Strona · s. 9strona oryginału ↗
KOBZARZOWI CERKIEW?
Слово Просвіти, №20 за 2011 рік
...ego. W roku jubileuszowym w Narodowym Rezerwacie Szewczenkowskim w Kaniowie rozpoczęto remont, a muzeum zamknięto. Projekt remontu i rekonstrukcji rezerwatu nie jest omawiany ani publikowany w prasie, jak by należało, gdy chodzi o sprawę o znaczeniu i wadze narodowej. Właśnie za pomocą tego projektu miało zostać ostatecznie ustalone miejsce budowy cerkwi Tarasa u podnóża Czernieczej Góry w Kaniowie — w urochisku Monastyrok czy w pobliżu dworca rzecznego, jako cerkiew nadbramna. Coroczne Międzynarodowe Szewczenkowskie Święto „W rodzinie wolnej, nowej” odbyło się właściwie bez samego Szewczenki — aż nazbyt ostro aktualnego — społecznie, narodowo, nadukraińsko, w czasie formowania się opozycji przeciwko skorumpowanym bonzom. A ci postarali się odizolować Szewczenkę od narodu, zasłaniając się obietnicą przeznaczenia na rekonstrukcję Narodowego Rezerwatu aż 30 mln hrywien… Władza, chcąc sprywatyzować buntowniczego poetę, w ciągu 2004 roku próbuje wykluczyć Kobzarza ze środowiska aktywnej siły opozycyjnej, która przed wyborami prezydenckimi coraz pewniej wznosiła się na wysokość. Ale miejsce Szewczenki w ludowych rewolucjach określił sam Szewczenko: „Walczcie — pokonacie, Bóg wam pomaga!” Bóg, jak się przekonaliśmy, pomógł nam, tak jak Kobzarzowi. Naród zwyciężył. Od samego początku akcji „Zbudujmy cerkiew Tarasa!” „Proświta” liczyła na szerokie poparcie ludu, na ogólnonarodowy charakter inicjatywy i strzegła swojej idei przed wszelkimi zakusami władzy. …W imię Tarasa — bądźmy zjednoczeni, bądźmy razem!
* * * Mimo to pojawiła się jeszcze jedna kolizja: podczas obchodów Dni Szewczenkowskich w 2005 roku na Górze Tarasa, po lewej stronie schodów, pojawił się pamiątkowy kamień z napisem „Tu zostanie wzniesiona Cerkiew Tarasa — Cerkiew Jedności”. I to właśnie przed nim najwyższa władza trójki Ukrainy — prezydent W. Juszczenko, premier J. Tymoszenko, przewodniczący Rady Najwyższej W. Łytwyn — w hołdzie złożyli pokłon 22 maja 2005 roku. Wtedy słowo „jedność” jeszcze nie straciło swojej magii i Ukraińcy wierzyli, że w ustach władzy brzmi ono prawdziwie… Jak już wspomniano, Ihor Liechowyj udowodnił w sądzie swoje prawo do zajmowania stanowiska dyrektora generalnego (gazeta „Słowo Proświty” również broniła go) i miał etapami przeprowadzać rekonstrukcję Zapowiednika, w tym remont samego Muzeum. Wyrokiem sądowym I. D. Liechowyj został przywrócony na stanowisko Dyrektora Generalnego w lutym 2005 roku, a 1 czerwca 2005 roku Komitet ds. kultury i duchowości Rady Najwyższej Ukrainy przyjął dokument o znaczeniu państwowym, który tu przedstawiamy.
ROZPORZĄDZENIE z 1 czerwca 2005 roku. Po rozpatrzeniu Generalnego planu rozwoju Szewczenkowskiego Parku Narodowego w Kaniowie Komitet postanowił: 1. Informację dyrekcji dotyczącą Generalnego planu rozwoju Szewczenkowskiego Parku Narodowego w Kaniowie przyjąć do wiadomości. 2. Zarekomendować Gabinetowi Ministrów Ukrainy: — rozpatrzyć i zatwierdzić Generalny plan rozwoju Szewczenkowskiego Parku Narodowego w Kaniowie, którym przewidzieć podstawowe zasady kształtowania terytorium, współdziałania ministerstw, resortów i organów samorządu terytorialnego w rekonstrukcji Szewczenkowskiego memoriału w powiązaniu z rozbudową infrastruktury turystycznej Szewczenkowskiego kraju; — zatwierdzać w przyszłości generalne plany rozwoju innych parków narodowych uchwałami Gabinetu Ministrów Ukrainy; — wspólnie z NAN Ukrainy przeprowadzić kompleksowe badania archeologiczne i historyczno-dokumentalne terytorium i obszaru Szewczenkowskiego Parku Narodowego, na podstawie wyników których podjąć decyzje dotyczące restauracji mogiły Tarasa Szewczenki (w tym dotyczące celowości powrotu na mogiłę pomnika-krzyża z 1884 roku oraz odpowiedniego uporządkowania przyległego terytorium), budowy cerkwi nadbramnej (projekt „Cerkiew Kobzarza”) oraz cerkwi kozackiej w urochisku Monastyrok; — zakończyć kształtowanie terytorium Parku, w tym włączyć do jego składu hotel „Tarasowa Góra” (1,9 ha), pawilon przystani „Tarasowa Góra” (0,4 ha), siedzibę M. O. Maksymowicza „Michajłowa Góra” (10,0 ha), rezerwat „Tarasiw obrij” (405,0 ha), leśne i rolnicze użytki lewobrzeża Dniepru w zasięgu widoku Tarasowej Góry (1320,0 ha); — zapewnić wykonanie kompleksu prac dotyczących wyprowadzenia z stref ochronnych Szewczenkowskiego Parku Narodowego obiektów tzw. Kanowskiej Lewobrzeżnej strefy przemysłowej z późniejszą rekultywacją terytorium i włączeniem go do składu Parku; — wspólnie z ASU „Ukrriczflot” zapewnić wznowienie codziennych pasażerskich rejsów po Dnieprze „Kijów—Kaniów” i „Czerkasy—Kaniów” w porze letniej. Przewodniczący Komitetu L. TANIUK
Wydawałoby się, że porozumienie zostało osiągnięte i powinniśmy pracować razem z członkiem Komitetu Organizacyjnego „Cerkwi Tarasa” oraz dyrektorem generalnym rezerwatu I. D. Lichowem. Jednak jego kariera gwałtownie wystrzeliła w górę: przywrócony dyrektor generalny zdążył popracować na rzecz Rezerwatu, objął stanowisko ministra kultury i turystyki, potem — w Sekretariacie Prezydenta, a w maju 2007 roku już pełnił służbę dyplomatyczną — jako ambasador na Białorusi.
W 2005 roku na rekonstrukcję muzeum wykorzystano 9,5 mln hrywien, w 2006 — 5,7 mln hrywien. I choć tablica przed muzeum, zasłonięta rusztowaniami, informowała, że rekonstrukcja zakończy się w grudniu 2008 roku, ówczesny dyrektor generalny Marian Pyniak takich złudzeń nie miał. Podobnie było z cerkwią Tarasa. Mianowicie trzeba najpierw wyjaśnić, do kogo ta cerkiew będzie należała, w jakim miejscu będzie stała: czy przy krzyżu, postawionym w 2001 roku przy urochisku Monastyrok, czy na kompleksie schodów, gdzie w 2005 roku ustawiono kamień, czy jako cerkiew nadbramna na podejściu pod Górę Tarasa od strony przystani… Ponadto pracownicy rezerwatu mieli pomysł, sformułowany przez Zinaidę Tarachan-Berezę: „Przywrócić naszemu narodowi, po kilkuwiekowym zapomnieniu, małą drewnianą cerkiew kozacką pod wezwaniem Przenajświętszej Opieki Bogurodzicy, odbudowując ją w Monastyrku, pod Czernecką Górą, obok pomnika dzielnym ukraińskim hetmanom — Iwanowi Pidkowie, Jakowowi Szachowi i Samuelowi Kiszce”… W maju 2007 roku gazeta „Słowo Proświty” zwróciła się do ówczesnego ministra kultury i turystyki J. P. Bohuckiego w imieniu tysięcy ofiarodawców z prośbą, by „poprzeć budowę ogólnonarodowej cerkwi Tarasa Jedności… Przeprowadzić konkurs projektów i zatwierdzić rozporządzeniem ministra plac pod budowę cerkwi Tarasa i kaplicy”. Minister Bohuckij (później pracownik Sekretariatu, a obecnie Administracji Prezydenta) nie sprzeciwiał się temu pomysłowi, ale odpowiedzi do redakcji nie przesłał… Niestety, dyrektorzy generalni rezerwatu w ciągu tych 10 lat często się zmieniali: Lichowyj — Tulin — Lichowyj — Pyniak — Renkas, nie licząc tymczasowo pełniących obowiązki dyrektora. Obecnie Narodowy Szewczenkowski Rezerwat w Kaniowie kieruje W. W. Kołomijec. Kiedy proświatanie stawiali krzyż w Monastyrku, był obecny jako mer Kaniowa. Jako człowiek doświadczony czeka on na zarządzenie Ministerstwa Kultury o przydzieleniu działki i jest gotów zrealizować istniejące projekty. A ponieważ ministrowie kultury przez te dziesięć lat również często zmieniali się na stanowisku: Stupka — Bohuckij — Biłozir — Lichowyj — Bohuckij — Wowkun, to dla obecnego ministra Mychajły Kulynjaka ta sprawa jest jeszcze nieznana…
CHRZEŚCIJAŃSKA PRAWDA
„— Nie tracimy nadziei, że niektórzy z naszych weteranów pracy jeszcze odwiedzą cerkiew Tarasa pod górą Czernecką i pomodlą się za wszystkich innych, którzy byli zaangażowani w budowę świątyni, — mówią bibrscy weterani. — I niech Bóg da, by tak się stało!” — pisał w maju 2007 roku przewodniczący rady Bibrskiego oddziału WOW w rejonie peremyszlańskim
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
