłatnie przekazał szkołom miasta komplety współczesnych ukraińskich książek, przy czym takich, że niektórym z dziennikarzy zachciało się wrócić do dzieciństwa i znów zostać uczniem. Komuż nie chce się otworzyć stron „Tarasa Bulby” Gogola w ukraińskim przekładzie czy delektować się „Toreadorami z Wasiukiwki” Wsewołoda Nestajki w autorskiej redakcji, albo zesztywnieć z przerażenia, czytając „Drakulę” Stokera, i w ogóle zanurzyć się w książkowy świat, podarowany przez „nieobojętnych” czernihowskim uczniom. A jak miło widzieć szczęśliwe oczy dyrektorów szkół, którzy osobiście przyjeżdżali po podarowane książki! „Biblioteki szkolne otrzymują taką odrobinę nowych ukraińskich książek artystycznych, że aż strach! Jesteśmy wam tak wdzięczni” – mówili pracownicy bibliotek. Czymże jest ten ruch społeczny „Nie bądź obojętny!”? To zrzeszenie ludzi, którego celem jest wspieranie odrodzenia ukraińskiej świadomości obywatelskiej i narodowej. Pod hasłem „Nie dla Małorosji! Uczyńmy kraj Ukrainą!” ruch w ciągu 1,5 roku przeprowadził 16 akcji muzyczno-interaktywnych w miastach Centralnej Ukrainy. Stopniowo do formatu rozrywkowego dodano komponent humanistyczny. Biblioteki szkolne otrzymują od „nieobojętnych” współczesne wydania w języku ukraińskim oraz naukowy digest „Lekcja ukraińskiego”. Dla 11 kolonii karnych prenumerowany jest młodzieżowy magazyn „Odnokłasnyk”. W ostatnim czasie ruch rozpoczął akcję „Zrób prezent Ukrainie na Nowy Rok! Od 2007 roku przejdź na ukraiński!”. W wydaniu o tym samym tytule zebrano praktyczne porady dla młodych zrusyfikowanych Ukraińców, jak przejść na ukraiński lub stać się jego aktywnym sympatykiem. Największymi aktywistami ruchu są ukraińscy muzycy: zespoły „Tartak”, „Motor’rolla”, „Ot Winta”, „FlayZzZa”, Nina Matwijenko, Wołodymyr Kuszpet, Serhij Zachareć, „Hajdamaky”, „Mandry”, „Hulaj-Horod”, a w Czernihowie dołączyli do nich
Oleksandr JEWTUSZENKO
— Państwa agencja skończyła już piętnaście lat. Z jakimi myślami i uczuciami świętują Państwo swój jubileusz? — Nie mamy zwyczaju śledzić dat. Szczerze powiem: dopiero co zrozumiałem, że mamy 15 lat… Przypominam sobie „Czerwoną Rutę” w Zaporożu. To był 1991 rok. Tam zebrali się nieobojętni ludzie, którzy chcieli zrobić coś pożytecznego dla ukraińskiej muzyki, kultury. Doświadczenia nie było, nikt nie wiedział, czym jest prywatny biznes i jak to wszystko się robi. Ale wszyscy wtedy przebywaliśmy w atmosferze ogólnego narodowo-patriotycznego uniesienia, organizowaliśmy koncerty, jakieś akcje. Współpracowaliśmy z Centrum Inicjatyw Kulturalnych Ministerstwa Kultury. Przyszły oficjalne zamówienia na przeprowadzenie różnych wydarzeń, imprez. Jednak od początku postanowiliśmy, że będziemy wkładać zarobione środki we własne projekty muzyczne, interesujące dla nas. Tej zasady trzymamy się do dziś. W ten sposób w połowie lat 90. założyliśmy festiwal „Rock-egzystencja”, który kultywuje najlepsze wzorce ukraińskiej muzyki rockowej, alternatywnej sceny. Z takim formatem muzycznym pracować nie jest łatwo, gdyż ani państwo, ani sponsorzy nie rozumieją, co to jest. Takich festiwali u nas jest bardzo mało. Założyliśmy także festiwal „Kijowska Ruś” — to ukraińska muzyka różnych epok: i barokowa, i tradycyjna, i akademicka. Co roku festiwal wybiera jakiś osobny temat z historii ukraińskiej muzyki i stara się go odkryć przed widzem. Robiliśmy festiwale literackie i dziecięce. Osobno chcę wspomnieć o corocznej akcji „Bohaterom Krut”. Przypominając o znanym wydarzeniu historycznym, dość tragicznym, prowadzimy paralele z dniem dzisiejszym, dowodzimy, że śmierć 300 młodzieńców nie była daremna. — Wiadomo, że „Art-Weles” wytrwale opiekuje się zachowaniem dziedzictwa folklorystycznego. W tym celu został zapoczątkowany projekt „Moja Ukraina. Barwy”? — Tak. Stworzyliśmy grupę twórczą ze specjalistów, realizujemy ekspedycje folklorystyczne, a także staramy się ratować archiwalne zasoby autentycznych materiałów poprzez ich przepisywanie na nośniki elektroniczne. Płyty, które