Strona · s. 16strona oryginału ↗
PRZEZ UCHO IGELNE BRZYDOTY DO KRÓLESTWA PIĘKNA?
Слово Просвіти, №20 за 2008 рік
ukraińskim państwem, by rodzić aluzje współczesnej sztuki. Kotlarewski-pisarz, którego swego czasu wzięło na PR-owe uzbrojenie ugrupowanie literackie BU-BA-BU, nie jest jeszcze znany w szerokich światowych kręgach. Mówię „jeszcze”, bo z wielkim szacunkiem odnoszę się do autora „Eneidy”. Nie, nieźle jest stworzyć z Gogola wielkoskalową ukraińską markę kulturową. Gogolowski „płaszcz”, z którego, jak się pamięta, wszyscy „wyszliśmy”, jak najlepiej nadaje się do nakreślenia ciągłości tradycji, więzi pokoleń oraz świeżych, niezagojonych szwów przeszłości i teraźniejszości. Główne akcje festiwalowe odbywają się w pomieszczeniach „Artystycznego Arsenału”. Zimne ceglane mury i niewymagająco surowe łuki dawnej fabryki okazały się niezłą sceną dla wcielenia różnego rodzaju kontekstów. Zarówno dla Andrija Żoldaka z jego spektaklem „Jeden dzień Iwana Denisowicza”, który na zachodzie nazwano „teatrem szoku”, jak i dla nie mniej szokującego rosyjsko-niemieckiego teatru „Derewo”. W piątek 9 maja przeciętnym koneserom współczesnej sztuki nie było lekko. I mnie nie byłoby lekko, gdyby nie dziennikarski identyfikator… W tak gęstym i nieprzebytym tłumie fanów dawno nie przebywałam. A wszystko to — „Derewo”, czyli afera wokół niego. Asocjacyjnie zaczerpnęłam z pamięci słowa z poematu Eliota „Wydrążeni ludzie”: Zatańczmy wokół kaktusa, Wokół kaktusa, wokół kaktusa, Zatańczmy wokół kaktusa. Teatr Antona Adasińskiego „Derewo” — to taki sam gość w Rosji, jak i teraz na Ukrainie. Reżyser i aktorzy żyją i pracują w Niemczech. Widocznie ten kraj stał się dobrą macochą dla współczesnej sztuki, wszak były kierownik Charkowskiego Akademickiego Teatru Dramatycznego Andrij Żoldak również po skandalicznych spektaklach i całym wirze oskarżeń o niemoralną estetykę wyruszył na twórczą emigrację do Niemiec. I oto teatr „Derewo”, wielokrotny zdobywca teatralnej nagrody „Złota Maska”, jest w Kijowie. Były uczeń słynnego mima Wiaczesława Połunina, były rock-muzyk petersburskiej grupy „Awia” Anton Adasiński — to dziecko postmodernizmu. A jego „Derewo” — to swoisty wielogatunkowy miks: aktorstwo, japoński taniec „butoh”, rock, punk… Taki sobie napoleoński pierniczek, wysmarowany filozofią „wolności”. Pamiętam, nam, studentom, czytano kurs wykładów z „Estetyki”, czyli nauki o pięknie. Wykładowca w tym „pięknie” wyodrębniał nie tylko „ładne”, ale i „brzydkie”. Za przykład brał rembrandtowskie portrety starców. Anton Adasiński też pragnie przez brzydotę, niczym przez ucho igielne, prześlizgnąć się do królestwa piękna. Reżyser uważa, że prawdziwa sztuka powinna rodzić się jak oddech — z niczego, z niebytu. Ból, dzikość, olśnienie… Zimne ściany „Artystycznego Arsenału” okazały się idealną dekoracją dla narodzin dzikiego „Derewa”. Półnadzy i łysi, z szaloną plastyką i degeneracką mimiką, aktorzy wywoływali iluzję narodzin szczególnych istot, wolnych i niezależnych od konwenansów ludzkiej społeczności. Napromieniowani demiurgiem, są na tyle wysokoduchowi, że a priori stają poza granicą dobra i zła, moralności i niemoralności. Słowem, antyczne stworzenia, które bez strachu krążą wokół drzewa, pochłaniają owoce i nie znają posmaku grzechu. „Zatańczmy wokół kaktusa, wokół kaktusa, wokół kaktusa…” Może to i frazes, ale chciałam krzyknąć: „Nie wierzę!” Jak Stanisławski… Nie wierzę w napoleoński pierniczek, przesiąknięty degeneracką estetyką. Nie mogę przez ucho igielne brzydoty wejść do królestwa piękna. Ulana HLIBCZUK Zdjęcia Olesia DMYTRENKI Założyciel: Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” im. Tarasa Szewczenki Świadectwo rejestracji KV nr 4066 z 02.03.2000 r. Szef-redaktor Pawło MOWCZAN P.o. redaktora naczelnego Wałentyna DAWYDENKO Kolegium redakcyjne Lubow HOŁOTA, Jarema HOJAN, Pawło MOWCZAN, Ołeksandr PONOMARIW, Iwan JUSZCZUK Pierwszy zastępca redaktora naczelnego Nina HNATIUK 279-49-47 Zastępca redaktora naczelnego Petro ANTONENKO 279-49-47 Zastępca redaktora naczelnego ds. produkcji Natalia SKRYNNYK 278-01-30 (tel/faks) Sekretarz odpowiedzialny Iryna SZEWCZUK Dział literatury Ulana HLIBCZUK 270-55-57 Dział języka Swiatosław MIZERNiUK 279-39-55 Dział korekty Ołena Szułha 278-63-69 Skład komputerowy Iryna SZEWCZUK Ołeh BESSKYJ 278-63-69 Redaktor internetowy Jewhen BUKET 279-39-55 Redaktor dyżurny Nina HNATIUK Księgowość 279-41-46 Adres redakcji: ul. Chreszczatyk, 10B, m. Kijów, 01001 E-mail: slovo_prosvity@ukr.net http://slovoprosvity.org.ua Wydrukowano z gotowych form fotograficznych w kombinacie „Presa Ukrainy” w środę. Zam. nr 3301220 Nakład — 24000 Korespondencja z czytelnikami — tylko na łamach gazety. Odpowiedzialność za wiarygodność informacji ponoszą autorzy. Redakcja zastrzega sobie prawo do redagowania i skracania tekstów. Przy korzystaniu z naszych publikacji odniesienie do „Słowa Proświty” jest obowiązkowe. Indeks gazety „Słowo Proświty” — 30617 Cena prenumeraty, uwzględniając usługi pocztowe: na miesiąc — 3,94 hrywny na 3 miesiące — 11,32 hrywny na 6 miesięcy — 21,64 hrywny. 0 8 0 2 0 4 820095 780016 Nie jestem pewna, czy nazywając główne cechy „współczesnej sztuki”, ulepię całościowe i rozpoznawalne pojęcie. Ale proszę bardzo — epatowanie, efektowność, multikulturowość, interkontekstualność… Słowem, można nawlekać i nawlekać. Bywa, że można i zgiąć się pod gronami słów, ale tak i nie poczuć posmaku estetyki… W Kijowie rozpoczął się międzynarodowy festiwal współczesnej sztuki „GogolFest”. Z dwusetną rocznicą urodzin wielkiego pisarza festiwal ma więcej niż pośredni związek. Gogol — niczym prowokacyjne tło, na którym wyłaniają się multikulturowe obrazy, które organizatorzy uważają za wydarzenia: akcja „Wilcze tango” teatru „Derewo” (Sankt Petersburg, Drezno), spektakl „Jeden dzień Iwana Denisowicza” (reżyser A. Żoldak), spektakl „Mokre wesele” teatru „AHE” (Sankt Petersburg), koncerty zespołu „Nowa Muzyka na Ukrainie” pod kierownictwem W. Runczaka, zespołu Dmitrija Pokrowskiego i Chóru Świętego Mikołaja Galerii Trietiakowskiej (Moskwa), demonstracja filmów, które przedstawiły festiwale filmowe „Mołodist” i „Otwarta noc”. Można pomądrzyć o tym, dlaczego patronem współczesnej sztuki wybrano Mykołę Wasylowycza, nieśmiertelnego autora „Martwych dusz”, „Wieczorów na chutorze w pobliżu Dykanki”, a nie Szewczenkę czy Kotlarewskiego. Widocznie dlatego, że Taras Hryhorowycz jest dziś zbyt zideologizowany, zaangażowany Uk-
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
