Strona · s. 10strona oryginału ↗
GENIUSZ MATEMATYKI Z UKRAIŃSKIM SERCEM
Слово Просвіти, №20 за 2008 рік
saw w 1933 roku: „Woronyj ma w sumie sześć wielkich i sześć małych prac. Każda z wielkich prac jest albo kapitalna w danym zakresie, albo otwiera wielki obszar badań; nawet każda mała praca Woronego jest niezwykle oryginalna i czasami w nowy sposób ukierunkowuje badania… Głębia i ważność jego obszernych badań pozostawiły głęboki ślad we współczesnej teorii liczb. Obok Minkowskiego Woronyj jest twórcą geometrii liczb. Pracę Woronego z 1903 roku o liczbie punktów pod hiperbolą należy uważać za kamień milowy, od którego zaczyna się współczesna analityczna teoria liczb”. Prawie każdą swoją pracą G. Woronyj zapoczątkowywał nowe kierunki we współczesnej analitycznej teorii liczb, algebraicznej teorii liczb, teorii funkcji, stał się jednym z założycieli geometrii liczb. Ponieważ genialny uczony wyprzedzał swój czas, dopiero w ostatnich dziesięcioleciach jego prace nabrały ogromnego znaczenia. Zainteresowanie odkryciami naukowymi G. Woronego szczególnie wzrosło w latach 70. XX wieku przy rozwiązywaniu problemów rozpoznawania obrazów, tworzeniu sztucznej inteligencji, narodzinach geometrii komputerowej, w związku z rozwojem tak aktualnych kierunków nauki jak ekologia, biologia molekularna, fizyka radiacyjna, kosmologia, inżynieria chemiczna, chemia fizyczna itd. G. Woronyj należy do najczęściej cytowanych matematyków świata, a jego spuściznę głęboko studiują w Anglii, USA, Kanadzie, Francji, Hiszpanii, Szwajcarii, Danii, Holandii, Finlandii, Niemczech, Polsce, Czechach, Austrii, na Litwie, w Rosji, Japonii, Korei i innych krajach. W szczególności w Seulu, stolicy Korei Południowej, niedawno utworzono Centrum Naukowo-Badawcze ds. Badań nad Diagramami Woronego. Pojęcia i metody, które stworzył G. Woronyj, okazały się najbardziej płodne, o czym świadczy szerokie używanie terminów imiennych: wzór Woronego, diagram Woronego, metoda Woronego (jak twierdzenie Pitagorasa czy dwumian Newtona). W ostatnich trzech dziesięcioleciach jego badania matematyczne obiektów wielowymiarowych znalazły szerokie zastosowanie, poza matematyką, także w wielu innych naukach. Skonstruowane przez uczonego obiekty matematyczne, nazwane diagramami Woronego, zaczęto szeroko wykorzystywać w wielu aktualnych kierunkach nauki, w szczególności w grafice komputerowej, modelowaniu geometrycznym, konstruowaniu robotów, rozpoznawaniu obrazów, tworzeniu sztucznej inteligencji, budowie geograficznych systemów informacyjnych, mikrobiologii, fizyce radiacyjnej, chemii fizycznej, astronomii, astrofizyce, krystalografii, medycynie, archeologii, antropologii, kartografii itd. Niestety, na Ukrainie przyswajanie spuścizny G. Woronego ma niewielkie sukcesy. Za to odkrycia G. Woronego są należycie doceniane przez naukowców całego świata, jego prace wykorzystują specjaliści najróżniejszych dziedzin wiedzy prawie we wszystkich krajach Europy, w USA, Kanadzie, Japonii, Australii, Hongkongu, Nowej Zelandii itd. W Seulu działa Centrum Badawcze ds. Diagramów Woronego. W ciągu ostatnich 20 lat ukazało się kilka gruntownych monografii poświęconych diagramom Woronego. W różnych krajach świata prowadzone są konferencje, sympozja poświęcone diagramom Woronego i ich zastosowaniu. Tak, w sierpniu 2002 roku na Uniwersytecie Rutgersa (USA) odbywało się letnie sympozjum dotyczące diagramów Woronego. W 2004 roku w Tokio (Japonia) zapoczątkowano coroczne sympozja ISVD (Międzynarodowe Sympozja dotyczące Diagramów Woronego). Drugie Międzynarodowe Sympozjum ISVD odbyło się w październiku 2005 roku w Seulu. Jednocześnie z pracami sympozjum ISVD w Galerii Sztuki w Seulu demonstrowano wystawę artystyczną „Sztuka według Woronego”. Jej organizatorzy twierdzą, że diagramy Woronego są niezwykle różnorodne, są one tworami pewnej sztuki technologicznej. W marcu 2006 roku w Lejdzie (Holandia) odbywało się również Międzynarodowe seminarium robocze „Świat łamigłówek. Mozaiki w nauce”, na którym mówiono o diagramach Woronego. W lipcu 2006 roku odbyło się kolejne sympozjum ISVD w Calgary (Kanada). Czwarte sympozjum ISVD odbywało się w lipcu 2007 roku w Wielkiej Brytanii (Walia, m. Glamorgan). Instytut Matematyki Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, począwszy od 1993 roku, przeprowadził trzy międzynarodowe konferencje poświęcone współczesnemu stanowi rozwoju kierunków nauki zapoczątkowanych w pracach G. Woronego. Konferencje te, poza czysto naukowymi celami, miały na celu dokładniejsze zapoznanie uczestników z osiągnięciami ukraińskiej nauki minionych lat i teraźniejszości, podniesienie jej wartości w oczach ukraińskiej i światowej społeczności naukowej i tym samym wzmocnienie „naukowej aury narodu”, co jest bardzo ważne w czasie kształtowania się państwa ukraińskiego. W tym roku od 22 do 28 września w Kijowie odbędzie się wspólna konferencja 5. corocznego Międzynarodowego Sympozjum dotyczącego Diagramów Woronego (ISVD) i 4. Międzynarodowej kijowskiej konferencji dotyczącej analitycznej teorii liczb i mozaik przestrzennych. Jest ona poświęcona rozwojowi kierunków nauki zapoczątkowanych w pracach G. Woronego. Jej głównym organizatorem jest Narodowy Uniwersytet Pedagogiczny im. M. P. Drahomanowa, a współorganizatorami są Instytut Matematyki Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, Centrum Badawcze ds. Diagramów Woronego (Seul, Korea), Instytut Matematyki Polskiej Akademii Nauk (Warszawa), Instytut Matematyczny im. W. A. Stiekłowa Rosyjskiej Akademii Nauk (Moskwa). W pracach komitetu programowego konferencji biorą udział wiodący specjaliści z 19 krajów świata. Tematyka konferencji obejmie wszystkie dziedziny badań Woronego. Jej celem jest zapewnienie wymiany idei między specjalistami różnych dziedzin wiedzy, stymulowanie dalszego rozwoju badań, które zapoczątkował Woronyj. Podczas kijowskiej konferencji zostanie również zorganizowana wystawa diagramów Woronego. Każda kijowska konferencja kończyła się wyjazdem uczestników w rodzinne strony G. Woronego — do Żurawki. Taką podróż planują również tym razem. Poziom przeprowadzenia zaplanowanych przedsięwzięć naukowych o światowym znaczeniu istotnie zależy od wsparcia finansowego państwa i należytego naświetlenia w środkach masowego przekazu. Dwie „okrągłe” daty geniusza matematyki Gieorgija Woronego skłaniają nas do uznania 2008 roku Rokiem Woronego. Jubileusze te należy obchodzić na szczeblu państwowym. Na całym świecie spuścizna naukowa G. Woronego przynosi chlubę Ukrainie. Musimy być z tego dumni i zrobić wszystko, co możliwe, aby imię naszego genialnego rodaka stało się szeroko znane zarówno na Ukrainie, jak i wśród ukraińskich społeczności świata. Swoimi ogólnoświatowymi osiągnięciami matematycznymi genialny uczony-Ukrainiec Gieorgij Woronyj zasłużył na godne uznanie w Ojczyźnie. Zatem 2008 rok — Rok Woronego — musi stać się dla nas kluczowy zarówno w naukowym rozumieniu jego spuścizny, jak i w należytym czczeniu jego światowej sławy.
28 kwietnia minęło 140 lat od dnia urodzin, a 20 listopada minie stulecie pamięci światowej sławy ukraińskiego matematyka Heorhija Feodosijowycza WORONEGO. 25 kwietnia w Żurawskiej szkole ogólnokształcącej im. Heorhija Woronego w rejonie warwyńskim obwodu czernihowskiego odbyła się rejonowa konferencja matematyków, poświęcona wielkiemu rodakowi. W konferencji wzięli udział nauczyciele matematyki i informatyki z Warwyńszczyzny i Pryłucczyzny, naukowcy z Niżyńskiego Uniwersytetu Państwowego im. Mykoły Hohola, przedstawiciele Czernihowskiego Ziemstwa w Kijowie. Podczas konferencji przedstawiciele oddziałów pocztowych Czernihowa i Żurawki przeprowadzili uroczyste skasowanie koperty okolicznościowej „Heorhij Woronyj”.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