produkujemy, nie są komercyjne. W ogóle ten projekt nie jest komercyjny, on jest kulturologiczny. W rzeczywistości to gigantyczny problem, gdyż na naszych oczach znika bardzo cenna warstwa ukraińskiej kultury. Tą sprawą, oprócz nas i Towarzystwa „Proświta” razem z firmą „Atlantic”, nikt się nie zajmuje. — Jeden z największych etnofestiwali „Kraina Mrij” — to również Państwa praca? — Pomysł, koncepcja i wypełnienie „Krainy Mrij” należą do Ołeha Skrypki. On to wymyślił, a realizujemy tę imprezę razem. Z dumą zaznaczę, że w krótkim czasie „Kraina Mrij” zyskała dużą popularność nie tylko na Ukrainie, ale i w wielu krajach europejskich. Liczba krajów-uczestników co roku wzrasta. — Zważywszy na zakres prac agencji, powinien Pan mieć solidny sztab pracowników. Ale w rzeczywistości jest on bardzo mały. Każdy człowiek jest na wagę złota, czyż nie? — U nas stale pracuje 10—12 osób. Są weterani i nowicjusze. Chciałbym wymienić ludzi, z którymi łączą mnie przyjacielskie i biznesowe relacje już od wielu lat. To nasz dyrektor Ihor Kulit, reżyser Wołodymyr Hołosniak, autor, prowadzący i reżyser Jewhen Niszczuk. Oczywiście, jeśli bierzemy się za supermasowe akcje, wtedy dobieramy zespół pomocników. — Oprócz festiwali, dobrze znane i popularne są oficjalne święta, które Państwo prowadzą — „Dzień Młodzieży”, „Dzień Niepodległości”, „Dzień Świętego Walentego, czyli Impreza dla wszystkich zakochanych”. Ale najbardziej bezprecedensowym wydarzeniem w życiu „Art-Welesu” i całego kraju był, zapewne, Majdan jesienią 2004 roku. Przecież organizacją i reżyserią tego niezapomnianego widowiska zajmowała się Państwa agencja? — W pewnej mierze tak. Dlaczego właśnie my się tym zajmujemy? To naturalne, ponieważ od dawna współpracowaliśmy z tymi siłami politycznymi, które wyszły na Majdan. I z „Naszą Ukrainą”, i z siłami, które reprezentują Jurij Kostenko, Ihor Hrymiw,
Wołodymyr Bondarenko. Jeszcze przed rozpoczęciem kampanii wyborczej na prezydenta organizowaliśmy wielkie akcje masowe, w szczególności na „Śpiwoczym Poli”, gdzie odbyło się wysunięcie Juszczenki na stanowisko prezydenta. Potem były wielkie trasy po całej Ukrainie. Czyli Majdan był w tym łańcuchu ostatnim i najjaśniejszym ogniwem. Kiedy zaczęliśmy budować scenę na Majdanie, robiliśmy ją z myślą o tym, że ta scena stanie się swoistym megafonem wolności, prawdziwej informacji. W tym celu instalowano wielkie ekrany, które bez przerwy transmitowały „5 kanał”. Prawda, w tamtym momencie nikt nie mógł zagwarantować, że „5 kanałowi” nie odetną tlenu. Gdyby do tego doszło, mieliśmy gotowe alternatywne źródła informacji. Po wielkich bojach z władzami lokalnymi scenę udało się zainstalować. Uważam, że to była największa „wpadka” ówczesnej władzy. Nie jesteśmy przyzwyczajeni do ekstremalnych warunków pracy. Po prostu nauczyliśmy się uwzględniać wszystkie możliwe „niespodzianki”. Oto taki przykład. Jeszcze przed Majdanem na Placu Kontraktowym w Kijowie robiliśmy studencką akcję nieposłuszeństwa. Przybył tam OMON. „Wyłączyli” nam generator dźwięku i światła oraz otoczyli plac techniczny. Ale „W.W.” na scenie kontynuuje śpiewanie. OMON nic nie mógł zrozumieć, tylko stoją i patrzą na siebie. Przecież nie wiedzieli, że niedaleko mieliśmy jeszcze jeden zamaskowany generator... A na Majdanie było super! I ciężko. Przez cały czas czuliśmy presję zarówno od swoich, jak i od obcych. Była tam masa ludzi, wielu chciało rządzić. Ale dość szybko ustaliliśmy jasny schemat pracy sceny. To teraz mówimy, że był to nasz największy festiwal w życiu, kiedy przed całym światem wystąpiły setki artystów, dziesiątki polityków. Ale regulowanie przebiegu wydarzeń na Majdanie było niezwykle trudne. Przez cały czas przybywali nowi artyści, którzy prosili się na scenę, przekazano nam kilka skrzynek z płytami. Tak powstał cały blok pomarańczowych piosenek. Niektóre z nich stały się hymnami rewolucji. To, co było potem, to już temat innej rozmowy.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
