Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 7strona oryginału ↗

KOLEKCJA, KTÓRĄ ZBIERAM CAŁE ŻYCIE

Слово Просвіти, №20 за 2011 рік

Romaniia Danyliuk, członkini Towarzystwa „Proświta” dzielnicy Frankiwskiej miasta Lwowa, członkini Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki. A zaczęło się wszystko od dzieciństwa, kiedy ja, Romana Zajac, byłam wychowanką Domu Dziecka w Kochawinie, w rejonie żydaczowskim na Lwowszczyźnie. Na rejonowej olimpiadzie-konkursie recytatorskim ballady T. Szewczenki „Topola” przyznano mi pierwsze miejsce i wraz z dyplomem wręczono okrągły gipsowy płaskorzeźbę poety oraz książkę „Kobziarz”. Potem, kiedy już pracowałam w żydaczowskiej gazecie rejonowej „Radianśkyj szlach” (zespół redakcji przyjął młodą korespondentkę do pracy), z okazji 16. urodzin podarowano mi dużą książkę „Kobziarz”. Później, studiując na Lwowskim Uniwersytecie Państwowym im. I. Franki na wydziale dziennikarstwa, weszło mi w nawyk kupowanie z każdego stypendium literatury związanej z życiem wielkiego geniusza narodu ukraińskiego. Następnie, pracując jako przewodnik-tłumacz i podróżując z zagranicznymi turystami po byłym Związku Radzieckim, nie zapominałam kupować „czegoś szewczenkowskiego”: książek, pocztówek, broszur, folderów, albumów fotograficznych, odznak, znaczków, kopert, figurek, w tym także unikalnych rzadkich wydań. Tak w mojej kolekcji znajduje się „Kobziarz” dla dzieci, wydany przez Lwowskie Ukraińskie Towarzystwo Pedagogiczne w 1921 roku na 60. rocznicę śmierci poety, „Poematy historyczne Tarasa Szewczenki”, wydane w 1921 roku w drukarni Wilhelma Brawnera w Kołomyi z przedmową Dmytra Nykolyszyna, krakowskie wydanie wybranych poezji Kobziarza z 1949 roku, „Kobziarz”, wydany w 1956 roku przez Państwowe Wydawnictwo „Chudożnia literatura” ze słowem wstępnym Maksyma Rylskiego. W mojej kolekcji znajduje się książka w języku polskim Jerzego Jędrzejewicza „Ukraińskie noce, czyli rodowód geniusza” (powieść o Szewczence), wydana w 1966 roku w Warszawie. Przekazał mi ją przez wspólnego znajomego przyjaciel z Polski. Nawiasem mówiąc, ta książka w czasach radzieckich była zakazana. Posiadam również utwory Tarasa Szewczenki w językach gruzińskim, rosyjskim, ormiańskim, białoruskim, polskim, niemieckim, faksymilowe wydanie tak zwanej „książki za cholewą” lub Małej Książki — rękopiśmiennego zbioru wierszy poety, napisanych podczas pierwszych czterech lat zesłania (1847—1850), „Testament” Szewczenki w językach świata (1961 r.), „Liryka T. Szewczenki” (wydawnictwo „Kameniar”, Lwów, 1964 r.). W mojej domowej szewczenkianie przechowuję małe książeczki, wydane w 1961 roku przez wydawnictwo Uniwersytetu Lwowskiego na 100-lecie śmierci Tarasa Szewczenki: „Iwan Franko o Szewczence”, „Światowa sława Szewczenki”, „Pieśni do słów T. Szewczenki”. Są także książki W. I. Kasijana „Sztuka Tarasa Szewczenki” (Kijów, 1963 r.), Bohdana Zawadki „Orientacja życia” (wydana przez UKGK we Lwowie w 1991 r.), Romana Łubkiwskiego „Spojrzenie wieczności” — swoisty poemat-refleksja nad autoportretami T. Szewczenki (Kijów, 1990 r.). Hanna Stolarowa, krajoznawczyni, członkini Rady Obwodowej Charkowskiego Obwodowego Zjednoczenia WUT „Proświta” im. T. Szewczenki. W rodzinnym domu, tak bliskim, przeglądam naszą domową bibliotekę. Tym razem znalazłam „Kobziarza” T. Szewczenki w przekładzie na język rosyjski. I przypomniało się dawne. Był rok 1944, ojciec na froncie, a ja miałam iść do szkoły do pierwszej klasy. Rowieńki były już wyzwolone od Niemców, więc szkoła działała. Szkoła, otwarta w 1929 roku, była ukraińskojęzyczna. Pamiętam, jak smuciła się moja mama, dowiedziawszy się, że teraz szkoła będzie rosyjskojęzyczna: „Tylko dla dwojga pierwszych dzieci dostaliśmy wszystkie podręczniki, a teraz trzecie dziecko nie ma z czego się uczyć”. Więc widać w tamtych latach kupili „Kobziarza” w języku rosyjskim. Teraz przewracam pożółkłe strony i wspominam te czasy, kiedy mama i tata żyli, a my, czworo dzieci, przy domu śpiewaliśmy ukraińskie pieśni ludowe. Takie wspomnienia ożyły, kiedy przeczytałam w tygodniku „Słowo Proświty”. Walentyna Honczar, artysta ludowy Ukrainy, Bohater Ukrainy Dmytro Hnatiuk, zastępca przewodniczącego Narodowego Związku Krajoznawców Ukrainy Hryhorij Klepak, przewodniczący NZKU, Bohater Ukrainy Petro Tronko, zastępca Kijowskiej Miejskiej Administracji Państwowej Ołeksandr Mazurczak na odsłonięciu tablicy pamiątkowej Ołesia Honczara na fasadzie Soboru Michajłowskiego o Złotych Kopułach. 17 maja 2011 roku, miasto Kijów. Zdjęcie Jewhena Buketa.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn