Strona · s. 8strona oryginału ↗
CZYTELNICZE WIECE — TYSIĄCE DRZEW NA PAMIĄTKĘ WIELKICH
Слово Просвіти, №20 за 2008 рік
Iwan Wołoszeniuk
Prezydencka tołoka w obwodzie winnickim zakończyła się utworzeniem dwóch parków dendrologicznych — im. Mychajła Hruszewskiego i im. Wasyla Stusa
Pomysł tołoki na Winnicczyźnie przyjęto z entuzjazmem. Biorąc pod uwagę, że obwód jest rolniczy, a do tego to „cukrowy Donbas”, najwięcej powierzchni przeznaczano pod buraki. Partyjni przywódcy Ukrainy nakłaniali winnickie kierownictwo do myśli, że byłoby dobrze, gdyby obwód miał pod nimi „ćwierć miliona”, czyli 250 tysięcy hektarów. To miałby być piękny podolski rubikon. Nikt nie zwracał uwagi na to, że ta cyfra wykracza poza zdrowy rozsądek i celowość agrotechniczną. W obwodzie nie miano już czego orać, nie zostawało ziemi pod pastwiska, a pług doprowadzono niemal do linii wody we wszystkich zbiornikach, w tym także w Południowym Bugu, wskutek czego on katastrofalnie spłycił się, a erozja przybrała rozmiary katastrofy ekologicznej. Obliczono, że dla unormowania stanu ekologicznego Winnicczyzny trzeba dodatkowo obsadzić lasem 73 tysiące hektarów. Ambitne zadanie w unisonie z prezydencką tołoką. Cztery tysiące hektarów zasadzono tej wiosny. Innymi słowy, 16 milionów drzew. Akcja zaiste ogólnonarodowa. Winnicczyzna, na zakończenie tej wspaniałej akcji, postanowiła postawić dwa szczególne wykrzykniki i założyć dwa parki dendrologiczne z 74 gatunkami różnych drzew, egzotów i krzewów: jeden w ojczyźnie pierwszego prezydenta Ukrainy Mychajła Hruszewskiego, we wsi Sestrynowce w rejonie koziatyńskim (3 hektary, 2927 drzew), drugi — w Rachniwce pod Hajsynem, gdzie urodził się Bohater Ukrainy, nieugięty bojownik o jej wolność, poeta Wasyl Stus (2 hektary, 2000 drzew). Swoje drzewa w obu wsiach posadził przewodniczący obwodowej administracji państwowej
Aleksander Dombrowski i przewodniczący rady obwodowej Hryhorij Zabołotnyj (na zdjęciu). Rozmawiałem z najszacowniejszą uczestniczką Rachnowskiej toloki, Paraską Semeniuk, która mieszka obecnie w tym samym dworze, gdzie urodził się i w dzieciństwie wychował słynny obecnie jej rodak i krewny.
— Co pani powie o tym wydarzeniu, szanowna Paraskо Tymofiiwno?
— Teraz to wspomina się Wasyla Stusa. A mnie najbardziej utkwił w pamięci ten dzień, kiedy do wsi przyjechały trzy autobusy z ukraińskimi flagami, w klubie zebrało się mnóstwo ludzi, wszystkim rozdawano świece i zapalano je, żeby pomodlili się za Wasyla, a z powiatu i wsi znaleźli się ochotnicy, którzy te świece gasili i tłumili. A kiedy ci goście przyszli z flagami pod mój dom, skądś wypadła milicja i zaczęła łamać drzewce, drzeć flagi, krzyczeć na ludzi.
— Pewnie strachu było?
— Nie bardzo się i wystraszyłam. Strofowałam milicjantów: „Chłopcy! Po co pogrążacie się w błocie? Jest prawda, której wy nie znacie. Czy bez powodu tylu ludzi o dobrych twarzach i oczach przyjechałoby pomodlić się za złego człowieka?”
— A widziała pani Wasyla choć raz?
— Przyjeżdżał po skończeniu instytutu, jeszcze jako kawaler. Właśnie rozebraliśmy tę małą chatę, w której się urodził, i na jej miejscu stawialiśmy większą. Pomagał nam ciosać krokwie, a potem je wiązać — pracowity i zaradny był. Mój mąż to jego pierwszy brat. Co mnie szczególnie uderzyło w serce? Wasyl wierzył w Boga, co wtedy nie bardzo się afiszowało. Nie wstydził się pomodlić ani przeżegnać przy ludziach. Nie wiedziałam o jego talentach. Dopiero później sąsiad przyniósł czasopismo z jego wierszami i powiedział, że Stus jest w Kijowie i że jest poetą. Widziałam Wasyla tylko jeden jedyny raz, a jego syn Dmytro garnie się do nas.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
