Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 7strona oryginału ↗

Ptasie miasta

Слово Просвіти, №20 за 2017 рік

miasto. I to wszystko. Czy na miejscu piaskowni, czy na górze, która się nad nią wznosi, czy na kamienistym płaskowyżu po stronie Lasu Derewackiego. Być może wchodziło ono w skład Kraju Białych Chorwatów. A to inne miasto — Sokoliw na Stryjszczyźnie, o którym wiadomo wiele, wciąż żyją ludzie, którzy je pamiętają. Miasto zostało założone przez Diduszyckich i istniało przez 500 lat. A zniszczono je podczas drugiej wojny światowej. Całkowicie. Obecnie jest tam równina, z której wystaje kawałek fundamentu szkoły, a na skraju drogi — figura Matki Bożej z odbitą ręką, która kiedyś stała pośrodku miasta. Sokoliw również żył osobnym życiem, obsługując majątek hrabiów Diduszyckich. W archiwum znajdują się księgi metrykalne, świadczące o ludziach, którzy zostali albo wysiedleni, albo zabici. Polacy, Żydzi, Niemcy. I były tu stawy, sady owocowe i różane, a nie bezżywna pustynia. O Sokoliwie nigdzie nie znajdziecie wzmianki w kontekście historycznym ukraińskim. Zamożne Wielkie i Małe Diduszycze z cerkwią, obłożoną jeszcze jednym nowym boazerią, jednakowymi willami z trawnikami, na których stoją gipsowe bałwanki, całkowicie zniszczyły cmentarz żydowski, a ten, na którym pochowano Polaków i Niemców, zarósł chaszczami. Tam są splądrowane odkryte grobowce, a krzyże oddano na złom. A to miasto, które nie ma nawet nazwy, lecz istniało tysiące lat temu na górze Lasky i było bramą solnego szlaku, prowadzącego do Europy. Nazywam je ptasim, bo kiedyś znalazłam na górze kamienną figurkę ptaka z jednym okiem, aby nie ożyła i nie odleciała. Wiem, że naprzeciwko była święta góra Magura, a w dole na równinie, zwanej Płaszczyzną, odbywały się targi i zebrania polityczne wodzów. Śniły mi się kapłani w wysokich stożkowatych czapkach, pokrytych znakami, którzy mówili nieznanym językiem, lecz bezsprzecznie słowiańskim. A tam, gdzie teraz jest rzeka, jeszcze przed XVII wiekiem było ogromne jezioro, pozostałość tego samego Morza Sarmackiego. Wtedy zniknęło wiele rzek i jezior, gwałtownie zmienił się klimat, nastał czas wojen i degradacji. Co do bezimiennego ptasiego miasta, istnieją podania, jakoby Bojkowie rzucali kamienie z góry na Tatarów i tak nie wpuścili ich w Karpaty. Lecz na górze Lasky nie ma kamieni, są tylko drobne kamyczki. Dlatego być może bronili się z twierdzy prastarego miasta, która dopiero teraz zaczęła zarastać lasem. Tak miasto otrzymało pośmiertne życie.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn