Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 6strona oryginału ↗

Ostap Wysznia. Tatarskie życie

Слово Просвіти, №20 за 2014 рік

I ciemne były oczy Achmeta, ciemne dla życia pełnego dzikiej radości… I schylił się Achmet przed jedwabiami, przed mundurami, przerażony powtarzając: — Selam alejkum, barina. Sto trzydzieści siedem lat powtarzał Achmet: — Barina!.. Aż zarzuciła czerwony czadr na Stary Krym rewolucja… ________ Słuchajcie, dobrzy ludzie, jak carowie z carewiczami przyłączali stary „buśurmański” Krym do „chrześcijańskiej cywilizacji!”. Słuchajcie uważnie! …„Aby przyłączyć Krym do tej chrześcijańskiej cywilizacji, którą my sami posiadaliśmy, trzeba było przede wszystkim go podbić. Podbój ten dokonał się w kilku zbyt zdecydowanych natarciach. W 1736 roku hrabia Mініх, który rozgromił był stutysięczną armię tatarską i samego chana Kaplan-Gireja z twierdzy perekopskiej, tak gorliwie wziął się do czyszczenia Krymu, że Bakczysaraj i inne główne miasta, kiedy Mініх odszedł, popadły w całkowitą ruinę, a stepy zupełnie opustoszały. W 1737 roku drugi rosyjski feldmarszałek, hrabia Lacy, przeszedł tak samo po całym Krymie, lecz wkroczył innymi wrotami, przez Geniczi, Arabacką Kosą. Kiedy chan Mengli-Girej zamierzał go zamknąć i zniszczyć na tej wąskiej „kosie”, zdobywając twierdzę Arabacką, to roztropny feldmarszałek zrobił sobie tratwy z beczek i z własnych wozów i spokojniutko przepłynął przez Syw aż na step nad Karasiem. Rozbiwszy wojsko Mengli-Gireja i zdobywszy szturmem jego szańce, hrabia Lacy, z tą samą niemiecką gorliwością, zaczął niszczyć miasta i step. Spalił był 1000 wsi, które ocalały były od Mініха, jedynie z tego powodu, że nie leżały mu po drodze. Udana robota rozochociła sławnego feldmarszałka i w następnym roku (1738) znów wyruszył w pochód na Krym, już nie przez Geniczi, lecz wprost przez Syw, który obmielał był od zachodnich wiatrów. Ale pochód, jak się okazuje, był niemożliwy z tej prostej przyczyny, że na Krymie nic nie pozostało po pochodach 1736 i 1737 roku, a wojsko nie znajdowało sobie żywności, wbrew genialnemu aforyzmowi wielkiego wojskowego geniusza: wojna żywi wojnę”. …„W 1771 roku książę Wasyl Dołgorukow znów zdobył był szturmem i zniszczył miasta: Perekop, Arabat, Kafę, Kercz, Jenikale, Bałaklawę, Kozłów (Eupatorię), Bałbek i Tamań. Po tym Tatarzy, zdawało się, mogli się uspokoić: dano im za chana Sahin-Gireja, który robił wszystko, aby pojednać się z europejską i chrześcijańską cywilizacją: oddał Rosji niektóre twierdze, jeździł w karocy, siedząc jadł, ubierał swoją gwardię w

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn